20260129-RIS324058 Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 12B (Laan van Meerdervoort-Loosduinseweg)

Datum

Ons Kenmerk

9 december 2025

DSO/10977005 RIS324058

Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 12B (Laan van Meerdervoort/Loosduinseweg) De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 9 december 2025, Gezien het vorenstaande stelt het college voor het volgende besluit te nemen: I.

Het bijgevoegde voorontwerp INTHR tramlijn 12B vast te stellen;

II.

In te stemmen met de verdere uitwerking tot definitief ontwerp en de realisatie van de beschreven herinrichting;

III.

De totale projectkosten geraamd op € 27.506.224,- (excl. btw, excl. voorbereiding, incl. prijsindexering t/m 2029) als volgt te dekken: a. € 17.330.830,- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), programma INTHR; b. € 5.994.648,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, onderdeel groei openbaar vervoer, onderdeel INTHR Lagevloertrams (RIS307106 / RIS307080); c. € 2.662.887,- Programma 9 buitenruimte, activiteit riolering; d. € 793.859,- Programma 12 mobiliteit, activiteit Inrichting Verkeer (VRI) ,jaarschijf 2026; e. € 500.000,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, onderdeel UVP Ruim baan voor de Fiets 2020-2025 (RIS307106 / RIS306923); f. € 224.000,- Reserve Werk-met-werk ), Programma 9 buitenruimte, activiteit 570A Openbaar groen en openluchtrecreatie.

IV.

Bij de meerjarenbegroting 2027-2030, de dekkingsbron genoemd bij besluit III lid b. d, e en f toe te voegen aan de reserve activa financiering en hiervoor het investeringskrediet INTHR (MIP) op te hogen;

V.

Instemmen met jaarlijks hogere beheerlast met € 640,- als gevolg van de herinrichting vanaf 2029. Dekking zal plaatsvinden uit de extra middelen voor Beheer en Onderhoud, welk in de gemeentebegroting zijn opgenomen en bestemd voor projecten voortvloeiend uit investeringen uit de Enecomiddelen, onderdeel Verbetering Duurzame Mobiliteit.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 29 januari 2026. De griffier,

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

De voorzitter,

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Plantoelichting concept voorontwerp tramlijn 12B (Laan van MeerdervoortLoosduinseweg) In het kader van Instroom Nieuwe Tram Haagse Regio (INTHR) Den Haag beweegt vooruit Den Haag groeit – en tramlijn 12B groeit mee. Met de komst van de nieuwe tram met lage instap verbeteren we het openbaar vervoer én de leefbaarheid langs het tramtracé van tramlijn12B. Door werkzaamheden slim te combineren besparen we kosten, beperken we overlast en maken we ruimte voor meer groen en veiliger fietsen. Waarom dit project nodig is • De huidige sporen zijn op delen van het traject niet geschikt voor de nieuwe trams met lage instap. • Haltes voldoen nog niet aan landelijke toegankelijkheidseisen. • De bereikbaarheid van de stad staat onder druk door groei en verkeersdrukte. • Door werkzaamheden te combineren (zoals rioleringsvervanging) besparen we kosten en beperken we overlast. Wat we gaan doen We maken tramlijn 12B toekomstbestendig en verbeteren tegelijk de kwaliteit van de openbare ruimte. Belangrijkste maatregelen • Aanpassen van spoorligging en bochten voor de nieuwe trams. • Halteperrons verlengen en verhogen voor een veilige, toegankelijke instap. • Verbeteren van fietsveiligheid op o.a. Beeklaan en Regentesselaan. • Toevoegen van meer groen waar mogelijk. • Werk-met-werk maken: combineren met o.a. rioleringswerk. • Ontwerpen in samenspraak met bewoners en belanghebbenden.

Wat dit oplevert • Toegankelijke trams, meer capaciteit: ruim 50 extra reizigers per tram. • Sneller en betrouwbaarder ov. • Veiligere, groenere straten. • Minder overlast en lagere kosten door gecombineerde uitvoering. • Breder draagvlak dankzij participatie vanuit de wijk. In lijn met gemeentelijke ambities Tramlijn 12B past binnen de: • Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2022–2040 (RIS310664): stimuleert lopen, fietsen en ov als vanzelfsprekende keuze. • Programma INTHR (RIS307080): maakt de Haagse traminfrastructuur geschikt voor de nieuwe generatie trams met lage opstap. • Omgevingsvisie Den Haag 2050 (RIS322469): met het toekomstbeeld van Den Haag in 2050. Tramlijn 12B is daarmee een sleutelproject binnen de mobiliteitstransitie van Den Haag.

2/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Belangrijkste ontwerpopgaven • Halte Weimarstraat (Beeklaan): herinrichting en vergroening. • Halte Cartesiusstraat (Beeklaan): nieuwe inrichting met betere doorstroming. • Haltes in Paul Krugerlaan, Regentesselaan en Laan van Meerdervoort: aanpassing voor lagevloertrams. • Railinfrastructuur: technische vernieuwing en verbeterde bochten en nieuwe bovenleidingen. • Fietsveiligheid: veiligere kruisingen en betere doorstroming. De nieuwe TINA-tram (foto)

De nieuwe TINA-tram Total (Integrierter Niederflur-Antrieb ) van HTM is volledig gelijkvloers en daarmee toegankelijk voor iedereen – van reizigers met kinderwagen tot rolstoelgebruikers. De tram is 36,5 meter lang en 2,65 meter breed, heeft grote panoramaramen, ledverlichting, een houtkleurige vloer en USB-C oplaadpunten bij de stoelen. Dankzij het ruime ontwerp kan de TINA 27% meer reizigers vervoeren dan de huidige trams – nodig om de groei van de stad bij te houden. HTM test de nieuwe trams momenteel uitgebreid. Vanaf de zomer van 2026 gaan ze rijden op de lijnen 1, 6 en 12. Tramlijn 12B is een investering in een bereikbaar, veilig en groen Den Haag. Door deze vernieuwing reist iedereen straks comfortabel en duurzaam door de stad.

Projectscope De scope van het project 12B betreft het tracé van tramlijn 12 vanaf de Laan van Meerdervoort, via de Edisonstraat, door Beeklaan, de Teijler- en De Gheijnstraat, de Regentesselaan tot en met Paul Krugerlaan-Noord. Hierin liggen de middenhaltes Fahrenheitstraat, Weimarstraat, Cartesiusstraat en de twee zijhaltes Loosduinseweg.

3/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Tracé tramlijn 12B Rijsnelheid en inrichting Beeklaan De wens voor het opwaarderen van wijkontsluitingswegen van 50 naar 30 km/u is gedurende het project steeds actueler geworden. Onlangs is besloten te onderzoeken of dit op de Beeklaan haalbaar is. Gezien de inpassing van de tram en de uitdagingen voor het verkeersveilig toepassen van een opwaardering naar 30km/u, is gekozen om in het voorontwerp van de Beeklaan vooralsnog geen keuze te maken wat betreft de rijsnelheid (snelheidsneutraal). Dat is mogelijk, aangezien er inmiddels is getoetst of een 30km/u-profiel inpasbaar is in het voorontwerp. Dat blijkt probleemloos te passen. De wijzigingen bestaan uit het toevoegen van een rijbaanverharding die past bij een verblijfsgebied en eventueel een iets andere indeling van de weg. Voor het parkeren, de ruimte voor de voetganger en het groen is er geen verschil. Daarom kan de uitwerking van een 30km/u inrichting in de volgende fase plaatsvinden. Rijsnelheid en inrichting Regentesselaan Het deel van de Regentesselaan waar de tram rijdt, is één van de 110 straten waar de maximale snelheid van 30 km/uur gaat gelden (RIS320624). Het ontwerp voor de 30 km/uur inrichting van het overige gedeelte van de Regentesselaan is een ander project. Dit project bevindt zich in de SO-fase.

Om een goede aansluiting te maken tussen de beide delen van deze laan wordt het Definitief Ontwerp hier mogelijk op aangepast. Deze wijzigingen bestaan uit het toevoegen van een rijbaanverharding die past bij een verblijfsgebied en eventueel een iets andere indeling van de weg. De Edisonstraat is geen onderdeel van dit concept Voorontwerp De Edisonstraat behoort niet tot de scope van het project. Dat roept natuurlijk vragen op en dat is begrijpelijk. De straat is onderdeel van het tracé van tramlijn 12, maar de huidige inrichting sluit niet goed aan bij de hedendaagse wensen en eisen voor straatinrichting. De zorgen van de omgeving met betrekking de leefbaarheid, de fietsveiligheid en het gebrek aan bomen zijn dan ook herkenbaar. Het project is in de eerste plaats bedoeld om de tramrails en haltes geschikt te maken voor de nieuwe lagevloertram. In de Edisonstraat voldoen de sporen al aan de technische eisen, waardoor aanpassingen aan de rails hier niet nodig zijn. Tegelijkertijd zijn er vanuit de buurt duidelijke wensen geuit om de straat te verbeteren, bijvoorbeeld op het gebied van groen en de fietsveiligheid.

4/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Het projectteam heeft zorgvuldig onderzocht of de wensen vanuit de omgeving – zoals het verbeteren van de fietsveiligheid, het vergroenen van de straat én het behouden van parkeermogelijkheden voor auto's – toch meegenomen konden worden binnen het huidige project (INTHR 12B). Deze wensen zijn waardevol, maar ze zijn ook deels tegenstrijdig. Om tot een breed gedragen ontwerp te komen dat recht doet aan deze verschillende belangen, is tijd nodig voor een zorgvuldig participatietraject met de buurt. Die tijd is er binnen dit project helaas niet. De planning is strak: de eerste nieuwe trams zijn al geleverd en zullen vanaf 2026 stapsgewijs de roodbeige trams vervangen. Voor een ingrijpende herinrichting van gevel tot gevel is onvoldoende ruimte in de planning om bewoners goed te betrekken bij het ontwerp. Daarnaast zijn er op dit moment niet voldoende financiële middelen beschikbaar om een dergelijke herinrichting uit te voeren. Daarom is besloten om de herinrichting van de Edisonstraat buiten de scope van dit tramproject te houden. Wel is er een kans om op een ander moment verbeteringen door te voeren: tijdens de uitvoeringsperiode van het tramproject staat ook groot onderhoud aan de riolering van de Edisonstraat gepland. Daarnaast worden de bovenleiding en -masten van de tram in de hele straat vervangen en de sporen in het oostelijk deel van de Edisonstraat.

De gemeente heeft wel de wens om de inrichting van de straat op onderdelen te verbeteren en onderzoekt nu of er binnen dat onderhoud mogelijkheden zijn, en of die werkzaamheden gelijktijdig kunnen plaatsvinden. De halte Copernicusplein is niet opgenomen in het concept Voorontwerp De huidige halte Copernicusplein voldoet niet aan de eisen voor een toegankelijke en verkeersveilige halte. Derhalve zou deze halte voor de komst van de nieuwe trams moeten worden aangepast. Echter het is niet mogelijk om een toegankelijke halte met de juiste lengte en breedte op een goede en veilige manier in te passen op de betreffende locatie dan wel in de nabijheid. In de brief aan de gemeenteraad (RIS322361) is hier een nadere toelichting op gegeven. De sporen liggen namelijk in een bocht, waar geen halte kan worden aangelegd omdat er dan een gevaarlijke tussenruimte ontstaat tussen de halte en tram. Bovendien is er op het plein niet genoeg ruimte voor voldoende lange rechte rails die nodig is voor een goede en veilige halte. Om de halte toegankelijk te maken voor rolstoelen of kinderwagens is een hellingbaan nodig. Daardoor zou de halte midden in de Edisonstraat moeten komen. Dit brengt twee problemen met zich mee: 1. De locatie zou dan te dicht bij de haltes Weimarstraat en Fahrenheitstraat liggen, waardoor de halte geen toegevoegde waarde heeft. 2.

De Edisonstraat is te smal voor een toegankelijk en veilig halteperron, wat vooral voor fietsers problemen zou opleveren. Het fietspad moet dan tegen de trambaan achter de halte worden aangelegd, wat resulteert in een te smal trottoir (moet minimaal 2,0 m), een te smal fietspad (moet minimaal 2,0 m zijn) en een te smal perron. Om ervoor te zorgen dat rolstoelen en kinderwagens elkaar kunnen passeren op het perron, is er een minimale breedte van 2,7 m nodig over de gehele lengte van de halte. De MRDH zal als bevoegd gezag voor het openbaar vervoer in de regio als gebruikelijk een indienststellingsvergunning voor de halte moeten verstrekken. Bij het tijdelijk weer in gebruik nemen van de halte Copernicusplein bij de dienstregeling 2025 heeft de MRDH helder aangegeven dat dit tijdelijk zou zijn tot de komst van de nieuwe tram. Omdat zij bovendien van mening is dat de halte voor de nieuwe tram niet veilig kan worden ingepast op deze plek en er daarmee niet aan de vergunningseisen kan worden voldaan, zullen zij die vergunning in principe niet verstrekken.

5/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Participatie en communicatie Bij de voorbereiding van het project is een klankbordroep opgericht met stakeholders uit de directe omgeving. Om tot een goed en gedragen ontwerp te komen is er gesproken met de (afgevaardigden van) bewoners, ondernemers, het Wijkberaad, Rover, de Fietsersbond, nood- en hulpdiensten, HTM en MRDH. Meerdere klankbordsessies hebben in 2022 (31 mei, 5 en 10 oktober), 2024 (13 maart) en 2025 (7 januari) voorafgaande aan het Schetsontwerp en Voorontwerp plaatsgevonden. In 2022 (20 juni en 20 oktober), in 2023 (31 mei) en 2025 (30 januari) zijn er inloopbijeenkomsten georganiseerd. Bewoners zijn opgeroepen om naar de inloopbijeenkomsten te komen door: • Verspreiding van flyers (bijna 7500 huishoudens en ondernemers) • Advertenties en oproepen op Social Media via de kanalen gemeente Den Haag (bereik 17.500 personen en van bewonersorganisaties. • Oproepen via de wijkkrant Via de website https://doemee.denhaag.nl/tramlijn12-reva Schetsontwerpfase In de schetsontwerpfase zijn bewoners, ondernemers en belangenorganisaties geïnformeerd en geraadpleegd over de komst van de nieuwe tram en de effecten voor de diverse straten. In 2022 zijn twee inloopbijeenkomsten georganiseerd waar het schetsontwerp (SO) en de oplossingen voor de halte inpassingen langs het tracé werden gepresenteerd. Ook is drie keer met de Klankbordgroep gesproken.

De uitkomst van deze presentaties en gesprekken waren: • Teleurstelling dat in dit project geen verbeteringen aan de leefbaarheid van de Edisonstraat worden meegenomen; • Zorgen over geluid- en trillingen; • Zorgen over het niet opnemen van halte Copernicusplein in het ontwerp. Voorontwerpfase De input uit de participatie is gebruikt voor de uitwerking van het ontwerp tot een concept Voorontwerp (VO): • Een geluid- en trillingen onderzoek is uitgevoerd naar de gevolgen van de instroom van de nieuwe lagevloertram. Hieruit blijkt dat op geen enkele locatie binnen het gebied een significante toename van geluid is. De kans op schade door trillingen is nihil. En de hinder door trillingen neemt enkel in de westelijke Edisonstraat (waar nu geen spoorvervanging plaats vindt) met maximaal 20% toe, maar dat is volgens wetenschappelijk onderzoek niet waarneembaar en nog binnen de kaders. • Met betrekking tot de gewenste halte Copernicusplein heeft de projectgroep diverse malen gesproken met enkele bewoners, Rover en Platform OVHA over de mogelijke inpassing van een halte. Zij hebben een eigen voorstel aangeleverd dat door de projectgroep beoordeeld is op de haalbaarheid. De conclusie was dat een halte (zowel de zijhaltes als de middenhalte) met inachtneming van de voorwaarde van toegankelijkheid voor reizigers met een fysieke beperking niet op een veilige wijze is in te passen.

In de reeds gememoreerde brief aan de gemeenteraad (RIS322361) is hier een nadere toelichting op gegeven. • De projectgroep heeft onderzocht of de Edisonstraat toch in het ontwerp meegenomen kon worden. Zie de reeds gemaakte opmerkingen in bovenstaande paragraaf over de Edisonstraat. Er is gekozen de Edisonstraat buiten de scope van het tramproject te houden.

6/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Tijdens twee inloopbijeenkomsten zijn de bewoners en andere stakeholders geïnformeerd over het concept Voorontwerp en de uitkomsten van de onderzoeken naar aanleiding van eerdere bijeenkomsten. Aanwezigen konden een reactieformulier invullen. Ook zijn er reacties geplaatst op de website. De wensen die hier zijn genoemd zijn zo veel mogelijk meegenomen in het concept Voorontwerp. Denk hierbij aan: • Voorkeur voor specifieke soorten bomen; dit wordt in het Definitief Ontwerp bekeken. • Voldoende laad- en losplaatsen zoals bij de kerk (rouwauto); in concept Voorontwerp opgenomen. • Ruimte voor fietsers in de Paul Krugerlaan; aan de noordzijde wordt ter hoogte van de halte een fietsstrook gemaakt. • Zorgen over het verminderen van het aantal parkeerplaatsen; zie paragraaf Parkeerbalans. • Veilige oversteekplaats voor voetgangers op de Beeklaan; de middenhalte Cartesiusstraat is bereikbaar via een zebrapad en kan ook gebruikt worden om veilig over te steken. • Meer fietsnietjes: er zijn zo veel mogelijk plekken gereserveerd voor fietsnietjes. • Toevoegen van meer groen en bomen; in het ontwerp is daar waar kan (geen kabels en leidingen in de ondergrond) bomen toegevoegd en ook diverse groenperken. • Wens voor snelheidsverlaging op de Beeklaan; zie paragraaf Rijsnelheid.

Formele inspraakprocedure Op 15 juli 2025 heeft het college van burgemeester & wethouders een besluit genomen om het concept Voorontwerp van INTHR lijn 12B vrij te geven voor de formele inspraakprocedure. Dit besluit is samen met de ontwerptekeningen en de plantoelichting op 1 september gepubliceerd op www.denhaag.raadsinformatie.nl onder risnummer 322955 en op website www.doemee.denhaag.nl/tramlijn-reva . In de brede omgeving van het tramtracé zijn 7.695 huis aan huis flyers verspreid en een advertentie op social media geplaatst, waarmee circa 22.314 personen zijn bereikt. In het kader van deze officiële procedure heeft de gemeente op 18 september en 2 oktober 2025 informatiebijeenkomsten georganiseerd. Betrokkenen kregen hierbij de gelegenheid hun vragen en opmerkingen met medewerkers van de gemeente te bespreken, om zodoende voldoende hulp te krijgen bij het opstellen en indienen van een zienswijze. De belangrijkste uitkomsten van de inloopbijeenkomsten: • Veel positieve reacties op het verbeteren van de verkeersveiligheid door het toevoegen van fietsstroken in de Beeklaan. • Een aantal positieve reacties op de halte Weimarstraat en het extra groen in het plan. • Men kijkt ernaar uit dat ook op dit tracé de nieuwe tram gaat rijden. • Teleurstelling over het niet in dit plan meenemen van het verbeteren van de leefbaarheid en fietsveiligheid in de Edisonstraat.

• Een aantal bewoners hebben hun voorstel voor het opnemen van een halte op het Copernicusplein toegelicht. De termijn voor het indienen van zienswijzen liep van 1 september tot en met 12 oktober 2025. In de Nota van beantwoording zijn alle 42 ingediende zienswijzen van betrokkenen en het antwoord daarop opgenomen en als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Het concept Voorontwerp is naar aanleiding van de zienswijzereacties ongewijzigd. Opmerkingen in zienswijzen die betrekking hadden op de volgende fase, worden meegenomen in het nog op te stellen Definitief Ontwerp.

7/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Ook gedurende het vervolgproces wordt via de omgevingsmanager contact onderhouden met de omgeving en worden alle belanghebbenden geïnformeerd over de ontwikkelingen. Ontwerpopgave De ontwerpopgave wordt per straat besproken. Het ontwerp wordt toegelicht met bijbehorende ontwerpkeuzes en consequenties. De tekeningen van het concept Voorontwerp zijn opgenomen in de bijlagen. Halte Fahrenheitstraat Verplaatsen halte Op de plaats van de huidige halte Fahrenheitstraat is geen nieuwe halte inpasbaar. De halte Fahrenheitstraat wordt uit de Edisonstraat verwijderd en verplaatst en gecombineerd met de halte van tramlijn 3 op de Laan van Meerdervoort. De verlenging van de halte op de Laan van Meerdervoort garandeert dat zowel lijn 3 als lijn 12 gelijktijdig kunnen halteren. Voor de reiziger zal hierdoor een naadloze overstap worden gecreëerd tussen de betreffende tramlijnen. De halte voor tram 12 komt dichterbij het winkelstraat gedeelte van de Fahrenheitstraat te liggen. Binnen de ruimte en structuur van het naastgelegen kruispunt is er ruimte gevonden voor het aanplanten van een volwassen boom en het vergroenen van overbodige verharding. Dit wordt aangeplant met sierbeplanting.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie t.p.v. huidige halte Fahrenheitstraat in Edisonstraat

8/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede ontwerp vervallen halte Fahrenheitstraat in Edisonstraat Verlengde halte De halteverlenging in de Laan van Meerdervoort gaat ten koste van enkele parkeerplaatsen in de middenberm. Compensatie hiervan kan grotendeels plaatsvinden in de vrijgekomen halteruimte in de Edisonstraat. De GPA’s (Gehandicapten Parkeerplaats Algemeen) zijn naar de kop van de verlengde halte verplaatst. Met de halteverlenging wordt de middenberm circa 30 cm opgetild. Hierbij worden drie bestaande kastanjes in de halte opgenomen. Door de forse breedte van de halte is niet alle verharding noodzakelijk. Hierdoor kan er een groenstrook tussen de bomen worden gemaakt. Deze plek heeft voldoende maat om als ‘spons’ voor wateropvang te fungeren. De groenvakken worden beplant met schaduw-minnende sierbeplanting. De kop van de middenberm wordt ingezaaid met bloemrijk kruidenmengsel. De afslaande fietsbeweging vanaf de Laan van Meerdervoort naar de Edisonstraat wordt fietsveiliger en comfortabeler door de trottoirband ter hoogte van de voetgangersoversteekplaats (VOP) in een zelfde bocht als de rails aan te brengen.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie halte Fahrenheitstraat in Laan van Meerdervoort

9/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede ontwerp verlengde halte Fahrenheitstraat in Laan van Meerdervoort Copernicusplein De twee delen van de huidige tramhalte worden aan beide zijden opgeheven. De middenberm die functioneert als afscheiding tussen trambaan en rijweg, en het steunpunt voor voetgangers, blijft aan beide zijden gehandhaafd. De nieuwe lagevloertram rijdt te dicht langs wachtende voetgangers op de huidige middenberm. De steunpunten voor voetgangers (middenberm tussen de trambaan en rijbaan) verschuiven daarom richting de gevel. Hiermee schuift de rijweg mee. Vanwege het opheffen van de haltes worden de aanmeldlussen voor de verkeersregelinstallatie verder de Edisonstraat in geplaatst. De verharding van de oude haltes en de koppen van de middenbermen worden vergroend door middel van inzaaien van een bloemrijk kruidenmengsel.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie Copernicusplein

10/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede ontwerp Copernicusplein Halte Weimarstraat De Beeklaan tussen de Weimarstraat en de Galileïstraat wordt volledig heringericht, inclusief spoorligging, riolering en waterleidingen. De brede Beeklaan, zonder tram, heeft een symmetrisch profiel met een brede middenberm beplant met volwassen bomen, en aan weerszijden trottoirs, fietsstroken en parkeerstroken die voldoen aan de richtlijnen. Dit profiel wordt als basis genomen en tot de Weimarstraat doorgezet. De middenberm is hier ruimtelijk de belangrijkste drager van. De middenberm krijgt een groen karakter door de aanplant van dezelfde volwassen bomen en alleen noodzakelijk te verharden. Hierdoor wordt de hoofdboomstructuur versterkt en wordt de verblijfskwaliteit op de halte verbeterd. Hiermee geven we invulling aan een wens uit de omgeving. Twee zijhaltes met toegangspaden worden in de middenberm ingepast. Hiermee kan aan weerszijden een beëindiging met een groenperkje worden gerealiseerd met in het midden van de haltes een groenstrook. Vanuit de buurt is de voorkeur uitgesproken om de huidige bomen te handhaven. Drie van de vier bestaande bomen aan de noordoostelijke zijde kunnen worden behouden. Eén daarvan moet worden gekapt omdat die in de weg staat in het nieuwe ontwerp. De noordelijke parkeerstrook wordt tussen de bestaande bomen gerealiseerd.

Aan de zuidzijde worden bomen in de parkeerstrook aangeplant. Op deze wijze ontstaat er een meer symmetrisch laanbeeld en een duidelijke overgang naar het smallere gedeelte van de Beeklaan. Tevens ontstaat er met de aanplant van deze hoeveelheid bomen op dit gedeelte een positief effect op de hittestress en wateroverlast. Deze plek krijgt een groter aandeel schaduw. Daarnaast heeft de plek voldoende maat om als ‘spons’ voor wateropvang te fungeren. In de verdere uitwerking van het Definitief Ontwerp wordt bepaald op welke schaal regenwaterinfiltratie in het groen mogelijk is. Aan beide zijden worden er fietsstroken aangebracht ten behoeve van de fietsveiligheid. Deze sluiten aan op de huidige fietsstroken in de Beeklaan (deel tussen Edisonstraat en Laan van Meerdervoort) en op de nieuwe fietsstroken in de Beeklaan (deel tussen Weimarstraat en De Gheijnstraat). De twee ondergrondse restafvalcontainers zijn gehandhaafd. Daarvoor wordt een laad- en losstrook gepositioneerd zodat bij lossen en een halterende tram de passeerbaarheid voor fietsers en nood-en hulpdiensten blijft. Op de kruising met de Weimarstraat worden voor links afslaande fietsers vanuit de Beeklaan zogenaamde fietshaken (is de opstelplaats voor links afslaande fietsers) geïntroduceerd.

11/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie halte Weimarstraat

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Weimarstraat

Beeklaan De Beeklaan tussen De Gheijnstraat en de Weimarstraat wordt van gevel tot gevel heringericht, inclusief spoorligging. De tram en auto maken beide gebruik van dezelfde rijbaan. De laan wordt voorzien van fietsstroken. Hierdoor wordt de fietsveiligheid verbeterd. Dit gaat wel ten koste van de parkeerstrook en trottoirbreedte aan de noordzijde. Aan de zuidzijde kunnen de meeste bomen en parkeerplaatsen worden gehandhaafd. Het trottoir aan de noordzijde blijft vrij van obstakels zoals bovenleidingsmasten en openbare verlichting. In dit gedeelte van de Beeklaan blijft de hoeveelheid boomkroonoppervlak gelijk. In het ontwerp zijn laad- en loszones in de parkeerstrook opgenomen met venstertijden.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie in Beeklaan

12/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede bovenaanzicht ontwerp in Beeklaan

Afbeelding: Uitsnede dwarsprofiel Beeklaan Halte Cartesiusstraat Dit gedeelte van de Beeklaan wordt van gevel tot gevel heringericht, inclusief spoorligging. De halte Cartesiusstraat wordt een middenhalte. Door de halte zoveel als mogelijk richting de Cartesiusstraat te verschuiven worden zoveel mogelijk bestaande bomen gehandhaafd. De Cartesiusstraat wordt vanaf de Beeklaan beperkt toegankelijk voor het autoverkeer. Door de positie van de halte kunnen aanliggende straten vaak maar via een enkele rijrichting bereikt worden en is het vanuit de straten vaak slechts mogelijk om in een enkele rijrichting uit te rijden. Hierdoor is het mogelijk dat autoverkeer de halte gaat gebruiken als keerpunt om toch de aangrenzende straten te kunnen bereiken. De halte is er zo ver mogelijk verkeerstechnisch op ingericht om dit gedrag te voorkomen. De trottoirs blijven vrij van obstakels zodat van de nood- en hulpdiensten langs een halterende tram kunnen rijden in geval van een calamiteit. De inpassing van de middenhalte gaat ten koste van enkele bestaande bomen. Op de middenhalte worden bomen aangeplant om de laanstructuur zoveel mogelijk continu te houden. De halte krijgt aan weerszijden een groene beëindiging. Dit komt overeen met de vormgeving van de middenbermen elders in de Beeklaan.

13/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

In dit gedeelte van de Beeklaan blijft de hoeveelheid boomkroonoppervlak op den duur ongeveer gelijk. Op de halte wordt het door de aanplant van bomen bij warme dagen aangenamer verblijven dan voorheen. De halte wordt aan weerszijden bereikbaar en toegankelijk. Het is een steunpunt ten behoeve van de veiligheid voor overstekende voetgangers. Door de ligging van de school wordt als aanvullende maatregel de huidige VOP (Voetgangers OversteekPlaats) behouden. Ter hoogte van deze halte vervallen de parkeerplaatsen.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie halte Cartesiusstraat

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Cartesiusstraat Teijler- en De Gheijnstraat De spoorligging in beide straten blijft gehandhaafd. In de spoorbogen zijn aanpassingen noodzakelijk.

14/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede ontwerp Teijler- en De Gheijnstraat De Gheijnstraat De spoorboog (dit is de bocht in de rails) tussen de Regentesselaan en De Gheijnstraat wordt vervangen. De fietsbreedte op de straathoek tussen buitenste tramrails en parkeerstrook voldoet momenteel niet en wordt verbeterd door het trottoir te versmallen. Door een bovenleidingsmast te verplaatsen wordt voldoende ruimte voor de voetganger gecreëerd. Door het bredere materieel bestaat er een kans dat de nieuwe lagevloertram te dicht langs de ladende/lossende auto’s bij de glaswinkel rijdt. Door de laad- en losstrook op trottoirniveau te brengen ontstaat er een flexibele situatie waarbij er voor laad- en losvoertuigen voldoende parkeerruimte is, en voor voetgangers tijdens laden- en lossen voldoende breedte overblijft. De spoorboog tussen De Gheijnstraat en de Beeklaan wordt vervangen om aan te sluiten op de nieuwe spoorligging in de Beeklaan. Mogelijk wordt het korte rechte stuk van de spoorrails in De Gheijnstraat ook meegenomen in de scope. Hierover worden op moment van schrijven afspraken gemaakt. Teijlerstraat De spoorboog tussen de Regentesselaan en de Teijlerstraat wordt ook vervangen en tegelijkertijd wordt deze boog vergroot voor de nieuwe tram. De ruimte voor de fietser en voetganger is, ook met het nieuwe bredere materieel, voldoende.

Om ongewenst parkeren tegen te gaan worden zogenaamde straatoren (verbreding in trottoir) gemaakt. De spoorboog tussen de Teijlerstraat en de Beeklaan wordt vervangen om aan te sluiten op de nieuwe spoorligging in de Beeklaan. De huidige breedte voor de voetganger en fietser blijft gehandhaafd. Mogelijk wordt het korte rechte stuk van de spoorrails in Teijlerstraat ook meegenomen in de scope. Hierover worden op moment van schrijven afspraken gemaakt.

15/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Regentesselaan – halte Loosduinseweg De halte ‘Loosduinseweg’ in de Regentesselaan wordt verbreed en toegankelijk gemaakt. Doordat de huidige spoorligging wordt gehandhaafd, is verbreding van de halte alleen mogelijk richting de zuidzijde. Dit betekent dat het pakket van de rijweg en fietsstrook mee verschuift om de benodigde verkeersruimte te handhaven. Deze ruimtevraag gaat in de Regentesselaan ten koste van de zuidelijke parkeerstrook. In het trottoir is geen ruimte voor aanplant van bomen. De spoorboog (bedoeld voor eventuele omleidingen) tussen de Loosduinsekade en de Regentesselaan is geschikt gemaakt voor het nieuwe materieel. De aanpassing van deze spoorboog heeft consequenties voor de halte De La Reyweg op de Loosduinsekade. Deze halteaanpassing wordt door de HTM uitgevoerd. De vrije trambaan in de Regentesselaan wordt voorzien van een grasbaan. Gezien de tramrailsfundatie en onvoldoende ondergrondse ruimte is er geen mogelijkheid voor extra bomen.

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie halte Loosduinseweg in de Regentesselaan

16/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Loosduinseweg in de Regentesselaan Paul Krugerlaan – halte Loosduinseweg De halte Loosduinseweg in de Paul Krugerlaan wordt verbreed en toegankelijk gemaakt. Doordat de huidige spoorligging wordt gehandhaafd, is verbreding van de halte alleen mogelijk richting de noordzijde. Dit betekent dat het pakket van de rijweg en fietsstrook meeschuift om de benodigde verkeersruimte te handhaven. Deze ruimtevraag gaat ten koste van de parkeerstrook en bomen aan de noordzijde. Hierbij is heraanplant van bomen in de halte mogelijk. De nieuwe locatie van de bomen is optimaler dan de huidige situatie (want verder van de gevels af). In trottoir en de halte wordt straatbaksteen teruggebracht zoals in de huidige situatie. De bovenleidingsmasten en lichtmasten worden zo dicht mogelijk bij de huidige locatie teruggeplaatst. De afvalbakken worden teruggeplaatst. In een later stadium wordt bekeken of de maatwerkinrichting van het gedeelte van de Paul Krugerlaan tussen de haltes Paul Krugerplein en Delftselaan (dat binnen de scope van INTHR lijn 6A geldt) ook wordt toegepast tussen de haltes Paul Krugerplein en Loosduinseweg (ook bekend als Paul Krugerlaan Noord).

17/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Afbeelding: Uitsnede bestaande situatie halte Loosduinseweg in de Paul Krugerlaan

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Loosduinseweg in de Paul Krugerlaan Boombalans en openbaar groen Het uitgangspunt bij het project is om zoveel mogelijk bestaande bomen te laten staan. Ondanks uiterste inspanning is dit niet geheel te voorkomen vanwege de benodigde ruimte voor de tram, de haltes en de fietsvoorzieningen In de Regentesselaan wordt de trambaan richting Hollands Spoor voorzien van een grasbaan van 370 m2, ter vervanging van de stoeptegels. Ook zijn op verschillende delen van het trottoir stoeptegels vervangen door groenvakken. Rondom de halte Weimarstraat zijn 16 bomen en 120 m2 groenvakken toegevoegd. Door verschillende soorten bomen en heesters te planten in de groenvakken, wordt eveneens de biodiversiteit versterkt. Op de halte Fahrenheitstraat in de Laan van Meerdervoort worden 5 groenvakken toegevoegd met heesters en op de kop een stuk bloemrijkgras. Op de hoek bij de Edisonstraat komt een groenvak met vaste planten en een nieuwe boom. Op het Copernicusplein worden stukjes stoep gewijzigd in bloemrijk gras. De koppen van de halte Cartesiusstraat worden ook groenvakken met bloemrijk gras en op de halte komen 6 nieuwe bomen. Er zullen geen groenvlakken verdwijnen. Over het hele tracé moeten 19 bomen wijken, waarvan 13 worden verplant en 6 worden gekapt. Van de 13 te verplanten bomen worden er 12 buiten het plangebied herplant en 1 binnen het plangebied.

Daarnaast worden 34 nieuwe bomen geplant, waardoor de 6 te kappen/te verwijderen bomen ruimschoots worden gecompenseerd. Per saldo komen er 28 bomen bij. Zie de volledige boombalans in de onderstaande tabel.

18/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Straat

Te rooien

Verplanten Verplanten Nieuw te binnen buiten Totaal planten project project

Laan van Meerdervoort

0

0

0

0

0

Edisonstraat

0

0

0

1

1

Beeklaan (halte Weimarstraat)

1

0

0

17

16

Beeklaan (halte Cartesiusstraat) Beeklaan t.o.Teijler / De Gheijnstraat

0

0

8

6

6

2

0

3

5

3

Teijlerstraat

0

0

0

0

0

De Gheijnstraat

0

0

0

0

0

Regentesselaan

0

1

0

0

0

Paul Krugerlaan

3

0

1

5

2

TOTAAL

6

1

12

34

28

Parkeerbalans Het inpassen van de haltes gaat ten koste van 43 parkeerplaatsen. De inpassing van de fietsstroken gaat ten koste van 32 parkeerplaatsen aan één zijde van de Beeklaan. Er is geprobeerd om zoveel mogelijk parkeerplaatsen te behouden. In totaal worden er 75 parkeerplekken opgeheven. Met het opheffen van de 75 fiscale parkeerplaatsen is rekening gehouden in de meerjarenbegroting activiteit parkeerbelasting programma 15 Financiën. Zie de volledige parkeerbalans in onderstaande tabel. Straat

Parkeerbalans

Laan van Meerdervoort

-14

Edisonstraat (t.p.v. vervallen halte)

8

Copernicusplein

-3

Beeklaan (halte Weimarstraat)

-10

Beeklaan (halte Cartesiusstraat + fietsstroken)

-39

Regentesselaan

-11

Paul Krugerlaan

-6

TOTAAL

-75

Het parkeerbeleid van de gemeente is vastgesteld in de ‘Parkeerstrategie 2021-2030’(RIS308711) en ‘Actualisatie Parkeerstrategie 2021-2030’(RIS319383). Omdat de fysieke ruimte in veel delen van de stad beperkt is, zijn de mogelijkheden tot compensatie van de verloren parkeervakken beperkt. Het gaat hier dus vooral om maatregelen die de bestaande parkeerdruk in de stad moeten gaan verminderen. Deze zogenaamde beheersmaatregelen bestaan uit korte en lange termijn maatregelen. De uitvoering van de werkzaamheden voor de nieuwe lagevloertram staan vanaf medio 2028 gepland, waardoor er ook tijd is om maatregelen in en uit te voeren. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat auto’s die niet in het vergunningengebied horen, daar ook niet meer mogen staan. En het parkeerareaal voor vergunninghouders wordt vergroot. Naar verwachting verdwijnen er als gevolg van maatregelen uit deze parkeerstrategie in de komende jaren meer auto's uit het straatbeeld dan het aantal parkeerplaatsen die verdwijnen in de nieuwe situatie. In de buurt is geen ruimte voor fysieke compensatie van parkeerplaatsen.

19/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

De volgende maatregelen heeft de gemeente al genomen of in beeld. Maatregelen in 2022 genomen: • Intrekken vergunning voor vierde auto en meer Maatregelen in de periode tot uitvoering: • In gebruikname nieuw parkeervergunningensysteem. Bewoners moeten opnieuw een parkeervergunning aanvragen. Het nieuwe systeem is gekoppeld aan o.a. parkeren op eigen terrein en de gemeentelijke basisregistratie. De verwachting is dat een nauwkeurige registratie en meer zuivere toewijzing zal leiden tot uitgave van minder parkeervergunningen dan nu het geval. • Aanpassen van de grenzen vergunningengebied: De huidige grens van de parkeergebieden ligt precies op de Beeklaan, waar de meeste parkeerplaatsen worden opgeheven. Door deze grens te verleggen, kunnen we bewoners een groter gebied bieden om in te parkeren. Te parkeren auto’s kunnen zodoende rond de Beeklaan worden verspreid, waardoor naar verwachting dat de parkeerdruk op de Beeklaan vermindert. • Actieve inzet op de groei van de aanwezige autodeelcoöperatie en andere deelmobiliteit. De parkeerdruk in de omgeving van de tramlijn is momenteel hoog. De uitrol van genoemde compensatiemaatregelen tot en met de uitvoering van het project leidt naar verwachting tot een verlaging van de parkeerdruk. Verlichting In dit ontwerp worden geen grote veranderingen aan de bestaande verlichting gedaan.

Vooruitlopend op de uitvoering van het project worden de armaturen op de bovenleidingsmasten in de Beeklaan vervangen, waarbij rekening wordt gehouden met de uiteindelijke situatie na uitvoering. De nieuwe armaturen kunnen in de nieuwe opstelling van de bovenleidingmasten worden geplaatst. Omdat de verlichting aan de bovenleidingmasten gekoppeld worden, verdwijnen de losse lantaarnpalen uit het straatbeeld. Toetsing van de ontwerpen De plannen voor de herinrichting van de openbare ruimte worden ter toetsing voorgelegd aan twee gemeentelijke adviescommissies, te weten het Vooroverleg Over Verkeerszaken (VOV) en de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR). Ook is een review gevraagd van HTM en MRDH. VOV Het VOV toetst ontwerpen op verkeersveiligheid, doorstroming en bereikbaarheid van het verkeer. In het VOV zijn behalve gemeentelijke diensten ook politie, brandweer en HTM vertegenwoordigd. Het concept Voorontwerp is op 27 maart 2025 behandeld in het VOV. Naast een aantal kleine opmerkingen die in de Definitief Ontwerp fase worden opgelost, zijn de twee middenhaltes in de Beeklaan voor de nood- en hulpdiensten een risico op blokkade van de weg bij een halterende tram. De projectgroep is bekend met het bezwaar van de nood- en hulpdiensten en benadrukken dat het een afweging is geweest in het voordeel van de verkeersveiligheid voor fietsers.

Politie- en ambulancevoertuigen kunnen via de naastgelegen fietsstrook een halterende tram passeren. Bij de halte Cartesiusstraat kunnen bredere brandweervoertuigen deels via het naastgelegen trottoir een halterende tram passeren. Bij de halte Weimarstraat is het passeren door brandweervoertuigen via het fietspad en trottoir niet mogelijk vanwege de naastgelegen parkeerplaatsen.

20/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

Door het versmallen van het trottoir en het kappen van een aantal bomen zou een extra ruime fietsstrook gemaakt kunnen worden voor de brandweervoertuigen met het risico dat alle automobilisten elke halterende tram kunnen inhalen over deze fietsstrook; dit creëert volgens het projectteam een gevaarlijk situatie en is daarom onwenselijk. Het VOV komt niet tot een eensluidend advies, waarbij de hulpdiensten moeite hebben met het ontwerp van de tramhaltes Cartesiusstraat en Weimarstraat. Op de overige onderdelen van het ontwerp adviseert het VOV positief onder voorbehoud en met inachtneming van de gemaakte opmerkingen die in het DO verwerkt worden. Het college neemt de zorg van de nood- en hulpdiensten omtrent de passeerbaarheid van middenhaltes bij een halterende tram ter harte. In de afgelopen periode hebben opnieuw gesprekken plaatsgevonden met de nood- en hulpdiensten hierover, waaruit afspraken zijn gekomen over het vervolg. Het VOV advies vanuit de nood- en hulpdiensten blijft hierbij wel staan. Alle belangen afgewogen hebbend en omdat deze situatie in de praktijk zeer weinig zal voorkomen, heeft het college besloten gebruik te gaan maken van middenhaltes.

Wel zal er samen met de HTM onderzocht worden of het mogelijk is om te komen tot een situatie waarbij de trambestuurder niet stopt bij een halte wanneer er een nood- of hulpvoertuig met sirenes achter de tram rijdt en deze dus niet hoeft te wachten op de halterende tram. Een goede en nauwe samenwerking en goed met elkaar in contact staan om eventuele aanvullende mogelijkheden te bespreken is hierin belangrijk. ACOR De ACOR adviseert ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit en toetst bij plannen of de inrichting van de openbare ruimte voldoet aan de uitgangspunten uit de Kadernota Openbare Ruimte en Handboek Openbare Ruimte. Het concept Voorontwerp is tweemaal (op 5 maart 2025 en 2 april 2025) behandeld in de ACOR. De ACOR heeft positief geadviseerd met inachtneming van enkele opmerkingen die worden opgelost in het Definitief Ontwerp. Review HTM en MRDH Volgens de geldende procesafspraken worden de ontwerpen aan een review onderworpen door de HTM en MRDH. De review loopt gelijktijdig met de terinzagelegging. Onderzoeken Voor het ontwerp zijn onderzoeken verricht om de haalbaarheid aan te tonen. De consequenties van het ontwerp mogen geen onaanvaardbare gevolgen hebben voor de stad.

Vooruitlopend op het opstellen van de definitieve ontwerpen zijn in deze fase al diverse onderzoeken uitgevoerd zoals een geluids- en trilling onderzoek, stikstofscan, bomen effect analyse (BEA), duurzaamheidsscan en een historisch bodemonderzoek. Deze onderzoeken hebben geen bijzonderheden aan het licht gebracht. Realisatie Voor het programma INTHR is een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met MRDH en HTM. De totale projectkosten geraamd op € 27.506.224,- (excl. btw, excl. voorbereiding, incl. prijsindexering t/m 2029) worden als volgt gedekt: a. b.

€ 17.330.830,- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), programma INTHR; € 5.994.648,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, onderdeel groei openbaar vervoer, onderdeel INTHR Lagevloertrams (RIS307106 / RIS307080);

21/22

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10977005

c. d. e. f.

€ 2.662.887,- Programma 9 buitenruimte, activiteit riolering; € 793.859,- Programma 12 mobiliteit, activiteit Inrichting Verkeer (VRI) ,jaarschijf 2026; € 500.000,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, onderdeel UVP Ruim baan voor de Fiets 2020-2025 (RIS307106 / RIS306923); € 224.000,- Reserve Werk-met-werk ), Programma 9 buitenruimte, activiteit 570A Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Beheer De aanpassingen leiden tot meerkosten ten aanzien van beheer. De totale beheerlast als gevolg van de herinrichting neemt vanaf 2029 jaarlijks met € 640,- toe. Het beheer wordt gedekt uit de beschikbaar gestelde beheermiddelen (5,2 mln. structureel) voor investeringen uit de Eneco-gelden. Het onderhoud van de grasbaan in de Regentesselaan komt ten laste van de gemeente. Planning Na vaststelling van het Voorontwerp (VO) wordt deze uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp (DO). Vervolgens wordt het plan ten behoeve van de uitvoering aanbesteed. De planning voor het vervolgtraject is als volgt: Inspraak

Q3 2025

Zienswijzen beantwoorden / Nota van Beantwoording Raadsvoorstel

Q3 2025

Vaststelling Voorontwerp

Q1 2026

Opstellen Definitief Ontwerp

Q2-Q4 2026

Bestek en aanbesteding

Q4 2026 / Q4 2027

Voorbereiding aannemer

Q1-Q2 2028

Uitvoering

Q3 2028 – Q4 2029

Oplevering

Q4 2029

Q4 2025

Mede op basis van de ervaringen rondom de werkzaamheden van lijn 16 wordt bij de uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte voor de nieuwe tramlijnen alles in het werk gesteld om ondernemers zoveel als mogelijk bereikbaar te houden. Hiervoor worden aparte overleggen met (een vertegenwoordiging van) de ondernemers uit buurt georganiseerd. In deze overleggen zal ook de voortgang van het project worden besproken. Mochten ondernemers omzetderving lijden, dan kunnen zij een aanvraag voor nadeelcompensatie indienen. Over deze optie worden ze al bij de voorbereiding van het project nadrukkelijk geïnformeerd.

22/22