20251204-RIS323402 Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken V (MJPK5) Renovatie en vervangingsagenda & werkprogramma 2026-2029

Datum

Ons Kenmerk

15 oktober 2025

DSB/10951802 RIS323402

Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken V (MJPK5): Renovatie en vervangingsagenda & werkprogramma 2026-2029 1. Aanleiding – nu handelen is noodzakelijk Voor u ligt het Meerjarenprogramma Kunstwerken 5 (MJPK5). Dit programma omvat een behoefteraming, waarin wordt toegelicht wat er in de periode 2026-2029 nodig is om onze stad veilig, bereikbaar en leefbaar te houden: de renovatie of vervanging van ca. 9 kilometer kademuur, 11 bruggen en 2 viaducten. De totale herstelopgave in het komende decennium is veel groter, maar door scherpe prioriteiten te stellen, op basis van technische noodzaak, beschrijft voorliggend voorstel de civiele kunstwerken waarvoor herstel nú nodig is. Hiermee voorkomen we de komende jaren ongeplande afsluitingen, risico’s op veiligheid, en zorgen we dat de opgave op schema blijft om het netwerk van civiele kunstwerken betrouwbaar te houden. Civiele kunstwerken zijn essentieel voor Den Haag: kademuren, bruggen, tunnels en viaducten zijn onmisbaar voor een goed functionerende stad. Deze constructies verouderen en zijn bovendien niet gebouwd voor het intensieve gebruik van vandaag, en de groeiende stad van morgen. Ze worden zwaarder belast dan ooit en de gemeente heeft de wettelijke plicht om te zorgen dat iedereen veilig van deze constructies gebruik kan maken.

Zonder tijdige renovatie of vervanging lopen we grote risico’s, zoals ongeplande afsluitingen, met ernstige gevolgen voor de stedelijke bereikbaarheid. Of erger, als constructies bezwijken, zoals elders in Nederland is gebeurd, kan grote schade ontstaan. Dit leidt tot gevaarlijke situaties, met hoge kosten, veel overlast en in het ergste geval komt de directe veiligheid in het geding voor de bewoners, bezoekers en ondernemers van Den Haag. Heel Nederland staat voor een grote opgave, zoals het TNO-rapport Vernieuwingsopgave Infrastructuur (2023) laat zien. Ook in Den Haag zien we de gevolgen van later ingrijpen: De Binckhorstbrug heeft al jarenlang een aslastbeperking en een snelheidsbeperking. Dit brengt overlast met zich mee voor de omgeving, evenals oplopende kosten voor regulier onderhoud om de brug nog open te houden tot de herstelwerkzaamheden kunnen starten. In de 2e haven van Scheveningen was met spoed een veiligheidsmaatregel nodig en konden grote schepen tijdelijk niet aanmeren, waardoor overlast ontstond voor de reders. Langs een deel van de Jupiterkade kan niet meer geparkeerd worden om te voorkomen dat de kade instort. Langs de overige kades in de Binckhorst zijn ernstige verzakkingen doordat zand achter de muur wegspoelt.

Ook in andere steden en provincies zijn al verkeersbruggen acuut gesloten voor verkeer, kademuren ingestort en tunnels ongepland afgesloten voor lange periodes. Naast risico’s op veiligheid en bereikbaarheid zorgt uitstel ook voor een financiële boeggolf in de toekomst en hogere kosten voor onderhoud in de tussentijd. Daarom werkt de gemeente sinds 2012 aan de renovatie en vervanging van civiele kunstwerken, met Meerjarenprogramma’s Kunstwerken. Dit programma zorgt ervoor dat onze civiele kunstwerken veilig én toekomstbestendig worden. Sinds het eerste MJPK is hard gewerkt om een groot aantal kademuren en bruggen te vervangen, maar er is nog veel te doen. Met het MJPK1 (RIS181230) en het daaropvolgende MJPK2 (RIS280592) heeft de raad de basis gelegd om de vervanging van kunstwerken programmatisch op te pakken.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

In MJPK3 (RIS297826) en MJPK4 (RIS311239) heeft de raad de langdurigheid van de opgave onderschreven. Met MJPK5 geven we verder invulling aan deze technische en maatschappelijke herstelopgave. Daarmee is ook duidelijk geworden dat er na MJPK5 een flinke opgave blijft bestaan, omdat enkel de meest urgente assets in MJPK5 zijn geprogrammeerd. De degradatie van het areaal zal niet stoppen. De opgave is dus groot, maar biedt ook kansen. Den Haag groeit en staat voor meerdere transities die op complexe manieren met elkaar verweven zijn. Ook zijn er andere grote vervangingsprogramma’s gaande in de buitenruimte, bijvoorbeeld voor riolering en wegen. Door integraal te werken en actief te zoeken naar raakvlakken kunnen we al deze opgaven slim combineren. Dit maakt het mogelijk om werkzaamheden meervoudig te benutten, waardoor we de overlast voor de omgeving beperken en gemeenschapsgeld efficiënt inzetten. Zo maken we de stad veilig en tegelijkertijd duurzamer, mooier en klaar voor de toekomst. 2. Assetmanagement Gezien de grote omvang en complexiteit van de opgave is met de jaren duidelijk geworden dat een andere werkwijze nodig is, om te zorgen dat we het proces van vergaande degradatie voorblijven – een adaptieve benadering is nodig om de opgave behapbaar te houden. Voorkomen is immers beter dan genezen. We werken vanuit het principe “renoveren, tenzij”.

Dit betekent dat we de mogelijkheden verkennen om constructies te behouden en onderdelen te herstellen waar het kan en volledig vervangen doen we alleen waar het moet. Landelijke ontwikkelingen op het gebied van nieuwe methodes en kennisuitwisseling maken dit mede mogelijk. Door met andere overheden, kennisinstituten en marktpartijen samen te leren, experimenteren en innoveren is het vaker mogelijk gebleken om nieuwe herstelmaatregelen toe te passen. Dit maakt dat we vaker kunnen kiezen voor een alternatief voor sloop-nieuwbouw. • Regulier beheer: Het object functioneert zoals bedoeld. Door middel van periodieke inspecties en onderhoud blijft de constructie in goede conditie. Dit is zowel technisch als maatschappelijk de meest duurzame optie. Zolang het verantwoord is om een kunstwerk met regulier beheer veilig en functioneel te houden, verdient dit altijd de voorkeur. • Functieherwaarderen: De levensduur van een constructie wordt verlengd door de permanente belasting te verminderen. De functie van een kunstwerk wordt hiermee aangepast, bijvoorbeeld door een brug alleen toegankelijk te maken voor fietsers en voetgangers. Grote technische ingrepen zijn hierbij vaak niet nodig.

• Renovatie: De levensduur van één of meerdere onderdelen wordt verlengd door kleinere technische ingrepen en deelvervangingen, zoals het versterken van funderingen, het vervangen van schermen of het herstellen van betonnen constructies. • Sloop-nieuwbouw: Als behoud of herstel niet meer mogelijk of doelmatig is, vervangen we het object volledig. Sloop-nieuwbouw wordt uitsluitend overwogen als andere oplossingen niet meer verantwoord zijn. Bij het selecteren van de juiste herstelmaatregel staat veiligheid uiteraard voorop. Daarna sturen we vanuit het gedachtegoed van assetmanagement zoveel mogelijk op het behouden van waarde. Ons streven is immers om kleinere en circulaire ingrepen toe te passen, waardoor we minder materiaal gebruiken, minder emissie uitstoten, en de overlast voor de omgeving verminderen. Voor de lange termijn is de opgave grofweg in te delen in de volgende aandachtsgebieden binnen het areaal: Kademuren en bruggen: het MJPK heeft in eerste instantie de prioriteit gelegd bij op hout gefundeerde kades en bruggen. Echter, de opgave verschuift naar andere typen kademuren. Zo beginnen nu ook op beton gefundeerde kademuren met houten grondschermen gebreken te vertonen, zoals bijvoorbeeld te zien is bij de verzakkingen langs de Jupiterkade.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

-

-

-

Viaducten: de viaducten van Den Haag zijn essentiële schakels in de stedelijke infrastructuur die veel intensiever worden gebruikt dan bij het oorspronkelijke ontwerp voorzien was. We zullen tijdig moeten investeren om calamiteiten of knelpunten in het verkeersnetwerk te voorkomen. Tunnels met verouderende installaties: de levensduur van installaties is met circa 15 jaar relatief kort vergeleken met de civiele constructie van een tunnel. Vooruitkijkend zien we bijvoorbeeld nu al vervangingsmomenten aankomen voor de installaties van de Koningstunnel (2035), de Victory Boogiewoogietunnel (2036) en de Hubertustunnel (2040). Naoorlogse wijken met verouderde kunstwerken: in de nieuwere wijken van Den Haag zijn veel civiele kunstwerken die na 1960 zijn aangelegd. Over 10 à 20 jaar zullen veel van deze constructies ook aangepakt moeten worden, waardoor de gemeente opnieuw een grote klus voor de boeg heeft.

Het is belangrijk om de degradatie van het areaal constant bij te benen en risico’s op uitval voor te blijven. Enerzijds om voor de korte en middellange termijn te zorgen dat de stad leefbaar en veilig blijft. Anderzijds omdat de opgave te groot is om in één vierjarig programma op te lossen. Als organisatie moeten we ervoor zorgen dat we ook op de lange termijn gesteld staan voor de opgaves van de toekomst. Vanuit dit gedachtegoed hebben we de herstelopgave voor de komende periode in beeld gebracht. Vervolgens zijn daarin prioriteiten gesteld. Zo wordt duidelijk voor welke kunstwerken herstel nú nodig is. 3. Werkprogramma 2026-2029 – werkwijze Het MJPK5 volgt de aanpak van de eerdere programma’s: de technische staat bepaalt de prioriteit, maar we kijken ook naar de ruimtelijke context. Gebiedsontwikkelingen die gaande zijn kunnen immers een impact hebben op de mate waarin een constructie wordt belast. Als een kademuur anders wordt ingericht, bijvoorbeeld als wandelpromenade in plaats van parkeerplaatsen, kan dit in sommige gevallen betekenen dat het minder noodzakelijk is om de kade in de komende vier jaar te herstellen. Voor de nieuwe programmering is deze aanpak verder doorontwikkeld, om te zorgen dat we alle relevante informatie meenemen en alleen de meest urgente civiele kunstwerken programmeren voor MJPK5. 3a.

Areaalbeschouwing en clusterbenadering – de hele stad in beeld Het opstellen van een programmering begint bij een areaalbeschouwing. Daaruit is duidelijk geworden dat er – op basis van technische overeenkomsten – verschillende clusters in de stad te onderscheiden zijn waar de komende jaren een opgave ligt. Zo worden in MJPK5 assets opgenomen in onder andere het Centrum, de haven van Scheveningen en de Binckhorst. Door deze clusterbenadering kunnen we parallel op meer plekken in de stad werken, waarbij de projecten in verschillende clusters elkaar niet in de weg hoeven te zitten, en zodat we de herstelopgave behapbaar kunnen houden. Omdat we meer kennis hebben over de staat van het areaal in de stad, is voor al deze clusters in beeld gebracht wat de opgave is voor de middellange termijn en de korte termijn (vier jaar). Dit betekent dat we voor alle kademuren, bruggen of andere constructies binnen een cluster hebben geïnventariseerd wat de staat is en welk type herstelmaatregel nodig is om de constructie veilig te blijven gebruiken. Nadat de opgave in beeld is en de juiste herstelmaatregel is vastgesteld volgt een complexe afweging om tot een definitieve programmering te komen.

Door integraal af te wegen is voor elk cluster een voorgestelde aanpak geformuleerd, waarin wordt gekeken naar: De prioritering: wat is de urgentie van de opgave? Voor welke civiele kunstwerken moet herstel binnen vier jaar starten en welke kunnen in een volgend programma worden opgenomen?

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

-

-

-

De functionele opgave: welke gebiedsontwikkelingen zijn gaande, nu en in de nabije toekomst? En wat is de impact van deze ontwikkelingen op de mate waarin constructies belast worden? Wanneer het nodig is om extra functionaliteiten toe te voegen aan onze kunstwerken zijn aanvullende financiële middelen nodig, vanuit bijvoorbeeld gebiedsontwikkelingsprojecten. Raakvlakken: waar zijn mogelijkheden om werk-met-werk te maken? Dit zijn bijvoorbeeld koppelkansen met rioolvervangingsprojecten of herinrichtingen. Haags beleid en ambities: aan welk beleid hebben we invulling te geven en welke kansen liggen er om bij te dragen aan Haagse ambities? Bijvoorbeeld beleid en kansen op vergroening, klimaatadaptatie, circulariteit, dierenwelzijn en zero-emissie. Knelpunten: met welke randvoorwaarden hebben we rekening te houden? Zoals het beleid van het Hoogheemraadschap Delfland, of de planningen van bereikbaarheidsregie.

De technische en maatschappelijke opgave is groot en er moeten prioriteiten worden gesteld. Uit de integrale afweging is voor de komende periode een herstelopgave gesignaleerd voor 15 kilometer kademuur, 16 bruggen en 2 viaducten. Daarvan moeten de werkzaamheden aan de meest urgente constructies starten in de periode 2026-2029. Dit betekent dat 9 kilometer kademuur, 11 bruggen en 2 viaducten in MJPK5 moeten worden opgenomen. Naast constructieve veiligheid, zetten we – daar waar de kansen zich voordoen – ook in op circulariteit, innovatie, dierenwelzijn, klimaatadaptatie en vergroening, de wateropgave, participatie, ruimtelijke verblijfskwaliteit. 3b. Technische urgentie als hefboom om meerwaarde te creëren waar het kan Een programma is meer dan een lijst technische maatregelen. Als gemeente hebben we ook de taak om invulling te geven aan vastgestelde inkoopdoelen, zoals het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) (RIS317940) en vastgesteld gemeentelijk beleid, zoals de Wegwijzer Klimaatbestendig (RIS308745) en de Inspraak- en participatieverordening (RIS319848). Programmatisch werken maakt het mogelijk om de beheersopgave voor kademuren, bruggen en bijzondere constructies te gebruiken als hefboom om strategische doelen van de stad te realiseren.

Op die manier werken we met elkaar aan een toekomst waarin Den Haag is opgewassen tegen alle opgaven die op ons afkomen. Dat is niet alleen de vervanging en renovatie van civiele kunstwerken en installaties. Den Haag staat voor grote stedelijke transities, die nodig zijn om toekomstbestendig te zijn en te zorgen dat de groei van de stad en de leefbaarheid in balans blijven. Daarom werkt de gemeente volop aan de mobiliteitstransitie, de energietransitie, het voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Ook het terugdringen van emissies en de grondstoffentransitie vragen om innovatie, integraal werken en een lerende houding. Daarnaast zijn er nog andere onderhoudsprogramma’s die worden uitgevoerd. Alles bij elkaar zijn dit veel werkzaamheden in de openbare ruimte. Daarom is het zaak om deze opgaven slim te combineren. Om kansen te benutten voor de stad, lagere kosten te realiseren en de hinder voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Binnen MJPK blijft de technische urgentie onverminderd leidend. De koppelkansen zijn aanvullend: de financiering ervan valt onder de betreffende andere opgaven. Binnen het MJPK staat de technische urgentie voorop en stelt de programmatische aanpak ons in staat om daarnaast te sturen op het koppelen van meerdere beleidsthema’s.

Welke kansen zich voordoen is projectafhankelijk, maar actief zoeken naar die kansen en ze verzilveren waar mogelijk, is een integraal onderdeel van het programma.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

Met het portfolio aan projecten waarvan paragraaf 4 een overzicht zal geven, en afhankelijk van de specifieke projectkenmerken, zetten we bij MJPK5 projecten naast de technische herstelopgave in op: Klimaatadaptatie Circulariteit Dierenwelzijn, natuurinclusiviteit & biodiversiteit Gezond Milieu Ruimtelijke verblijfskwaliteit Wateropgave Verbinding Innovatie Voor al deze thema’s en benoemde kansen en uitgangspunten is in de bijlage een nadere toelichting opgenomen. 4. MJPK5 – werkprogramma 2026-2029 Deze aanpak heeft geleid tot een duidelijk beeld per cluster van de kunstwerken die we de komende vier jaar moeten renoveren of vervangen, om te voorkomen dat onveilige situaties ontstaan, of ongeplande afsluitingen. • In de binnenstad gaan we aan de slag met 6 kademuren, 2 bruggen, 2 vleugelmuren en wordt de Hofvijver geprogrammeerd voor nader onderzoek. • In de haven van Scheveningen is renovatie nodig bij 1 kademuur in de Tweede Haven. Ook zijn kleinere ingrepen zoals scheurherstel nodig in de gehele Tweede Haven en de ‘pijp’ tussen de Tweede- en Eerste Haven. • Er ligt een opgave in het Eline Vere park, waarvan de zuidzijde zodanig urgent is dat het in de komende vier jaar moet worden gestart. • Langs het Laakkanaal is in het Soestdijksekadegebied een grote opgave die in MJPK5 moet worden opgestart. In totaal worden 6 kademuren en 2 bruggen geprogrammeerd voor renovatie.

• In de Binckhorst is eveneens een grote opgave in beeld gebracht, in dit cluster zijn 7 kademuren en een vleugelmuur aan renovatie toe. • Ook heeft Den Haag een aantal beweegbare bruggen die in MJP5 moeten worden opgenomen. In totaal gaan we aan de slag met 5 beweegbare bruggen verspreid over de stad. • Voor 2 viaducten zijn renovatiemaatregelen nodig om te zorgen dat ze veilig gebruikt kunnen blijven worden. Daarnaast zijn er een aantal bruggen verspreid over de stad waar functieherwaarderen nodig is of waar op basis van nader onderzoek een aparte aanpak voor renovatie aan de orde is. De civiele kunstwerken in bovenstaande clusters zijn dermate verouderd dat ingrijpen in de komende jaren noodzakelijk is. Onderstaande tabel omvat het werkprogramma voor MJPK5. MJPK5 werkprogramma 2026-2029 Kademuren

(Beweegbare) Bruggen

SloopNieuwbouw

- Boomsluiterskade - Kortenaerkade - Vleugelmuur Zieken

- Binckhorstbrug

Renovatie

- Saturnusstraat - Titaan - Cabfab korte zijde

- Leeghwaterbrug - Calandbrug - Vaillantbrug (brug 66)

Bijzondere objecten

- Schenkviaduct - Prins Bernhard viaduct

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

- Cabfab lange zijde - Trekvlietplein - Jupiterkade lange zijde - Scheepmakersstraat - Zuidwal - Vleugelmuren Buitenom - 2e haven – Dr. Lelykade noordzijde - 2e Haven - Eline Vere park zuidzijde - Veenendaalkade oneven zijde - Soestdijksekade1

- Brouwersgrachtbrug (brug 5) - Spinozabrug (brug 2) - Pim Fortuynbrug (brug 138) en vleugelmuren Marktweg - Golden Earringbrug (brug 135) - Mercuriusbrug

Functieherwaarderen

- Smidswater - Nieuwe Uitleg

- Chassébrug (brug 28)

Onderzoek en innovatie

- Hofvijver (proeftuin)

Bovenstaande tabel geeft de lijst weer van projecten waar de komende jaren aan gewerkt moet worden om de veiligheid te garanderen. De hieraan gekoppelde dekkingsbehoeften variëren per categorie, dit is gedetailleerd uitgewerkt in de bijlage. Daarnaast zijn er nog projecten waarvan de voorbereiding in MJPK5 moet worden gestart, maar de uitvoering in MJPK6 kan plaatsvinden: de renovatie van het Smidswater en de Nieuwe Uitleg, de vervanging van de Hogewal2, de renovatie van de Soestdijksekade (het oneven deel tussen brug 135 en brug 137) en de renovatie van de Veenendaalkade (even zijde). Bij uitstel van de projecten in het werkprogramma lopen we risico’s op ongeplande afsluitingen, hogere kosten of zelfs instorten van een constructie zoals elders in het land al is gebeurd. Deze lijst bevat dus een prioritering van de gehele opgave die oorspronkelijk in beeld was gebracht. Voor de overige constructies is herstel nog steeds noodzakelijk, maar het kan gestart worden in een volgende programmering. 5. Toelichting besluitvormingsproces MJPK In de huidige steeds toegepaste systematiek van het MJPK vindt bestuurlijke besluitvorming in twee stappen plaats. Eerst wordt een voorbereidingsbesluit voorgelegd aan de raad.

Daarin wordt: De agenda uiteengezet: wat is de lange termijnopgave en welke projecten zijn de komende vier jaar nodig Een voorbereidingsbesluit genomen: de gemeente kan de projecten in de desbetreffende programmering in voorbereiding gaan nemen. Hierbij hoort dekking voor enkel de voorbereidingsfase. Wel wordt een behoefteraming opgenomen om alvast een indicatie te geven van de dekking van het totale werkprogramma. Vervolgens is er een tweede besluitvormingsmoment. Daarin wordt: Het programma geactualiseerd nadat de benodigde middelen beschikbaar zijn gesteld. Een uitvoeringsbesluit genomen: de gemeente kan de projecten in de geactualiseerde programmering in uitvoering gaan nemen. 1 Het even deel tussen brug 135 en brug 137 en het even deel tussen brug 137 en brug 136 2 Nader onderzoek wijst uit of eventueel renovatie mogelijk is in plaats van sloop-nieuwbouw

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

Voorliggend document is de eerste stap van het hierboven beschreven proces: het uiteenzetten van de agenda, een behoefteraming en het voorbereidingsbesluit voor MJPK5 projecten. Het tweede besluitvormingsmoment dient uiterlijk in de Programmabegroting 2027-2030 te zijn, om tijdig te kunnen starten met de uitvoering van de projecten. Voor enkele projecten is nu een ander type besluit nodig, aanvullend op wat hierboven is beschreven: Voor de Binckhorstbrug zijn beide besluitvormingsstappen al genomen in een eerdere programmering. Echter dienen extra middelen gealloceerd te worden in MJPK5, doordat de scope is gewijzigd van renovatie naar sloop-nieuwbouw (vanwege de snel verslechterende staat en de komst van de Vlietlijn, die de brug zodanig zwaar zal belasten dat renovatie niet volstaat). Voor projecten waarvoor de dekking reeds is georganiseerd in de Programmabegroting 20252028 is enkel nog een uitvoeringsbesluit nodig. Dit zijn de kademuren in de Binckhaven (Saturnusstraat, Titaan en Cabfab) en langs het Trekvlietplein. 6. Financiën Er is een structurele opgave om civiele constructies veilig te kunnen gebruiken en de bereikbaarheid van de stad te waarborgen voor bewoners, bezoekers en bedrijven. Zoals hierboven beschreven is deze herstelopgave dermate omvangrijk en langjarig dat dit niet in één vierjarig programma kan en hoeft te worden opgelost.

Door telkens een structureel bedrag toe te voegen voor vervanging en renovatie van kunstwerken wordt de financiële impact van deze omvangrijke vervangings- en renovatieopgave overzienbaar. Met het oog op het doorlopende karakter zal de financieringssystematiek in de aanloop naar een volgend MJPK worden geëvalueerd. De herstelopgave omvat een behoefteraming van circa € 340 miljoen voor het werkprogramma 20262029. Deze raming is gemaakt volgens systematiek die voor het MJPK is ontwikkeld, op basis van kengetallen gebaseerd op referentieprojecten en verrijkt met inzichten van andere gemeenten. Ook is rekening gehouden met prijsontwikkelingen van de markt en is een bandbreedte voor onzekerheden meegenomen. Desondanks blijven marktontwikkelingen, in combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt een risico vormen voor de uitvoering van het programma. Type assets Kademuren Kades zeehavens Scheveningen Beweegbare bruggen Vaste bruggen/overig Viaducten Totale dekkingsbehoefte

Fin. indicatie 186M€ 47M€ 63M€ 24M€ 20M€ 340M€

Van de ingeschatte herstelopgave van € 340 miljoen is € 31 miljoen voor kademuren in de Binckhorst en € 19 miljoen vanuit de exploitatie al gedekt binnen de bestaande begroting. Hiermee kan de opgave voor 2026 gedekt worden. Deze opgave ligt nu ter besluitvorming voor. Voor de opgave na 2026 van circa € 290 mln. dient nog dekking gevonden te worden.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

Financieringsopgave Totale dekkingsbehoefte MJPK5 Beschikbare dekking in begroting kademuren Binckhorst Structureel beschikbaar in exploitatie Reserve werk-met-werk en Kunstwerken (verwacht eindsaldo 31-12-2025)3 Resterende dekkingsbehoefte (jaarlijkse kapitaallast circa 11M€)

Bedrag 340M€ -/-31M€ -/-19M€ -/-0M€ 290M€

Om in de totale financieringsbehoefte te voorzien is een jaarlijkse kapitaallast van circa € 11 miljoen per jaar benodigd. Reserve werk-met-werk en kunstwerken De uitgaven voor civiele kunstwerken kennen een grillig karakter op jaarschijfniveau, wat tot onder- of overbesteding leidt. Door de reserve werk-met-werk en Kunstwerken kan de continuïteit voor het herstel van kunstwerken in geval van wijzigende planning worden gewaarborgd. Hierdoor is binnen het MJPK enige flexibiliteit in de realisatie van het programma. Verder is het mogelijk om eventuele (beperkte) tegenvallers binnen het programma op te vangen. Bij de projecten die in het werkprogramma MJPK5 worden opgenomen is vooral sprake van nieuwvoor-oud en worden geen hogere beheerlasten verwacht. Indien keuzes ten aanzien van de scope van de projecten tot toename van beheerlasten leiden, bijvoorbeeld bij de Binckhorstbrug, worden deze, voorzien van een dekkingsvoorstel, in een Raadsbesluit voorgelegd. Met het opgestelde werkprogramma voor de periode 2026-2029 herstellen we 9 kilometer kademuur, 11 bruggen en 2 viaducten en zorgen we dat de omvangrijke, cyclische opgave om civiele kunstwerken in stand te houden op schema blijft. Zo maken we de stad veilig, bereikbaar en leefbaar voor onze bewoners, ondernemers en bezoekers.

Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 7 oktober 2025, besluit: I.

kennis te nemen van de in MJPK5 opgenomen behoefteraming en de noodzaak tot vervanging en renovatie van kunstwerken de komende decennia te onderschrijven;

II.

het in MJPK5 opgenomen werkprogramma 2026-2029 vast te stellen en daarmee de renovatie en vervanging van diverse kademuren, bruggen en overige kunstwerken in voorbereiding te nemen, binnen de voor MJPK beschikbaar gestelde middelen in de programmabegroting 2026-2029;

III. in te stemmen met uitvoering van renovatie van de kademuren in de Binckhorst zijnde de Saturnusstraat, Titaan, en Cabfab, alsmede Trekvlietplein, binnen de bij de programmabegroting 2025-2028 in het MIP beschikbaar gestelde dekking;

3 De reserve werk-met-werk en Kunstwerken bestaat uit twee onderdelen, waarvan het aandeel Kunstwerken naar verwachting

nihil zal zijn op 31 december 2025.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10951802

IV. het uitvoeringsprogramma 2026-2029 in de tweede helft van 2026 te actualiseren, in de wetenschap dat de omvang van het uitvoeringsprogramma 2026-2029 is ingeschat op circa € 340 miljoen en er op dit moment een budgetruimte is van € 50 miljoen; V.

bij het renoveren of vervangen van een kunstwerk duurzaamheids- en andere beleidsthema's zoals dierenwelzijn, circulariteit, klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit, biodiversiteit, MVOI, waterkwaliteit en innovatie onderdeel te laten uitmaken van de voorbereiding, de aanbesteding en uitvoering. Bij het ontwikkelen van plannen voor het renoveren of vervangen van een kunstwerk de mogelijkheden voor het verbeteren van de leefomgeving, gezond milieu, en het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit te onderzoeken.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 4 december 2025. De griffier,

De voorzitter,

9/9