20251112-RIS323386 Voorstel van het college inzake besteding 3e tranche regeling lokale aanpak isolatie Nationaal Isolatieprogramma
Tekst van het document
Datum
Ons Kenmerk
8 oktober 2025
DSO/10944795 RIS323386
Voorstel van het college inzake besteding 3e tranche regeling lokale aanpak isolatie Nationaal Isolatieprogramma Het college stelt aan de raad voor om akkoord te gaan met de voorgestelde besteding van financiële Rijksmiddelen uit de 3e tranche van de regeling lokale aanpak isolatie van het Nationaal Isolatieprogramma om woningeigenaren te ondersteunen met het isoleren van hun woning. Het college zet stappen om woningen op verschillende plekken in de stad te verbeteren. Dit doen we voornamelijk met het Actieprogramma opknappen en isoleren, waarmee we jaarlijks 10.000 woningen isoleren en verbeteren, met voorrang voor energielabels E, F en G (RIS314778, RIS316094). Hiervoor heeft de gemeente verschillende landelijke middelen ontvangen, onder andere uit de regeling Lokale Aanpak Isolatie (vanaf hier: LAI) van het Nationaal Isolatieprogramma (vanaf hier: NIP). Deze middelen uit het NIP heeft de gemeente aangevraagd en ontvangen in drie tranches. Om welke middelen gaat het precies? Het college hecht grote waarde aan het isoleren en verbeteren van de woningvoorraad en zet in het bijzonder in op de slechtst geïsoleerde woningen. Daarmee wordt CO2-uitstoot beperkt, energiearmoede tegengegaan, de energietransitie mogelijk gemaakt en de woningkwaliteit verbeterd.
Dit zijn belangrijke doelen in het coalitieakkoord en vormen de basis voor de aanpak waarover we in 2023 een tweetal brieven aan de raad hebben verzonden (RIS314778, RIS316094). In 2022 heeft het Rijk de regeling ‘Specifieke Uitkering (SpUk) Lokale Aanpak Isolatie’ geopend. De middelen uit die regeling kunnen we goed inzetten voor de gemeentelijke opgave. Voor de derde tranche heeft het Rijk een totaalbudget van € 471 mln. beschikbaar gesteld. Voor de gemeente Den Haag is in de 3e tranche ruim € 7,6 mln. uitgekeerd. Welke voorwaarden zijn er om de middelen te besteden? Van de totale € 471 mln is € 25,5 mln. specifiek bedoeld voor doe-het-zelfmaatregelen. Alleen gemeenten kunnen een aanvraag indienen. Voor de gemeente Den Haag is een totaalbedrag van € 7.605.227,- uitgekeerd. Er is bij deze regeling geen cofinanciering nodig. Volgens de voorwaarden die het Rijk aan deze middelen stelt, dient Den Haag vanuit de derde tranche 3.728 woningen te isoleren, voor een gemiddeld bedrag van maximaal € 1.844 per woning. Daarnaast is € 445.500,- extra toegekend, wat specifiek is bedoeld voor doe-het-zelfmaatregelen, is er € 177.024,- extra toegekend voor nog eens 96 extra woningen, en is er bijna € 1 mln beschikbaar voor advieskosten.
Het gaat hier om advies aan woningen en VvE’s in de doelgroep, bijvoorbeeld in de vorm van een Energie Maatwerkadvies (EMA), zodat zij goed weten welke isolatiemaatregelen zij het beste kunnen nemen. In de toelichting is een compleet overzicht opgenomen van hoe het bedrag voor Den Haag precies is opgebouwd.
Voor alle woningen geldt dat de WOZ-waarde onder het landelijke of gemeentelijke gemiddelde moet liggen om in aanmerking te komen voor financiële middelen uit deze regeling. Ook moeten de woningen een E, F, of G energielabel hebben, of twee aantoonbaar slecht geïsoleerde bouwdelen.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
T 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10944795
Het maximumbedrag en aantal woningen zijn per gemeente vastgesteld op basis van het aantal slecht geïsoleerde woningen, het aantal inkomens met het risico op energiearmoede binnen de gemeente en op basis van verdeelsleutels voor de extra middelen (voor stedelijke focusgebieden en het aantal slecht geïsoleerde woningen in VvE’s). Voorstel voor de besteding: stadsbrede acties, doe-het-zelf, en stadsrenovatie Het college wil de middelen inzetten om de aanpakken uit het Actieprogramma opknappen en isoleren voort te zetten en te intensiveren. Het college zoekt zoveel mogelijk naar de passende en efficiënte inzet van capaciteit en middelen: de mate waarin bewoners in staat zijn hun woning te isoleren verschilt per huishouden en per wijk. Dit houdt in dat er stadsbreed een stevige basisdienstverlening is. In wijken met bovengemiddeld veel woningen met energielabel E, F en G zijn er daarbovenop extra acties, zoals de straataanpak. In de oude stadswijken met veel particulier woningbezit, EFG-labels, onderhoudsachterstanden en energiearmoede is er intensieve begeleiding mogelijk. Hierom wil het college de middelen uit de derde tranche verdelen tussen de aanpak voor stadsbrede inzet en de aanpak ‘stadsrenovatie’ in de wijken waar meer inzet nodig is. Op basis van bovenstaande bevindingen, stelt het college de volgende besteding voor: 1.
aanpak stadsbreed: € 570,- per woning voor 1.528 woningen; 2. doe-het-zelf: € 750,- per woning voor 594 woningen; 3. stadsrenovatie vooroorlogse wijken: € 2.300,- per woning voor 2.200 woningen; 4. extra woningen: additioneel budget voor de aanpak stadsbreed (€ 570,- per woning) en stadsrenovatie (€ 2.300,- per woning) voor 96 extra woningen. Hiermee wordt er de komende jaren opvolging gegeven aan de acties uit de eerste en tweede tranche SPUK-LAI-NIP. Alle tranches dienen uiterlijk 31 december 2028 te zijn uitgegeven. De toevoeging van mogelijkheden voor doe-het-zelf zijn een passende aanvulling op het bestaande aanbod, die tot nu toe nog ontbrak. Op deze manier worden woningeigenaren op meer diverse manieren ondersteund bij het isoleren van hun woning. Raadsbesluit Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 7 oktober 2025,
2/6
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10944795
besluit: in te stemmen met de voorgestelde besteding uit de derde tranche van het Nationaal Isolatieprogramma: a. een stadsbrede aanpak (voor slecht geïsoleerde woningen in particulier bezit met een ondergemiddelde WOZ-waarde): € 570,- per woning voor 1.528 extra woningen; b. een doe-het-zelf aanpak: € 750,- per woning voor 594 extra woningen; c. extra financiële middelen voor de aanpak stadsrenovatie in de vooroorlogse wijken: € 2.300,per woning voor 2.200 extra woningen; d. extra woningen: additioneel budget voor de aanpak stadsbreed (€ 570,- per woning) en stadsrenovatie (€ 2.300,- per woning) voor 96 extra woningen. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 12 november 2025. De griffier,
De voorzitter,
3/6
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10944795
Toelichting Hieronder wordt meer toegelicht over de NIP middelen en de besteding die het college beoogd. Er wordt kort benoemd welke middelen in eerdere tranches zijn verstrekt, en wordt vervolgens de besteding van de financiële middelen uit de derde tranche LAI-NIP verder toegelicht. Zoals aangegeven zijn er drie sporen: een stadsbrede aanpak (1.528 woningen), een doe-het-zelf aanpak (594 woningen), en de aanpak stadsrenovatie in de vooroorlogse wijken (2.200 woningen). Daarnaast zijn er financiële middelen toegekend voor 96 extra woningen. Middelen uit eerdere tranches Het totaalbedrag van de eerste tranches was € 1,1 mld. Den Haag heeft ca. € 6 mln. uit de eerste tranche en € 13,2 mln. uit de tweede tranche aangevraagd en gekregen. Deze vormen onderdeel van het huidige aanbod in de stad. Over de besteding van deze middelen bent u eerder geïnformeerd en heeft u eerder gesproken (eerste tranche: RIS316094, tweede tranche: RIS321219). Aanpak stadsbreed (woningen onder gemiddeld WOZ) De doelgroep van deze stadsbrede aanpak zijn eigenaren van slecht geïsoleerde woningen met WOZwaarde onder het gemeentelijk gemiddelde. Met verschillende acties willen we deze eigenaren bereiken, denk daarbij aan de straataanpak, VvE aanpak en collectieve acties in alle wijken voor woningen van deze doelgroep.
Deze aanpakken voeren we op dit moment uit, en willen we uitbreiden, versterken en gericht inzetten voor de doelgroep van deze regeling. Met een bedrag van ca. € 570,- per woning willen we 1.528 woningeigenaren met collectieve acties en gedegen advies door bijvoorbeeld een energiescan aanzetten tot het nemen van isolatiemaatregelen. Het geld stellen we via een voucher van € 570,- beschikbaar aan de woningeigenaar. Dit richten we op straten die liggen in delen van Laak, Transvaal, Rustenburg-Oostbroek en Schilderswijk (in het geval van rijtjeshuizen) en wijken met de doelgroep zoals Leyenburg, oud-Scheveningen, Loosduinen, Mariahoeve en Valkenboskwartier. De isolatiemaatregelen maken de woningen geschikt voor de overstap op duurzame warmte, van warmtepompen of warmtenetten. Vooral in de Schilderswijk ligt een interessante koppeling met de uitrol van warmtenetten die we mogelijk willen maken als het warmtenet zich ontwikkelt. Hetzelfde geldt ook voor Mariahoeve, hoewel het onzeker is of in de looptijd van de LAI-NIP een warmtenet beschikbaar zal zijn. Aanpak doe-het-zelf Er is in het totaalbedrag € 445.500,- gereserveerd voor doe-het-zelfmaatregelen. Aan de hand van een voucherregeling willen we dit aan woningeigenaren van 594 woningen ter beschikking stellen. Bij de eerdere tranche heeft de gemeente ook € 445.300,- aan subsidie ontvangen voor doe-hetzelfmaatregelen.
Daarnaast heeft het college € 150.000,- uit andere gemeentelijke middelen beschikbaar gesteld voor doe-het-zelf isolatie van woningen met een WOZ-waarde die hoger is dan het gemeentelijk gemiddelde. De doe-het-zelf voucherregeling kent daardoor een subsidieplafond van € 1.000.000,-, die beschikbaar is voor alle eigenaar-bewoners van een slecht geïsoleerde woning in Den Haag. Het maximale bedrag per woning is vastgesteld op € 750,-. Dit bedrag is gebaseerd op gemiddelde doe-het-zelf isolatiebedragen. Dit bedrag ligt hoger dan de bedragen in de stadsbrede aanpak. Dit vinden we goed te verantwoorden, omdat doe-het-zelvers geen recht hebben op additionele landelijke subsidies, zoals de ISDE subsidie. Stadsrenovatie vooroorlogse wijken De stadsrenovatie is een onderdeel gericht op de slechtere particuliere woningvoorraad in vooroorlogse wijken. Vooral in kleine VvE’s van tussen de 2 en 8 appartementen. Met een bedrag van ca. € 2.300,- per woning wil het college 2.200 woningeigenaren verder helpen met woningisolatie.
4/6
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10944795
Het idee is dat bewoners die in de doelgroep vallen deel kunnen nemen met een beperkte eigen bijdrage en in bijzondere gevallen zelfs zonder bijdrage. De regeling biedt voor bijzondere gevallen de mogelijkheid om forsere bedragen per woning te besteden en waar er sprake is van een woningeigenaar met een bijstandsuitkering kan er ook boven dat bedrag geld besteed worden. Dit maakt allemaal onderdeel uit van de aanpak. De stadsrenovatie landt in Laak, Transvaal, Rustenburg-Oostbroek en Schilderswijk. Vooral in de Schilderswijk wordt rekening gehouden met een koppeling met de uitrol van een warmtenet. In gevallen waar deze bedragen niet voldoende zijn willen we een breder palet van instrumenten verkennen voor de stadsrenovatie, met ook mogelijkheden van uitgebreidere ondersteuning of maatregelen van een geheel andere orde zoals beschreven in de commissiebrief waar ook stadsrenovatie nader is toegelicht (RIS316094). Extra woningen toegekend aan Gemeente Den Haag Gemeente Den Haag heeft de LAI-NIP subsidie aangevraagd voor een bepaald aantal woningen, namelijk 3.728, exclusief de 594 doe-het-zelf woningen. Daarnaast heeft het college aangegeven open te staan om financiële middelen te ontvangen voor extra woningen, in het geval er uit de gelden middelen overblijven om te verdelen tussen de aanvragende gemeenten.
Uit de aanvraag is gekomen dat Den Haag voor 96 extra woningen financiële middelen toegekend heeft gekregen uit deze tranche. De middelen voor deze woningen worden verdeeld onder de Aanpak stadsbreed en de Stadsrenovatie vooroorlogse wijken. Totale verdeling financiële middelen De Haagse aanvraag voor de 3e tranche van deze middelen ziet er als volgt uit. Onderdeel isolatieprogramma Aanpak stadsbreed (woningen onder gemiddeld WOZ) Doe-het-zelf (doelgroep LAI-NIP) Stadsrenovatie vooroorlogse wijken Extra woningen toegekend aan Gemeente Den Haag Totaal
Aantal woning en 1.528
Bedrag per woning € 570,-
Totaalbedrag
594
€ 750,-
€ 445.500,-
2.200
€ 2.300,-
€ 5.060.000,-
96
€ 2.300,- of € 570,-
€ 177.024,-
4.418
-
€ 6.553.484,-
€ 870.960,-
Wijken
Stadsbreed, onder andere Loosduinen, Leyenburg, oudScheveningen, Mariahoeve, Valkenboskwartier Stadsbreed Laak, Transvaal, RustenburgOostbroek, Schilderswijk Stadsbreed, en Laak, Transvaal, Rustenburg-Oostbroek, Schilderswijk -
5/6
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10944795
Deze 3e tranche van de regeling LAI-NIP biedt ook middelen die worden uitgekeerd in aanvulling op middelen uit 2022. Dit is voor gemeente Den Haag een bedrag van € 97.957,-. In de totale middelen is een bedrag van € 953.786,- aan overheadkosten beschikbaar. Het voorstel is om deze middelen gedurende de periode 2025-2028 te besteden aan inzet projectleiders, advies, informatie, communicatie en de aanbestedingstrajecten. Hieronder zijn de totale middelen opgesomd die Gemeente Den Haag ontvangt van de 3e tranche vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. Isolatieprogramma 3e tranche LAI-NIP Middelen uitgekeerd in aanvulling op middelen uit 2022 Advieskosten (bijvoorbeeld voor EMA’s) Totaal Haagse aanvraag 3e tranche LAI-NIP
€ 6.553.484,€ 97.957,€ 953.786,€ 7.605.227,-
6/6