20251009-RIS322657 ​​Voorstel​ van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028

Datum

Ons Kenmerk

1 juli 2025

OCW/10908260 RIS322657

Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 Met de bijgevoegde ‘Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028: Fundament voor verbinding, creativiteit en verbeeldingskracht’ zetten we een belangrijke stap in de realisatie van de ambities voor cultuureducatie en cultuurparticipatie, zoals opgenomen in de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033: De kunst van betekenis’ (RIS315525). De nota is daarnaast een aanvulling op en nadere uitwerking van het ‘Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028: Ruimte voor ontwikkeling’ (RIS319865). De vorige ‘Nota Cultuureducatie 2021: Kunst en cultuur voor ieder kind en iedere jongere’ (RIS308967) werd in 2021 vastgesteld. Een nieuwe nota was noodzakelijk vanwege verschillende ontwikkelingen die we verderop duiden. Waarom een nota voor cultuureducatie en cultuurparticipatie? In het hart van ons cultuurbeleid staan vier opgaven centraal waarbij kunst en cultuur bij uitstek een rol van betekenis spelen. De opgave ‘onderwijs en ontwikkeling’ is één van de geformuleerde kernambities binnen de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033’ waarmee we een grote rol zien weggelegd voor cultuureducatie en cultuurparticipatie als fundament voor verbinding, creativiteit en verbeeldingskracht.

Beide zijn van doorslaggevend belang voor het welzijn, de persoonlijke en sociaalemotionele vorming en de identiteitsontwikkeling van alle (jonge) inwoners van de stad. Uit onderzoek blijkt bovendien dat beide cruciale voorwaarden zijn voor sociale cohesie, kansengelijkheid en burgerschap. Gezien de omvang van beide sectoren, de domein overstijgende aanpak die we beogen en de betrokkenheid van en de samenwerking met het grote aantal partners in de stad, zien wij de urgentie van een aparte nota waarin we onze gezamenlijke ambities, doelstellingen en acties ten aanzien van cultuureducatie en cultuurparticipatie voor de komende vier jaar op papier zetten. Wat verstaan we onder cultuureducatie en cultuurparticipatie? In deze nota richten we ons op cultuureducatie en cultuurparticipatie vanuit de volgende definities:

•

Cultuureducatie Onder cultuureducatie verstaan wij enerzijds kunst- en cultuuronderwijs in de context van school, zoals het bezoeken van kunst- en cultuuruitingen, het actief beoefenen van kunst en cultuur op school en het volgen van kunst- en cultuurlessen die op of vanuit het reguliere onderwijs (ook binnen de verlengde schooldag en/of Rijke Schooldag) worden georganiseerd. Anderzijds hebben we het over het cultuureducatie-aanbod dat door de culturele sector ten behoeve van het onderwijs wordt ontwikkeld. Onlosmakelijk hieraan verbonden is cultuurparticipatie in de vrije tijd; met cultuuronderwijs wordt in feite de basis voor cultuurparticipatie gelegd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

•

Cultuurparticipatie Onder cultuurparticipatie verstaan wij het actief meedoen aan kunst en cultuur in de vrije tijd. Hiermee bedoelen we enerzijds actieve kunst- en cultuurbeoefening (amateurkunst), zowel ter kennismaking (een incidentele workshop of introductiereeks) als verdieping (structureel cursusaanbod). Anderzijds bedoelen we het meedenken over de totstandkoming of het zelf programmeren van kunst- en cultuurprogramma’s en het deelnemen aan community artprojecten.

Zoals te lezen valt in de definitie van cultuurparticipatie, richten we ons in deze nota niet op het bezoeken van voorstellingen, tentoonstellingen of kunst- en cultuurprojecten in de vrije tijd, oftewel: passieve cultuurparticipatie. Dit beleid wordt reeds beschreven en gestimuleerd via onze andere regelingen, waarvan het ‘Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028’ de voornaamste is. Op het gebied van actieve cultuurparticipatie hebben we dit beleid nog niet geformuleerd, vandaar dat we ons in deze nota binnen cultuurparticipatie focussen op die specifieke deelsector. Tot dusver geen beleid op cultuurparticipatie Na de stelselwijziging in 2013, waarbij de subsidie op het aanbod van cultuurparticipatie vanuit het Koorenhuis werd stopgezet, is het veld van cultuurparticipatie flink veranderd. Binnen ons ‘Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur’ is de focus voor wat betreft cultuurparticipatie sindsdien gericht op het structureel ondersteunen van de Cultuurankers, die in de stadsdelen kunst en cultuur dichtbij brengen, en CultuurSchakel, die de amateurkunstensector (financieel) ondersteunt. Het overige deel van het veld van cultuurparticipatie is overgelaten aan de vrije markt, hetgeen heeft gezorgd voor een nieuw landschap met andere (financiële) voorwaarden, zowel voor aanbieders als deelnemers.

In deze nota beschrijven we de kansen en knelpunten voor het veld van cultuureducatie en cultuurparticipatie die zowel te maken hebben met onze specifieke Haagse geschiedenis, maar ook voortkomen uit actuele ontwikkelingen. Waarom een gecombineerde nota voor cultuureducatie en cultuurparticipatie? Met het opstellen van een nieuwe nota grijpen we de gelegenheid aan om ons beleid inzake cultuureducatie in samenhang te presenteren met ons beleid rondom cultuurparticipatie. Waar we ons in de ‘Nota Cultuureducatie 2021’ uitsluitend op cultuureducatie richtten, kiezen we nu voor het combineren van beide sectoren. Cultuureducatie en cultuurparticipatie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: met cultuureducatie op school kan de basis worden gelegd voor cultuurparticipatie in de vrije tijd. Daarnaast willen we aansluiten op een bestaande werkelijkheid, waarin een strakke scheiding van cultuurbeoefening onder schooltijd of in de vrije tijd voor inwoners en instellingen minder relevant is. We streven naar het borgen van de toegankelijkheid en nabijheid van kunst en cultuurbeoefening in alle fasen van een leven en op alle momenten van een dag.

Het borgen van die verbinding tussen cultuureducatie en cultuurparticipatie via culturele leerecosystemen en het stimuleren van de continuïteit, toegankelijkheid en aanwezigheid van het culturele aanbod in alle stadsdelen vergt een integrale blik op beide sectoren.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

Op welke inhoudelijke ontwikkelingen sluit deze nota aan? Domein overstijgend We zien het verder verstevigen van de rol en positie van cultuureducatie en cultuurparticipatie in onze samenleving als een gezamenlijke opgave, domein overstijgend en in nauwe samenspraak met alle betrokken partners in de stad. Cultuureducatie en cultuurparticipatie hebben vanzelfsprekend een intrinsieke waarde, maar dragen ook bij aan de doelen van ons beleid op het gebied van armoede, jeugd, onderwijs, sport, welzijn en zorg. Zo beïnvloeden kunst en cultuur op positieve wijze de onderwijsprestaties, motorische ontwikkeling, mentale gezondheid, sociale cohesie en de verbinding in de wijken en leiden ze tot een bredere menselijke oriëntatie en een hogere deelname aan de democratie. Met name binnen het beleid op cultuureducatie is de samenwerking tussen onderwijs- en cultuurbeleid de afgelopen jaren verstevigd. Deze nota is dan ook vanuit een directe samenwerking tot stand gekomen: alle teksten omtrent cultuureducatie en culturele leerecosystemen zijn in gezamenlijkheid geschreven en ook met de andere delen van de nota heeft onderwijs actief meegelezen. Met die samenwerking benadrukken we de integrale aanpak die nodig is om dit fundament met elkaar te leggen. Op dit moment is de inzet van cultuureducatie en cultuurparticipatie vanuit andere beleidsdomeinen echter nog niet altijd vanzelfsprekend.

De uitvoering van deze nota zien we dan ook als een mooie basis om die gezamenlijkheid actiever en structureler op te zoeken en vorm te geven in de beleidsperiode 2025-2028. Uitdagingen sector cultuureducatie en -participatie De cultuureducatie- en cultuurparticipatiesector kent verschillende uitdagingen die in de afgelopen jaren zijn toegenomen, zoals het lerarentekort, de druk op het onderwijsprogramma, toenemende kritiek op cultureel aanbod met gevoelige (maatschappelijke) thema’s, gebrek aan locaties en voorzieningen en financiële uitdagingen. Kansengelijkheid Den Haag is een van de meest gesegregeerde steden van het land. Er is een enorme diversiteit aan culturele achtergronden en de verschillen in inkomensniveau zijn in geen andere Nederlandse stad zo groot, zo blijkt uit het rapport ‘Staat van de stad 2020’. De leefwerelden van inwoners met veel en weinig hulpbronnen (voor een goede gezondheid, een toereikend inkomen en voldoende sociale contacten) drijven dan ook steeds verder uiteen, waardoor de sociale samenhang en het vertrouwen in de samenleving onder druk komen te staan. Cultuureducatie en cultuurparticipatie zijn bij uitstek in staat om leefwerelden te verbinden en te investeren in kansengelijkheid.

In deze nota verhouden we ons tot bovenstaande ontwikkelingen en vraagstukken en zetten we ons in voor cultuurbeleid dat inclusiviteit en participatie bevordert, zodat iedereen, ongeacht achtergrond of sociaaleconomische positie, toegang heeft tot culturele voorzieningen. Op welke financiële ontwikkelingen sluit deze nota aan? In deze nota gaan we uit van de beschikbare middelen. De financiën voor cultuureducatie, cultuurparticipatie en culturele leerecosystemen zijn primair afkomstig uit programma 5 (deels uit het MJB), met bijdragen uit programma 6 en 8. Ook vanuit het Rijk wordt bijgedragen. Sinds de start van de vorige beleidsperiode 2021-2024 zijn er door zowel het Rijk als de gemeente extra financiële middelen ingezet voor zowel cultuureducatie (€ 2,7 miljoen extra) als cultuurparticipatie (€ 3,2 miljoen extra). Een groot deel hiervan betreft incidentele middelen, waardoor een verhoogde structurele inzet op cultuureducatie en cultuurparticipatie geen garantie is.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

In 2021 was het budget voor cultuureducatie € 5,4 miljoen. In de afgelopen vier jaar is dit bedrag gestegen tot € 8,1 miljoen in 2025. Door potentieel teruglopende middelen valt dit budget in 2026 mogelijk terug tot € 8,0 miljoen en in 2027 en 2028 tot € 6,7 miljoen. Dit heeft met name betrekking op het activiteitenbudget van de voorschoolse educatie en de educatie-instellingen in het MJB. Ook voor cultuurparticipatie is sinds 2021 een fors hoger bedrag beschikbaar. Waar in 2021 € 4,2 miljoen beschikbaar was, bedraagt het budget voor 2025 € 7,4 miljoen. Door potentieel teruglopende middelen valt dit budget in 2026 mogelijk terug tot € 7,2 miljoen en in 2026 en 2027 tot € 6,5 miljoen. We hebben nog geen zicht op financiering van de combinatiefuncties cultuur na 2026, waardoor het onzeker is of deze vanaf 2027 kunnen blijven bestaan, laat staan worden uitgebreid. Daarnaast is er vanaf 2025 een fors lager bedrag voor de Subsidieregeling cultuurparticipatie jong beschikbaar en vanaf 2027 is financiering van deze regeling onzeker door teruglopende (Rijks)middelen. Voor culturele leerecosystemen is de financiering in 2025 ten opzichte van 2021 iets gedaald. Waar in 2021 € 0,5 miljoen beschikbaar was, is er in 2025 € 0,4 miljoen beschikbaar. Door potentieel teruglopende middelen valt dit budget in 2027 en 2028 mogelijk terug tot € 0,3 miljoen.

Het project ‘Kinderen, Cultuur en Kansen’ is door het ontbreken van structurele financiering vanuit de gemeente met ingang van 2025 beëindigd. In de beleidsperiode 2025-2028 zetten we een eerste stap in de realisatie van de ambities voor 2033. Bij sommige ambities uit de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033’ duurt het misschien wel meer dan tien jaar eer ze (volledig) verwezenlijkt kunnen worden. Het behalen van de ambities is bovendien afhankelijk van (toekomstige) budgetten. Door de mogelijke afname van de financiële middelen komt de financiering van de cultuureducatie- en cultuurparticipatiesector onder druk te staan. Een mogelijk risico is dan ook dat bepaalde beleidsambities niet uitgevoerd kunnen worden. De komende beleidsperiode zullen we in samenwerking met in- en externe partners en fondsen zoeken naar (nieuwe) mogelijkheden om de financiering van het beleid steviger te borgen. De totstandkoming van de nota Omdat een volledig beeld op de ontwikkelingen en omvang van cultuurparticipatie in de stad en de verschillende wijken ontbrak, heeft DSP-groep geholpen de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar op het gebied van cultuurparticipatie in Den Haag op hoofdlijnen in kaart te brengen en gesproken met mensen die betrokken zijn bij deze sector.

In dit proces hebben we ontdekt dat er eigenlijk veel meer feiten en cijfers nodig zijn om de huidige stand van zaken op het gebied van cultuurparticipatie goed te duiden. Dat heeft te maken met het feit dat het veld van cultuurparticipatie de afgelopen jaren beperkt onderdeel was van ons beleid. Daarnaast heeft het veld zich de afgelopen jaren meer ontwikkeld van cultuurbeoefening in verenigingsverband naar informele cultuurbeoefening (cultuurbeoefening die niet in een formele rechtsvorm is georganiseerd en daardoor lastiger te traceren). De komende jaren stellen we ons dan ook ten doel om periodieke (publieks)onderzoeken uit te voeren zodat we beter zicht hebben op het aanbod van cultuurparticipatie (zowel formeel als informeel georganiseerd). De opbouw van de nota Met ons beleid streven we ernaar om jong en oud een leven lang kunst en cultuur te bieden, waarin iedereen op elk moment van de dag en in elke fase van zijn, haar of hun leven gebruik kan maken van een inclusief en betekenisvol aanbod op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

We focussen in deze nota op drie pijlers, die (ook in onderlinge verbinding) de basis vormen voor een brede toegang tot passend aanbod waarin ruimte is voor de creativiteit en verbeeldingskracht van de inwoners in de stad Den Haag: 1. 2. 3.

cultuureducatie, van voorschoolse educatie t/m mbo; actieve cultuurparticipatie, met speciale aandacht voor de positie van jongeren; de verbinding tussen cultuureducatie en cultuurparticipatie door middel van de ontwikkeling van culturele leerecosystemen in de wijk.

Om de doorlopende lijn van cultuureducatie naar cultuurparticipatie te bevorderen en kinderen vanuit kennismaking naar verdieping en talentontwikkeling te leiden, besteden we in deze nota extra aandacht aan culturele leerecosystemen in de wijk. Hierbij is er op wijkniveau samenwerking tussen organisaties en professionals uit diverse domeinen. Samen dragen zij de verantwoordelijkheid voor de culturele ontwikkeling van kinderen en jongeren met als doel het creëren van een doorlopende leerlijn in de eigen omgeving. We starten de nota met een hoofdstuk over de meerwaarde van cultuureducatie en cultuurparticipatie en hun betekenis voor persoonlijke ontwikkeling, persoonlijk geluk en het maatschappelijk systeem. Zowel het hoofdstuk over cultuureducatie als cultuurparticipatie starten we met een beschrijving van het landschap. In de hoofdstukken over cultuureducatie, cultuurparticipatie en culturele leerecosystemen gaan we vervolgens per sector in op wat er op dit moment goed gaat en wat beter kan (knelpunten). In die hoofdstukken benoemen we ook onze ambities uit de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033’ en vermelden we de bijbehorende doelstellingen en acties voor de beleidsperiode 2025-2028. Tot slot geven we inzicht in de financieringsstromen.

Participatieproces In aanloop naar deze nota hebben we vanaf april 2024 veel (groeps)gesprekken gevoerd met partners in de stad over de betekenis en waarde van kunst en cultuur, zowel op het gebied van cultuureducatie als cultuurparticipatie. De betrokkenheid van de partners bij de totstandkoming van deze nota was groot. Cultuurparticipatie (december 2023 t/m december 2024) Ter voorbereiding van het nieuwe beleid voor cultuurparticipatie heeft DSP-groep geholpen de ontwikkelingen sinds 2012 op het gebied van cultuurparticipatie in Den Haag op hoofdlijnen in kaart te brengen. De opbrengsten hebben een plek gekregen in deze nota. De volgende gesprekken vonden plaats met in totaal circa 140 deelnemers:

•

•

(Groeps)interviews met voormalige medewerkers van het Koorenhuis, de directie en het managementteam van CultuurSchakel, de adviseurs van CultuurSchakel, de directeuren van de Cultuurankers, de participatie- en programmamedewerkers van de Cultuurankers, culturele instellingen met een focus op cultuurparticipatie, jongeren, de Muziekacademie Den Haag, (voormalig) beleidsmedewerkers cultuur van de gemeente Den Haag en de Bibliotheek Den Haag. Ook vond een groepsgesprek plaats over kansengelijkheid met onder andere Bureau Ooievaarspas, Stichting Leergeld, CultuurSchakel en Art-S-Cool. Sessies met bewoners en aanbieders van cultuurparticipatie in de acht stadsdelen in Den Haag, georganiseerd in nauwe samenwerking met de Cultuurankers en de adviseurs van CultuurSchakel, bedoeld om een beeld te krijgen van de cultuurparticipatie in de verschillende stadsdelen (circa 90 deelnemers).

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

Naast de diverse (groeps)interviews en sessies hebben amateurkunstgroepen een schriftelijke bijdrage geleverd. Cultuureducatie (juni 2024 t/m maart 2025) Ter voorbereiding op het nieuwe beleid cultuureducatie vond een serie groepsgesprekken plaats waaraan organisaties voor kinderopvang, scholen, CultuurSchakel en culturele en maatschappelijke organisaties deelnamen. In totaal waren er circa 130 deelnemers. Deelnemers waren docenten, directeuren, besturen, experts, adviseurs, leerkrachten, cultuurcoaches, leerlingen en studenten. De opbrengst van de groepsgesprekken is verwerkt in deze nota. De volgende gesprekken vonden plaats:

•

• • •

Groepsinterviews met de volgende invalshoeken: cultuureducatie in de voorschoolse educatie (één gesprek), in het primair onderwijs (twee gesprekken), voortgezet onderwijs (twee gesprekken), mbo (twee gesprekken) en het speciaal onderwijs (één gesprek). Groepsgesprekken met de lerarenopleidingen/pabo, de culturele instellingen met een focus op cultuureducatie en de medewerkers cultuureducatie van musea en podia in de stad. Themagesprekken met kinderen (op de basisschool), jongeren (in het voortgezet onderwijs, vmbo en mbo en met de Raad van Kinderen) en de Raad van Ouders. Een themagesprek over culturele leerecosystemen met een expert/ onderzoeker op het gebied van leerecosystemen, Bibliotheek Den Haag, CultuurSchakel, culturele instellingen, scholen en buurtsportcoaches.

Enquêtes (juni t/m november 2024) Tijdens de voorbereiding van de nota heeft de gemeente twee enquêtes uitgezet: één onder het Stadspanel Den Haag over cultuurparticipatie (950 respondenten) en één onder scholieren in het voortgezet onderwijs en studenten in het mbo over cultuureducatie en de relatie tot cultuurparticipatie (764 respondenten). Klankbordgroep en meelezers nota (maart 2025) De tekst van de nota is in een eerste concept voorgelegd aan een groep van circa tachtig meelezers, afkomstig van zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie. Zij hebben vanuit hun specifieke expertise aanvullingen voorgesteld of gereageerd op feitelijke onjuistheden in de teksten. De meelezers zijn experts in het veld van cultuureducatie en -participatie, deelnemers aan de (groeps-)interviews en belangrijke interne stakeholders van diverse beleidsterreinen. De reacties zijn zo veel mogelijk verwerkt, met name vanuit een aanvulling op feitelijke onjuistheden of inhoudelijke duiding bij een specifiek onderwerp. Input op basis van het verstevigen van een individuele positie binnen het veld hebben we niet meegenomen. Het veld is groot, met veel spelers, het is onmogelijk om het volledige landschap van cultuureducatie en cultuurparticipatie te benoemen en alle betrokken partners in deze nota op te nemen.

Tot slot De realisering van de ambities uit de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033’ strekt zich uit over twee Kunstenplanperiodes (2025-2028 en 2029-2032) en vraagt om investeringen en tijd. Dat betekent dat we in deze beleidsperiodes nog niet alle ambities voor 2033 kunnen verwezenlijken. Maar zeker is dat we onderweg zijn en daarin trekken we samen op met de cultuureducatie- en cultuurparticipatiesector. Want deze nota is niet alleen van de gemeente, maar van ons allemaal. Daarom blijven we ook de komende jaren in permanente dialoog met de stad. Samen kunnen wij cultuureducatie en cultuurparticipatie in Den Haag optimale betekenis geven en kunnen we dit fundament voor verbinding, creativiteit en verbeeldingskracht leggen.

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

Met deze nota geven we richting aan een uitvoeringsagenda op het gebied van cultuureducatie, cultuurparticipatie en culturele leerecosystemen. Na de vaststelling van de nota zullen we starten met deze uitvoeringsagenda waarin we de ambities, doelstellingen en acties concreter uitwerken en koppelen aan een jaarplanning, budget en betrokken stakeholders. Over het uitvoeringsplan wordt u te zijner tijd via de gebruikelijke weg geïnformeerd. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 1 juli 2025, besluit: I.

vast te stellen de ‘Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028: Fundament voor verbinding, creativiteit en verbeeldingskracht’, waarin we: a. een belangrijke stap zetten in de realisatie van de ambities voor cultuureducatie en cultuurparticipatie, zoals opgenomen in de ‘Cultuurvisie Den Haag 2033: De kunst van betekenis’ (RIS315525) en waarin we het ‘Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028: Ruimte voor ontwikkeling’ (RIS319865) aanvullen en nader uitwerken; b. gezien de omvang van beide sectoren, de domein overstijgende aanpak die we beogen en de betrokkenheid van en de samenwerking met het grote aantal partners in de stad, onze gezamenlijke ambities, doelstellingen en acties ten aanzien van cultuureducatie en cultuurparticipatie voor de komende vier jaar op papier zetten; c. de kansen en knelpunten voor het veld van cultuureducatie én cultuurparticipatie (waar lange tijd geen apart beleid voor was) beschrijven, die zowel te maken hebben met onze specifieke Haagse geschiedenis, maar ook voortkomen uit actuele ontwikkelingen; d. kiezen voor het combineren van cultuureducatie en cultuurparticipatie, omdat we streven naar het borgen van de toegankelijkheid en nabijheid van kunst en cultuurbeoefening in alle fasen van een leven en op alle momenten van een dag; e.

de verbinding tussen cultuureducatie en cultuurparticipatie via culturele leerecosystemen borgen en de continuïteit, toegankelijkheid en aanwezigheid van het culturele aanbod in alle stadsdelen stimuleren door een integrale blik op beide sectoren; f. het verder verstevigen van de rol en positie van cultuureducatie en cultuurparticipatie in onze samenleving als een gezamenlijke opgave, domein overstijgend (armoede, jeugd, onderwijs, sport, welzijn en zorg) en in nauwe samenspraak zien met alle betrokken partners in de stad; g. aansluiten bij verschillende uitdagingen in de cultuureducatie- en cultuurparticipatiesector, zoals het lerarentekort, de druk op het onderwijsprogramma, toenemende kritiek op cultureel aanbod met gevoelige (maatschappelijke) thema’s, gebrek aan locaties en voorzieningen en financiële uitdagingen; h. leefwerelden verbinden en investeren in kansengelijkheid; i. focussen op drie pijlers, met de volgende insteek: i. Cultuureducatie, van voorschoolse educatie t/m mbo: 1. Voorschoolse educatie

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

a.

Het creëren van meer stabiliteit en continuïteit in de financiering van cultuureducatie in de voorschoolse educatie. b. Het stimuleren van deskundigheidsbevordering bij culturele aanbieders en voorschoolse voorzieningen. c. Cultuureducatie in de voorschoolse educatie beter laten aansluiten op de vroegschoolse educatie van het primair onderwijs. 2. Primair onderwijs a. Het stimuleren van een steviger positie van cultuureducatie in het primair onderwijs. b. Het continueren van ondersteuning en advies aan scholen en culturele instellingen, en opleiding en (bij)scholing van leerkrachten, kunstvakdocenten en kunstprofessionals. 3. Voortgezet onderwijs a. We zetten in op kwalitatief goed cultuuronderwijs bij de verplichte cultuurvakken en op betere borging van cultuureducatie in het curriculum, met name in het vmbo en praktijkonderwijs. b. Meer maatwerk per school (inclusief praktijkonderwijs) en meer passend aanbod gericht op actieve cultuureducatie. 4. Mbo a. Meer ondersteuning (intern en extern) voor het mbo bij het opstellen van beleid en het maken van keuzes uit het aanbod. b. Meer afstemming tussen mbo, culturele aanbieders en studenten, zodat meer aanbod beter aansluit bij wensen en behoeften. ii. actieve cultuurparticipatie, met speciale aandacht voor de positie van jongeren: 1. Cultuurankers a. Vergroting van de slagkracht van de Cultuurankers. b.

Bevordering van de samenwerking tussen de Cultuurankers, CultuurSchakel en de gemeente. 2. Andere aanbieders van cultuurparticipatie a. Meer (inzicht in) spreiding en betaalbaarheid van het aanbod en de faciliteiten. b. Meer benutten van de meerwaarde van actieve cultuurdeelname. c. Vergroting van de zichtbaarheid en bekendheid van het culturele vrijetijdsaanbod. d. Een duidelijker beeld krijgen van het veld van cultuurbeoefening in de vrije tijd en de deelname door inwoners. 3. Combinatiefunctionarissen cultuur a. Meer combinatiefunctionarissen cultuur in de wijken. 4. Kansengelijkheid: a. Meer steun bieden om financiële drempels bij deelname te slechten (gelijke kansen).

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908260

5.

j.

Cultuurparticipatie en talentontwikkeling van jongeren a. Beter zichtbaar en vindbaar maken van het aanbod aan culturele activiteiten, faciliteiten en talentketens voor jongeren. b. Meer structurele plekken creëren waar jongeren aan actieve cultuurbeoefening kunnen doen, inclusief de benodigde faciliteiten. c. Meer culturele projecten voor en door jongeren mogelijk maken. iii. de verbinding tussen cultuureducatie en cultuurparticipatie door middel van de ontwikkeling van culturele leerecosystemen in de wijk: a. Het bevorderen van culturele leerecosystemen in de wijken, waardoor meer kinderen en jongeren in hun vrije tijd kunst en cultuur kunnen beleven en beoefenen. b. Meer toegang creëren tot passend aanbod in de wijk voor kinderen en jongeren. c. Meer bundelen van financiering vanuit diverse domeinen (onderwijs, welzijn en cultuur) voor culturele leerecosystemen. richting geven aan een uitvoeringsagenda waarin we de ambities, doelstellingen en acties concreter uitwerken en koppelen aan een jaarplanning, budget en betrokken stakeholders, welke door het college van burgemeester en wethouders zal worden vastgesteld.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 9 oktober 2025. De griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 14-10-2025

9/9