20251009-RIS322180 ​Geamendeerd voorstel​ van het college inzake Oprichting stichting Zorginnovatiehub

Datum

Ons Kenmerk

13 mei 2025

OCW/10882307 RIS322180

Geamendeerd voorstel van het college inzake Oprichting stichting Zorginnovatiehub Inleiding Steeds meer mensen wonen langer zelfstandig thuis. De vraag naar zorg groeit terwijl er niet meer personeel beschikbaar komt. Met de inzet van technologie kunnen inwoners nu en in de toekomst langer regie houden over het eigen leven en veilig thuis blijven wonen, door de inzet van domotica bijvoorbeeld. Hierbij kan je denken aan begeleiding op afstand en de inzet van medicijndispensers, maar ook eenvoudigere technologie zoals kookbeveiligers en slimme deurspionnen waarmee de kwaliteit van leven en het gevoel van veiligheid wordt vergroot. Professionals kunnen dankzij de inzet van innovatie met minder collega's en een toenemende zorgvraag toch hun werk goed en met plezier te blijven doen. Innovatie biedt kansen voor toegankelijke werkgelegenheid; met de inzet van technologie kan werk van MBO-3 naar MBO-1 of -2 niveau verschoven worden. Om dit goed van de grond te krijgen, moeten de juiste producten worden ontwikkeld die passen bij de vraag van Haagse inwoners en professionals. Daarom heeft het college een integrale aanpak vastgesteld waarin zorg, economie en werkgelegenheid bij elkaar komen; omdat ze elkaar versterken en zo bijdragen aan betere zorg en ondersteuning.

De gemeente stimuleert de ontwikkeling, validatie en implementatie van zorginnovatie via het actieprogramma Technologie voor Thuis (RIS319220). Technologie voor Thuis De gemeente werkt vanuit een unieke driepoot – zorg, economie en werkgelegenheid – aan zorginnovatie. Het sociaal domein kan alleen vernieuwen als bedrijven innovaties ontwikkelen die aansluiten op de behoefte. Startups groeien als ze goed begrijpen hoe de markt werkt en hun producten door zorgaanbieders worden ingekocht. Oplossingen worden alleen opgeschaald als de zorg voldoende personeel met de juiste vaardigheden heeft. Slimme oplossingen hebben echt effect op toekomstbestendige zorg als inwoners en professionals ze blijven gebruiken. Innovatieve bedrijvigheid, de zorg en de arbeidsmarkt zijn dus met elkaar verweven. De opgave van de zorg is een kans voor nieuwe bedrijvigheid en toegankelijke werkgelegenheid. Inspanningen op het ene terrein zorgen voor een versnelling op de andere doelstellingen. Het programma Technologie voor Thuis en de Zorginnovatiehub worden vanuit de drie betrokken programma’s gefinancierd (programma 7, 8 en 11), waarbij elk programma betaalt voor de eigen activiteiten en posten zoals communicatie worden gedeeld.

Binnen deze samenwerking kunnen er slimme combinaties gemaakt worden: zo maken in de Zorginnovatiehub het uitleenpunt voor technologie en de werkwinkel straks gebruik van dezelfde ruimte.

De transformatie van de zorg is een complex vraagstuk waar vele publieke en private partners samen moeten werken. Hoewel er aan alle kanten initiatieven worden opgezet en samenwerkingsverbanden zijn, tellen deze nog onvoldoende op om de transformatie van de zorg te realiseren. Ook is de rol van de inwoner vaker incidenteel dan structureel georganiseerd in projecten en samenwerkingsverbanden. De verschillende schakels draaien steeds beter, maar komen nog niet optimaal bij elkaar.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

Daarom wordt samen met partners de Zorginnovatiehub ontwikkeld aan de Leyweg. Dit internationaal unieke concept brengt alle stadia van zorginnovatie fysiek samen onder één dak. En de verschillende belanghebbenden werken samen in een programma om zorg en welzijn toekomstbestendig te organiseren. De Zorginnovatiehub De Zorginnovatiehub (werktitel1) biedt ruimte voor alle facetten van zorginnovatie. Van innovatieve eerstelijnszorg en welzijn tot toegepast onderzoek en onderwijs: alles is op één plek aanwezig. Er komt een innovatieve huisartsenpraktijk en andere eerstelijnszorg, een demonstratiewoning en uitleenservice voor slimme hulpmiddelen, informatie en ondersteuning voor wie in de zorg wil werken, én ruimte voor startups en scaleups. Daarnaast is het een ontmoetingsplek waar inwoners, ondernemers, onderzoekers en zorgprofessionals samenwerken aan de zorg van de toekomst. Inwoners en professionals worden actief betrokken bij het vormgeven en gebruiken van innovaties, zodat oplossingen optimaal aansluiten bij hun behoeften. De Zorginnovatiehub is niet alleen een pionier op internationaal niveau, maar speelt ook een sleutelrol in Den Haag Zuidwest. Het project verbindt lokale betrokkenen - van bewoners en ondernemers tot welzijnsorganisaties - met regionale en nationale partners.

Dit unieke samenspel maakt het mogelijk om innovaties niet alleen te bedenken, maar ook lokaal te testen en op te schalen, met directe voordelen voor de regio. Door de hub te verbinden met de wijk ontstaat een ecosysteem waar inwoners gehoord worden, betere zorg krijgen en worden geholpen bij werk. De hub wordt gerealiseerd aan de Leyweg, in het oude V&D gebouw. Midden in een wijk met grote zorgbehoefte en dichtbij het Haga ziekenhuis. Er is een huurovereenkomst aangegaan met de eigenaar van het pand Leyweg 918F voor de realisatie van het zorg- en welzijnsdeel, de demonstratiewoning en het uitleenpunt. Daarnaast is er een onderhuurovereenkomst met de huurder van Leyweg 924 voor de realisatie van startup ruimte. De verbouwing wordt nu voorbereid en zal gedurende 2025 en begin 2026 gefaseerd plaatsvinden. De eerste huurders zullen Q3 2025 hun intrek kunnen nemen. In de Zorginnovatiehub wordt invulling gegeven aan en aangesloten bij verschillende ambities zoals de aankomende Woonzorgvisie, Seniorvriendelijk Den Haag (RIS322179), programma Onderwijs, Arbeidsmarkt, Bedrijfsleven (RIS320390) en Werken Leren Innoveren (RIS320715). Daarnaast sluit de hub aan op de IZA regiobeelden, Haaglanden gezonder en andere initiatieven en samenwerkingsverbanden. De verschillende projecten en plannen rondom zorginnovatie komen hier bij elkaar.

De Zorginnovatiehub in Morgenstond In Morgenstond en de omliggende wijken werken we samen aan een zorgzame en inclusieve gemeenschap, waarin iedereen de juiste ondersteuning krijgt om prettig en zelfstandig te leven. De Zorginnovatiehub is er niet alleen voor zorgprofessionals en organisaties, maar juist ook voor de inwoners zelf. Of het nu gaat om het stellen van een hulpvraag, het vinden van passende zorg en ondersteuning, of het ontdekken van nieuwe mogelijkheden om langer zelfstandig thuis te wonen. De hub biedt een helpende hand. Daarbij wordt rekening gehouden met de diversiteit aan culturen in de wijk, zodat iedereen zich gehoord en begrepen voelt.

1

In februari hebben twee werksessies plaatsgevonden met bewoners, professionals en partners om tot een nieuwe naam

te komen. Dit wordt begeleid door een gespecialiseerd bureau. De nieuwe namen worden op korte termijn verwacht. Dat wordt één Nederlandstalige naam, die uitnodigend en laagdrempelig is voor bewoners en professionals. En een Engelstalige naam, die meer geschikt is voor startups en scaleups en internationale profilering.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

De Zorginnovatiehub is een plek waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen met vragen over zorg, welzijn, leefstijl en technologie. Dit kan gaan over hulp bij mantelzorg, het aanvragen van ondersteuning, of simpelweg het vinden van de juiste persoon of instantie die kan helpen. Met een innovatieve huisartsenpraktijk, eerstelijnszorg, welzijn en verschillende sociale instanties die spreekuur houden in de hub, kunnen bewoners met complexe zorg- en ondersteuningsvragen laagdrempelig geholpen worden. Soms spelen innovaties daar een rol in, maar lang niet altijd. Voor de wijk is de hub straks ook gewoon een plek met zorg- en welzijnsvoorzieningen. Via de werkwinkel kunnen inwoners advies krijgen over werk in de zorg, opleidingen en scholingstrajecten, of ondersteuning bij het vinden van een passende baan binnen zorg en welzijn. Daarnaast biedt de hub ervaar- en een uitleenplek voor slimme zorgoplossingen. Hier kunnen inwoners zelf technologie uitproberen die helpt bij het langer zelfstandig wonen met ondersteuning vanuit slimme digitale hulpmiddelen die het dagelijks leven vergemakkelijken. Zo maken we innovaties niet alleen beschikbaar, maar ook begrijpelijk en toegankelijk voor iedereen. Naast praktische ondersteuning is de Zorginnovatiehub een plek voor verbinding. Een plek voor ontmoeten en een kopje koffie.

Er worden bijeenkomsten en activiteiten georganiseerd voor en door inwoners/professionals om ervaringen te delen, vragen te stellen en samen met professionals en andere buurtbewoners op zoek te kunnen gaan naar oplossingen. Dit helpt om het onderlinge vertrouwen te versterken en ervoor te zorgen dat zorg en ondersteuning aansluit bij wat er écht speelt in de wijk. De hub draagt ook bij als het gaat om digitale inclusie. Niet iedereen weet hoe digitale zorgtoepassingen werken of heeft hier gemakkelijk toegang toe. Daarom organiseren we workshops en een inloopmogelijkheid om inwoners wegwijs te maken in het gebruik van zorgtechnologie en digitale communicatie met zorgverleners. Met de Zorginnovatiehub maken we zorg en welzijn dichterbij, toegankelijker en begrijpelijker. Er komen voorzieningen terug die de afgelopen jaren zijn verdwenen uit de wijk. Mét een innovatieve plus. Dat geeft een impuls aan de Leyweg. Inwoners van Morgenstond en Escamp gaan merken dat er een plek is waar ze terechtkunnen met vragen, waar zorg, ondersteuning, werk en ontmoeten samenkomen, en waar wordt gewerkt aan oplossingen die écht verschil maken in het dagelijks leven. Zo bouwen we samen aan een sterke, zorgzame en verbonden wijk.

Totstandkoming Zorginnovatiehub Eind 2021 is de gemeente begonnen met een inventarisatie over de toekomst van de iZi woning, bij belanghebbenden zoals bewoners, zorg- en welzijnsaanbieders en kennispartners. Daar is begin 2022 het concept van de Zorginnovatiehub uit gekomen. In de periode 2022 en 2023 is met tientallen organisaties gesproken en zijn er bijeenkomsten georganiseerd om dit concept te valideren, op te halen welke projecten en behoeften er leven bij partners en waarop zorginnovatie nu stagneert. Uit deze gesprekken kwam duidelijk naar voren dat er veel projecten spelen, maar deze onvoldoende bij elkaar komen en daarom nog niet optellen tot een echte transformatie. Men weet elkaar onvoldoende te vinden, zeker tussen de domeinen en sectoren. Daarnaast is er behoefte aan fysieke ruimte om elkaar tegen te komen, om dingen te testen en te ontwikkelen die binnen de eigen muren niet altijd kunnen en om de verbinding naar de inwoners te maken. Dit heeft in 2023 geresulteerd tot de eerste contouren van een agenda en fysiek programma voor de Zorginnovatiehub. Begin 2024 is het concept van de Zorginnovatiehub gelanceerd met zestien partners die de intentie hebben uitgesproken om deel te nemen aan het project. Gedurende 2024 is deze groep uitgebreid en inmiddels zijn er ruim dertig partijen die aangegeven hebben te willen deelnemen, huren,

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

programmeren of op andere wijze samen te werken met de Zorginnovatiehub. Een definitieve verbintenis kan worden afgesloten zodra de stichting is opgericht. Aangesloten partijen komen uit de gehele zorg- en welzijnsketen, belangenverenigingen, groot bedrijfsleven, woningbouwcorporaties, overheden, kennis- en onderwijsinstellingen en financiers. Een aantal van deze partijen heeft via een Letter of Support hun steun kenbaar gemaakt (bijlage 3). Eind 2024 is een participatietraject begonnen met Woonservicewijken en REOS, waarbinnen wordt opgehaald en uitgewisseld aan welke voorzieningen en activiteiten bewoners behoefte hebben. Dit loopt tenminste tot de opening van de hub door. Het initiatief is begonnen bij de gemeente gezien onze belangen bij toekomstbestendige zorg en ondersteuning thuis en de faciliterende rol die past bij complexe vraagstukken. Voor de verdere uitvoering van het programma van de Zorginnovatiehub is het belangrijk om als gemeente een stapje terug te doen en samen met de partners een visie te formuleren voor de hub. Daar hoort bij dat we gezamenlijk de organisatiekosten dragen via partnerbijdragen, gezamenlijk subsidiekansen opzoeken en benutten en gezamenlijk een agenda formuleren. Waarin de gemeente van initiërende naar participerende rol verschuift. Om die reden is een aparte juridische entiteit zowel passend als noodzakelijk.

Governancestructuur De inrichting van de governancestructuur is opgebouwd uit een aantal opvolgende keuzes. Voor elk worden de overwegingen uiteengezet met risico's, mitigerende factoren en keuzes. Deze analyse is gebaseerd op een advies van BarentsKrans en PWC (bijlage 4). 1. Wel of geen juridische entiteit? De Zorginnovatiehub is met partners in oprichting, het pand aan de Leyweg is gehuurd en de projecten worden voorbereid. Waarom is er dan een separate entiteit nodig en kan men niet door via een samenwerkingsverband zonder formele status? Op het moment dat er onder gezamenlijke titel wordt gecommuniceerd (zoals ‘Zorginnovatiehub’) zijn de gemeente en partners aansprakelijk. Dat is bij kleine samenwerkingsverbanden mogelijk een aanvaardbaar risico, maar niet als het om grotere projecten of kosten gaat. Om de aansprakelijkheid van de gemeente en de partners te beperken, is er een separate entiteit nodig. Daarmee 'hangt’ de Zorginnovatiehub ook minder aan de gemeente: zonder juridische entiteit moeten opdrachten, inhuur en onderhuurovereenkomsten allemaal via de gemeente (of een andere partij) lopen, waarmee de opzet van projecten log wordt, de risico's niet goed worden verdeeld en er geen sprake is van gezamenlijke verantwoordelijkheid en sturing.

Met een juridische entiteit ontstaat er 1) meer gezamenlijkheid met de partners, 2) meer wendbaarheid en slagkracht en 3) beperkte aansprakelijkheid. 2. Stichting of coöperatie? Voor een juridische entiteit, zijn twee opties passend bij de doelstellingen van de hub: stichting en coöperatie. 2.1 Stichting De stichting kenmerkt zich doordat zij geen winstoogmerk heeft en geen leden kent. Aan partners kunnen in de statuten benoemings- of goedkeuringsrechten worden toegekend, maar verdere invloed van de partners in de governance is zeer beperkt. Deze rechten mogen niet zover gaan dat zij lijken op rechten die aan leden in een vereniging worden toegekend, gelet op het ledenverbod. Met partners kan door de stichting een partnerovereenkomst worden aangegaan, waarin (contractuele) rechten en verplichtingen van de partners kunnen worden vastgelegd.

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

De oprichting van de stichting door de gemeente een minder lange doorlooptijd kent bij de verschillende partners, dan de oprichting van een coöperatie. Verder zijn de besluitvormingsprocessen van een stichting na oprichting (vermoedelijk) minder complex dan het geval is in een structuur met leden of aandeelhouders. Nadeel van een stichting is dat, anders dan in een coöperatie, partners geen expliciet eigenaarschap hebben en alleen verbonden zijn via overeenkomsten. De stichting is een zelfstandige entiteit en kan daarmee - binnen de kaders van de doelen geformuleerd in de statuten en de partnerovereenkomsten – haar eigen koers bepalen. 2.2 Coöperatie Een coöperatie kent leden. Partners kunnen lid worden. Als lid hebben partners stemrecht in de algemene ledenvergadering waardoor de leden benoemings- of goedkeuringsrechten en overige lidmaatschapsrechten hebben. Op deze wijze kunnen zij invloed uitoefenen op het beleid van de coöperatie. Een coöperatie is complexer dan een stichting in de opzet en aansturing: de oprichting van - en participatie in een coöperatie vereist een langer intern besluitvormingsproces bij de partners en na oprichting vindt besluitvorming plaats door alle partners. Daarmee is het gedeelde eigenaarschap steviger georganiseerd.

Meerdere partners, met name uit de zorg, hebben te kennen gegeven dat de coöperatie voor hen geen optie is omdat zij dit niet vinden passen bij hun taak als organisatie (zorg leveren). Omdat een coöperatie uit gaat van ledenparticipatie, vereist dit een bepaalde mate van actieve betrokkenheid van de partners. Absenteïsme of geen respons van de leden bij de algemene ledenvergadering, kan besluitvorming frustreren. Bij de oprichting van een coöperatie verkrijgen de gemeente en partners als lid direct een financieel - en zeggenschapsbelang in de coöperatie. Aan de zijde van de gemeente leidt dit ertoe dat de entiteit kwalificeert als verbonden partij. Besluit Een stichting past beter bij de doelen van de Zorginnovatiehub. Het college en de partners beogen geen winst of voordeel voor de leden, maar werken gezamenlijk aan een maatschappelijk doel. Daarnaast vraagt innovatie om wendbaarheid: er zullen nieuwe partners aansluiten en afhaken en ook de koers zal regelmatig herijkt moeten worden. Een stichting biedt minder barrières voor partners om in te stappen of af te haken én maakt de besluitvorming gemakkelijker. Doordat een coöperatie kwalificeert als verbonden partij, worden de administratieve lasten verhoogd. Partners zouden het ook als bezwaarlijk kunnen ervaren om in te stappen in een organisatie met zo’n formeel bestuurlijk belang van de gemeente.

Tenslotte zijn meerdere subsidies alleen beschikbaar voor stichtingen, niet voor coöperaties, waarmee het ook financieel gunstiger is. Betrokkenheid van partners wordt vastgelegd in partnerovereenkomsten en komt tot uiting in de projecten die gezamenlijk opgezet worden, niet in juridische entiteiten. 3. Mate van gemeentelijke sturing Gemeentelijke sturing op de governance van een stichting kan worden ingevuld door de mate van invloed op (i) benoeming van bestuurders en commissarissen, (ii) bestuursbesluiten met betrekking tot uitvoering van het programma en (iii) bestuursbesluiten met betrekking tot de juridische structuur. Dit varieert van laag tot zeer hoog: 3.1 Lage sturing De gemeente heeft hoorrecht, informatierecht of niet-bindend adviesrecht bij de benoeming van bestuurders en commissarissen, bestuursbesluiten met betrekking tot uitvoering van het programma en bij bestuursbesluiten met betrekking tot de juridische structuur, zoals liquidatie of ontbinding.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

Het voordeel van deze sturingsvorm is dat deze op basis van gelijkwaardigheid is; alle partners krijgen even veel ruimte om het bestuur vorm te geven en de richting van de stichting te bepalen. Deze vorm kent als risico dat de gemeente weinig mogelijkheden heeft om bij te sturen – wat gezien de voorinvestering wel wenselijk is. 3.2 Middel sturing De gemeente heeft eigen voordrachtsrecht voor minder dan de helft van de bestuurders of commissarissen of (semi)bindend adviesrecht bij benoemingen. Ook heeft de gemeente (semi)bindend adviesrecht ter zake de uitvoering van het programma. Besluit tot statutenwijziging of ontbinding behoeft advies van de gemeente. Deze vorm biedt meer grip op de stichting dan de lage-sturing variant, zonder te kwalificeren als verbonden partij. De gemeente heeft invloed op de kwaliteit van het bestuur en Raad van Toezicht en de stichting kan niet significant van koers veranderen. 3.3 Hoge sturing De gemeente heeft eigen voordrachtsrecht voor meer dan de helft van de bestuurders of commissarissen of moet benoemingen goedkeuren. Daarnaast heeft de gemeente goedkeuringsrechten op (enkele) materiële besluiten die impact hebben op de uitvoering van het programma. Besluit tot statutenwijziging of ontbinding behoeft goedkeuring van de gemeente. De stichting kwalificeert hiermee als een verbonden partij.

Dit betekent dat de stichting hogere administratieve lasten kent (en dus zwaarder moet worden opgetuigd of minder kan uitvoeren) en kwalificeert als een aanbestedende dienst. Voor partners – die op basis van gelijkwaardigheid willen participeren, en een wendbare organisatie willen die samenwerking makkelijker maakt – heeft dit construct niet de voorkeur. 3.4 Zeer hoge sturing De gemeente heeft rechtstreeks benoemingsrecht of benoemt ambtenaren tot bestuurder of commissaris. De gemeente heeft rechtstreekse goedkeuringsrechten op bestuursbesluiten ten aanzien van onderwerpen die niet in het goedgekeurde programmaplan staan. De gemeente kan besluiten tot statutenwijziging of ontbinding. De stichting kwalificeert hiermee als een verbonden partij. In deze vorm behoudt de gemeente veel grip op de stichting en loopt daarmee het minste risico dat de stichting afwijkt van de gemeentelijke wensen. Daar tegenover staat dat deze sturingsvorm ook de laagste slagingskans biedt dat partners eigenaarschap voelen voor het project, willen bijdragen en zich geroepen voelen om gezamenlijk invulling te geven aan de opgave. Het past niet bij de rol van de gemeente in de zorgsector, als slechts één van de vele belanghebbenden, om via een verbonden partij zoveel invloed uit te oefenen. Besluit Er is gekozen voor de ‘middel’ variant van sturing.

Deze inrichting past bij hoe wij ons tot de partners willen verhouden: voor nu aanjager, maar op termijn slechts één van de vele partijen met een opgave en een belang. Toekomstbestendige zorg en ondersteuning vraagt om een gedeelde aanpak vanuit een gezamenlijk belang. Dat is het uitgangspunt van de Zorginnovatiehub: het realiseren van brede samenwerking om een complex probleem aan te pakken. Een te stevige grip op de stichting geeft weinig ruimte aan de andere partners en streeft daarmee het doel voorbij. Tegelijkertijd biedt deze variant op een aantal belangrijke punten een controlemechanisme, wat recht doet aan de voorinvestering die de gemeente doet. Inrichting ‘middel-sturing’ Binnen de middel-variant, wordt de stichting als volgt ingericht en heeft de gemeente verschillende sturingsmechanismes (zie bijlage 2):

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

1.

2.

3.

4.

5.

De stichting kent een Raad van Toezicht van vijf leden, waarbij er één lid wordt voorgedragen door de gemeente, één door de zorg, één door bewoners-/belangenverenigingen, één door onderzoek en onderwijs en één door het bedrijfsleven. Daarmee worden de verschillende belangen en expertises vertegenwoordigd. De vaststelling van de profielschets van de voltallige Raad van Toezicht behoeft de goedkeuring van de gemeente Den Haag. Samen met de partners wordt een directeur-bestuurder gezocht. Deze moet breed draagvlak hebben bij de partners. De vaststelling van de profielschets behoeft de goedkeuring van de gemeente Den Haag. De gemeente brengt altijd advies uit bij statutenwijzingen en moet bepaalde wijzigingen goedkeuren: de doelstelling van de stichting (artikel 2), het proces van benoeming van bestuur (artikel 4.4, 4.5, 16.2), het proces van benoeming RvT (artikel 12.2 t/m 12.4, 16.2), proces statutenwijziging (artikel 23) en ontbinding (artikel 24.1 en 24.2). Hiermee kan de stichting niet onverlet afwijken van de doelstellingen van de gemeente of de positie van de gemeente in de stichting veranderen. De stichting kent een Raad van Advies waarin alle aangesloten partners gezamenlijk een agenda opstellen en het bestuur adviseren over de prioriteiten van de stichting. De gemeente neemt hierin deel. In partnerovereenkomsten wordt het commitment van de partners vastgelegd.

De overeenkomst bevat afspraken over bijdragen: zowel een bijdrage aan de organisatie (meestal financieel, maar kan ook in kind) als in kind in tenminste één project. Ook wordt hierin afgesproken op basis van welke principes er wordt samengewerkt en aan welke doelstellingen.

In de stichting heeft de directeur-bestuurder de verantwoordelijkheid voor het dagelijks bestuur: het opstellen van een jaarplan en begroting, het aannemen en aansturen van medewerkers, initiëren van projecten, het bijhouden van de voortgang en het relatiebeheer met de verschillende partners. De Raad van Toezicht stelt onder andere het jaarplan en de begroting vast, geeft toestemming voor hoge uitgaven, het beëindigen van strategische samenwerkingen of aanpassingen in bijvoorbeeld het verhuurbeleid. Daarmee wordt voorkomen dat de bestuurder te veel risico aangaat of afwijkt van de doelstellingen van de stichting. De Raad van Advies bestaat uit alle deelnemende partners. Zij brengen tweemaal per jaar een advies uit aan het bestuur over de inhoud van het jaarplan en over de voortgang hiervan. De Raad van Advies kan ook gevraagd worden om input op strategische vraagstukken of ongevraagd het bestuur adviseren. Overige sturingsmogelijkheden Met een goede governance kunnen grote risico's gemitigeerd worden. Maar een stichting blijft ook een onafhankelijke entiteit, waarbij de governance meer bepaalde risico's afdekt dan garandeert dat de stichting de gemeentelijke belangen ten alle tijden realiseert. Dat past bij de keuze om vanuit gelijkwaardigheid en een participerende rol met de partners samen te werken.

Toch worden de gemeentelijke belangen via een aantal extra mechanismes geborgd: 1.

2.

De doelen van de stichting zijn vastgelegd in de statuten. Daarin zijn de doelstellingen op zorg, werk en economie opgenomen, zodat de stichting niet een deel van de beleidsdoelstellingen achterwege kan laten. De gemeente verhuurt in eerste instantie het pand aan de stichting. In de huurovereenkomst worden afspraken gemaakt over het gebruik van het pand en het waarborgen van de gemeentelijke investeringen in het pand.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

3.

4.

De meest concrete en afdwingbare vorm van grip vindt plaats via opdrachtverstrekking. Waar de gemeente nu zelf de iZi ervaarwoning beheert, of een werkwinkel opzet, of startup begeleiding organiseert, kunnen deze activiteiten via opdrachtverstrekking uitbesteed worden aan de stichting. Hiermee kan op specifieke resultaten gestuurd worden en behoudt de gemeente grip op investeringen. Ook via eventuele subsidies kan de gemeente sturen. Waar mogelijk en passend hebben opdrachten de voorkeur omdat de prestatie afdwingbaar is, maar ook met een subsidie kan de gemeente afspraken maken met de stichting.

Risico's en maatregelen De afwegingen die zijn gemaakt in de inrichting van de governance zijn gebaseerd op sectorspecifieke ervaring, gesprekken met partners, een opvatting over de gemeentelijke rol én ervaringen uit het verleden. De complexe vraagstukken van deze tijd vragen steeds vaker om publiek-private samenwerking en daarmee om nieuwe samenwerkingsvormen. Deze nieuwe verhoudingen bieden kansen om écht resultaten voor Haagse inwoners te realiseren, maar bieden ook nieuwe risico's. De gemeente heeft minder grip dan voorheen. Op basis van eerdere ervaringen met o.a. The Hague Security Delta, The Hague Humanity Hub en de Energie academie en adviezen over verbonden partijen, zijn er een aantal stappen gezet om de inherente risico's te mitigeren: -

-

-

-

Het draagvlak is uitgebreid getoetst over de afgelopen jaren. De Zorginnovatiehub is een voortzetting van ruim zes jaar programma op Zorg & Innovatie/Technologie voor Thuis en twee jaar aan inventarisatie, consultatie, gesprekken. Het concept wordt klein opgezet. De investering in het pand is groot, maar de stichting is klein met een minimaal bestuur en beperkte financiële bijdrage. Als het concept niet aanslaat, kan het pand nog steeds verhuurd worden aan zorg- en welzijnspartners (of een andere invulling krijgen) en zijn de financiële risico's beperkt. Het programma kan afgeschaald worden door minder opdrachten te verstrekken. De governance wordt opgezet vanuit gelijkwaardigheid tussen de verschillende partners. De gemeente gaat niet te stevig aan het roer zitten, verwacht van alle partners een bijdrage, maakt met partners afspraken over commitment in partnerovereenkomsten en selecteert samen met de partners de directeur-bestuurder. De naamgeving wordt zorgvuldig gedaan met eindgebruikers samen, zodat het concept aansluit bij de verschillende doelgroepen. Er is een uitgebreid advies uitgebracht op gebied van staatssteun en aanbestedingsrecht om duidelijk te krijgen wat de (on)mogelijkheden zijn in de verhouding tussen gemeente en stichting.

Exit mogelijkheden Als ondanks getroffen voorzorgsmaatregelen en tussentijds bijsturen het bestuur van de stichting niet functioneert, de stichting geen succes is of als de stichting een andere koers kiest dan gewenst, heeft de gemeente verschillende opties: De gemeente kan opdrachten of subsidies aan de stichting stopzetten en zelf weer programma’s of projecten opzetten. De financiële risico’s blijven zo beperkt en het bestuur heeft een belangrijke prikkel om de wensen van de gemeente serieus te nemen. De gemeente kan de huurovereenkomst met de stichting beëindigen en de ruimtes rechtstreeks verhuren aan de huurders of een ander concept zoeken. De belangrijkste investering – namelijk in het vastgoed – blijft zo gewaarborgd.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307

-

De gemeente kan de Raad van Toezicht vragen het bestuur te ontslaan. Het is aan de Raad van Toezicht of hieraan gehoor wordt gegeven; dat hangt er vanaf of ontslag in het belang van de stichting is. Als de stichting opdrachten, subsidies en het huurcontract verliest indien er geen gehoor aan wordt gegeven, is het aannemelijk dat de Raad van Toezicht het verzoek serieus overweegt.

Financiën De begroting, inclusief verschillende scenario's is uitgewerkt in bijlage 5. De gemeente heeft een pand aan de Leyweg gehuurd en verbouwt dit vanuit de hiervoor beschikbaar gestelde Regiodealmiddelen. De stichting betaalt hiervoor huur aan de gemeente. Het verschil tussen de huurprijs (zoals de gemeente deze betaalt aan de eigenaar) en de integrale huurprijs (waarin de waarde van de verbouwing is meegenomen) wordt verrekend met de stichting via een exploitatiesubsidie. De verwachting is dat binnen twee jaar na oplevering de (niet-integrale) huurkosten door de stichting opgebracht kunnen worden, onder andere omdat er stabiele vraag is naar zorg- en welzijnsvastgoed. Het bestuur van de stichting wordt betaald vanuit de partnerbijdragen. Hiervoor is geen subsidie vanuit de gemeente voorzien. De uitvoering van de verschillende activiteiten wordt gefinancierd uit bestaande project- en programmabegrotingen van de gemeente en verschillende partners of uit externe financiering die door de stichting wordt gerealiseerd. Vervolgproces De stichting wordt in 2025 verder opgebouwd. We nemen de tijd om samen met onze partners de Raad van Toezicht en het bestuur in te vullen. We wachten daar niet op om een juridische entiteit te realiseren, zodat we voor de opbouwperiode gebruik kunnen maken van subsidiemogelijkheden en de organisatiekosten kunnen delen via partnerbijdragen.

Daarmee wordt de verdere opbouw van de stichting een gedeelde verantwoordelijkheid van de deelnemende partners. In 2025 wordt de stichting met partnerovereenkomsten gerealiseerd, een gezamenlijke agenda opgesteld, het pand verbouwd en worden de eerste projecten gestart. Daarbij denken we aan het opzetten van een gezamenlijke aanpak voor de toegang naar en uitleen van zorgtechnologie, de inzet van telemonitoring en de inrichting van een werkwinkel, waar bewoners informatie krijgen over werken en leren in de zorg. Het participatieproces voor bewoners loopt door en de eerste evenementen en bijeenkomsten worden georganiseerd, zodat het echt een plek voor de buurt wordt. Daarnaast wordt met externe middelen een startup aanpak neergezet. Vanaf 2026 moet de Zorginnovatiehub volledig operationeel zijn; dan zijn de organisatie, pand en programma ingericht. Hiermee zetten we een vernieuwende aanpak neer waarmee zorginnovatie in de praktijk wordt gebracht en het verschil maakt voor Haagse inwoners. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het conceptbesluit oprichting stichting Zorginnovatiehub, gezien het voorstel van het college van 13 mei 2025, besluit:

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10882307 I.

II.

*De volgende wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het voornemen van het college om de stichting Zorginnovatiehub conform bijgevoegde akte van oprichting Zorginnovatiehub op te richten: A. Het huurcontract en de exploitatiesubsidie kunnen pas worden getekend en verleend nadat de raad is geconsulteerd; B. Twee jaar na de eerste verlening van de exploitatievergunning wordt door de gemeenteraad, op basis van monitoring en evaluatie, besloten over verdere gemeentelijke betrokkenheid; C. De raad acht van belang dat de Stichting Zorginnovatiehub in de eerste plaats ook van meerwaarde is voor Den Haag Zuidwest, in het bijzonder voor de wijk Morgenstond, mede in het kader van het Nationaal Programma Zuidwest en de inzet van regiodealmiddelen. Voorts wenst de raad dat bij de oprichting van de Stichting Zorginnovatiehub in de akte van oprichting, en in het bijzonder in artikel 2 over de doelstelling, wordt opgenomen: Dat de stichting zich niet alleen richt op zorgprofessionals en organisaties, maar nadrukkelijk ook op dienstverlening aan inwoners in de nabijheid van de locatie van de zorginnovatiehub, onder meer bij het stellen van hulpvragen, het vinden van passende zorg en ondersteuning, en het bevorderen van zelfstandig en prettig wonen.

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 9 oktober 2025. De griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 14-10-2025

10/10