20250918-RIS322469 Geamendeerd voorstel van het college inzake Omgevingsvisie Den Haag 2050

Datum

Ons Kenmerk

13 juni 2025

DSO/10903280 RIS322469

Geamendeerd voorstel van het college inzake Omgevingsvisie Den Haag 2050

Dit raadsvoorstel betreft de vaststelling van de Omgevingsvisie Den Haag 2050. Daarbij wordt eerst kort ingegaan op waarom een omgevingsvisie is opgesteld, welke functies een omgevingsvisie heeft en hoe de Omgevingsvisie na vaststelling wordt uitgewerkt. Daarna volgt het besluit. Tenslotte is er een toelichting op dit besluit, met daarbij aandacht voor het doorlopen proces, de participatie, het omgevingseffectrapport en de inhoud. Waarom een omgevingsvisie voor Den Haag? Op 1 januari 2024 is de omgevingswet ingegaan. De omgevingswet verplicht elke gemeente en provincie om een omgevingsvisie op te stellen. De omgevingsvisie vervangt diverse bestaande beleidsvisies en geeft een integrale visie met strategische hoofdkeuzes voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. In de omgevingsvisie worden talloze belangen afgewogen en samengebracht. Het geeft een toekomstbeeld van Den Haag in 2050 en een leidraad voor de bescherming en versterking van bestaande kwaliteiten. Den Haag is een stad met vele kwaliteiten en een rijke historie. Het is ook een plek waar veel verandert en gaat veranderen. Zo is de afgelopen jaren het aantal inwoners sterk gegroeid. En deze groei zet de komende jaren door. Daarnaast zijn er ook andere ontwikkelingen die vragen om aanpassingen. Denk aan de vergrijzing van de bevolking, de verandering van het klimaat en de overgang naar duurzame energie.

Door al deze ontwikkelingen neemt de druk op de stad toe. Daarom zijn heldere keuzes en creatieve oplossingen nodig. In de omgevingsvisie staat de koers die we als Den Haag willen varen, als onderdeel van de Haagse regio, richting 2050, een groene metropool aan zee, waar mensen zich thuis voelen. Wat doet de Omgevingsvisie? De Omgevingsvisie is een richtinggevend en kaderstellend document voor al het beleid in de fysieke leefomgeving. Het bouwt voort op eerder door de raad genomen besluiten en vervangt de documenten Structuurvisie Wéreldstad aan Zee, de Agenda Ruimte voor de Stad en de Haagse Nota Mobiliteit. De Omgevingsvisie is het kader voor wijzigingen in het Omgevingsplan. De Omgevingsvisie is op basis van participatie tot stand gekomen. Inwoners, experts, organisaties, bedrijven en instellingen hebben meegedacht. Hoe wordt de Omgevingsvisie uitgewerkt? In programma’s worden onderdelen van de Omgevingsvisie verder uitgewerkt. De Omgevingsvisie vormt de beleidsmatige basis voor het Omgevingsplan. Het is een strategisch document dat invulling geeft aan de doorvertaling van beleid in de vorm van thematische programma's en gebiedsprogramma's. Al het bestaande en nieuw uit te werken beleid in de Omgevingsvisie moet landen in het Omgevingsplan.

Waar de Omgevingsvisie alleen bindend is voor de gemeente, niet voor andere partijen, is het Omgevingsplan wel juridisch bindend voor andere partijen. Bij actualisatie van beleid vanuit Rijk of Provincie zal de Omgevingsvisie indien nodig, hierop worden aangepast. De Omgevingsvisie wordt aan de hand van monitoring en evaluatie, bij voorkeur eens in de vier jaar, door de gemeente Den Haag geactualiseerd en opnieuw vastgesteld.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

Deze stedelijke visie zal uitgewerkt worden in Gebiedsvisies per stadsdeel, met uitspraken over de gewenste ontwikkelingen in het stadsdeel en welke waarden we willen beschermen. Deze gebiedsvisies worden na vaststelling onderdeel van de omgevingsvisie. Zo blijft deze Omgevingsvisie een ‘levend verhaal’ van en voor de stad. Na besluit tot vaststelling zal de Omgevingsvisie breed worden uitgedragen zowel intern als extern. Het raadsbesluit wordt zoals wettelijk is voorgeschreven gepubliceerd op het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). En natuurlijk zal de visie op de website van de gemeente Den Haag beschikbaar worden gesteld. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 10-06-2025, Gelet op artikel 3.1, eerste lid en 3.2 van de Omgevingswet, Besluit: I. de concept Omgevingsvisie Den Haag 2050 vast te stellen, met daarin als belangrijkste punten: a. Een beschrijving en verbeelding van de gewenste ontwikkeling van Den Haag in de regio als groene metropool aan zee waar mensen zich thuis voelen. b. Vijf bewegingen die richting geven aan de gewenste ontwikkeling: • Thuis in een divers Den Haag • Ruimte voor groen en water • Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang • Ruimte voor kennis en kunde • Basissystemen op orde c.

Een vertaling van de vijf bewegingen naar opgaven per stadsdeel, die de basis vormen voor nog op te stellen Gebiedsvisies per stadsdeel. *In de Gebiedsvisies wordt standaard een overzicht opgenomen van de verwachte demografische ontwikkelingen in het betreffende stadsdeel, het huidige voorzieningenniveau en de benodigde voorzieningen, de huidige bereikbaarheid en benodigde bereikbaarheidsoplossingen, met oog op de verwachte groei in het stadsdeel. d. Een realisatiestrategie die laat zien hoe de Omgevingsvisie de gemeente en andere partijen helpt om samen invulling te geven aan de ambities voor de fysieke leefomgeving. II. De volgende beleidsdocumenten in te trekken: a. Structuurvisie Wéreldstad aan Zee (RIS126237) b. Agenda Ruimte voor de Stad (RIS282215) c. Haagse Nota Mobiliteit (RIS180762). III. In te stemmen met de bijgevoegde de concept Nota van Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie en advies Commissie mer Omgevingseffectrapport; IV. Kennis te nemen van het Omgevingseffectrapport en Passende Beoordeling van globale aard; V. Kennis te nemen van het Participatieverslag Omgevingsvisie; VI. *Bij elke Gebiedsvisie per stadsdeel worden standaard bewonersorganisaties, maatschappelijke en religieuze organisaties betrokken, en geïnventariseerd welke behoefte aan ruimte deze organisaties in de stadsdelen hebben;

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

VII.

*De tekst van de Omgevingsvisie Den Haag 2050 (RIS322469) als volgt te wijzigen: op pagina 75 de tweede alinea onder het kopje ‘samen aan de slag’ als volgt te wijzigen: “De particuliere inzet is ook nodig bij het opzetten van en beheer van al het groen en water. Publiek-private samenwerkingen spelen daarin een belangrijke rol. Deze samenwerkingen hebben als doel om gezamenlijk de kwaliteit van het groen in de stad te versterken en de ecosysteemdiensten (de baten die de natuur de mens biedt) van groen en water te optimaliseren. Ook staat de gemeente open voor initiatieven van particulieren om hun buurt te vergroenen, in navolging van goede Haagse voorbeelden als Emma’s Hof en stadsoase Spinozahof.” op pagina 85 onder ‘Scheveningen’ wordt de tekst als volgt gewijzigd: “Opgave Haven: consolideren van economische functie (korte termijn), economische betekenis van de haven op langere termijn bepalen versterken.” op pagina 89: “Den Haag is ook in 2050 de internationale stad waar vredesconferenties plaatsvinden, gerechtshoven een onderdak vinden en landen diplomatiek met elkaar in gesprek blijven.

We zoeken naar de beste plek voor de bouw van een nieuwe faciliteit voor internationale congressen.” op pagina 161 onder ‘We sturen actief op’ wordt de tekst als volgt gewijzigd: “De Ruimtelijke Applicatie Voorzieningen En Leefbaarheid (RAVEL) Leefbaarheidseffectrapportages en de Richtinggevende Normen Maatschappelijke Voorzieningen en Groen worden gebruikt om te bepalen welk voorzieningenniveau voldoende is. We bereiken ons doel door actief grondbeleid, strategisch gemeentelijk vastgoedbeheer en het opnemen van ruimtereserveringen in het omgevingsplan (presterende en rechtmatige rol).” op pagina 169 wordt de volgende zin geschrapt: “Ook in de transitieperiode om tot een definitief omgevingsplan voor de gemeenten te komen (tot 2032) zijn omgevingswaarden niet aan de orde.”

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 18 september 2025. De griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 24-09-2025

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

Toelichting Voor u ligt de Omgevingsvisie Den Haag 2050 met als titel ‘Thuis in een groene metropool aan zee’. De Omgevingsvisie geeft het toekomstbeeld van Den Haag met keuzes om onze stad leefbaar, groen en aantrekkelijk te houden voor iedereen. De afgelopen jaren is de gemeente in gesprek gegaan met scholieren, studenten, ondernemers en andere inwoners uit de stad over Den Haag in 2050. Ook sprak de gemeente met vertegenwoordigers van bedrijven, belangenorganisaties, buurgemeenten en vele andere samenwerkingspartners. Dit heeft deze visie van de stad voor de stad opgeleverd. 1.

Doorlopen proces

In december 2020 is gestart met het proces om te komen tot een Haagse Omgevingsvisie. In de Startnotitie omgevingsvisie Den Haag (RIS307081) zijn de verschillende stappen en deelproducten beschreven. In januari 2021 is de startnotitie in de raadscommissie Ruimte besproken. Op basis hiervan is een Ambitiedocument omgevingsvisie Den Haag (RIS309993) vastgesteld door het college, met daarin zes ambities voor 2050. Sindsdien zijn we in gesprek gegaan met scholieren, studenten, ondernemers, belangenorganisaties en samenwerkingspartners over Den Haag in 2050. Op basis van die gesprekken en de beleidsambities van de gemeente Den Haag is gewerkt richting deze Omgevingsvisie. Op 4 juli 2023 heeft het college de Commissie Ruimte met een raadsbrief (RIS316051) geïnformeerd over de stand van zaken van de Omgevingsvisie Den Haag 2050 en het vervolgproces en het besluit van het college om meer te investeren in participatie en te kiezen voor een meer impactvolle omgevingsvisie. Uit het OER proces en het uitgebreide participatieproces hebben we de koers afgeleid die het afgelopen jaar nader is uitgewerkt in het nu voorliggende concept. Op 23 oktober 2024 heeft een raadsbrede werkbespreking plaatsgevonden waarin verder stilgestaan is bij de stand van zaken van de Omgevingsvisie. De Ontwerp Omgevingsvisie is heeft ter inzage gelegen van 27 januari tot 9 maart 2025.

In totaal zijn er 75 zienswijzen binnengekomen. De zienswijzen zijn verwerkt in een concept Nota van Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie en advies Commissie mer Omgevingseffectrapport en hebben geleid tot enkele aanpassingen in de Omgevingsvisie. Op 26 maart 2024 heeft een raadsbrede werkbespreking plaatsgevonden waarbij dieper is ingegaan op de inhoud van de Omgevingsvisie aan de hand van vijf gesprekspunten: • Agenda voor regionale samenwerking • Groeien in balans • Strategische beleidskeuzes in samenhang • Ruimtelijke keuzes • Doorwerking omgevingsvisie en rol van de raad 2.

Participatie

Sinds 2021 hebben meer dan 3000 mensen meegedacht over de toekomst van Den Haag. Daarbij is het startdocument Participatie van het Ambitiedocument gevolgd. In 2023 is er gekozen voor een uitbreiding van de opdracht voor het maken van de Omgevingsvisie met vernieuwde aandacht voor inclusie in de participatietrajecten.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

In 2021 zijn aan de gemeenteraad zes ambities voorgelegd, als beleidsmatige basis voor de Omgevingsvisie 2050. Over deze ambities en de keuzes die moeten worden gemaakt is er op verschillende manier met bewoners, ondernemers, organisaties, ketenpartners en andere overheden gesproken. Met een zo groot mogelijke verscheidenheid aan mensen. Deze gesprekken over de toekomst van de stad zijn een manier gebleken om zoveel mogelijk kennis op te doen over wat nu en straks nodig is om van Den Haag een gezonde, rechtvaardige en duurzame stad te maken. De participatiemomenten waren gestructureerd rondom drie deelproducten: de Staat van de Leefomgeving, Toekomstbeelden en de ontwerp Omgevingsvisie. Verder zijn de vier belangrijkste belangengroepen geïdentificeerd: bewoners, organisaties, bedrijven en ketenpartners. Hoofdstuk 8 van de Omgevingsvisie Den Haag 2050 vat het doorlopen participatieproces samen. Daarmee geldt dit hoofdstuk als de participatieparagraaf op grond van de Inspraak- en Participatieverordening Den Haag 2024. Met dit intensieve participatieproces is het echt een Haagse Omgevingsvisie geworden, met veel aandacht voor de mensen in de stad en wat zij zouden willen voor de toekomst. 3.

Omgevingseffectrapport

Het proces van het maken van de Omgevingsvisie is gekoppeld aan het ontwikkelproces van het Omgevingseffectrapport en Passende Beoordeling van globale aard (OER). Het OER bevat een beschrijving en beoordeling van de omgevingseffecten voor de referentiesituatie, de alternatieven en het voorgenomen beleid (de Omgevingsvisie). Het doel van het OER is om deze effecten inzichtelijk te maken zodat in de Omgevingsvisie onderbouwde keuzes gemaakt kunnen worden. In november 2022 is de Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) voor het OER gepresenteerd en ter inzage gelegd (RIS313413). In de NRD wordt de onderzoekscope bepaald voor het OER, het daadwerkelijke onderzoeksrapport. Bewoners, organisaties en de commissie MER hebben begin 2023 hun zienswijzen en adviezen ingediend op deze NRD. Alle zienswijzen en adviezen zijn beantwoord in de concept Nota van Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie en advies Commissie mer Omgevingseffectrapport en eind juni 2023 toegezonden aan de gemeenteraad. Zowel het advies van de Commissie m.e.r. als de reacties van de overige belanghebbenden zijn betrokken bij het vervolgproces. Het Ontwerp OER is samen met de Ontwerp Omgevingsvisie van 27 januari tot en met 9 maar ter visie gelegd. In deze periode heeft de commissie MER een advies uitgebracht over het OER.

In de concept Nota van Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie en advies Commissie mer Omgevingseffectrapport wordt ingegaan op de adviezen en aanbevelingen uit dit advies. Op basis van het advies van de commissie en enkele zienswijzen op het OER is deze aangepast. Naar aanleiding van dit is advies is onder andere een Passende beoordeling van globale aard over de impact op Natura 2000 als bijlage toegevoegd aan het OER. 4.

Inhoud

De Haagse Omgevingsvisie is een vertaling van drie ‘leidende principes’ die eerder in het Ambitiedocument zijn vastgelegd. 1. De Omgevingsvisie als een toekomstgericht verhaal 2. De Omgevingsvisie als een ‘groeiend’ en inspirerend Haags verhaal

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

3.

De Omgevingsvisie als een realistisch verhaal

De Omgevingsvisie beschrijft drie ‘grote’ maatschappelijke opgaven, met ruimtelijke gevolgen, waar we sturing aan geven. Het betreft het bieden van sociaal en economisch perspectief (werkgelegenheid, leefbaarheid, gezondheid), demografische ontwikkelingen (migratie, vergrijzing) en het werken aan grote transities: klimaatadaptatie, energietransitie, de omslag naar een circulaire economie en de overstap naar een ander mobiliteitssysteem. Den Haag groeit uit tot een groene metropool aan zee waar mensen zich thuis voelen. Daarbij bouwen we voort op de Haagse ontstaansgeschiedenis en de kenmerkende kwaliteiten. We benaderen de opgave voor Den Haag nadrukkelijk als onderdeel van een samenhangende regio: de Haagse metropool. We introduceren vijf bewegingen die richting geven aan deze ontwikkeling. Door voort te bouwen op een ingezette koers of door bij te sturen. Voor de groei van Den Haag en enkele transities – energie, klimaat, mobiliteit, grondstoffen – bepalen we een zo goed mogelijk tempo. De vijf bewegingen zijn: 1. Thuis in een divers Den Haag 2. Ruimte voor groen en water 3. Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang 4. Ruimte voor kennis en kunde 5. Basissystemen op orde ‘Thuis in een divers Den Haag’ beschrijft welke ruimtelijke keuzes nodig zijn om ervoor te zorgen dat huidige en toekomstige inwoners zich thuis kunnen voelen in Den haag.

Het tegengaan van de segregatie en zorgen voor een goede verdeling van (maatschappelijke) voorzieningen over de stad is hierbij belangrijk. Bij ‘Ruimte voor groen en water’ laten we zien welke keuzes de gemeente maakt om verstedelijking samen te laten gaan met vergroening, hoe we de biodiversiteit vergroten en hoe we willen inspelen op klimaatverandering. ‘Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang’ geeft antwoord op de vraag waar in de stad en de Haagse metropool verstedelijking kan plaatsvinden en welk woningbouwtempo nodig is tot 2050. Dit koppelen we aan een aanpak voor bereikbaarheid waarbij voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en het delen van auto’s voorrang krijgen. Bij ‘Ruimte voor kennis en kunde’ staat wat er ruimtelijk nodig is om de Haagse metropool economisch vitaal te houden en bij te dragen aan brede welvaart. De beweging ‘Basissystemen op orde’ is een voorwaarde voor het leven in de stad. Zonder duurzame energiesystemen, een goede drinkwatervoorziening en betrouwbare kustverdediging kan de stad niet functioneren. De vijf bewegingen lopen parallel aan elkaar én zijn ook sterk met elkaar verweven. In de gebiedsgerichte of thematische uitwerking van de Omgevingsvisie is het belangrijk de vijf bewegingen in samenhang te blijven bezien, omdat er sprake is van afhankelijkheden, kansen en spanningen tussen verschillende ontwikkelingen.

In deze uitwerking van de Omgevingsvisie zullen lastige keuzes gemaakt moeten worden. Vanuit de Omgevingsvisie geven we daarvoor de volgende principes mee: • Meervoudig kijken én handelen • Samendoen: iedereen vanaf het begin aan tafel • Redeneren vanuit de regio Aan de vijf bewegingen zijn strategische keuzes gekoppeld. Een belangrijke strategische keuze is de keuze over groei en daarbij passend bouwtempo. We zetten in op een gematigde groei van de Haagse bevolking richting 2050. Dat doen we door samen met Rijk en regio te sturen op arbeidsmigratie en op

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903280

het benutten van verstedelijkingskansen in de hele metropool. We houden vast aan de gemaakte woningbouwafspraken. We verwachten dat een verlenging van deze afspraken nodig is tot 2035. Na 2035 houden we rekening met een bouwtempo van ongeveer 2.000 woningen per jaar. Maatschappelijke voorzieningen moeten meegroeien met de demografische ontwikkelingen. We monitoren het aanbod en sturen hier proactief op. De Omgevingsvisie stelt de gemeente in staat om meer regie te voeren op ontwikkeling en beheer van de fysieke leefomgeving. Met meer regie bedoelen we meer richting geven op hoofdlijnen en heldere kaders en procedures bieden. In de realisatiestrategie (hoofdstuk 7) laten we zien hoe de Omgevingsvisie de gemeente en andere partijen helpt om samen invulling te geven aan de ambities voor de fysieke leefomgeving. Uitvoeringskracht staat centraal. De gemeente heeft de kennis en inzet van de stad. Samenwerkingspartners zijn nodig om onze ambities te bereiken. Wanneer projecten worden uitgevoerd in lijn met uitgangspunten uit de Omgevingsvisie heeft dit ook financiële consequenties. Deze projecten zullen separaat worden voorgelegd aan college en/of raad inclusief voorstel voor financiële dekking.

7/7