20250403-RIS321525 Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6C (Bezuidenhout)

Datum

Ons Kenmerk

11 maart 2025

DSO/10809713 RIS321525

Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6C (Bezuidenhout) Den Haag groeit en zal de komende jaren blijven groeien tot ca. 80.000-100.000 erbij in 2040. Met deze groei aan inwoners (en arbeidsplaatsen en bezoekers) neemt ook de vraag naar mobiliteit toe. Het college wil daarom een mobiliteitssysteem dat in de toekomst alle bewoners, bezoekers en bedrijven bedient. Daaronder wordt verstaan de noodzakelijke doorontwikkeling van het mobiliteitssysteem, zodat de stad in het kader van de mobiliteitstransitie de komende decennia bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig blijft. Het doel van het project is om het tracé van INTHR lijn 6C geschikt te maken voor het rijden met de nieuwe trams en het tramsysteem volgens de rijksregeling toegankelijk te maken voor mensen met een fysieke beperking. De ruime nieuwe trams zijn reeds door de HTM aangeschaft. Het is wenselijk om verschillende werkzaamheden en bijbehorende budgetten op elkaar af te stemmen zodat kosten worden bespaard. En er kan beter aan de wensen van de bewoners worden voldaan dan wanneer projecten onafhankelijk van elkaar worden uitgevoerd. Het Voorontwerp is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met bewoners en ondernemers. De raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 4 maart 2025, gezien het vorenstaande stelt het college voor het volgende besluit te nemen: I.

de bijgevoegde nota van beantwoording INTHR lijn 6C vast te stellen;

II.

het bijgevoegde voorontwerp Tramlijn 6C vast te stellen;

III.

in te stemmen met de verdere uitwerking tot definitief ontwerp en de realisatie van de beschreven herinrichting;

IV.

de totale projectkosten geraamd op € 19.115.000,- (excl. btw, incl. VAT, prijspeil 2024, incl. indexatie) als volgt te dekken: a. € 8.472.317,- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), programma INTHR; b. € 850.000.- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), IPVA categorie fiets, Fietspaden Juliana van Stolberglaan t.m. Hofzichtlaan; c. € 4.043.578,- Bijdrage HTM i.v.m. onderhoudswerkzaamheden (OIW); d. € 2.824.106,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, programma 12 mobiliteit, activiteit groei openbaar vervoer, onderdeel INTHR Lagevloerstrams (RIS307106 / RIS307080); e. € 1.725.000,- Bijdrage Riolering, vanuit voorziening Riolering (GRP 2021-2025, RIS306620); f. € 500.000,- vanuit programma 9, bijdrage MIP Mariahoeve knapt op (RIS306367, Opknapplannen); g. € 700.000,- Reserve verbeteren duurzame mobiliteit, programma 12 mobiliteit, onderdeel UVP Ruim baan voor de Fiets 2020 – 2025 (RIS307106/RIS306923);

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

V.

bij de meerjarenbegroting 2025-2028, de dekkingsbron genoemd bij besluit IV lid d, na aftrek van de voorbereidingskosten toe te voegen aan de reserve activafinanciering en hiervoor het investeringskrediet INTHR (MIP) te verhogen;

VI.

bij de meerjarenbegroting 2025-2028, de dekkingsbron genoemd bij besluit IV lid g toe te voegen aan de reserve activa financiering en hiervoor het investeringskrediet INTHR (MIP) op te hogen;

VII.

de totale beheerlast als gevolg van de herinrichting zal vanaf 2028 jaarlijks met € 13.240,toenemen. Dekking zal plaatsvinden uit de middelen voor beheerlasten van investeringen die gedaan zijn met de verkoopopbrengst van Eneco (RIS307106).

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 3 april 2025.

De griffier, ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 08-04-2025

De voorzitter,

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

PLANTOELICHTING CONCEPVOORONTWERP TRAMLIJN 6C BEZUIDENHOUTMARIAHOEVE IN HET KADER VAN INSTROOM NIEUWE TRAM HAAGSE REGIO (INTHR) Inhoudsopgave 1.

Aanleiding ............................................................................................................................................ 1 1.1 Projectopgave ....................................................................................................................................... 2 1.2 Communicatie en participatie ............................................................................................................. 3 1.2.1 Formele inspraakperiode .............................................................................................................. 4 1.3 Uitgangspunten .................................................................................................................................... 5 2. Ontwerpopgave .........................................................................................................................................

5 2.1 Bomen .................................................................................................................................................14 2.2 Vergroening ........................................................................................................................................16 2.3 Parkeren ..............................................................................................................................................16 2.4 Verlichting....................................................................................................................................... 17 3. Toetsing van de ontwerpen...................................................................................................................... 17 3.1 VOV ..................................................................................................................................................... 17 3.2 ACOR .................................................................................................................................................. 17 3.3 Review HTM en MRDH .................................................................................................................... 18 3.4 Onderzoeken ...................................................................................................................................... 18 4.

Kosten en dekking ................................................................................................................................... 18 4.1 Realisatie ............................................................................................................................................ 18 4.2 Beheer .................................................................................................................................................19 5. Vervolg en Planning .................................................................................................................................19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

1.

Aanleiding

Introductie laagvloerse en toegankelijke tram De ov-bereikbaarheid van Den Haag komt steeds verder onder druk te staan. Bovendien zijn de exploitatiekosten van het huidige bus- en tramnet op dit moment relatief hoog doordat het systeem relatief traag is. Dit heeft negatieve gevolgen voor de bereikbaarheid en de vitaliteit van de stad. De nieuwe trams, die de huidige generatie (rood-beige) GTL-trams vervangen, brengen hier verandering in. Deze tram heeft een gelijkvloerse instap en is goed toegankelijk voor passagiers in een rolstoel, met een scootmobiel, met kinderwagen, een buggy en/of boodschappentrolly. Hiermee voldoet de HTM aan de Rijksregeling toegankelijk openbaar ververoer voor mensen met een fysieke beperking. De nieuwe trams zijn ook ruimer en hebben een grotere capaciteit. In één enkele nieuwe tram passen meer dan 50 extra passagiers ten opzichte van de GTL-tram waardoor het openbaar vervoer meer kostendekkend kan worden geëxploiteerd. De nieuwe trams zijn inmiddels besteld bij Stadler en zullen vanaf 2027 door de Haagse regio rijden. In december 2020 is daarmee het programma Invoer Nieuwe Tram Haagse Regio (INTHR) gestart (RIS30780) als opvolger van het programma netwerk RandstadRail. De nieuwe trams rijden al op de lijnen 2, 3, 4, 11 en 17. In de komende jaren worden de lijnen 1, 6 en 12 geschikt gemaakt voor de nieuwe trams.

Halteperrons worden verlengd en verbreed, zodat de trams voldoende ruimte hebben. De ruimte is beperkt in de smallere straten van deze tracés, waardoor op sommige plekken herontwerp van de openbare ruimte nodig is. Mobiliteitstransitie De gemeente raad heeft de Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2040 (RIS310664) vastgesteld. Deze strategie vormt de basis voor het ontwerp van het Stuyvesantplein, de Loudonstraat, Het Kleine Loo en de Hofzichtlaan. De mobiliteitstransitie richt zich op de toekomst van het totale mobiliteitssysteem in Den Haag. Daarmee bedoelen we meer dan alleen de infrastructuur en voorzieningen voor wegen, hubs, fietspaden, parkeerplekken en openbaar vervoer. Het mobiliteitssysteem omvat ook de reizigers die er gebruik van maken, inclusief hun voorkeuren en keuzes voor vervoersbewijzen, prijzen en bestemmingen. (Nieuwe) mobiliteitsoplossingen zoals openbaar vervoer, online platforms voor deelvoertuigen en elektrisch vervoer, maken ook deel uit van het mobiliteitssysteem. Een belangrijk deel van de groei in de mobiliteit moet door het openbaar vervoer worden opgevangen. Eén tram staat immers gelijk aan tenminste veertig auto’s. In de ochtend- en avondspits kan dit aantal oplopen tot honderd auto’s per volle tram. Hiervoor moet het ov zowel in capaciteit uitgebreid als in kwaliteit worden verbeterd.

Een goed ov-netwerk is essentieel om de mobiliteit in Den Haag op een duurzame manier te stimuleren. Mensen moeten zich veilig, snel en comfortabel in het ov door de stad en de regio kunnen verplaatsen, met goede overstapmogelijkheden en voorzieningen voor fietsers en voetgangers. Daarmee wordt de tram een aantrekkelijk alternatief voor de auto. De komende jaren zal de gemeente blijven investeren in het ovnetwerk. Samen met de noodzakelijke wijzigingen van de infrastructuur op straat zal de nieuwe tram een positief effect hebben op de mobiliteitstransitie. Begin 2025 is de Netwerkstrategie 2040 (RIS321330) vrijgegeven voor inspraak. In dit stuk wordt beschreven hoe de groei van het aantal inwoners tot 2040 kan worden opgevangen zonder de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid te schaden. Dit is een uitwerking met input van de Strategie Mobiliteitstransitie en de ontwerp Omgevingsvisie en diverse belanghebbenden, waaronder belangenorganisaties, wijkplatforms, ondernemers, nood- en hulpdiensten, vervoerbedrijven en buurgemeenten.

1/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: mobiliteitstransitie

Doelen De doelstellingen van het project zijn: • Een mobiliteitssysteem dat in de toekomst alle bewoners, bezoekers en bedrijven bedient en de komende decennia bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig blijft; • Het tracé van lijn 6C geschikt te maken voor het rijden met de nieuwe trams met lage opstap en het tramsysteem, conform de Rijksregeling toegankelijk te maken voor mensen met een fysieke beperking; • Dat de aanpassingen van de halteperrons verkeersveilig is voor alle verkeersdeelnemers en deze ruimtelijk goed ingepast wordt in de bestaande stad; • Maximale synergie bereiken door verschillende werkzaamheden en daaraan verbonden budgetten op elkaar af te stemmen. Hierdoor worden de kosten bespaard en kan beter aan de wensen van de bewoners tegemoet gekomen worden dan wanneer de projecten onafhankelijk van elkaar worden uitgevoerd; • Het creëren van draagvlak onder de bewoners voor werkzaamheden door in samenwerking de ontwerpen op te stellen, waardoor in een vroegtijdig stadium met de wensen van de bewoners rekening gehouden kan worden en kennis uit de wijk wordt benut; • De overlast voor de buurt zoveel mogelijk beperken door werkzaamheden te combineren. 1.1

Projectopgave

Het tramtracé moet worden aangepast om doorgankelijk te zijn voor de nieuwe trams. Volgens de Wet gelijke behandeling moeten de halteperrons toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een fysieke beperking (perrons moeten langer, breder en hoger). De aanpassingen aan de sporen en de haltes zijn de belangrijkste opgaven voor het project. Beide onderdelen moeten op een goede manier worden ingepast in de bestaande openbare ruimte. Deze opgave is vastgelegd in het programma Instroom Nieuwe Tram Haagse Regio (INTHR). Daarnaast is het vergroenen van de wijk een opgave binnen Bezuidenhout en Mariahoeve. Daarnaast wordt ook werk-met-werk maken meegenomen. De belangrijkste ontwerpopgaves zijn: • Inpassing halte Stuyvesantplein • Aanpassen haltes en vergroening op Het Kleine Loo en Hofzichtlaan • Inpassing halte Margarethaland • Creëren keermogelijkheid met een overloopwissel bij de halte Oostinje

2/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Het resultaat is een zo breed mogelijk gedragen Voorontwerp, met dekking van de investeringskosten en een planning tot en met de realisatie. Het Voorontwerp (VO) wordt aan de raad voorgelegd ter vaststelling nadat de inspraak heeft plaatsgevonden. Projectscope De scope van het project 6C betreft het tracé van tramlijn 6 vanaf de Juliana van Stolberglaan (ter hoogte van de Laan van NOI) tot de Mgr. Van Steelaan in Leidschendam-Voorburg. De haltes Mariahoeve en Essesteijn, evenals het tussenliggend tracé op het grondgebied van Leidschendam-Voorburg vallen buiten deze plantoelichting omdat de besluitvorming hierover onder de bevoegdheid van de gemeente Leidschendam-Voorburg valt.

1.2

Communicatie en participatie

Bij de voorbereiding van het project is een klankbordgroep opgericht met stakeholders uit de directe omgeving. Om tot een goed en gedragen ontwerp te komen is er gesproken met de (afgevaardigden van) bewoners, ondernemers, het Wijkberaad en de Pleinenwerkgroep, nood- en hulpdiensten, HTM en MRDH. Voorafgaand aan het Schetsontwerp (SO) en het Voorontwerp (VO) hebben meerdere klankbordgroepsessies plaatsgevonden. In 2022 (12-10-2022) en in 2023 (12-10-2023) zijn er inloopbijeenkomsten georganiseerd. Bewoners werden uitgenodigd via: • Verspreiding van flyers (7000 huishoudens en ondernemers) • Oproepen op Social Media via de kanalen van bewonersorganisaties • Oproepen via de wijkkrant • De website www.projecten.denhaag.nl/tram6 Tijdens de inloopbijeenkomst op 12-10-2022 werd het Schetsontwerp gepresenteerd met drie varianten voor de oplossing van halte Stuyvesantplein. Bewoners konden via reactieformulieren hun voorkeur uitspreken en vragen stellen. Er zijn 33 formulieren ingediend, waarbij 28 bewoners hun mening gaven over de varianten voor het Stuyvesantplein en er zijn drie meningen over halte Margarethaland ontvangen. Daarnaast stelden bewoners vragen over de positie van de (ondergrondse) afvalcontainers die ze op de huidige locatie onveilig vinden. Veel bewoners gaven de voorkeur aan een halte op het Stuyvesantplein.

Het hoofdargument was het behoud van de parkeerplaatsen in de Loudonstraat. De eigenaar van de voormalige kringloopwinkel op de hoek van de Loudonstraat en het Stuyvesantplein wil de bedrijfsruimte in de toekomst anders gebruiken. Hij vroeg daarom om de huidige schuine trottoirbanden

3/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

in de Loudonstraat te handhaven; in het VO worden verlaagde banden toegepast en wordt het trottoir ter plaatse uitgevoerd met dikkere tegels en gedraaid halfsteensverband. Met de klankbordgroep werd op 24-10-2022 en op 28-11-2022 verder gesproken over de halte Stuyvesantplein. Een aantal bewoners had eerder ook meegedacht over de inrichting van het Stuyvesantplein waarvan de tramlijn toen bewust nog geen onderdeel was. Hoewel toen al bekend was dat de trambaan vernieuwd zou worden, was daar nog onvoldoende informatie over om hiermee rekening te kunnen houden. De klankbordgroep kan zich vinden in de keuze voor de middenhalte in de Loudonstraat. In de volgende klankbordgroep sessies (op 20-02-2023 en 28-08-2023) werd gezocht naar compensatie voor de parkeerplaatsen die komen te vervallen door de halte in de Loudonstraat, een goede positie van de afvalcontainers en de toegankelijkheid van het plein. Het huidige VO is goedgekeurd door de klankbordgroep. Tijdens de inloopbijeenkomst van 12-10-2023 werd het VO gepresenteerd inclusief het ontwerp van halte Margarethaland. Ook hier konden bewoners hun vragen stellen en reacties achterlaten via reactieformulieren. De antwoorden zijn per e-mail verstuurd naar de desbetreffende bewoners en anoniem gepubliceerd op de project website. Er werden 11 formulieren ingeleverd vooral met de vraag om op de hoogte gehouden te worden.

Ook werden vragen gesteld over het parkeerbeleid en handhaving. Enkele bewoners uit de Loudonstraat uitten in hun reactie hun zorgen over het verdwijnen van de halte Stuyvesantplein en de nieuwe positie in de Loudonstraat. Zij kregen uitleg dat een andere positie of het laten vervallen van de halte niet mogelijk is. Enkele bewoners blijven het verplaatsen van de parkeerplaatsen naar de andere zijde van het Stuyvesantplein op de Juliana van Stolberglaan betreuren. 1.2.1 Formele inspraakperiode Op 25 juni 2024 heeft het college van B&W besloten om het voorontwerp van lijn 6C vrij te geven voor de formele inspraakprocedure, die liep van 1 juli tot en met 20 september 2024. Dit besluit is op 1 juli 2024 gepubliceerd op Vrijgave voor inspraak concept Voorontwerp tramlijn 6C in het kader van Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio (INTHR) Gemeente Den Haag (raadsinformatie.nl) (RIS319241). In het kader van deze officiële procedure heeft de gemeente op 9 juli 2024 een inloopavond georganiseerd, waarbij het voorontwerp (VO) is gepresenteerd. De betrokkenen zijn hiermee wederom geïnformeerd. Ook werd gelegenheid geboden om zienswijzen in te dienen op het voorontwerp, voordat het plan aan de gemeenteraad wordt aangeboden.

Om de betrokkenen en belangstellenden op te roepen om naar de inloopbijeenkomst te komen en te informeren over de zienswijzeprocedure zijn de navolgende middelen ingezet: • Meer dan 9000 flyers zijn huis aan huis verspreid. • De flyer is via e-mail verstuurd naar alle bekende stakeholders. • Een advertentie op Social Media bereikte 16.998 personen, waarvan 2.132 personen doorklikten naar het voorontwerp. • In buurtcentra, winkelcentra en scholen in de omgeving zijn posters en flyers opgehangen. • Op de website van het Stadsdeel is een oproep geplaatst om naar de inloopbijeenkomst te gaan of om op de website te kijken. • Op 3 juli 2024 zijn belangstellenden geïnformeerd over de voortgang van het project tijdens de Central Innovation District informatiemarkt. • Op 9 december 2024 zijn geïnteresseerden geïnformeerd tijdens een zogenaamde projectenmarkt Bezuidenhout-Oost in het ROC Mondriaan.

4/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Tijdens de inspraakperiode zijn er 32 zienswijzen ontvangen. Alle binnengekomen zienswijzen zijn beantwoord in een Nota van Beantwoording, die als bijlage is toegevoegd aan dit document. Het concept voorontwerp is naar aanleiding van deze zienswijzen onveranderd gebleven. 1.3

Uitgangspunten

STOMP STOMP is het ontwerpen met de menselijke maat. Ontwerpers richten zich eerst op Stappen (voetgangers), vervolgens op Trappen (fietsers), Openbaar vervoer, Mobilitiy as a Service (MaaS, of deelmobiliteit) en tot slot op de Particuliere auto. Door STOMP consequent toe te passen, krijgen de kwetsbare en actieve verkeersdeelnemers een ruimere en prominentere plek op straat. Door functiemenging en compactheid waar mogelijk toe te passen ontstaan beloopbare gebieden (S). Samen met fietsen (T) hebben deze soort verplaatsingen op wat kortere afstanden de voorkeur, omdat ze gezond en schoon zijn. Voor langere afstanden bieden fiets en ov uitkomst als schone en ruimte-effectieve modaliteiten. Omdat MaaS een slimme integratie van verplaatsingen over verschillende modaliteiten betreft, hebben verplaatsingen via M invloed op verplaatsingen via S, T, O en P. De privéauto geldt als sluitstuk. Dat wil overigens niet zeggen dat er geen plek mag zijn voor auto’s. In de Strategie Mobiliteitstransitie (RIS310664) staat beschreven hoe hier mee wordt omgegaan. Het STOMP- principe is toegepast bij het ontwerpproces voor INTHR 6C Bezuidenhout. Rijsnelheid Stuyvesantplein en Loudonstraat De wens over het opwaarderen van wijkontsluitingswegen van 50 naar 30 km/u is gedurende het project steeds actueler geworden.

In overleg met de HTM en de nood -en hulpdiensten is in 2024 een nieuwe hoofdroutekaart overeengekomen. Ook zijn er hierbij afspraken gemaakt dat 110 straten in Den Haag opgewaardeerd mogen worden van een 50 km/u-weg naar een 30 km/u-weg (RIS320624). Het Stuyvesantplein is een van deze straten . Ook over de Loudonstraat is inmiddels overeenstemming bereikt over een opwaardering naar 30 km/u. Dit zal in de DO-fase als zodanig worden verwerkt. De wijzigingen bestaan uit het toevoegen van een rijbaanverharding die past bij een verblijfsgebied en mogelijk een iets andere indeling van de weg. 2.

Ontwerpopgave

De ontwerpopgave wordt per deeltracé toegelicht met bijbehorende ontwerpkeuzes en consequenties. De tekeningen van het Voorontwerp zijn opgenomen in bijlagen. Omleidingsboog Laan van Nieuw Oost-Indië Op het kruispunt Juliana van Stolberglaan - Laan van Nieuw Oost-Indië is sprake van een te krappe bocht. Na inmeting van het spoor is gebleken dat de minimale boogstraal (R = 25m) van de bocht niet in te passen is vanwege de scherpe hoek. In overleg met de HTM is besloten om daarom een zogenaamd overloopwissel (zie het onderstaande plaatje) te plaatsen voor de halte Oostinje. Dit kan gebeuren binnen de contouren van de huidige spoorligging en heeft geen consequenties voor de openbare ruimte.

5/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: Uitsnede ontwerp ter hoogte van overloopwissel Juliana van Stolberglaan

Juliana van Stolberglaan & Stuyvesantplein Het Stuyvesantplein is een plein dat in het midden van Bezuidenhout-Oost ligt. Het is een plein gekenmerkt door winkels en woningen rondom het plein, met zes straten die op het plein uitkomen. Het is een belangrijke verblijfsplek voor de buurt, een functie die met het verleggen van de sporen behouden moet blijven. In het oorspronkelijke plan van Berlage komen op het plein zes straten uit. In de huidige situatie deelt de Juliana van Stolberglaan het plein in twee delen waardoor de diagonale lijn van de Stuyvesantstraat onderbroken wordt. De auto- en tramroute route tussen Bezuidenhout en Mariahoeve heeft een omslachtige kronkel langs de randen van het plein. Gevolg van deze routing is ook dat de Juliana van Stolberglaan uit twee delen bestaat, één met tramlijn in het midden, de ander met een middenberm. Het plein is in 2020 opnieuw integraal ontworpen. Het Definitieve ontwerp is destijds in de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) besproken op 28 oktober 2020, onder de naam Bezuidenhout Oost Fase 3. Het ontwerp is gemaakt met behulp van participatie in de buurt en de Pleinenwerkgroep. Daarin is besproken dat de sporen met de vernieuwing van de trambanen naar één kant geplaatst kunnen worden. Dit vergroot de ruimte op het plein en de oversteekbaarheid makkelijker maken aan een kant van het plein.

Ook is het plein aan de noordkant groter gemaakt en de bovengrondse afvalcontainers uit het zicht verplaatst. Vooruitlopend op het ontwerp in het kader van INTHR, is de verblijfsruimte van het plein reeds aangepast volgens het bestek 95021832. Beide wensen waren mogelijk en zijn in het huidige VO verwerkt. De rijbaan blijft hierdoor altijd toegankelijk voor doorgaand (nood-) verkeer. De locatie van de afvalcontainers heeft het voordeel dat bestaande bomen behouden kunnen blijven en er geen kabels en leidingen in de ondergrond in de weg liggen. Het laden en lossen van de SPAR supermarkt op de hoek van het Stuyvesantplein is momenteel niet gereguleerd. Binnen dit ontwerp wordt er ruimte gemaakt om de huidige situatie te reguleren. Vrachtwagens ten behoeve van bevoorrading van de SPAR en de huisvuil ophaalwagens (ondergrondse afvalcontainers) krijgen eigen plekken zodat de rijbaan toegankelijk blijft voor het doorgaande (nood-) verkeer.

6/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

De plaatsing van een kiosk (er is nu een viskraam) is optioneel. Een kioskfunctie op het Stuyvesantplein is wel gewenst vanuit ruimtelijk, functioneel en sociaal oogpunt en levendigheid op het plein. Er is rekening gehouden met ruimte voor een kiosk op de kop van het plein volgens het oorspronkelijke ontwerp uit 2020.

Afbeelding: Uitsnede ontwerp Stuyvesantplein

In de middenberm van de Juliana van Stolberglaan, waar ook de bovenleidingmasten geplaatst zijn, staan zogenaamde derde-orde-bomen (dat zijn bomen tot 6 meter). De meidoorns die nu in de middenberm staan, zijn bedoeld om niet groter te groeien dan de masten om zo geen conflict te vormen voor de tram. Aan de zijkant van de Juliana van Stolberglaan is door de bestaande kabels en leidingen in de ondergrond geen ruimte om bomen te plaatsen in de stoep of tussen de parkeervakken.

7/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

De vrije trambaan op de Juliana van Stolberglaan kan vervallen doordat de halte Stuyvesantplein op deze plek vervalt (de nieuwe halte is in de Loudonstraat). Hierdoor ontstaat ruimte voor het verlengen van het vrijliggend fietspad tot voorbij het plein. Door het aanpassen van deze situatie ontstaat er ook ruimte om parkeerplaatsen toe te voegen die deels ter compensatie van te vervallen parkeerplaatsen in de Loudonstraat gelden, zie parkeerbalans in paragraaf 3.3.

Afbeelding: Uitsnede ontwerp ter hoogte van fietspad Juliana van Stolberglaan

Halte Stuyvesantplein in de Loudonstraat Momenteel ligt richting Den Haag de halte Stuyvesantplein aan de rand van het plein en richting Voorburg ligt de halte op de Juliana van Stolberglaan. Doordat de nieuwe tram langer is en de haltes toegankelijk gemaakt worden voor reizigers, is er geen ruimte om de halte op het plein neer te leggen, anders dan midden op het plein. Dit is niet wenselijk vanwege het verlies aan verblijfsruimte en -kwaliteit van het plein. Ook mogelijke posities aan de oostzijde van het plein en op de Juliana van Stolberglaan zijn onderzocht. Deze vielen af omdat er onvoldoende rechte ruimte is voor het aanleggen van volwaardig toegankelijke halteperrons.

8/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Figuur: Beoordeling van door ACOR voorgestelde positie van halte Stuyvesantplein t.o.v. de middenhalte in de Loudonstraat

In de Loudonstraat is ruimte voor een middenhalte met een enkele toegang via een helling aan de zijde van het plein. Een middenhalte neemt minder ruimte in (3,5 meter) dan twee losse zijhaltes (2 x 2,7 meter). In dit ontwerp wordt de halte van het Stuyvesantplein en de Juliana van Stolberglaan verplaatst naar de Loudonstraat. Om fietsers veilig langs een halterende tram te laten fietsen, worden in de Loudonstraat fietsstroken aangelegd. Hierdoor vervallen de parkeerplekken en de mogelijkheid om te laden en lossen ter hoogte van de voormalige kringloopwinkel en aan de overzijde van de Loudonstraat. De laad- en losplaats voor het winkelpand op de hoek wordt verplaatst naar de kop van dit pand aan het Stuyvesantplein. Dit is besproken met de eigenaar, die hiermee akkoord is gegaan. Ter compensatie worden in de Juliana van Stolberglaan enkele parkeerplaatsen aangelegd. Ter hoogte van de halte worden geen obstakels in het trottoir geplaatst, zodat nood- en hulpdiensten een stilstaande tram altijd kunnen passeren. Hoewel deze oplossing de doorgang technisch mogelijk maakt, hebben nood- en hulpdiensten hun zorgen geuit. Langs het smalle deel van de Loudonstraat worden fietsstroken aangelegd. Dit om de Loudonstraat fietsveiliger te maken. Op de koppen van de Van Lansbergestraat en de Sibergstraat worden de uitritten opnieuw aangelegd.

Dit ontwerp is eerder besproken met de Pleinenwerkgroep en wordt nu in uitvoering gebracht.

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Stuyvesantplein in de Loudonstraat

9/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Halte Carel Reinierszkade De volledige halte inclusief spoor en bovenleiding wordt vervangen. Het spoor ligt momenteel in een porfierbaan (soort grind) welke plaats zal maken voor een grasbaan. De sporen zullen hierbij dichter bij elkaar gelegd worden waardoor meer ruimte aan de zijkant ontstaat. De bovenleidingmasten worden in dit ontwerp aan de zijkant van de trambaan geplaatst, en de openbare verlichting wordt met deze nieuwe masten gecombineerd. Omdat de nieuwe trams langer zijn dan de huidige trams, moet de halte langer worden. Er wordt gebruik gemaakt van de ruimte van de oversteek aan de achterzijde en zo blijft de totale lengte nagenoeg gelijk. Het is voor trambestuurders van een tram voorspelbaarder wanneer reizigers over één en hetzelfde pad oversteken. Een tweede haltetoegang is niet strikt nodig aangezien reizigers aan de voorzijde gebruik kunnen maken van een voetgangersoversteekplaats, hierdoor zijn dan geen aanpassingen aan de rijbaan noodzakelijk.

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Carel Reinierszkade op Het Kleine Loo

Halte Reigersbergenweg De ligging van de halte blijft gelijk en het spoor, inclusief bovenleiding, wordt vervangen. Het spoor ligt momenteel in een porfierbaan (is soort grind) welke plaats maakt voor een grasbaan. De sporen worden hierbij dichter bij elkaar gelegd waardoor meer ruimte aan de zijkant ontstaat. De bovenleidingmasten worden in dit ontwerp aan de zijkant van de trambaan geplaatst, en de openbare verlichting wordt met deze nieuwe masten gecombineerd. Net als bij de halte Carel Reinierszkade blijft de totale lengte nagenoeg gelijk door de oploop en de oversteek aan de achterzijde van de halte te verwijderen. Deze ruimte wordt toegevoegd aan de groenstrook. Het is voor trambestuurders voorspelbaarder wanneer reizigers over één en hetzelfde pad oversteken. Een tweede haltetoegang is niet strikt nodig aangezien reizigers aan de voorzijde gebruik kunnen maken van een voetgangersoversteekplaats, hierdoor zijn dan geen aanpassingen aan de rijbaan noodzakelijk.

10/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Reigersbergenweg op Het Kleine Loo

Halte Vlamenburg De volledige halte inclusief spoor en bovenleiding wordt vervangen. Het spoor ligt momenteel in een porfierbaan (is soort grind) welke plaats zal maken voor een grasbaan. De sporen worden hierbij dichter bij elkaar gelegd waardoor meer ruimte aan de zijkant ontstaat. De bovenleidingmasten worden in dit ontwerp aan de zijkant van de trambaan geplaatst, en de openbare verlichting wordt met deze nieuwe masten gecombineerd. Gelet op de grotere voetgangersstromen die de vernieuwing van het winkelcentrum met zich mee kan brengen wordt ook hier voorgesteld de halte aan één zijde toegankelijk te maken. Door reizigers via de bestaande voetgangersoversteekplaats te laten lopen en de oversteek aan de achterzijde te laten vervallen. De voetgangersoversteekplaats aan de andere zijde van het kruispunt vervalt. Hierdoor reguleert het project de voetgangersstromen, waardoor dit een overzichtelijkere situatie wordt voor het verkeer en de trambestuurders. Ter hoogte van de oude oversteek wordt een haag met een geïntrigeerd stalen draad geplaatst om ongewenst oversteken te voorkomen. De eigenaar van het winkelcentrum is voornemens om het winkelcentrum te vernieuwen en de verbinding met het park achter het winkelcentrum te versterken. Deze plannen zijn echter nog niet in een vergevorderd stadium waardoor het niet mogelijk was rekening met deze plannen te houden.

11/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Vlamenburg op Het Kleine Loo

De trambaan op Het Kleine Loo en Hofzichtlaan Vanuit het stadsdeel Mariahoeve is het een langgekoesterde wens om de trambaan op het Het Kleine Loo en Hofzichtlaan te vergroenen. Omdat de sporen en de bovenleidingen op deze locaties vanwege gepland onderhoud volledig vervangen worden, is dit het moment om deze vrijliggende trambaan in de middenberm van de beide lanen compleet te vergroenen. De huidige porfier constructie (grijze ballast banen) wordt vervangen door grasbanen. Op Het Kleine Loo worden tevens aan weerszijden van deze groene middenberm lage hagen teruggebracht.

Afbeelding: Uitsnede van de trambaan op Het Kleine Loo

12/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: Uitsnede van de trambaan op Hofzichtlaan

Halte Margarethaland De perrons van de tramhalte blijven op dezelfde plek liggen. Het perron aan de zuidwestzijde wordt versmald aan de achterzijde van het perron zodat de huidige rijbanen gehandhaafd kunnen blijven. Deze versmalling is akkoord door HTM. De bomen op de halte zijn in slechte staat en geven veel wortelopdruk (de wortels drukken de trottoirtegels omhoog). Deze bomen hebben een slechte levensverwachting en moeten ten behoeve van de vereiste toegankelijkheid van de halte worden verwijderd (zie ook paragraaf 3.1 Bomen). Het fietspad op de Hofzichtlaan, in de richting van Het Kleine Loo, wordt doorgetrokken en komt te liggen op de huidige locatie van de bushalte. De bushalte wordt verplaatst voorbij de zijstraat Hendrinaland. Door deze ligging heeft het in- en uitrijden van de haltekom geen invloed op het met VRI (verkeersregelinstallatie) geregelde kruispunt. We houden hierbij rekening met gelede bussen. Dit zijn langere bussen met een zogenaamd scharnier die door de HTM in de toekomst worden ingezet op deze buslijn. De bushalte is zodanig vormgegeven dat alle deuren van de gelede bus met een hoge perronband te bereiken zijn. De rijbaan richting Het Kleine Loo wordt versmald tot voorbij de nieuwe bushalte. Het versmallen van de Hofzichtlaan tussen de bushalte en het Kleine Loo maakt geen onderdeel uit van dit besluit.

Het VO voor dit deel van het tracé van lijn 6 kan daar tijd technisch niet op wachten. Daardoor is er op dit moment geen sprake van een werk-met-werk kans zoals bij de eerdere versmalling ten noorden van het Kleine Loo wel het geval was. De keuze om dit gedeelte te versmallen wordt meegenomen in het traject voor het ambitieprogramma Mariahoeve. Het ambitieprogramma zal naar alle waarschijnlijkheid eind 2026 in de raad worden besproken en vastgesteld. De Hofzichtlaan is onderdeel van de hoofdboomstructuur. Er is binnen dit project gekozen om beeldbepalende bomen te behouden en hiervoor moet de bushalte worden verplaatst. De bomen aan de noordoostzijde van de tramhalte die hierdoor kunnen worden gehandhaafd hebben een hoge ecologische waarde.

13/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Afbeelding: Uitsnede ontwerp halte Margarethaland op de Hofzichtlaan

Aegonplein De halte Aegonplein is buiten gebruik gesteld en wordt volledig opgeheven. Het volledig opheffen van de halte komt voort uit een laag aantal instappers in combinatie met beperkingen in toegankelijkheid vanwege de hellingbaan. Aangezien er op deze locatie geen keermogelijkheid meer wordt gevraagd, kan de verbinding met het Aegonplein worden verwijderd. Het Aegonplein maakt geen onderdeel uit van INTHR. Dit houdt in dat het spoor blijft liggen maar geen verbinding meer heeft met de Hofzichtlaan. Aan de zuidzijde van het spoor is ruimte om vier bomen te compenseren van de halte Margarethaland. Drie bomen die ten behoeve van de bushalte verplaatst moeten worden kunnen hier worden geplaatst. Ook wordt een extra boom bijgeplaatst.

Afbeelding: Uitsnede ontwerp ter hoogte van vervallen halte Aegonplein op de Hofzichtlaan

2.1

Bomen

Uitgangspunt bij het project is de kap van bomen te voorkomen, dan wel tot een minimum te beperken en dat de bomenbalans geen negatief resultaat heeft.

14/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Omgeving Stuyvesantplein Door aanpassingen aan het spoor en het Stuyvesantplein moeten er vier bomen worden gekapt. Uit de bomen effect analyse (BEA) is gebleken dat deze een slechte levensverwachting hebben. Binnen het ontwerp van het Stuyvesantplein kunnen, zoals voorgesteld met de Pleinenwerkgroep, 11 nieuwe bomen worden geplant. Hierbij is rekening gehouden met de bestaande kabels en leidingen en de HTM masten.

Afbeelding: Overzicht bomenbalans Stuyvesantplein

Omgeving halte Margarethaland/Hofzichtlaan Door de benodigde aanpassingen aan het perron verdwijnen er zeven bomen. Deze staan in het huidige perron of binnen het profiel van vrije ruimte van de nieuwe tram en hebben ondanks hun grootte, volgens de BEA een slechte levensverwachting. Om de bushalte te kunnen verplaatsen worden drie bomen verplant. Dit betreft jonge bomen die nog goed kunnen worden verplaatst. Er is ruimte gevonden rondom de halte om acht bomen bij te plaatsen. De Hofzichtlaan is onderdeel van de hoofdboomstructuur (HBS), wat betekent dat de groenstructuur van bomen op deze laan in stand moet worden gehouden en het liefst moet worden verbeterd. Deze HBS verbindt - met bomen langs de hele weghet Haagse Bos met de Ecologische Schenkzone. Ter versterking van de HBS worden aan de noordoostzijde zes nieuwe bomen gepland. De bomen in de middenberm behoren niet tot hoofdboomstructuur. De bomen ter hoogte van de ‘oude’ halte in de middenberm kunnen niet gehandhaafd worden en moeten worden gekapt. Wel kunnen drie bomen worden verplaatst en samen met een nieuwe boom geplaatst worden in de middenberm richting Voorburg zodat er toch een boom-eilandje blijft bestaan in de grote structuur.

15/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Nader onderzoek naar de bomen nr. 30 en 31 heeft uitgewezen dat deze niet kunnen blijven staan vanwege de werkzaamheden aan het spoor en het feit dat er één (nr. 31) te dicht op het spoor staat. Met specifieke voorzieningen om het wortelpakket voldoende en blijvende ruimte te geven (>20m3 per boom) is het mogelijk om in de nieuwe situatie in de 2,4 m brede groenstrook 2 bomen aan te brengen. Dit is meegenomen in het VO en uitgewerkt in het Definitief Ontwerp (DO). Voor verdere versterking van de HBS aan de zuidwestzijde van de Hofzichtlaan door het plaatsen van eerste orde (=grote) bomen in de groenvakken is met het huidige wegontwerp (twee rijstroken) onvoldoende ruimte. Er is geen ruimte om eerste orde bomen te plaatsen in de groenvakken langs de Hofzichtlaan aan de zuidwestzijde. Daarvoor moet het aantal rijstroken worden verminderd. De mogelijkheden voor de versterking van de hoofdbomenstructuur en de versmalling van de Hofzichtlaan ter plaatse van de halte mogelijk in combinatie met rioolwerkzaamheden worden in een ander project nader onderzocht. Het streven is om de uitvoering van beide projecten gelijktijdig plaats te laten vinden om overlast voor de omgeving tot een minimum te beperken.

Afbeelding: Overzicht bomenbalans halte Margarethaland e.o.

BOOMBALANS Stuyvesantplein Margarethaland e.o. TOTAAL

Te rooien -4 -7 -11

Te planten +11 +11 +22

Te verplanten 3

Totaal +7 +4 +11

Nieuwe bomen zullen bij aanplanting: • 5 tot 6 jaar oud zijn; • een hoogte hebben van ongeveer 5 tot 7 meter; • met een stamomtrek (op 1 meter hoogte) van 20 tot 25 centimeter; • het type aan te planten bomen is nog niet bekend. Dit wordt bepaald tijdens de Definitief Ontwerpfase (DO-fase), die in 2025 zal starten. 2.2

Vergroening

Doordat de sporen op Het Kleine Loo en de Hofzichtlaan vervangen worden, is de mogelijkheid ontstaan om deze vrije trambaan te vergroenen: de huidige porfier (is soort grind) afwerking wordt vervangen door een grasbaan, in totaal meer dan 10.000 m2. Dit is tevens een wens welke vanuit de participatie bij de Opknapplannen veel stemmen heeft gekregen. Vanuit de opknapplannen (RIS306367) is hiervoor budget beschikbaar. In het kader van werk met werk zal dit worden meegenomen in de werkzaamheden. Daarnaast is daar waar mogelijk de afzettingen vormgegeven met een groene haag in plaats van hekken rondom de vrije baan in de middenberm. 2.3

Parkeren

Door de aanleg van de halte Stuyvesantplein in het midden van de Loudonstraat en de aanleg van fietsstroken vervallen op dit stuk 20 parkeerplaatsen. De mindervalide parkeerplaatsen aan beide zijden van de straat worden in de eerste zijstraat (om de hoek) geplaatst. De laden- en lossenstrook wordt verplaatst naar de kop van de voormalige kringloopwinkel.

16/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Door de aanleg van het fietspad aan de zuidzijde van de Juliana van Stolberglaan (tussen ongeveer de Hendrik Zwaardecroonstraat en Stuyvesantstraat) is ruimte ontstaan voor de aanleg van 18 parkeerplaatsen. Ook op het Stuyvesantplein worden parkeerplaatsen verplaatst. PARKEERBALANS Loudonstraat Juliana van Stolberglaan TOTAAL

Vervallen p.p. -20 -20

Nieuwe p.p. +18 +18

Totaal -20 +18 -2

De parkeerdruk rondom het Stuyvesantplein, Loudonstraat en Juliana van Stolberglaan is overdag ruim onder de 100%. In de avonduren (19:00-22:00 uur) is de parkeerdruk in de Loudonstraat tussen 96-100%, en op het plein en in de Juliana van Stolberglaan tussen 71-90%. De vermindering van parkeerplaatsen is op te vangen binnen het gebied, daarom worden geen specifieke maatregelen genomen om de parkeerdruk te verminderen. In Den Haag zijn in 2022 maatregelen genomen die bijdragen aan het verminderen van de parkeerdruk. Deze maatregelen bestaan onder andere uit het intrekken vergunningen voor 4de auto, het intrekken van onrechtmatig verstrekte parkeervergunningen en het instellen van een vergunningenplafond. 2.4

Verlichting

Vanuit dit ontwerp vinden geen grote ingrepen plaats op de bestaande verlichting. Op Het Kleine Loo blijft de verlichting gekoppeld aan de bovenleidingmasten. In plaats van zogenaamde middenmasten worden de masten aan de zijkanten van de middenberm geplaatst en daarmee wordt de verlichting ook iets verplaatst. In de Loudonstraat wordt de verlichting ook aan de bovenleidingmasten gekoppeld, de losse lantaarnpalen verdwijnen daardoor uit het straatbeeld. De nieuwe langere uithouders zorgen ervoor dat de armaturen verder van de gevels afhangen. 3.

Toetsing van de ontwerpen

Plannen voor de herinrichting van de openbare ruimte worden ter toetsing voorgelegd aan twee gemeentelijke adviescommissies, te weten het Vooroverleg Over Verkeerszaken (VOV) en de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR). Ook is een review gevraagd van HTM en MRDH. 3.1

VOV

Op advies van het VOV is het trottoir ter hoogte van de middenhalte in de Loudonstraat obstakelvrij ingericht. Dankzij een schuine trottoirband kunnen brandweervoertuigen een stilstaande tram passeren. Ambulances en politievoertuigen, die smaller zijn dan brandweervoertuigen, kunnen een stilstaande tram inhalen via de fietsstrook en hoeven hiervoor niet uit te wijken naar het trottoir. Hoewel deze aanvullende maatregelen bijdragen aan de doorgangsmogelijkheden voor nood- en hulpdiensten, blijven zij zorgen uiten over de gevolgen van een middenperron voor de hulpverlening. Het VOV heeft daarom geen unaniem advies kunnen geven over de passeerbaarheid van halterende trams. Dit vraagstuk overstijgt dit specifieke project en zal daarom op een breder niveau verder worden besproken. 3.2

ACOR

Het projectteam is tweemaal bij de ACOR geweest. Opmerkingen over de groenstructuur zijn in het VO aangepast en beter toegelicht.

17/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

Ten aanzien van de wens om de scope te vergroten en de Hofzichtlaan integraal te ontwerpen (inclusief vergroening en een versmalling) heeft het projectteam dit voorgelegd aan de vertegenwoordiger van de Stuurgroep Openbare Ruimte; deze zal deze wens voor integrale aanpak agenderen en er is overeengekomen dat dit niet in dit ontwerp is meegenomen. In die separate opdracht kan dan een ontwerp gemaakt worden dat aansluit bij de visie Mariahoeve die momenteel wordt uitgewerkt. 3.3

Review HTM en MRDH

Volgens de geldende procesafspraken worden de ontwerpen ter review voorgelegd aan de HTM en MRDH. Beide partijen zijn akkoord maar hebben een aantal opmerkingen en aandachtspunten die meegenomen worden in de verdere uitwerking. 3.4

Onderzoeken

Voor het ontwerp zijn onderzoeken verricht om de haalbaarheid aan te tonen. De consequenties van het ontwerp mogen geen onaanvaardbare gevolgen hebben voor de stad. Vooruitlopend op het opstellen van de definitieve ontwerpen zijn in deze fase al diverse onderzoeken uitgevoerd zoals een geluids- en trilling onderzoek, quick scan Wet natuurbescherming, bomen effect analyse (BEA), duurzaamheidsscan en een historisch bodemonderzoek. Deze onderzoeken hebben geen bijzonderheden aan het licht gebracht. Er is ook een verkeersonderzoek verricht naar mogelijke verkeersdoorstromingsproblemen door de wegversmalling nabij halte Margarethaland. Dit onderzoek toont aan dat het ontwerp geen negatieve gevolgen heeft voor de verkeersdoorstroming. 4.

Kosten en dekking

4.1

Realisatie

Voor het programma INTHR is een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met MRDH en HTM. Het totale budget binnen INTHR voor het aanpassen van infrastructuur is € 192,7 miljoen. Het programma wordt gefinancierd door verschillende partijen. De gemeente Den Haag heeft een bedrag van € 35,4 miljoen gereserveerd om een bijdrage te doen voor de lijnen 6, 12 en 16. Het project tramlijn 6C is onderdeel van het programma INTHR. Na de vaststelling van dit VO blijft er nog circa € 21 miljoen, resterend vanuit het programma duurzame mobiliteit INTHR voor de nog te nemen besluiten binnen het programma. De totale projectkosten zijn geraamd op € 19.115.000,- (inclusief voorbereiding, onvoorzien en prijsindexering 2026 en excl. BTW) en worden als volgt gedekt: a. € 8.472.317,- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), programma

INTHR; b. € 850.000.- Subsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), IPVA categorie fiets,

Fietspaden Juliana van Stolberglaan t.m. Hofzichtlaan; c. € 4.043.578,- Bijdrage HTM i.v.m. onderhoudswerkzaamheden (OIW); d. € 2.824.106,- Reserve verbetering duurzame mobiliteit, programma 12 mobiliteit, activiteit groei

aandeel openbaar vervoer, onderdeel INTHR Lagevloerstrams (RIS307106/RIS307080); e. € 1.725.000,- Bijdrage Riolering, vanuit voorziening Riolering (GRP 2021-2025, RIS306620); f. € 500.000,- vanuit programma 9, bijdrage MIP Mariahoeve knapt op (RIS306367, Opknapplannen); g. € 700.000,- Reserve duurzame mobiliteit, programma 12 mobiliteit, onderdeel UVP Ruim baan voor de Fiets 2020 – 2025 (RIS307106/RIS306923).

18/19

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10809713

4.2

Beheer

De totale beheerlast als gevolg van de herinrichting zal vanaf 2028 jaarlijks met € 13.240,- toenemen. De toegenomen beheerlast is afgestemd en akkoord bevonden door de gemeentelijke afdelingen DSB en DPZ. Dekking zal plaatsvinden uit de middelen voor beheerlasten van investeringen die gedaan zijn met de verkoopopbrengst van Eneco (RIS307106). Het onderhoud van de grasbaan op Het Kleine Loo en Hofzichtlaan komt ten laste van de gemeente. 5.

Vervolg en Planning

Na vaststelling van het Voorontwerp (VO) wordt deze uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp (DO). Vervolgens wordt het plan ten behoeve van de uitvoering aanbesteed. De planning voor het vervolgtraject is als volgt: Vaststelling VO Opstellen DO Bestek en aanbesteding Voorbereiding aannemer Uitvoering Oplevering *Op basis van Masterplanning 3.8

Q1 2025 Q1 2025 – Q2 2025 Q3 2025 – Q2 2026 Q3 2026 Q4 2026 – Q3 2027 Q4 2027

19/19