20241128-RIS320292 Voorstel van het college inzake Verhoging rentekortingsbudget voor grote Verenigingen van Eigenaars

Datum

Ons Kenmerk

22 oktober 2024

DSO/10806648 RIS320292

Voorstel verhoging rentekortingsbudget voor grote Verenigingen van Eigenaars

Het college biedt rentekorting op de Energiebespaarlening bij het Nationaal Warmtefonds. De Energiebespaarlening is bedoeld voor het financieren van verduurzamingsmaatregelen en is beschikbaar voor eigenaar-bewoners en Verenigingen van Eigenaars (VvE's). Het budget dat het college beschikbaar heeft gesteld voor rentekorting aan grote VvE’s is bijna uitgeput. Het college stelt voor om het rentekortingsbudget voor grote VvE’s te verhogen met € 3 miljoen om vroegtijdige beëindiging van deze regeling te voorkomen. Redenen om het budget voor grote VvE's op te hogen Het rentekortingsbudget voor grote VvE's is bijna uitgeput, terwijl de regeling nog tot en met december 2026 loopt. Het college stelt voor om extra budget beschikbaar te stellen tot het einde van de regeling. Het college ziet vijf redenen om het budget te verhogen: • Veel woningeigenaren kunnen doordat zij beperkte financiële ruimte hebben, geen verduurzamingsmaatregelen aan hun woning treffen. Het aanbieden van leningen en extra rentekorting kan helpen om het isoleren en verduurzamen van woningen te versnellen. Investeringen door woningeigenaren en VvE´s verdienen zichzelf terug door lagere energiekosten en/of een hogere verkoopwaarde van de woning. • Voor (grote) VvE's brengt het verduurzamen van het gebouw meer uitdagingen met zich mee dan voor eigenaren van een grondgebonden woning.

Het gaat vaak om grote bedragen en het blijkt vaak lastig om voldoende draagvlak te vinden voor een dergelijk investeringsbesluit. Een extra stimulans in de vorm van een rentekorting helpt hierbij. • Extra ondersteuning aan VvE´s is hard nodig. Uit de schouw ‘Kwaliteit Haagse woningvoorraad’ (RIS 314780) blijkt dat er bij (kleine) VvE's het vaakst sprake is van gebreken, onderhoudsachterstanden en lage energie labels van alle woningtypen in Den Haag. Het is daarom juist nodig om VvE´s extra te blijven ondersteunen. • Het aantal leningen door grote VvE's zit in een stijgende lijn, waardoor er meer budget nodig is. In 2023 zijn er twee leningen afgesloten door grote VvE’s en in 2024 tot nu toe al tien. Het college verwacht dat er nog meer grote VvE's zijn die op korte termijn een aanvraag willen indienen. • De verwachting is dat er meer vraag zal zijn naar de rentekorting omdat woningeigenaren de weg naar de regeling steeds beter weten te vinden. Het college werkt sinds dit jaar meer proactief en gaat aanbodgericht met haar diensten en regelingen naar inwoners toe. Ook is het college gestart met een stadsbrede communicatiecampagne over energie besparen en isoleren, waardoor het college verwacht dat nog meer inwoners bekend zullen raken met de rentekortinsgregeling.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

dienst: afdeling-telefoon dienst: afdeling-website

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10806648

Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 22-10-2024, besluit: I.

in te stemmen met een verhoging van € 3 miljoen van het rentekortingsbudget op de Energiebespaarlening voor grote VvE’s bij het Nationaal Warmtefonds;

II.

in te stemmen om de verhoging van € 3 miljoen van het rentekortingsbudget op de Energiebespaarlening voor grote VvE’s bij het Nationaal Warmtefonds te dekken vanuit de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 28 november 2024. De griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 03-12-2024

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10806648

Toelichting Voor u ligt het voorstel voor de verhoging van het rentekortingsbudget op de Energiebespaarlening voor de grote VvE’s. Hieronder informeren we u over de achtergrond van de rentekorting regeling, de huidige uitputting van het rentekortingsbudget en de onderbouwing achter het voorgestelde nieuwe budget. 1. Achtergrond rentekorting regeling Sinds 2022 verstrekt het college een rentekorting op de Energiebespaarleningen van het Nationaal Warmtefonds. Het doel van de rentekorting is om particuliere woningeigenaren en grote en kleine VvE’s te stimuleren verduurzamingsmaatregelen te nemen door leningen aan te bieden met een lage rente. De rentekorting op leningen komt voort uit een motie (Isoleren, isoleren, isoleren!, RIS307431) die oproept om het isoleren van particuliere woningen via een fonds te stimuleren. Deze regeling bleek zeer effectief; in Den Haag werden veel meer leningen aangevraagd dan in vergelijkbare steden in Nederland. Het oorspronkelijke budget voor de rentekorting was € 200.000,-. Dit budget was al snel uitgeput en is drie keer vroegtijdig verhoogd, namelijk met € 300.000,-, daarna met € 500.000,en vervolgens met € 500.000,- (RIS312553). Halverwege 2023 heeft de Rijksoverheid door subsidiëring de Energiebespaarlening voor VvE’s met 1,5% verlaagd ten opzichte van de Energiebespaarlening voor particulieren.

Met het uitgangspunt dat het college haar middelen inzet waar landelijk niet in wordt voorzien, stelt het college 1,5% rentekorting beschikbaar op de Energiebespaarlening voor particulieren. Omdat het Rijk sindsdien 1,5% rentekorting biedt aan VvE’s, doet het college dit niet meer. Echter, het college erkent de noodzaak om VvE's extra te ondersteunen vanwege de uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd, zoals de complexe collectieve besluitvormingsprocessen. Daarom biedt het college grote en kleine VvE’s een aanvullende rentekorting van 0,5% (RIS316111). Voor meer informatie verwijzen we naar de commissiebrief ‘Financiële instrumenten verduurzaming woningen in VvE’s’ (RIS 315405) en de overeenkomsten met het Nationaal Warmtefonds (RIS 315403, 315404, 316111). In het coalitieakkoord ‘Den Haag 2022-2026. Voor een stad die tegen een stootje kan’ (RIS313189) staat dat het college tot en met 31 december 2026 nieuwe verhoogde beschikbaar stelt voor de voortzetting van de rentekorting regelingen. Dit budget is verdeeld over de verschillende doelgroepen, € 1 miljoen voor particulieren, € 1,5 miljoen voor kleine VvE's (2-7 appartementen) en € 1,5 miljoen voor grote VvE's (8 of meer appartementen). Deze verdeling is gemaakt omdat het college ziet dat grote VvE’s vaak veel maatregelen tegelijkertijd nemen en daarmee grote bedragen aanvragen.

Hierdoor kunnen een paar grote VvE’s snel het totaalbudget uitputten, waardoor er voor kleine VvE’s en particulieren minder budget beschikbaar blijft. Om dit te voorkomen, is het budget verdeeld over de verschillende doelgroepen. 2. Uitputting rentekorting grote VvE's Er is een onderscheid tussen grote en kleine VvE's, waarbij we vanaf 8 appartementen spreken van een grote VvE. Van de 135.000 appartementen in Den Haag, maken er 74.500 (55%) deel uit van een grote VvE. Dit jaar stuurde het college een commissiebrief naar de raad over de uitputting van de rentekorting-budgetten in 2023 (RIS318616). In 2023 werden er twee leningen verstrekt aan grote VvE’s, waardoor 20% van het beschikbare budget voor grote VvE’s werd benut. In 2024 zijn er tot nu toe nu tien extra leningen afgesloten door grote VvE's, waardoor 65% van het budget is gebruikt. Voor grote VvE's is er tot eind 2026 nog € 522.000,- beschikbaar aan rentekorting. Hieronder ziet u de uitputting van het budget voor rentekorting per september 2024.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10806648

Overzicht rentekortingsbudget uitputting grote VvE's (september 2024)

Op dit moment is er een aanvraag in behandeling van een grote VvE die € 18 miljoen wil lenen voor de verduurzaming van 270 appartementen met een Zeer Energiezuinig Pakket (ZEP) aan maatregelen. De kosten van de rentekorting voor deze VvE zijn ruim € 1.8 miljoen. Als deze aanvraag wordt goedgekeurd, raakt het budget voor grote VvE's vroegtijdig uitgeput. Ook kan deze VvE dan slechts over een deel van de lening rentekorting krijgen van de gemeente, wat mogelijk gevolgen heeft voor het investeringsbesluit van deze VvE. Het college verwacht dat er op korte termijn nog meer aanvragen van grote VvE's zullen komen. Daarom stelt het college voor om extra budget beschikbaar te stellen voor deze groep. 3. Uitputting rentekorting kleine VvE's en particulieren Van de 135.000 appartementen in Den Haag, maken er 61.300 (45%) deel uit van een kleine VvE. In 2023 zijn er negen leningen afgesloten door kleine VvE’s, waarmee 2% van het voor kleine VvE's beschikbaar gestelde budget werd gebruikt (RIS318616). In 2024 zijn er tot nu toe nu vijf leningen afgesloten door kleine VvE's, waardoor nu 3% van het budget is benut. Er is tot en met eind 2026 nog ruim voldoende budget beschikbaar. We adviseren om dit budget te behouden, omdat de wijken die intensieve begeleiding krijgen bij de EFG-aanpak voor een groot deel bestaan uit kleine VvE’s.

Juist deze VvE’s zijn sterk gebaat bij de rentekorting, omdat zij vaak onvoldoende sparen voor het onderhouden en verduurzamen van hun pand. Met de combinatie van intensieve begeleiding, financiële ondersteuning uit daarvoor beschikbare Rijksmiddelen en het kunnen aanbieden van rentekorting hopen wij deze doelgroep mee te krijgen in de verduurzamingsopgave. Zie hieronder de uitputting van het budget rentekorting per september 2024.

Overzicht rentekortingsbudget uitputting kleine VvE's (september 2024)

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10806648

In 2023 zijn er 291 leningen afgesloten door particulieren, wat betekent dat ongeveer 50% van het beschikbare budget is benut. In 2024 zijn er tot nu toe nu 104 leningen afgesloten door particulieren, waardoor nu 60% van het budget is gebruikt. Ondanks deze uitputting verwacht het college dat er voorlopig geen verhoging van het budget nodig is. Doordat particulieren kleinere bedragen lenen, raakt het budget minder snel op. Zie hieronder de uitputting van het rentekortingsbudget per september 2024.

Overzicht rentekortingsbudget uitputting particulieren (september 2024)

4. Onderbouwing verhoging budget Om te voorkomen dat de rentekortingsregeling voor grote VvE’s vroegtijdig stopt, stelt het college voor om het budget voor grote VvE's met € 3 miljoen te verhogen. Er is op dit moment een aanvraag in behandeling van een grote VvE met 270 appartementen, waarvoor de rentekorting ruim € 1.8 miljoen zou kosten. Als deze aanvraag wordt goedgekeurd, blijft er na de ophoging, nog € 1.7 miljoen over. Het college weet dat er nog meer grote VvE's zijn die op korte termijn een lening willen aanvragen. Zonder verhoging van het budget zal de regeling vroegtijdig stoppen, waardoor de kosten voor grote VvE's flink omhoog zullen gaan wanneer zij gebruik maken van de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. De kans is groot dat dit tot gevolg heeft dat deze VvE's minder of zelfs geen verduurzamingsmaatregelen gaan nemen. Hoeveel appartementseigenaren met dit extra budget geholpen kunnen worden, hangt af van het aantal verduurzamingsmaatregelen dat zij nemen. Grote VvE’s vragen vaak grote bedragen aan omdat zij vaak meerdere maatregelen tegelijkertijd nemen. Een paar grote VvE’s kunnen daarmee al snel het budget uitputten, maar tegelijkertijd realiseren zij daarmee een flinke energiebesparing voor een groot aantal huishoudens. In 2023 en 2024 hebben in totaal 12 grote VvE's succesvol een lening aangevraagd.

Dit waren twee grote VvE’s met 11 tot 20 appartementen, zeven grote VvE's met 21 tot 50 appartementen, twee grote VvE's met 51 tot 100 appartementen en één grote VvE met meer dan 200 appartementen. Dit toont de variatie binnen de groep van grote VvE’s. Met het extra budget van € 3 miljoen verwacht het college tussen de 600 tot 1100 woningeneigenaren te kunnen ondersteunen met rentekorting. Dit levert naar verwachting een CO2-besparing op van minimaal 150 tot 600 ton1. Het college stelt voor om de verhoging van het budget te dekken uit de 1

1 Bron: klimaatmonitor.databank.nl. We gaan bij minimaal één isolatiestap uit van 10% tot 20% besparing op aardgasgebruik (bron:

Milieu Centraal). Uitgaande van circa 2.500 kg CO2-uitstoot per woning in Den Haag is dit een ingeschatte besparing van 250 tot 500 kg CO2 per woning.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10806648

Eneco-reservemiddelen. Dit extra budget zal beschikbaar zijn tot het aflopen van de regeling, tot en met eind 2026. Als het budget bij het aflopen van de regeling nog niet volledig benut is, keert het resterende bedrag terug naar de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie.

6/6