20241128-RIS318437 Geamendeerd gewijzigd voorstel van het college inzake Formalisering krediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum
Tekst van het document
Datum
Registratienummer
1 oktober 2024
OCW/10794547 RIS318437
Geamendeerd gewijzigd voorstel van het college inzake Formalisering voorbereidingsen uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum 1.
Inleiding: gewijzigd raadsvoorstel
Op 2 april jl. heeft uw raad een raadsvoorstel (RIS318437) ontvangen over de Formalisering van het voorbereidings- en uitwerkingskrediet voor het uitwerken van een Voorlopig Ontwerp (VO) ten behoeve van de transformatie van de voormalige Amerikaanse ambassade aan het Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum. Andere bijbehorende documenten waren een commissiebrief (RIS318968) met een geheime bijlage over de financiële aspecten en een bijlage met de visie van Stichting Eschercollectie op het Nieuwe Eschermuseum. Het raadsvoorstel van 2 april jl. is, met bijbehorende commissiebrief en bijlagen, in de commissievergadering Bestuur van 12 juni jl. besproken. Naar aanleiding hiervan legt het college uw raad hierbij een aangepast raadsvoorstel voor. Naar aanleiding van de commissievergadering van 12 juni jl. stelt het college de volgende wijzigingen voor ten opzichte van het raadsvoorstel van 2 april jl.: • Het proces wordt uitgebreid met een extra stap in de besluitvorming door de raad, namelijk een aanvullend raadsvoorstel na oplevering van een Schetsontwerp (SO) in twee tot drie ruimtelijke scenario’s, waarbij het college de raad een voorstel zal doen één van de scenario’s verder uit te werken tot een Voorlopig Ontwerp (VO).
• Tot deze extra stap is een lager voorbereidings- en uitwerkingskrediet nodig dan wanneer er een ontwerp tot een Voorlopig Ontwerp zou worden uitgewerkt. Daarnaast is in dit aangepaste raadsvoorstel een nadere toelichting toegevoegd over de volgende onderwerpen die in de commissievergadering van 12 juni jl. aan de orde kwamen: • De relatie met de diverse beleidstrajecten, zoals de Visie op het Museumkwartier, de nieuwe participatieverordening en de duiding van het publiek belang van het project (zie ook aparte bijlage), waarbij tevens toegelicht wordt waarom de eerdere planvorming voor de private ontwikkeling van een Eschermuseum en hotel geen uitgangspunt meer is. • De noodzaak van de uitbreiding aan de achterzijde ten behoeve van de museale functie in relatie tot het concept-Programma van Eisen. • Waarom er niet wordt uitgegaan van een combinatie van het Nieuwe Eschermuseum met andere functies, zoals West.
Informatie die eerder was opgenomen in een aparte commissiebrief van 2 april jl. is in dit raadsvoorstel verwerkt en er zijn enkele bijlagen toegevoegd: de eerder toegezonden Visie op het Nieuwe Eschermuseum, een (geactualiseerde) geheime financiële brief en een (nieuwe) bijlage met daarin een beschrijving van het publiek belang van het project op basis van het bestaande Model Publiek Belang.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
T 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
Daarnaast worden ter informatie als bijlagen bijgevoegd de cultuurhistorische verkenning van de voormalige Amerikaanse ambassade door Galema en Hooimeijer (2018) en de factsheets waarin de gemeentelijke afdelingen Stedenbouw en Planologie in afstemming met de interne monumentendeskundigen van de gemeente de uitgangspunten voor het gebouw hebben vastgelegd. 2. Toelichting wijzigingen raadsvoorstel 2.1. Schetsontwerp met meerdere ruimtelijke scenario’s In de commissievergadering Bestuur van 12 juni jl. werd duidelijk dat er zorgen zijn over de inpassing van het concept-Programma van Eisen voor het museum in het monumentale gebouw en dat er behoefte is aan verschillende scenario’s. Vanwege deze in de commissie geuite behoefte wordt er in dit aangepaste raadsvoorstel van uitgegaan dat in de Schetsontwerp-fase twee tot drie ruimtelijke scenario’s worden uitgewerkt, in plaats van één. Het voorstel is om het ontwerpteam de opdracht te geven om een Schetsontwerp te maken voor twee tot drie scenario’s met ruimtelijke oplossingen voor de uitbreiding aan de achterzijde van het voormalige ambassadegebouw. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan deels bovengrondse en deels ondergrondse uitbreiding in verschillende ruimtelijke scenario’s.
*Ook wordt per scenario met een kwalitatieve analyse uitgewerkt wat de impact van majeure ingrepen op de monumentale waarde van het pand is inclusief een onderbouwing van de noodzaak van die ingrepen. Elk scenario zal bovendien worden voorzien van een indicatieve financiële raming. Hierbij wordt in acht genomen dat de scenario's variëren in ingrijpendheid (ruimtelijk en financieel), waarbij ook duidelijk wordt gemaakt aan de raad welk scenario minimale impact zou hebben op het bestaande monument. In de commissie Bestuur op 12 juni jl. is de vraag gesteld of een fysieke uitbreiding aan de achterzijde van het gebouw noodzakelijk is, terwijl het gebouw een rijksmonument betreft. Een dergelijke uitbreiding is inderdaad nodig om een toegankelijke entree voor het museum, verticale stijgpunten en horizontale verbindingen tussen de bouwdelen te realiseren. Dit ten behoeve van een hoogwaardige culturele publiekstrekker ter versterking van het Museumkwartier en de binnenstad. Vanwege het monumentale karakter van de voormalige ambassade is het streven om de uitbreiding in omvang zo beperkt mogelijk te houden, waarbij wel rekening dient te worden gehouden met het functioneren van een museum. De uiteindelijke omvang van de uitbreiding kan worden bepaald op basis van de verschillende scenario’s.
Hiermee kan het ontwerpteam onderzoeken welke ruimtelijke mogelijkheden er zijn om de benodigde functionaliteiten te realiseren en hoe de impact hiervan zo beperkt mogelijk kan worden gehouden. Over de scenario’s zal ook afstemming plaatsvinden met gemeentelijke diensten, de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en de gemeentelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit en Cultureel Erfgoed. Het op voorhand verkleinen van het huidige concept-Programma van Eisen en/of het verlagen van het beoogde aantal bezoekers is in dit voorstel niet aan de orde. Een dergelijke beperking zou namelijk betekenen dat de mogelijkheden van een verhuizing van het museum naar de voormalige ambassade niet optimaal benut worden. Deze keuze zou indruisen tegen het beleidsmatige doel van de gemeente om een optimaal toegankelijke, culturele en hoogwaardige publiekstrekker met bijbehorende publieksfaciliteiten toe te voegen die, zoals opgenomen in het coalitieakkoord 2022-2026 (RIS313189), het Museumkwartier kan versterken.
2/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
Overigens zou een kleiner Programma van Eisen en/of het omlaagbrengen van het aantal verwachte bezoekers een fysieke uitbreiding aan de achterzijde niet minder noodzakelijk maken, omdat ook dan de aanvullende verticale stijgpunten en horizontale verbindingen nodig zijn om het gebouw als museum te laten functioneren. 2.2. Aanvullend besluitvormingsmoment in de raad Het eerdere raadsvoorstel ging uit van het uitwerken van het concept-Programma van Eisen tot een Voorlopig Ontwerp in één ontwerpvariant. Vervolgens zou het college de raad een besluit op basis van dit Voorlopig Ontwerp voorleggen. Dit nieuwe, aangepaste raadsvoorstel gaat uit van de uitwerking van de bovengenoemde scenario’s tot en met een zogenaamd Schetsontwerp, omdat het onnodig kostbaar is om voor meerdere scenario’s een Voorlopig Ontwerp te maken. Een Schetsontwerp is een minder verre uitwerking dan een Voorlopig Ontwerp. Daarom stelt het college nu voor om in een eerder stadium een (extra) raadsvoorstel, al na het opleveren van het Schetsontwerp in twee of drie scenario’s, aan de raad voor te leggen. Tot deze extra stap is een lager voorbereidings- en uitwerkingskrediet nodig dan wanneer er een ontwerp tot een Voorlopig Ontwerp zou worden uitgewerkt. 3.
Beleidsdoel: versterking binnenstad en Museumkwartier De herontwikkeling van het pand Lange Voorhout 102 tot Nieuw Eschermuseum ter versterking van het Museumkwartier en de binnenstad sluit aan bij het Binnenstadsplan Den Haag 2033 (14 december 2023, RIS316359). In dit plan is de versterking van het culturele karakter van het Museumkwartier door de verhuizing van het Eschermuseum opgenomen. Ook van de nog vast te stellen Visie op het Museumkwartier is het Nieuwe Eschermuseum een belangrijk onderdeel. Met de verhuizing is het mogelijk meer beleving en activiteiten voor inwoners en bezoekers van Den Haag toe te voegen en daarmee het belang van de stad te dienen. Een internationale publiekstrekker als het Nieuwe Eschermuseum draagt zo bij aan: • Imagoversterking voor de stad Den Haag en stadstrots van inwoners van Den Haag. • Meer bezoekers voor het Museumkwartier en economische spin-off voor de binnenstad. • Versterking van het Lange Voorhout als levendige fysieke schakel tussen de verschillende winkelstraten in de binnenstad. • Een interessant aanbod voor een breed publiek (waaronder eigen inwoners en scholen). • Meer kwaliteitstoerisme en spreiding van bezoekers ook buiten het zomerseizoen (jaarrond). Het vernieuwde museum en de beoogde extra bezoekers zijn zowel vanuit economisch perspectief van waarde voor Den Haag, als voor de sociale en culturele vitaliteit van onze stad.
Om een succesvolle, nieuwe internationale culturele trekker in het Museumkwartier te realiseren die het jaar rond bezoekers trekt, is een aansprekende collectie nodig. Den Haag heeft die in huis met de eigen Haagse Eschercollectie. De Eschercollectie heeft bij uitstek het potentieel om grote aantallen bezoekers te trekken. Niet voor niets is Escher één van de vijf kunstenaars die door het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) wereldwijd wordt gepromoot, naast Rembrandt, Van Gogh, Mondriaan en Vermeer. De bestaande collectie trekt nu al een (inter)nationaal publiek en is ook zeer geliefd bij Haagse schoolklassen, gezinnen, traditionele en ook ‘niet-doorsnee’ (kunst)museumbezoekers die ervoor naar het Museumkwartier komen. De potentie blijkt tevens uit het grote succes van de verschillende Eschertentoonstellingen tijdens het recente Escherjaar. In 2023 bezochten
3/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
183.778 mensen Escher in Het Paleis. Het ingeschatte bezoekerspotentieel van een Nieuw Eschermuseum kan groeien tot 300.000 per jaar. De ontwikkeling van het Nieuwe Eschermuseum sluit aan bij het cultuurbeleid van de gemeente. De Cultuurvisie 2033 (RIS315525) die medio 2023 is vastgesteld, identificeert vier opgaven waarbij kunst en cultuur optimaal van betekenis kunnen zijn: onderwijs en ontwikkeling (cultuureducatie en participatie), diversiteit en inclusie (van aanbod, organisaties en publiek), innovatie en creativiteit (het makersklimaat), en de aantrekkelijkheid van de stad. De Cultuurvisie, in nauwe samenwerking met het culturele veld en de bewoners van Den Haag opgesteld, rekent Escher in het Paleis, dat de grootste museale Escher-collectie ter wereld beheert en tentoonstelt, al tot de boegbeelden van de stad. Een Nieuw Eschermuseum draagt bij aan een hoogwaardig cultureel aanbod voor iedereen en versterkt zo het imago van de stad Den Haag. Dit leidt tot meer kwaliteitstoerisme en spreiding van bezoekers, ook buiten het zomerseizoen. Het Nieuwe Eschermuseum zal ook meer mogelijkheden bieden voor cultuurparticipatie van bewoners en scholieren, hetgeen een positieve bijdrage levert aan de verbondenheid van inwoners met de stad.
Investeren in de binnenstad is nodig om de binnenstad aantrekkelijk en relevant te houden, nu winkelfuncties steeds minder als publiekstrekker fungeren. De ontwikkeling van het nieuwe museum is onderdeel van een noodzakelijke transformatie van de binnenstad naar nieuwe publieksfuncties (van aankoop- naar ontmoetingsplek) en past binnen het Sociaal-Economisch Herstelplan (RIS306618), de Economische visie Den Haag +2030 (RIS303550), de uitvoeringsagenda ‘De binnenstad groeit 20182022’ (RIS28721) en het Hotelbeleid (RIS310666). Het Nieuwe Eschermuseum zal bijdragen aan een interessant aanbod voor een breed publiek (waaronder eigen inwoners en scholen). Daarnaast stimuleert de toename van binnenstadsbezoekers hoogwaardige voorzieningen in de stad, zoals kwalitatief goede restaurants, winkels en culturele functies. Dit maakt de stad aantrekkelijk als woonlocatie, als toonaangevende bestemming voor zakelijk bezoek en het aantrekken van bedrijven en talent. De bezoekerseconomie is van belang voor de lokale werkgelegenheid: 1 op de 8 banen in Den Haag komt direct of indirect door de bezoekerseconomie (praktisch geschoold en toekomstbestendig), waaraan het Nieuwe Eschermuseum zal bijdragen (Strategie Toerisme 2020-2025 (RIS302975). Daarnaast levert de bezoekerseconomie de stad € 2,2 miljard aan bestedingen op.
Bezoekers zorgen ook voor rechtstreekse inkomsten waarmee de gemeente de stad nog aantrekkelijker kan maken (toeristenbelasting, parkeerinkomsten, etc.). Ook vanuit stedenbouwkundig oogpunt is de herontwikkeling van het voormalige ambassadegebouw tot een Nieuw Eschermuseum een grote stap vooruit voor het Museumkwartier. De prominente plek op de hoek van het Lange en Korte Voorhout vraagt om een aantrekkelijke publieksfunctie. Zo’n publieksfunctie zorgt in de toekomst voor een levendige, fysieke schakel tussen de verschillende kernwinkelgebieden in de binnenstad (Het Plein, Noordeinde en Denneweg). Terwijl het gebouw momenteel als ‘een gesloten blok’ kan worden ervaren, brengt een populair museum nieuwe bezoekersstromen en levendigheid in het Museumkwartier. De verhuizing van het Eschermuseum naar de Amerikaanse Ambassade levert zo een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het Museumkwartier als cultureel hart en levendige ontmoetingsplek voor bezoekers en inwoners. Daarbij komt dat de architectuur van de voormalige Amerikaanse ambassade naadloos aansluit op de vormentaal van Escher. Architect Breuer lijkt de kenmerkende trapeziumvormige ramen en gevelplaten van zijn ontwerp zelfs overgenomen te hebben van de ‘metamorfoses’ van de Nederlandse kunstenaar.
De unieke combinatie van museum en architectuur biedt kansen om het gebouw een nieuwe uitstraling te geven die zowel voor bezoekers van het museum als voor voorbijgangers een toegevoegde waarde heeft. Ook degenen die het museum niet bezoeken, kunnen toch van het
4/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
rijksmonument genieten. Het Eschermuseum wordt dan een nieuw ‘Haags landmark’ op deze centrale (zicht)locatie in het Museumkwartier. 4. Het Nieuwe Eschermuseum in voormalige ambassade 4.1. Verplaatsing van het Eschermuseum Om een sterke internationale publiekstrekker voor het Museumkwartier te realiseren, is het nodig om te investeren in de ontwikkeling van een iconisch Nieuw Eschermuseum met daarin een forse fysieke uitbreiding van de tentoonstellingsruimte, publieksfaciliteiten en de ontwikkeling van volwaardige educatieve ruimtes. Door de verplaatsing van het museum naar het gebouw aan het Lange Voorhout 102 is het mogelijk het museum te vergroten en te vernieuwen en de potentie van de Haagse Eschercollectie te verzilveren. Op de huidige locatie kan het museum zich niet ontwikkelen tot de gewenste internationale publiekstrekker. Door de beperkte ruimte blijft de potentie van de omvangrijke Haagse Eschercollectie op de huidige locatie onderbenut. Het Paleis is namelijk te bescheiden van omvang om alle belangstellenden goed te bedienen. Dit is ook goed te zien in de schematische visualisatie van de huidige beschikbare ruimte, zoals verderop in dit raadsvoorstel opgenomen. Het huidige ruimtegebrek leidt tot knelpunten met betrekking tot toegankelijkheid, ruimte voor educatie, het exposeren van de Eschercollectie, aanverwante collecties en wisselexposities e.d.
Het voormalige ambassadepand biedt juist wel de ruimte voor een uitgebreidere opzet van het museum. Met meer tentoonstellingszalen voor (wissel)exposities en volwaardige educatieve ruimtes blijft het nieuwe museum voor de eigen inwoners interessant en wordt herhaalbezoek gestimuleerd. Er worden meer inspirerende onderdelen toegevoegd waarmee een breed en jong publiek wordt aangesproken. Activiteiten voor inwoners en bezoekers en de educatieve functie voor individuen en scholen kunnen optimaal worden ingevuld. Ook wordt de fysieke toegankelijkheid voor mindervalide bezoekers vergroot. Daarmee wordt met de verplaatsing naar het voormalige ambassadegebouw fysieke ruimte geboden voor: • Het tentoonstellen van ‘het hele verhaal’ van Escher en zijn werk. • Het verrijken van het museum met inspiratiebronnen en navolgers van Escher. • Inspirerende ‘Escheriaanse experiences’ (breed en jong publiek). • Interessante wisselexposities (herhaalbezoek eigen inwoners Den Haag). • Informatie over (de historie van) het gebouw en architect Breuer. • Educatie en ontvangst van scholen/schoolklassen/groepen. • Een goede ervaring bieden aan meer bezoekers. • Inclusieve toegankelijkheid ten behoeve van mindervalide bezoekers. 4.2.
Concept-Programma van Eisen voor het Nieuwe Eschermuseum De functionele ruimtebehoefte van het Nieuwe Eschermuseum, inclusief verkeersruimte en exclusief technische installaties, bedraagt in totaal circa 6.000 m² bvo. Met de beoogde versterking van het Museumkwartier en het ingeschatte groeipotentieel van een Nieuw Eschermuseum tot 300.000 bezoekers per jaar in gedachten behelst het voorlopige Programma van Eisen de volgende uitbreidingen (in netto m2): • De tentoonstellingsruimte (nu circa 800 m2) zal minimaal worden verdubbeld, tot mogelijk zelfs 2.500 m2.
5/15
Gemeente Haag (ter vergelijking) Escher in Den Het Paleis 2.050 m2 BVO
Ons kenmerk
OCW/10669927
Escher in Het Paleis (ter vergelijking) 2.050 m2 BVO
•
De publieksfaciliteiten (nu slechts circa 125 m2) zullen uitgebreid worden tot circa 1.000 Escher vaste presentatie 2 1.100 m . Tentoonstellingsruimten • Uitbreiding met volwaardige educatieve ruimtes (nu niet aanwezig): circa 175 m2. • Terwijl er Escher nu vaste beperkt presentatie verkeersruimte is in het museum komt er in het nieuwe museum circa Concept-Programma van Eisenbezoekersstromen Nieuwe Eschermuseum de voormalige 1.200 m2 beschikbaar om grote optimaal dein ruimte te geven. Amerikaanse ambassade Tentoonstellingsruimten • Facilitaire functies, zoals kantoren, ICT, techniek, een kleinschalig overslagdepot en opslag worden van circa 800 m2 uitgebreid naar circa 1.000 m2.
Concept-Programma van Eisen Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade
Techniek facilitair Techniek facilitair
Kantoren
Kantoren
Experience
Experience
Escher
Escher
Horeca
Horeca
Vaste
Entree
Entree
Vaste
Winkel
Winkel
6.000 m2 BVO
presentaties presentaties
Bijeenkomstruimte Bijeenkomstruimte
Wc's en garderobe Wc's en garderobe
Concept-Programma van Eisen Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade
Recflectieruimte Educatie Recflectieruimte Educatie
Historie gebouw Breurer Historie gebouw Breurer
Wisseltentoonstelling Wisseltentoonstelling
Het concept-Programma van Eisen van het Nieuwe Eschermuseum is in het onderstaande schema Concept-Programma van Eisen Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade 6.000 m2 BVO visueel weergegeven. Ter vergelijking is vervolgens het huidige ruimtebeslag van het museum in Het Paleis in beeld gebracht.
Escher vaste presentatie
Tentoonstellingsruimten
Escher vaste presentatie
Tentoonstellingsruimten
Escher in Het Paleis (ter vergelijking) 2.050 m2 BVO
Escher in Het Paleis (ter vergelijking) 2.050 m2 BVO
Escher vaste presentatie
Tentoonstellingsruimten
Escher vaste presentatie
Samen met het nog aan teTentoonstellingsruimten trekken ontwerpteam zal worden onderzocht of het haalbaar is om dit concept-Programma van Eisen te realiseren of dat het nog enige aanpassing behoeft om museum én het monument optimaal tot hun recht te laten komen. De gemeentelijke beleidsdiensten op het gebied van monumenten, stedenbouw, mobiliteit en openbare ruimte, de Adviescommissie Omgevingskwaliteit en Erfgoed en de Rijksdienst Cultureel Erfgoed worden hier vanzelfsprekend bij betrokken.
Soda_Augustus_202
Soda_Augustus_202
Concept-Programma van Eisen Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade
4.3. Visie op het Nieuwe Eschermuseum
Kantoren
Kantoren
Experience Experience
Wisseltentoonstelling Wisseltentoonstelling
Bijeenkomstruimte Bijeenkomstruimte
Horeca
Entree
Winkel
Wc's en garderobe Wc's en garderobe
DeConcept-Programma ambitie van het college (RIS304121; RIS313189) om het Nieuwe Eschermuseum in de voormalige van Eisen Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade 6.000 m2 BVO Amerikaanse ambassade te realiseren, komt voort uit de wens het Museumkwartier – en daarmee de binnenstad van Den Haag - te versterken. In Stichting Eschercollectie, die vanaf het ontstaan bijna 25 jaar geleden succesvol de verantwoordelijkheid draagt voor het huidige Eschermuseum, heeft de gemeente hierin een belangrijke samenwerkingspartner gevonden. Horeca
Entree
Winkel
In de als bijlage toegevoegde Visie van Stichting Escher Collectie is op hoofdlijnen te lezen hoe invulling zal worden gegeven aan het museum. De visie is in nauwe samenwerking met de gemeente
Techniek facilitair Techniek facilitair
Recflectieruimte Educatie Recflectieruimte Educatie
Historie gebouw Breurer Historie gebouw Breurer
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 4 ruimte 4
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 3b ruimte 3b
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 3a ruimte 3a
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 2b ruimte 2b
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 2a ruimte 2a
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 1b ruimte 1b
Vaste Escher presentatie Escher Vaste presentatie ruimte 1a ruimte 1a
6.000 m2 BVO
Escher vaste presentatie
Tentoonstellingsruimten
Escher vaste presentatie
Tentoonstellingsruimten
6/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
tot stand gekomen en wordt onderschreven door het college en de nieuwe algemeen directeur van Stichting Escher Collectie (en van het Kunstmuseum). De visie wordt in het vervolgproces in nauwe samenspraak met de gemeente verder ontwikkeld en geconcretiseerd. De nieuwe algemeen directeur wil daarbij de samenwerking met andere Haagse organisaties aangaan en toewerken naar een laagdrempelige voorziening die voor onderwijsinstellingen, bezoekers en inwoners van Den Haag aantrekkelijk is. 4.4. Van ambassadegebouw naar museumgebouw Het gebouw van Breuer, opgeleverd in 1959, werd specifiek ontworpen (en is ook steeds gebruikt) als ambassadegebouw. Inmiddels is het gebouw sterk verouderd en voldoet het niet meer aan de eisen van de huidige tijd. Om het pand te saneren, renoveren en om te vormen tot een volwaardig museum zal het grondig moeten worden aangepast. Daarbij gaat het onder meer om werkzaamheden/aanpassingen die nodig zijn voor behoud van het pand, waaraan sinds lange tijd geen onderhoud meer plaatsvindt en waarvan de huidige installaties het einde van hun levensduur naderen: • asbest- en overige sanering; • het renoveren, op orde brengen en verduurzamen van het casco.
Tevens zijn aanpassingen nodig om van het gebouw een volwaardig museum te maken: • ruimtelijk-functioneel geschikt maken van het gebouw voor museaal gebruik; • installatietechnisch geschikt maken van het gebouw voor museaal gebruik; • (inclusief) toegankelijk maken van het gebouw; • museale inrichting aanbrengen. De aanpassingen zullen consequenties voor het gebouw hebben, waarbij – zoals in het voorgaande beschreven - rekening zal worden gehouden met de rijksmonumentale status van het gebouw. 5. Publiek belang: eigendom en ontwikkeling in eigen beheer De realisatie van het museum en daarmee het bewerkstelligen van het beoogde maatschappelijk belang vraagt een actieve rol van de gemeente als publieke partij: als eigenaar van de Eschercollectie en van het gebouw, als de partij die de regie heeft over de ontwikkeling van het pand tot museum en als partij die kan sturen op de lange termijn, zodat het beleidsmatige doel duurzaam gediend wordt. Een ontwikkeling door de markt van het Nieuwe Eschermuseum zou kostenverhogend werken voor de gemeente, terwijl de gemeente minder invloed kan uitoefenen op het bereiken van de beleidsdoelstellingen via de ontwikkeling. Het uitgangspunt voor dit project is daarom dat de gemeente optreedt als eigenaar van het gebouw en het in eigen beheer herontwikkelt tot Nieuw Eschermuseum.
Enkele jaren geleden is onderzocht of het wenselijk en mogelijk zou zijn om marktpartijen de beoogde herontwikkeling op te laten pakken, in combinatie met een hotelontwikkeling. Toen dit na een marktverkenning niet haalbaar bleek (RIS304803), is de keuze gemaakt om het gebouw in eigen beheer te ontwikkelen tot Eschermuseum en in eigendom te houden. Dit geeft grip op het gebouw op de langere termijn en sturingsmogelijkheden in dit economisch belangrijke deel van de binnenstad. Een dergelijke keuze is gebruikelijk voor gesubsidieerde musea met een gemeentelijke collectie en
7/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
borgt dat publieke middelen ingezet worden voor het publieke belang. De combinatie met een hotel is inmiddels niet meer aan de orde, onder meer vanwege veiligheid (risico’s op diefstal, brand- en waterschade) en de grote ruimtebehoefte van de hotel- en de museumcombinatie. Momenteel is het Haags Model Publiek Belang in ontwikkeling en het Nieuwe Eschermuseum is een van de cases die input zullen leveren voor de ontwikkeling van dit model. In afwachting daarvan wordt het reeds beschikbare Model Publiek Belang gebruikt om het publiek belang van projecten te kunnen toetsen. In een bijlage bij dit raadsvoorstel treft u een analyse voor het Nieuwe Eschermuseum aan op basis van dit beschikbare Model Publiek Belang. Het begrip ‘publiek belang’ houdt in dat de overheid (de publieke sector) zich actief inzet voor een maatschappelijk belang wanneer de markt of de samenleving daarin niet op een bevredigende wijze voorziet. Dat er voor het project het Nieuwe Eschermuseum sprake is van een publiek belang volgt uit de volgende financiële en beleidsmatige argumenten: • Een eigen ontwikkeling door de gemeente is financieel gunstiger voor de gemeente. Marktpartijen zijn gericht op rendement en hebben (veelal) hogere financieringskosten, terwijl de gemeente geen rendementsdoelstelling heeft en gebruik kan maken van zeer laagrentende leningen.
Als de gemeente zou moeten bijdragen aan het rendement voor marktpartijen of hogere financieringskosten, omdat dit niet te behalen is in de businesscase, brengt dit hogere kosten voor de gemeente met zich mee dan een ontwikkeling in eigen beheer. • Het toevoegen van goed renderende functies zoals woningbouw of commerciële functies (zoals een hotel) zou de totale ontwikkeling interessant kunnen maken voor marktpartijen. Echter, dit zou betekenen dat het rijksmonumentale gebouw zodanig substantieel uitgebreid zou moeten worden dat het niet te verenigen is met de rijksmonumentale status van het gebouw. Gedacht kan worden aan het opbouwen van nieuwe verdiepingen op de vleugels. • Het door marktpartijen gewenste rendement is niet te halen uit de museumexploitatie. Alleen in theorie zou de herontwikkeling bekostigd kunnen worden in de vorm van (hoge) entreeprijzen. Met veel hogere entreeprijzen dan gebruikelijk is voor vergelijkbare musea in Nederland prijst het museum zichzelf dan uit de markt. Gevolgen: minder bezoekers dan voorzien en lagere inkomsten dan ‘in theorie’ mogelijk. Daarnaast zou het museum niet toegankelijk zijn voor (potentiële) bezoekers uit alle inkomensgroepen. Dit is onwenselijk, omdat cultuur een ‘merit good’ is, waarvan de gemeente het gebruik juist wil stimuleren. In de Nederlandse praktijk worden (kunst)musea daarom veelal gesubsidieerd door de overheid.
Er bestaan overigens wel private musea met een hoogwaardig aanbod in Nederland, maar het overgrote deel hiervan is voor eigen rekening en risico opgericht en gefinancierd door kapitaalkrachtige individuen die hun eigen kunstcollectie aan het publiek willen tonen. Dit is niet van toepassing op het Nieuwe Eschermuseum, omdat we hier juist de kansen verzilveren die de grote en unieke gemeentelijke Eschercollectie biedt voor de stad. • Het voornemen voor de herontwikkeling van de voormalige Amerikaanse ambassade tot Nieuw Eschermuseum komt voort uit beleidsdoelstellingen. Bij een eigen ontwikkeling heeft de gemeente (tijdens het gehele ontwikkelingsproces) optimale invloed op het bereiken van deze beleidsdoelstellingen. Dit zou beperkter zijn als de regie ligt bij een private partij (met andere doelstellingen, zoals het toevoegen van meer commerciële functies ten behoeve van rendement). • Met het behoud van het eigendom heeft de gemeente ook op langere termijn maximale invloed op de invulling van dit strategisch gelegen gebouw, terwijl dit veel beperkter zou zijn indien een andere partij eigenaar is.
8/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
6. Geen combinatie Nieuw Eschermuseum met andere functies Tijdens de commissievergadering van 12 juni jl. is gevraagd of er een combinatie mogelijk is van het Nieuwe Eschermuseum en de huidige (tijdelijke) gebruiker van het gebouw, West via ANNA Vastgoed & Cultuur, in de voormalige Amerikaanse ambassade. Gezien het ruimtebeslag dat voorzien is voor het Nieuwe Eschermuseum is er geen ruimte voor een combinatie met een andere (culturele) instelling in het gebouw. In theorie zou het concept-Programma van Eisen voor het Nieuwe Eschermuseum kunnen worden verkleind om zo ‘plaats te maken’, maar, zoals eerder in dit raadsvoorstel toegelicht, zou dit indruisen tegen het beleidsmatige doel van de gemeente om een optimaal toegankelijke, culturele en hoogwaardige publiekstrekker met bijbehorende publieksfaciliteiten toe te voegen aan het Museumkwartier. Een dergelijke combinatie is daarmee niet aan de orde en zal dan ook niet als één van de ruimtelijke scenario’s worden uitgewerkt. 7.
Toepassing nieuwe participatieverordening
Bij de uitvoering van het project Nieuwe Eschermuseum zal de nieuwe – nog door de raad vast te stellen – participatieverordening worden gevolgd. Gezien het belang voor de stad van het Eschermuseum zullen omwonenden, ondernemers uit de omgeving en overige geïnteresseerden in elk geval in de verschillende fases van de planvorming geïnformeerd worden over de plannen en op een nader uit te werken wijze worden betrokken. 8. Risicoanalyse Bij een project van deze omvang is altijd sprake van risico’s en onzekerheden. De risico’s van het project worden geanalyseerd volgens de risicobeheersingsmethodiek die momenteel nog in ontwikkeling is voor alle grotere gemeentelijke ontwikkelingsprojecten. De frequentie van rapporteren zal hier ook op afgestemd worden, waarbij het tijdig en optimaal informeren van de gemeenteraad altijd het uitgangspunt is. 8.1. Huidige staat van onderhoud ambassadepand Enkele risico’s vragen op voorhand aandacht. Allereerst brengen de staat en het karakter van het gebouw risico’s met zich mee. Bekend is dat in het ambassadegebouw sinds langere tijd geen onderhoud plaatsvindt. Er is sprake van installaties die bijna aan het einde van hun levensduur zijn. Ook dient een grondige asbestsanering plaats te vinden.
De gemeentelijke centrale vastgoedorganisatie houdt zicht op deze situatie en bespreekt periodiek met leegstandsbeheerder ANNA Vastgoed & Cultuur of dit beheer kan worden verlengd. 8.2. Doorlooptijd van herontwikkelingstraject De herontwikkeling van het gebouw tot museum is een traject van meerdere jaren, waarin zich door gewijzigde (externe) omstandigheden belangrijke veranderingen kunnen voordoen. Recente voorbeelden hiervan zijn: sterke stijging van bouwkosten en onverwachts hoge energiekosten. De risico’s daarvan worden in elke fase in beeld gehouden.
9/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
8.3. Traditioneel ontwerp- en bouwproces De gemeente gaat in het kader van de risicobeheersing uit van een ‘traditioneel ontwerp- en bouwproces’ als (toekomstige) contractvorm (c.q. bouworganisatiemodel). Dit is tevens het ontwerpen bouwproces zoals dat voor de Sportcampus Zuiderpark is doorlopen. De essentie van deze werkwijze is dat de gemeente optimaal regie houdt over het ontwerp en de uitvoering daarvan. Dit is in het bijzonder van belang omdat het bereiken van het beleidsdoel (versterking van de binnenstad en het Museumkwartier) en het aanpassen van een gebouw met een rijksmonumentale status op een verantwoorde wijze gecombineerd dienen te worden. Samen met het ontwerpteam zal in de eerste fase van het ontwerpproces onderzocht worden hoe het concept-Programma van Eisen en de rijksmonumentale status van het gebouw zich tot elkaar verhouden en of dit tot aanpassingen van het Programma van Eisen en/of tot nieuwe inzichten omtrent de inpasbaarheid van het museum leidt. Bij het volgende raadsvoorstel zal hierover duidelijkheid zijn. Daarmee wordt afgezien van alternatieve contractvormen, zoals ‘design, build & maintain’. De keuze voor de contractvorm en het type bouwproces is overigens vastgelegd in een aanbestedingsstrategie die voorafgaand aan de aanbesteding is beoordeeld en goedgekeurd door de gemeentelijke Tenderboard. 8.4.
Risicobeheersing museum Het museum zal het ondernemingsplan opstellen dat bij iedere nieuwe stap in de besluitvorming wordt geactualiseerd. De gemeente zal dit ondernemingsplan onafhankelijk laten toetsen. Het museum is daarnaast gevraagd om een eigen risicoanalyse te maken. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan: het risico dat er minder externe middelen worden geworven voor de inrichting van het museum (en bijbehorende faciliteiten), het gebruik van de naam ‘Eschermuseum’ en exploitatierisico’s (bezoekersaantallen, lagere inkomsten, hogere kosten e.d.). Het gehele herontwikkelingstraject zal gedurende enkele jaren energie, tijd en middelen vragen van de gemeente en het museum. Tussen de gemeente en de Stichting Escher Collectie als toekomstige gebruiker en huurder van het Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade zijn dan ook afspraken en een taakverdeling vastgelegd in een Samenwerkingsovereenkomst. Zowel museum als gemeente hebben in het voortraject mogelijkheden om deze overeenkomst op te zeggen. Alvorens de gemeente verdere financiële verplichtingen aangaat, zullen ook meer bindende overeenkomsten met het museum worden gesloten. 9.
Tijdelijk gebruik ANNA Vastgoed & Cultuur Voor leegstandsbeheer (antikraak) is in 2018 een overeenkomst gesloten tussen de gemeentelijke centrale vastgoedorganisatie en ANNA Vastgoed & Cultuur met een tijdelijke programmering i.s.m. West. Dat contract ging begin 2018 in en periodiek wordt besproken of dit gezien de staat van gebouw en installaties en de voorgenomen herontwikkeling tot Nieuw Eschermuseum kan worden verlengd. Vanaf de start van het gebruik van de ambassade door West in 2018 is afgesproken dat de huisvesting van West in het gebouw tijdelijk is, maar het is de intentie om in het kader van leegstandbeheer ruimte te blijven geven aan tijdelijke programmering door Anna Vastgoed en Cultuur zolang de conditie van gebouw, installaties en het transformatieproces dit toelaten.
10/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
Vanaf de asbestsanering tot aan de start van (de voorbereidingen op) de bouwwerkzaamheden is het gebouw tijdelijk niet meer geschikt voor dagelijks gebruik. Te zijner tijd zal bekeken worden of er dan nog wel incidentele programmering mogelijk is, zoals speciale rondleidingen door het gebouw voor raadsleden en overige geïnteresseerden. 10. Paleis Lange Voorhout 74 Bij realisatie van het Nieuwe Eschermuseum zal de huidige locatie van het museum, het gemeentelijke Paleis Lange Voorhout 74 (in de cultuurportefeuille), over een aantal jaar vrijkomen. In het Position Paper Internationaal Museumkwartier van 2015 (RIS290690) was sprake van het toevoegen van twee hoogwaardige internationaal aantrekkelijk culturele functies: een groter Eschermuseum in het voormalige ambassadepand en de vermaarde collectie Delfts blauw aardewerk uit het Kunstmuseum in het dan vrijkomende Paleis Lange Voorhout. Vervolgens is geconcentreerd op de eerste fase, die van (onderzoek naar de) realisatie van het Nieuwe Eschermuseum. In de loop van dit traject zal nadere oriëntatie plaatsvinden op de toekomst van het Paleis en komen onderwerpen als een eventuele rol in de business case van de herontwikkeling en een eventuele nieuwe invulling aan de orde. De Strategie Toerisme (RIS302975) noemt de mogelijkheid te onderzoeken of een Koninklijk museum aan het Museumkwartier kan worden toegevoegd. 11.
Processtappen en besluitvorming in fases In het voorstel, dat op 12 juni jl. in de commissie Bestuur is besproken, werd de raad gevraagd akkoord te gaan met een voorbereidings- en uitwerkingskrediet voor de uitwerking van het project Nieuwe Eschermuseum tot een Voorlopig Ontwerp. Zoals toegelicht, is het voorliggende raadsvoorstel op dit punt gewijzigd. Op basis van de bespreking in de commissie Bestuur is nu een extra besluitvormingsmoment ingelast na het opleveren van het Schetsontwerp in twee tot drie scenario’s. Voor de fase tot en met een Schetsontwerp in scenario’s is er een lager voorbereidings- en uitwerkingskrediet nodig dan voor de uitwerking tot een Voorlopig Ontwerp. Het gevraagde krediet is daarop aangepast. 11.1. Proces tussen voorliggende en daarop volgende raadsbesluit De voorgestelde tussenliggende stappen tussen het voorliggende voorstel en het raadsvoorstel in 2026 zijn in het navolgende schema weergegeven:
11/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
Deze tussenliggende stappen zien er als volgt uit: • De eerste stap is het formaliseren van een voorbereidings- en uitwerkingskrediet. Na beschikbaarstelling zal een ontwerpteam worden aangetrokken dat bestaat uit een architectenbureau en een technisch team. Dit ontwerpteam wordt gevraagd voor het gehele traject te offreren, maar krijgt in deze fase alleen de opdracht om het concept-Programma van Eisen uit te werken in een Schetsontwerp met twee tot drie ruimtelijke scenario’s. De toekomstige vervolgopdrachten aan het ontwerpteam worden gefaseerd verstrekt na positieve besluitvorming in de raad. De scenario’s betreffen (onder meer) de ruimtelijke oplossingen voor de uitbreiding aan de achterzijde van het voormalige ambassadegebouw. Denk aan een deels bovengrondse en deels ondergrondse uitbreiding in verschillende ruimtelijke scenario’s. • De aanbesteding van deze opdracht neemt circa 8 maanden in beslag vanwege de Europese aanbestedingsregels. Na gunning van de opdracht kan daadwerkelijk gestart worden met het Schetsontwerp. • Nadat het ontwerpteam het Schetsontwerp heeft opgeleverd, worden de bouwkosten en de stichtingskosten van de scenario’s globaal doorgerekend, waardoor ook de financiële verschillen tussen de scenario’s in de vorm van investeringskosten/kapitaallasten globaal duidelijk worden.
Deze ramingen zullen overigens globaler zijn dan na oplevering van een Voorlopig Ontwerp, omdat een Schetsontwerp minder ver uitgewerkt is dan een Voorlopig Ontwerp. • Na het afronden van het Schetsontwerp in scenario’s en de bijbehorende analyse van voor- en nadelen en financiële ramingen kan de gemeenteraad een volgend raadsvoorstel worden voorgelegd. Op basis van de huidige inzichten is dit in 2026 mogelijk. • Na positieve besluitvorming in de gemeenteraad kan vervolgens het Voorlopig Ontwerp worden uitgewerkt op basis van het voorkeursscenario. In deze fase zal ook de asbestsanering plaatsvinden, omdat voor de verdere uitwerking van het ontwerp informatie nodig is over het gebouw die alleen in gesaneerde staat beschikbaar is. Indien er na oplevering van het Voorlopig Ontwerp opnieuw positieve besluitvorming plaatsvindt, kan het Definitief Ontwerp (DO) ter hand worden genomen. 11.2.Totale besluitvormingsproces in stappen Het gehele transformatieproces kent, met het extra besluitvormingsmoment na het Schetsontwerp in scenario’s, de onderstaande fases. Bij elke volgende fase wordt een besluit van de raad gevraagd: • Huidige (eerste) raadsvoorstel: raadsvoorstel voor formaliseren van voorbereidings- en uitwerkingskrediet. • Tweede raadsvoorstel: na uitwerking Schetsontwerp in scenario’s, medio 2026.
Dit is de extra stap in de besluitvorming door de raad, waarbij het college de raad een voorstel zal doen één van de scenario’s verder uit te werken tot een Voorlopig Ontwerp (VO). • Derde raadsvoorstel: na Voorlopig Ontwerp. Op basis van de huidige inzichten kan dit voorstel in 2027 worden voorgelegd. • Vierde raadsvoorstel: na Definitief Ontwerp. Op basis van de huidige inzichten wordt verwacht dat dit voorstel in 2028 aan de gemeenteraad voorgelegd kan worden. • Op basis van het vastgestelde Definitief Ontwerp kan het Technisch Ontwerp (TO) worden uitgewerkt, kunnen de vergunningstrajecten en het aanpassingstraject voor het Omgevingsplan worden afgerond en de aanbesteding van de realisatie worden voorbereid. Ook tijdens het uitwerken van het Technisch Ontwerp zal getoetst worden of dit aanleiding geeft voor aanpassingen in het ondernemingsplan en de meerjarenexploitatiebegroting van het museum.
12/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
• • •
Vervolgens wordt de realisatie aanbesteed. Indien de uitkomsten van het aanbestedingsproces hiertoe aanleiding zouden geven, zal opnieuw een raadsvoorstel volgen. Zodra de gunning heeft plaatsgevonden, start de Realisatiefase en gaat de aannemer of de aannemerscombinatie aan het werk. Na oplevering van het gebouw en inhuizing van de museale inrichting en het proefdraaien, start de Exploitatiefase van het Nieuwe Eschermuseum.
In de onderstaande afbeelding is het voorgestelde besluitvormingsproces schematisch weergegeven:
Aanvullend op de formele momenten waarop de raad een voorstel wordt voorgelegd, zal de raad ook tussentijds worden geïnformeerd, bijvoorbeeld over de selectie en de keuze voor het ontwerpteam, en middels tussentijdse werkbezoeken, raadsinformatiebrieven en/of presentaties op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen. 11.3.Toewerken naar een financieel totaalbeeld Aansluitend op de coalitieakkoorden 2019-2022 (RIS304121) en 2022-2026 (RIS313189) ter versterking van het Museumkwartier betreft dit raadsvoorstel de vraag om een voorbereidings- en uitwerkingskrediet vrij te geven ten laste van de reeds beschikbaar gestelde middelen. In deze fase kan er nog geen financieel totaalbeeld van het project gepresenteerd worden. De verwachting is dat er, om het gehele project te financieren, te zijner tijd aanvullende dekking nodig is. Hiervoor zullen op een later moment derhalve aanvullende raadsvoorstellen worden voorgelegd voor verdere besluitvorming, nadat nader geïnventariseerd is welke externe fondsen, subsidies en inkomsten uit exploitatie kunnen worden verwacht. In de separate geheime bijlage in briefvorm wordt het onderwerp ‘financiën’ nader toegelicht. Deze bijlage is een geactualiseerde versie van de bijlage die 2 april aan u is gestuurd.
In de brief wordt uitgelegd welke zaken onderdeel uitmaken van het financiële totaalbeeld en hoe er stapsgewijs naar dit totaalbeeld wordt toegewerkt. Dit betreft zowel de vastgoedgerelateerde aspecten als de museale inrichting, de opstartkosten en de exploitatie. Ook wordt het krediet dat nodig is voor de ontwikkeling van een Schetsontwerp in twee à drie scenario’s in deze geheime bijlage gespecificeerd. 12. Beschikbaarstelling voorbereidings- en uitwerkingskrediet In dit voorstel wordt het verzoek gedaan om ten laste van de reeds voor dit project beschikbaar gestelde middelen een voorbereidings- en uitwerkingskrediet ter beschikking te stellen voor het uitwerken van een Schetsontwerp in twee à drie scenario’s voor het Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade.
13/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
Na beschikbaarstelling van het krediet zal via Europese aanbesteding een ontwerpteam worden aangetrokken dat bestaat uit een architectenbureau en een technisch team. Na gunning van de opdracht aan het geselecteerde ontwerpteam zal het project de ontwerpfase ingaan. Deze processtap behelst het uitwerken van de ambities, het ontwikkelen van een definitief functioneel en technisch Programma van Eisen, diverse benodigde (technische en functionele) onderzoeken, transformatievisie, relatieschema, Schetsontwerp in twee à drie scenario’s, planning en een eerste indicatieve bouwkostenraming voor de transformatie van het voormalige Amerikaanse ambassadegebouw tot het Nieuwe Eschermuseum. Deze werkzaamheden worden in samenwerking en in afstemming met Stichting Escher Collectie uitgevoerd. Daarnaast zal Stichting Escher Collectie een ondernemingsplan met een meerjarenbegroting opstellen. Dit document zal de gemeente onafhankelijk laten toetsen. Het gevraagde voorbereidings- en uitwerkingskrediet bedraagt € 1,8 mln. en kan worden gedekt uit de structurele middelen die naar aanleiding van het coalitieakkoord 2022-2026 zijn opgenomen in de begroting 2023-2026.
Dit krediet zal onder meer worden aangewend voor de aanbesteding van het ontwerpteam inclusief een tendervergoeding, de voorbereiding van (aanbesteding van) de (asbest)sanering, (indien mogelijk) een deel van de sanering, een participatietraject en overige communicatie, bemensing van het projectteam inclusief projectleiding, interne projectkosten, advies op het gebied van monumenten, mobiliteit en stedenbouwkundige vraagstukken, diverse (technische) onderzoeken en adviezen, het uitwerken van het Schetsontwerp in twee tot drie scenario’s door de aan te trekken architect en bouwkostenramingen. Ook een onafhankelijke second opinion op de exploitatiebegroting van het museum en een horeca-advies zullen uit het krediet worden bekostigd. Aangezien de voorbereidingskosten onlosmakelijk verbonden zijn met de investering in de transformatie van het voormalige ambassadegebouw dienen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording ook de daadwerkelijk gemaakte voorbereidingskosten te zijner tijd op de voorgeschreven wijze te worden geactiveerd en afgeschreven. Indien onverhoopt de transformatie niet wordt gerealiseerd, worden de gemaakte voorbereidingskosten direct ten laste van de exploitatie (programma 5 cultuur en bibliotheken) gebracht. 13.
Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 1 oktober 2024, besluit: I.
in te stemmen met het voorbereiden van de herontwikkeling van het voormalige Amerikaanse ambassadegebouw aan de Lange Voorhout 102 tot het Nieuwe Eschermuseum in eigendom en eigen beheer, met als doel het versterken van de Haagse binnenstad en in het bijzonder het Museumkwartier;
14/15
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10669927
II.
de visie van Stichting Escher Collectie te gebruiken als uitgangspunt voor de ontwerpopdracht;
III. uit te gaan van een museumontwerp van circa 6.000 m2 bvo voor het Nieuwe Eschermuseum; IV. *een voorbereidings- en uitwerkingskrediet ter beschikking te stellen van € 1,8 mln. ten behoeve van het aanbesteden van het ontwerpteam, de onderzoeken en werkzaamheden tot en met de afronding van een Schetsontwerp in twee à drie ruimtelijke en financiële scenario’s; V.
*in te stemmen met de dekking voor het onder IV genoemde krediet vanuit de reeds in de begroting 2023-2026 beschikbaar gestelde structurele middelen; met dien verstande dat het Paleis in ieder geval niet zal worden verkocht om financiële gaten te dichten voor de financiering van het Eschermuseum.
*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 28 november 2024. De griffier,
De voorzitter,
ValidSigned door De Griffier L. Blankwaard Rombouts op 03-12-2024
15/15