20240711-RIS318914 Voorstel van het college inzake Uitbreiding Woonwagenlocatie Isabellaland

Datum

Registratienummer

7 juni 2024

DSO/10750227 RIS318914

Voorstel van het college inzake Uitbreiding Woonwagenlocatie Isabellaland Voor u ligt het voorstel en een toelichting van het college over de Nota van Uitgangspunten (NvU) voor de uitbreiding van de bestaande woonwagenlocatie Isabellaland. Met de NvU worden de kaders vastgelegd om de bestaande woonwagenlocatie Isabellaland uit te breiden met acht kavels. Daarbij zal ook sprake zijn van het compenseren van groen en waterberging in verband met de ligging in de ecologische verbindingszone (EVZ) Schenkzone. Sinds 2018 wordt met bewoners van de woonwagenlocatie Isabelland gesproken over uitbreiding van de locatie. De raad is reeds in februari 2022 geïnformeerd over het voornemen te komen tot uitbreiding van de woonwagenlocatie Isabellaland via de geheime bijlage bij het collegebesluit Locatieonderzoek naar de uitbreidingsmogelijkheden van woonwagenstandplaatsen op bestaande locaties (RIS311557). Aanleiding & Doelstelling Woonwagenbeleid De woningnood onder woonwagenbewoners is hoog en er zijn in de afgelopen jaren geen standplaatsen bij gekomen. In februari 2021 is de commissie ruimte daarom geïnformeerd over het voornemen van het college om het woonwagenbeleid te actualiseren (RIS307739). In het huidige en vorige coalitieakkoord is opgenomen dat de gemeente werkt aan een woonwagenbeleid waarbij sprake is van uitbreiding van het aantal standplaatsen (‘Haags Akkoord’, RIS316672).

Dit staat ook in de Woonvisie 2040 (RIS318960) en de Woonagenda 2020-2023 ‘Haags samen wonen’ (RIS305711). Er wordt ingezet op een uitbreiding van woonwagenstandplaatsen op of aanliggend aan de bestaande locaties. Er is in deze periode in eerste instantie gekeken naar uitbreiding op bestaande locaties. In oktober jl. is de raad geïnformeerd over de stand van zaken de ‘Actualisatie Haags Woonwagenbeleid’ (RIS316679). In de concept ‘Nota Haags Woonwagenbeleid 2023’ is het doel gesteld dat op de bestaande woonwagenlocaties, waar mogelijk, uitbreiding van standplaatsen gerealiseerd worden in samenspraak met de bewoners van de specifieke locatie (RIS316679, Bijlage 1). Uitbreiding van de woonwagenlocatie Isabellaland past binnen de uitgangspunten zoals verwoord in voornoemde documenten. Uitvoering levert een bijdrage aan het terugdringen van het tekort aan woonwagenstandplaatsen. Stedelijke groene hoofdstructuur De woonwagenlocatie bevindt zich in de Stedelijke Groene Hoofdstructuur van de stad (RIS300506) en daarmee binnen het netwerk van ecologische verbindingszones waarvoor doelstellingen en uitgangspunten zijn geformuleerd in de Nota Stadsnatuur (RIS305824).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10750227

De beoogde uitbreiding van de woonwagenlocatie Isabellaland gaat gepaard met een water- en natuurcompensatieverplichting voor de 8 nieuw te bouwen woonwagenkavels en om de ecologische barrièrewerking van de 18 bestaande kavels op te heffen. Met de realisatie van de eerste fase van de woonwagenlocatie, opgeleverd in juni 1998, is de bestaande ecologische verbindingszone Schenkzone onderbroken. De ecologische compensatie en het opnieuw leggen van de verbinding heeft eertijds niet plaatsgevonden. Daarom wordt de tweede fase aangegrepen om dit te herstellen door de naast gelegen groenstrook (nu losloopgebied en trapveldje) ecologisch (kwalitatief) te versterken en verdere compenserende (kwantitatieve) maatregelen te treffen welke noodzakelijk zijn door de uitbreiding. De ecologische ruimte tussen de naastgelegen appartementsgebouwen wordt ecologisch ondersteunend ingericht. Dit betekent dat een groot deel van de kosten voor realisatie van de standplaatsen noodzakelijk is voor water- en natuurcompensatie. De naastgelegen groenstrook is in het hondenbeleid aangewezen als hondenlosloopgebied. Deze functie past niet met de functie ecologische zone. Honden kunnen niet meer loslopen in het gebied. Aangelijnd zijn honden natuurlijk nog steeds welkom. Onderzocht zal worden of een alternatieve plek kan worden gevonden in de nabije omgeving.

Dilemma’s Er zijn grote tekorten aan standplaatsen voor woonwagens, waardoor er veel overbewoning is en voormalig woonwagenbewoners gedwongen zijn verhuisd. Ook zijn er sinds 2014 diverse rechtelijke uitspraken en rapporten over de onrechtmatigheid van het uitsterfbeleid verschenen dat voorheen werd gevoerd. Dit heeft geleid tot het ‘Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ van BZK (12 juli 2018). Hierin wordt aangegeven dat gemeenten in samenwerking met de corporatie(s) nieuwe standplaatsen moeten aanleggen conform de inventarisatie van de woonbehoefte onder huidige woonwagenbewoners en voormalige woonwagenbewoners die in het verleden gedwongen hebben moeten verhuizen naar een reguliere woning die willen terugkeren naar een woonwagen. Daarbij in overweging te nemen; de kosten voor het realiseren van dit project zijn ruim €2,4 mln en de grondopbrengsten van de kavels zijn in verhouding beperkt. Uitbreiding van de woonwagenlocatie is niet mogelijk zonder dat de stedelijke groene hoofdstructuur wordt hersteld. Bovenstaande leidt tot het volgende dilemma’s: •

•

•

Enerzijds is er het belang van het realiseren van voldoende plekken voor woonwagens; de uitbreiding van Isabellaland levert hieraan een substantiële bijdrage (8 snel te realiseren kavels). In de ‘concept Nota Haags Woonwagenbeleid 2023’ is opgenomen om in de komende tien jaar 80 standplaatsen toe te voegen, waarvan in de komende vijf jaar circa 40 met uitbreiding op bestaande locaties en 1 of 2 nieuwe locaties (RIS316679, Bijlage 1). De raad heeft bij de noodzaak van uitbreiding van het aantal standplaatsen op korte termijn, ruim onderschreven. Realisatie van nieuwe standplaatsen is buitengewoon ingewikkeld: plekken zijn schaars en vrijwel zonder uitzondering moet vanwege het forse ruimtebeslag een belangenafweging gemaakt worden bij de inpassing. De uitbreiding op de woonwagenlocatie Isabellaland kan een snel te realiseren bijdrage leveren. Bijkomend is dat de organisatie die woonwagenbewoners vertegenwoordigt een rechtszaak tegen de gemeente aanhangig heeft gemaakt over het gevoerde uitsterfbeleid en de eis om sneller stappen te zetten ten aanzien van uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen. Stappen die het college ook graag spoedig zet, conform de concept Nota Haags Woonwagenbeleid. De rechter heeft op 29 mei jl. uitspraak gedaan in deze zaak en de gemeente veroordeeld om binnen vijf jaar de wachttijd voor een standplaats vergelijkbaar te

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10750227

•

•

maken met de wachttijd voor een grondgebonden (niet-gestapelde) sociale huurwoning in Den Haag. De rechter veroordeelt daarmee het in de afgelopen decennia door de gemeente Den Haag gevoerde beleid, waarin het aantal woonwagenstandplaatsen in Den Haag sterk is teruggedrongen. Anderzijds zijn de kosten die gepaard gaan met deze uitbreiding in de ecologische verbindingszone Schenkzone, onderdeel van Stedelijke Groene Hoofdstructuur erg hoog, gegeven de substantiële groeninvestering welke noodzakelijk is (ca. € 1,45 mln. groen en ca. € 1 mln. voor de aanleg van de kavels). Er is een dekkingsvoorstel voorbereid waarin de totale dekking wordt gevonden in de budgetten die bedoeld zijn voor het realiseren woningbouw en woonwagens, voor een substantieel deel te investeren in groenversterking. De uitbreiding van de woonwagenlocatie Isabellaland gebeurt in de Stedelijke groene hoofdstructuur. Hiervoor vindt compensatie plaats.

Omdat de gemeente een huisvestingstaak heeft voor woonwagenbewoners evenals voor andere doelgroepen, Isabellaland binnen de gemeente Den Haag de meest concrete ontwikkellocatie voor woonwagenkavels is en gelet op de adviezen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en het College voor de Rechten van de Mens (CRM), de beleidskaders van het Rijk en de uitspraak van de rechter op 29 mei jl. stelt het college de raad voor dit raadsvoorstel te accorderen. Communicatie Dit project kent een lange doorlooptijd. In overleg met de bewoners van de bestaande woonwagenlocatie Isabellaland zijn de mogelijkheden verkend voor uitbreiding. Zij wachten al lang op de uitbreiding. In 2021 heeft reeds participatie plaatsgevonden. De omgeving is schriftelijk geïnformeerd en er heeft een onlinebijeenkomst plaatsgevonden. Er is een beperkt aantal reacties (5) ontvangen. Op de invulling van de groenzone is positief gereageerd. Wat men graag anders zou zien, is de aanlijnplicht voor honden en de asfaltering van het fietspad. Onderzocht zal worden of dit in de uitwerking een plek kan krijgen. Er is één kritische reactie op de uitbreiding van de woonwagenlocatie. Financiën Om een eerste inschatting te krijgen van de financiële consequenties is er een haalbaarheidsstudie uitgevoerd.

De financiële haalbaarheidsstudie is geheim en zal voor de commissieleden op de bekende wijze in te zien zijn. Er wordt een negatief saldo van € 1.765.000,- verwacht. Dekking is als volgt voorzien: • € 900.000,- uit de Enecomiddelen (extra impuls voor betaalbaar wonen voor sociale woningbouw en starterswoningen, programma 13); • € 800.000,- uit de coalitiegelden (Uitbreiding bestaande Woonwagenlocaties, programma 13); • € 65.000,- uit programma buitenruimte, activiteit openbaar groen (ecologie € 30.000,-) en activiteit inrichting en onderhoud buitenruimte (onderhoud straten wegen pleinen € 35.000,-). De dekking wordt verwerkt bij de besluiten over de vaststelling van de grondexploitatie en het aanvragen van een investeringsproject. Na de vaststelling van de NvU zullen de te maken (voorbereidings)kosten verantwoord worden als immateriële vaste activa zodat deze ingebracht kunnen worden in de beoogde grondexploitatie voor de uitgifte van de kavels en in een beoogd investeringsproject voor de ontwikkeling van de ecologische hoofdstructuur.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10750227

Afwijking van het omgevingsplan Vanwege strijdigheid met het vigerende omgevingsplan is realisatie van de uitbreiding alleen mogelijk op basis van een gemeentelijk besluit, waarmee een afwijking van het omgevingsplan wordt mogelijk gemaakt. T.z.t. zal hiervoor een zogeheten ‘Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit’ (BOPA) worden aangevraagd. Vervolg en rol van de raad Na vaststelling van de NvU door de raad wordt verder gewerkt aan het projectdocument. Dit projectdocument wordt eind dit jaar ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Overige inhoudelijke toelichting is te vinden in de bijgevoegde Nota van Uitgangspunten. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 4 juni 2024, besluit: I.

in te stemmen met de bijgevoegde Nota van Uitgangspunten voor de uitbreiding van woonwagenlocatie Isabellaland inclusief de bijbehorende geheime bijlage Haalbaarheidsstudie uitbreiding woonwagenlocatie Isabellaland;

II.

in te stemmen met een totale dekking à € 900.000,- uit de Enecomiddelen (reserve extra impuls voor betaalbaar wonen voor sociale woningbouw en starterswoningen, programma 13);

III.

in te stemmen met een dekking à € 800.000,- uit de coalitiegelden (Uitbreiding bestaande Woonwagenlocaties, programma 13);

IV.

in te stemmen met de dekking van € 65.000,- uit programma buitenruimte, activiteit openbaar groen (ecologie € 30.000,-) en activiteit inrichting en onderhoud buitenruimte (onderhoud straten wegen pleinen € 35.000,-);

V.

in te stemmen om in de volgende projectfase, na vaststelling van de NvU in de raad, het project nader uit te werken tot een GREX en Investeringsproject; De kosten die hiervoor gemaakt worden (voorbereidingskosten incl. eventuele sloop) te activeren onder immateriële vaste activa conform artikel 3 lid 6 van de Verordening Beheersregels Grondexploitaties en Strategisch Bezit van de gemeente en artikel 5.3.2 van Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken van de Commissie BBV, zodat deze bij de vaststelling van de grondexploitatie ten laste van de grondexploitatie gebracht kunnen worden;

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 11 juli 2024. De griffier,

De voorzitter,

4/4