20231214-RIS316359 Geamendeerd gewijzigd voorstel van het college inzake Binnenstadsplan Den Haag 2033 ‘Een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad’

Datum

Registratienummer

7 november 2023

DSO/10563902 RIS316359

Geamendeerd gewijzigd voorstel Binnenstadsplan Den Haag 2033 ‘Een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad’ De Haagse binnenstad is het bekendste visitekaartje van onze stad. Met 45.000 banen en circa 30 miljoen bezoekers op jaarbasis is het een economisch kerngebied en daarnaast de huiskamer voor de stad waar mensen wonen, werken, recreëren en studeren. De binnenstad is in veel opzichten, en al eeuwenlang, het hart van de stad. Nergens in de stad komen zoveel verschillende gebruikers en functies zo intensief samen. Met het historisch karakter, de koninklijke flair, het Binnenhof als politiek hart van Nederland, het landelijk toonaangevende aanbod van winkels, horeca, evenementen en culturele voorzieningen, heeft de binnenstad sterke troeven in handen om Den Haag als attractieve stad voor bewoners, bezoekers, talent en bedrijven door te ontwikkelen. De afgelopen jaren is, aan de hand van het Binnenstadsplan 2010-2020 “Naar een complete Haagse Binnenstad!’ (RIS168479), samen met partners in de binnenstad, consequent en integraal gewerkt aan een duurzame versterking van de attractiviteit van de binnenstad. De resultaten van de afgelopen jaren laten zien dat consequent investeren met partners loont.

De komst van de Universiteit Leiden, de ontwikkeling van Amare, de herinrichting van de stadsentrees, de nieuwe winkel-, horeca en hotelformules in de Grote Marktstraat, Nieuwe Passage en het Hofkwartier zijn hier enkele voorbeelden van. De groei van het aantal inwoners van de stad, ontwikkelingen in het CID en de Binckhorst, de renovatie van het Binnenhof, de ambitie voor een klimaatneutrale stad en algemene economische, maatschappelijke, klimatologische en mobiliteitsontwikkelingen vragen om een volgend toekomstperspectief voor de Haagse binnenstad; een Binnenstadsplan 2033. Het Binnenstadsplan 2033 ‘Een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad’ is het overkoepelend strategisch beleid voor ontwikkelingen in de binnenstad. Deze kaderstellende nota is, net als de vorige twee Binnenstadsplannen, een paraplu voor diverse uitvoeringsagenda’s en programma’s. Het wordt door de verschillende beleidsafdelingen van de diverse diensten als leidraad gebruikt. Tevens zal dit Binnenstadsplan een basis vormen voor de Omgevingsvisie die komende jaren als planologisch instrument in werking zal treden. Dit derde Binnenstadsplan is, volgens de jarenlange traditie van publiek-private samenwerking, tot stand gekomen in samenspraak met zoveel mogelijk relevante gebruikers van de binnenstad.

De afgelopen periode zijn de stakeholders van de binnenstad, vertegenwoordigd in het zogenaamde “binnenstadslab”, meerdere keren bij elkaar geweest om de opgaven, ambities en keuzes voor de Haagse binnenstad te bespreken.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Typ tekst Typ tekst

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

Deze stakeholders zijn vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen, MKB Den Haag, grootwinkelbedrijf, Koninklijke Horeca Nederland, bewonersverenigingen, marketingorganisaties, Haagse Jongeren Ambassadeurs, Prodemos, studenten, onderwijsinstellingen, creatieve- en culturele sector, evenementen- en uitgaanssector. HTM, NS, Q-park, Evofenedex, vastgoedeigenaren, vastgoedontwikkelaars en Stichting Voorall. Deze sessies zijn voorbereid door ambtelijke experts binnen de gemeente in combinatie met landelijke experts op het gebied van binnenstedelijke ontwikkeling, vastgoed, demografie, duurzaamheid, retail & horeca, mobiliteit etc. In samenwerking met Haags Samenspel is (in coronatijd) een online enquête in de hele stad uitgezet over de relevante thema’s voor de binnenstad. Aan deze enquête hebben 1.028 mensen meegewerkt. De uitkomst van deze enquête heeft als input gediend voor de sessies waarin de strategische keuzes moesten worden gemaakt. De resultaten van de sessies zijn tussentijds getoetst bij de Economic Board The Hague en de Vastgoedtafel Kernwinkelgebied Binnenstad. Eind december 2021 zijn de raadscommissies Bestuur, Leefomgeving, Ruimte, en Samenleving tussentijds bijgepraat in een werksessie. In de afgelopen maanden zijn de strategische keuzes verder uitgewerkt en ook toegespitst op de verschillende sfeergebieden van de binnenstad.

Dit heeft geleid tot een concept Binnenstadsplan Den Haag 2033 dat in woord en beeld de koers uitzet. Op 1 juni jongstleden is het concept Binnenstadsplan Den Haag 2033 gepresenteerd aan de mensen die betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het concept (zoals o.a. de mensen die enquête hebben ingevuld en de individuele bewoners- en ondernemersorganisaties). Tijdens deze bijeenkomst was er gelegenheid om vragen te stellen en opmerkingen te geven. Deze zijn in bijgevoegd verslag verwerkt. Toekomstperspectief, programmatische en ruimtelijke keuzes De ambitie is een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad die zich verder ontwikkelt tot de ontmoetingsplek van de stad en de regio, waar je kan wonen, winkelen, werken, ondernemen, recreëren en studeren. Op de belangrijke successen uit de eerdere Binnenstadsplannen wordt voortgebouwd zoals de sterke publiek-private samenwerking en de aanpak via de typische Haagse sfeergebieden. Via de volgende strategische doelen wordt gewerkt aan de ambitie: • Versterken Haagse Karakter: In 2033 is het unieke Haagse karakter van de binnenstad herkenbaarder en zichtbaarder in de openbare ruimte en in de programmering (zoals kunst, cultuur, evenementen, onderwijs en ondernemerschap).

Hierbij wordt de historie van het Binnenhof en haar omgeving als inspiratie gebruikt en zullen de contrasten in de Haagse binnenstad (koninklijk & alledaags, lokaal & internationaal, historisch & modern) in de verschillende sfeergebieden versterkt worden. • Vergroten en verbinden binnenstad: In 2033 is de invloedsfeer van de binnenstad over de grachten gegroeid en heeft de binnenstad verbinding gemaakt met de omliggende wijken en buurten. Hierdoor ontstaat een nieuw stedelijk hart van de stad met een historisch deel en een hoogstedelijk deel met een modern karakter. • Stevige vergroening en levendige grachten: In 2033 zijn de openbare ruimte, panden en daken in de binnenstad fors vergroend en zijn de grachten beter benut ten behoeve van klimaatadaptie, biodiversiteit, verblijf, recreatie en stadslogistiek. • Een brede mix aan voorzieningen en functies: In 2033 is kwaliteit en veelzijdigheid van het aanbod in de binnenstad verhoogd: in de panden (verdiepingen), op de daken en op straat.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

•

•

Voetganger centraal: In 2033 heeft de Haagse binnenstad een groter gebied waar de voetganger prioriteit heeft en waar de auto en fiets te gast zijn. De binnenstad is aantrekkelijk en beter verbonden voor de voetganger. Publiek-private samenwerking: In 2033 is de publiek-private samenwerking in de binnenstad verder uitgebreid en nog professioneler geworden.

Met tien keuzes wordt de basis gelegd voor de toekomstige Haagse binnenstad. In deze keuzes zitten ruimtelijke en programmatische aanpassingen die nauw met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Ze vormen de leidraad voor projecten en programma's in de binnenstad. 1. Een grotere binnenstad De sfeer en de economie van de Haagse binnenstad zijn ook buiten de grachten voelbaar en beïnvloeden de wijdere omgeving. Hiertoe wordt ingezet op het expliciet programmatisch en ruimtelijk verbinden van de binnenstad met ontwikkelende gebieden eromheen zoals onder andere het CID. 2. Binnenhof ensemble als ziel van de binnenstad Het verhaal en de betekenis van het Binnenhof en zijn omgeving maakt Den Haag uniek. Het Binnenhof en haar omgeving is de ziel van de binnenstad. De bijzondere kenmerken van het gebied geven volop inspiratie op allerlei vlakken, denk aan kunst, cultuur, evenementen, onderwijs en ondernemerschap. Dit verhaal wordt in de binnenstad sterker uitgedragen, meer beleefd en vernieuwd. Hierbij gaat om het informeren en inspireren van de bezoekers aan de binnenstad en ook het positioneren van de Haagse binnenstad als de plek voor innovatieve concepten, bedrijven en onderwijsinstellingen die zich bezighouden met bestuur, vrede, recht, democratie, politiek, journalistiek en media.

Hierbij wordt actief de verbinding met het CID gezocht waarbij de drie stationsgebieden een eigen campus krijgen gericht op interactie tussen kennisinstellingen, werkgevers en de overheid. 3. Contrasten als kracht De diversiteit van de Haagse binnenstad, gegroeid vanuit haar oorsprong op zand en veen, biedt ook in het heden een bijzondere aantrekkingskracht. Ze vormt de basis van de Haagse sfeergebieden. De unieke contrasten van de binnenstad (koninklijk & alledaags, lokaal & internationaal, historisch & modern) worden sterker uitgedragen in onder andere programma en marketing. 4. Een levendige mix Alle sfeergebieden in de binnenstad zijn multifunctioneel. Ze hebben een levendige mix aan functies zoals cultuur, onderwijs, wonen, werken, horeca, winkelen, recreëren en uitgaan en zijn onderverdeeld in drie programmalijnen: a) een sterke bezoekerseconomie (detailhandel, recreatie en cultuur), b) leren & innoveren verbonden met bestuur, politiek, beleid (onderwijs & bedrijvigheid) en c) de maakeconomie hoog in het vaandel (creativiteit & ambacht). De invulling van de mix sluit aan op de unieke eigenschappen en mogelijkheden van elk afzonderlijk sfeergebied.

Hierbij is aandacht voor een bruisend aanbod voor de dag, avond en de nacht, actieve plinten, levendige bovenverdiepingen en we benutten de daken voor verschillende opgaven zoals de woonopgave, energietransitie, klimaatadaptie en extra reuring (bijvoorbeeld sporten, rooftopbars). 5. Betaalbaar wonen en ondernemen De Haagse binnenstad biedt goede, betaalbare woningen en bedrijfsruimtes voor verschillende doelgroepen.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

6. Een gastvrije binnenstad De Haagse binnenstad is gastvrij en brengt verschillende werelden en bevolkingsgroepen uit de hele stad bij elkaar. Gastvrij en servicegericht (lokaal)ondernemerschap wordt gestimuleerd. Hiernaast wordt ingezet op een hoogwaardige openbare ruimte die schoon, heel, veilig en toegankelijk is. ‘Ontmoeten en verblijven’ staat centraal en uitnodigende en representatieve entrees naar de binnenstad versterken de gastvrijheid. 7. De voetganger centraal In de Haagse binnenstad heeft de voetganger prioriteit. De verblijfskwaliteit is er hoog en wandelaars kunnen overal komen dankzij een goed, veilig en herkenbaar voetgangersnetwerk dat een reeks kenmerkende en unieke Haagse sferen aaneenrijgt. Om de voetganger in zijn kracht te zetten zijn er voor andere verkeersgebruikers zijn er aantrekkelijke alternatieven. 8. Een groene binnenstad Een coherente, robuuste en verbonden structuur van historisch, bestaand en nieuw groen vergroot de allure, verblijfskwaliteit en ecologische waarde van de binnenstad. Ook dempt groen de effecten van de klimaatverandering. Daarnaast versterkt een aantrekkelijke, groene binnenstad het vestigingsklimaat en de economische potentie. 9. Levendige grachten De grachten zijn de zichtbare, bereikbare en beleefbare ‘groene en blauwe longen’ van de binnenstad.

Hun potentie voor verblijf, recreatie, mobiliteit (fiets en voetganger), klimaat, logistiek en economische activiteiten gaat ten volste benut worden. *Daarnaast gaat actief worden gezocht naar mogelijkheden om oude grachten terug te brengen. 10. Bruisende pleinen De grote en kleine pleinen in de Haagse binnenstad zijn bruisende ontmoetingsplekken. Ze hebben elk hun eigen accent, sfeer, gebruiksmogelijkheden en programmering. Ook zijn ze ‘ankers’ in de hoofdstructuur van het wandelnetwerk. Uitvoering Dit Binnenstadstadsplan Den Haag 2033 is het kaderstellend document en de leidraad voor de integrale ontwikkeling van de binnenstad richting 2033. Het vormt de basis voor relevante investeringen in het gebied en de publiek-private samenwerking voor de komende periode. Na de vaststelling van het Binnenstadsplan Den Haag 2033 zal in een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en de Stichting Binnenstadsmanagement Den Haag de samenwerkingsafspraken op hoofdlijnen voor de periode 2023-2033 worden vastgelegd. Voor de concrete uitvoering van projecten en programma’s in deze collegeperiode stelt het college een gemeentelijke ‘uitvoeringsagenda 2023-2026’ op en de private partijen stellen hun uitvoeringsagenda voor dezelfde periode op. In de gemeentelijke uitvoeringsagenda zullen het vastgestelde Binnenstadsplan Den Haag 2033 en het Coalitieakkoord als uitgangspunt dienen.

De agenda bevat in ieder geval de volgende impulsen. Een integraal plan openbare ruimte binnenstad (buitenruimte) Strategisch locatiebeleid (programma) Agenda beheer, onderhoud en veiligheid

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

Op basis van de beide uitvoeringsagenda’s zal een uitvoeringsconvenant ondertekent worden tussen het college en de Stichting Binnenstadsmanagement Den Haag waarin afspraken staan over de gezamenlijke ambities voor de betreffende periode op het vlak van activiteiten, samenwerking, financiering, planning en verwachte inzet. In dit convenant staan doelstellingen, concrete projecten en (publieke of private) trekkers benoemd. De jarenlang bestaande publiek-private samenwerking met de partners in de binnenstad wordt voortgezet waarbij de ontwikkelingen en opgaven vanuit de gemeente integraal aangestuurd worden en het binnenstadsmanagement versterkt wordt. Op basis van de gesprekken met de stakeholders uit de binnenstad zijn de volgende uitgangspunten bepaald voor het versterken van het binnenstadsmanagement: Eén professioneel publiek-privaat samenwerkingsplatform Iedereen draagt structureel (financieel) bij Zichtbaarheid en communicatie versterken Betrokkenheid vergroten van individuele ondernemers en organisaties De financiering van het Binnenstadsplan Den Haag 2033 is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle binnenstadspartners. De gemeentelijke financiering van reeds lopende of nieuwe projecten wordt conform programmasturing gevonden. Hierbij worden de lopende projecten binnen de reeds gereserveerde budgetten gerealiseerd.

Voor nieuwe projecten volgen nader uitgewerkte dekkingsvoorstellen- conform de financiële spelregels. In de uitvoeringsagenda wordt dit nader uitgewerkt. Naast de huidige investeringen in de binnenstad van de private partijen, is het de ambitie van de private partijen om naar een situatie te groeien waarin (alle) vastgoedeigenaren en ondernemers meer financieel bijdragen aan voor hen profijtelijke collectieve activiteiten en investeringen in de binnenstad. Er wordt een passende financieringsvorm onderzocht. Bestaande ondernemers- en eigenarencollectieven in de binnenstad zullen bij aanvang van de uitvoeringsperiode hun krachten en waar mogelijk financiële middelen eerst bundelen via de Stichting Binnenstadsmanagement Den Haag. Ten slotte wordt na de vaststelling van het Binnenstadsplan Den Haag 2033 een subsidiescan (gemeentelijk, provinciaal, nationaal en Europees) uitgevoerd om zoveel mogelijk extra financiële middelen te identificeren. Deze worden meegenomen in de uitvoeringsprogramma’s. Met behulp van een nog op te stellen Binnenstadsmonitor 2033 worden de doelstellingen uit dit Binnenstadsplan Den Haag 2033 gemonitord. Jaarlijks wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang van de binnenstadsontwikkeling en -aanpak.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

Raadsvoorstel van het college inzake Gewijzigd raadsvoorstel Binnenstadsplan Den Haag 2033 'Een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad' Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: I.

in te stemmen met het concept-raadsbesluit Binnenstadsplan Den Haag 2033; 'Een levendige, groene en verbonden binnenstad' als het integrale beleids- en ontwikkelingskader voor de verdere ontwikkeling van de Haagse binnenstad; Om de ambitie te realiseren zijn de volgende tien ruimtelijke en programmatische keuzes kaderstellend: 1. Een grote binnenstad: Programmatisch en ruimtelijk verbinden van de binnenstad met ontwikkelende gebieden eromheen 2. Binnenhof ensemble als ziel van de binnenstad: Het verhaal van het Binnenhof en haar omgeving wordt in de hele binnenstad sterker uitgedragen, meer beleefd en vernieuwd. 3. Contrasten als kracht: De unieke contrasten vormen de basis voor de Haagse sfeergebieden en worden sterker uitgedragen in programma en marketing 4. Een levendige mix: De binnenstad krijgt een bredere mix aan functies. De invulling van de mix sluit aan op de unieke eigenschappen en mogelijkheden van elk afzonderlijk sfeergebied. Alle sfeergebieden in de binnenstad zijn multifunctioneel 5. Betaalbaar wonen en ondernemen; Den Haag streeft naar betaalbare woon- en bedrijfsruimte in de binnenstad 6.

*Een schone en gastvrije binnenstad: een schone binnenstad waar de afvalproblematiek voor bewoners en ondernemers is opgelost; een hele, veilige en toegankelijke buitenruimte; werken aan uitnodigende en representatieve entrees in de binnenstad; gastvrij en lokaal ondernemerschap wordt gestimuleerd. 7. De voetganger centraal: In de Haagse binnenstad heeft de voetganger prioriteit 8. Een groene binnenstad: De groenstructuur robuust verbinden (grachten, (verlengde) Hartlijn en de Grote Marktstraat) en groen toevoegen 9. *Levendige grachten: Versterken van de bestaande grachten en waar mogelijk terugbrengen van oude grachten als zichtbare, bereikbare en beleefbare ‘groene en blauwe longen’ van de binnenstad 10. Bruisende pleinen: De pleinen hebben elk hun eigen accent, sfeer, gebruiksmogelijkheden en programmering

II. III.

IV.

in overleg met de verschillende partners in de binnenstad te komen tot een samenwerkingsovereenkomst voor de periode 2023-2033; *elke vier jaar door het college een Uitvoeringsagenda Binnenstad op te stellen en deze, inclusief de benodigde middelen, aan de raad voor te leggen en jaarlijks over de voortgang van de binnenstadsontwikkeling en -aanpak aan de raad te rapporteren; na dit raadsbesluit te starten met een Uitvoeringsagenda Binnenstad, waarvan een integraal openbaar ruimteplan een belangrijk onderdeel zal vormen. waarin in ieder geval het opstellen van een integraal openbaar ruimteplan als project benoemd zal worden. Dit integraal openbaar ruimteplan zal aan de raad ter besluitvorming worden aangeboden.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10563902

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 14 december 2023.

De griffier,

De voorzitter,

7/7