20231109-RIS315503 Geamendeerd voorstel van het college inzake Vaststelling voorontw herinr Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal fase 2

Datum

Registratienummer

15 mei 2023

DSO/10520550 RIS315503

Geamendeerd voorstel van het college inzake Vaststelling voorontwerp herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal (fase 2) Aanleiding De gemeente werkt aan een verbetering van de fietsroute via de Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal, zodat fietsers daar tijdens de drukke winkeluren (vanaf 11.30 uur) veilig en comfortabel kunnen rijden in plaats van via de Grote Marktstraat. De herinrichting van de Gedempte Gracht en de Gedempte Burgwal zal daarnaast bijdragen aan de verbetering van het verblijfsklimaat in dit gebied.

Gedempte Burgwal huidige situatie

Gedempte Gracht huidige situatie

Gekozen is voor een gefaseerde aanpak, zodat al op korte termijn de eerste stappen kunnen worden gezet: - Fase 1 bestaat onder meer uit het opheffen van het straatparkeren, het plaatsen van vlonders en plantenbakken, het instellen van venstertijden voor vrachtwagens (>3500 kg) en een aantal aanpassing van het parkeerverwijssysteem. Uitvoering heeft plaatsgevonden in maart 2023. U bent hier in juni jl. middels een aantal commissiebrieven uitgebreid over geïnformeerd (RIS312392 Fase 1 verbetering fietsroute en verblijfskwaliteit Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal & RIS314699 Planning & uitrol fase 1 herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal); -

Fase 2 betreft de definitieve herinrichting van de Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal. De start uitvoering van fase 2 staat begin 2025 gepland, behoudens besluitvorming, verkregen tijdslot en overige risico’s in het vervolgtraject. Het nu voorliggende voorontwerp heeft betrekking op fase 2.

-

Fase 3 focust op de aansluitingen van de verbeterde fietsroute en vindt plaats op de langere termijn. Verdere verbetering van de aansluitingen wordt niet bemoeilijkt door de nu geplande

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

herinrichting. Deze fase maakt daarom nu geen onderdeel uit van de besluitvorming, maar zal betrokken worden in de verdere uitwerking van het Binnenstadsplan 2033, de inrichting van de buitenruimte naar aanleiding van de renovatie binnenhof (RIS313872) en het raadsinitiatief Haagse Lanen (RIS309588). Ontwerpproces en afstemming met belanghebbenden Belanghebbenden zijn vanaf het begin van dit project betrokken. In 2021 is gestart met het betrekken van bewoners, ondernemers, bedrijven, bezoekers en de Fietsersbond. Voor de zomer van 2021 zijn belanghebbenden geïnformeerd over de eerste ontwerpideeën en is o.a. met inzet van buurtpanels informatie verkregen. Daarbij is ingezoomd op diverse onderdelen van de opgave, van inrichting en parkeren tot laden & lossen. De resultaten daarvan zijn op 17 november 2021 in een live studiogesprek gepresenteerd en bediscussieerd samen met (en tussen) de portefeuillehouder en belanghebbenden. Vanwege Covid-19 was deze bijeenkomst digitaal bij te wonen. Kort daarna hebben de leden van de Raadscommissie Leefomgeving een werkbezoek aan het gebied gebracht. Bij dit werkbezoek waren ook vertegenwoordigers van de wijkvereniging en de Fietsersbond aanwezig. Concept ontwerpen zijn besproken met belanghebbenden in december 2021 en april 2022 (mei 2022 met de grote retailers).

Parallel aan deze gesprekken is het project op 17 februari 2022 ook besproken in de commissie Leefomgeving van de gemeenteraad. De verbetering van de fietsroute en het verblijfsklimaat van de Gedempte Gracht en de Gedempte Burgwal brengen met zich mee dat er keuzes moeten worden gemaakt. De noodzaak en wenselijkheid van de herinrichting worden in het algemeen wel onderschreven door de verschillende belanghebbenden. Maar er zijn uiteraard ook kritische opmerkingen gemaakt. Doordat er binnen dit project wordt gewerkt in fases, is er de mogelijkheid ontstaan om gedurende fase 1 te monitoren en evalueren en op basis hiervan eventuele verbeteringen mee te nemen bij het opstellen van het definitief ontwerp voor fase 2. Hierbij vindt het college het van groot belang om deze monitoring en evaluatie op te pakken in samenwerking met een klankbordgroep van belanghebbenden. Ter inzage legging Op 29 november 2022 heeft het college het voorontwerp vrijgegeven voor inspraak. Op 13 december 2022 heeft een inloopbijeenkomst plaatsgevonden. De (verlengde) termijn voor het indienen van zienswijzen liep tot 24 januari 2023. In de ingediende zienswijzen worden tevens weer enkele kritische opmerkingen en zorgpunten geuit. De ingediende zienswijzen zijn beoordeeld en gewogen ten behoeve van het opstellen van dit raadsvoorstel tot vaststelling van het voorontwerp (VO).

In bijlage 1 vindt u de Nota van Beantwoording, met daarin een overzicht van de zienswijzen en het antwoord van het college daarop. Het concept-VO zoals dat ter inzage heeft gelegen, is naar aanleiding van de inspraakreacties ongewijzigd. Opmerkingen in zienswijzen die betrekking hadden op bijvoorbeeld het plaatsen van kerngezond palen of het toevoegen van een drempelplateau bij het kruispunt Lutherse Burgwal, Gedempte Burgwal worden meegenomen in het nog op te stellen definitief ontwerp (DO).

2/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Voorontwerp Het voorontwerp voorziet in de integrale herinrichting van de Gedempte Gracht, de Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal tot een fietsvriendelijke stadsstraat. De herinrichting houdt op hoofdlijnen in dat er een royale doorlopende fietsvriendelijke stadsstraat komt die een fractie breder is dan de huidige rijbaan (4,50 m → 4,63 m). Twee fietsers kunnen er goed naast elkaar fietsen, maar tegelijkertijd kunnen auto’s niet inhalen. Verder komt er, op de vroegere locatie van de parkeervakken, een multifunctionele strook met ruimte voor groen, terrassen, fietsparkeren, laden en lossen en ruime trottoirs voor de voetgangers. Het straatparkeren is reeds in het kader van fase 1 opgeheven in maart 2023. Een meer gedetailleerde beschrijving van het voorontwerp is te vinden in bijlage 2, 3 en 4.

Nieuwe situatie na herinrichting kruising Gedempte Burgwal / Wagenstraat / Gedempte Gracht

Autoverkeer in één richting blijft toegestaan. Verwacht wordt dat de hoeveelheid autoverkeer op de Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht met zo’n 15-30% afneemt. Minder auto’s zullen deze route kiezen omdat de straatparkeervakken verdwijnen en omdat de toename van het fietsverkeer betekent dat auto’s minder makkelijk kunnen doorrijden. Daarnaast zal de straat, door het invoeren van venstertijden voor vrachtwagens (>3500 kg), alleen nog tussen 5.00 uur (zaterdag en zondag 6.00 uur) en 11.30 uur toegankelijk zijn. Daarmee ontstaat er na 11.30 u – tijdens de drukke winkeluren in de Grote Marktstraat – extra ruimte en meer veiligheid voor fietsers die via de Gedempte Gracht rijden. Deze venstertijden voor vrachtwagens (>3.500kg) zijn reeds op 1 maart 2023, in het kader van fase 1, ingevoerd. De aansluitingen van de Lutherse Burgwal op de Grote Markt en van de Gedempte Gracht op het Spui / de Kalvermarkt krijgen enkele kleine aanpassingen in fase 1 & 2. Mede naar aanleiding van de participatie en de commissiebespreking van 17 februari 2022 is onderzocht of deze aansluitingen meer ingrijpend kunnen worden verbeterd. Gebleken is dat een beperkt aantal maatregelen nu mogelijk is.

Wel zal er komende maanden in samenwerking met stichting Voorall onderzocht worden welke korte termijn maatregelen er genomen kunnen worden op het Spui / de Kalvermarkt ten behoeve van mensen met een zicht beperking. Verdergaande aanpassing van de aansluitingen is wenselijk en nodig, maar niet mogelijk zonder een integrale aanpak en een complete visie op de verkeerssituatie en -circulatie in de binnenstad (Binnenstadsplan 2033). Een dergelijke integrale aanpak past niet binnen de tijd- en geldkaders van het project herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal en wordt daarom opgepakt binnen een derde fase.

3/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Naar aanleiding van de renovatie Binnenhof wordt momenteel binnen de gemeente gewerkt aan het opstellen van een Programma van Eisen voor de Hartlijn (Spui – Vijverdam), waarbij ook een verkenning wordt gedaan naar de haalbaarheid van het raadsinitiatief Haagse Lanen (RIS309588). De kruising Kalvermarkt / Spui / Gedempte Gracht valt ook binnen dit gedeelte van de Hartlijn en wordt in de verkenning meegenomen, fase 3 krijgt hierdoor naast het Binnenstadsplan 2033 nog een concrete plek om in te landen. Meer informatie over de inrichting van de buitenruimte naar aanleiding van de renovatie Binnenhof is te lezen in ‘RIS313872 Stand van zaken renovatie Binnenhof’. Fase 3 zal dus, middels een integrale aanpak, onderdeel worden van de verkenning naar de haalbaarheid van het raadsinitiatief Haagse Lanen en zal tevens worden geagendeerd in het uitvoeringsprogramma van het Binnenstadsplan 2033. Hierbij dienen onder andere de mogelijkheden voor een uitbreiding van het autoluwe gebied en een samenhangend ontwerp voor de centrale historische as – de ‘Hartlijn’ - tussen de Kneuterdijk via de Hofweg en het Spui in ogenschouw te worden genomen. Ook zal er onderzocht worden welke structurele maatregelen hierbij getroffen kunnen worden voor mensen met een zichtbeperking. Verdere verbetering van de aansluitingen wordt niet bemoeilijkt door de nu geplande herinrichting.

Het Binnenstadsplan 2033, maar ook het raadsinitiatief Haagse Lanen, bestaat uit een toekomstbeeld dat antwoord geeft op de vraag waar onder andere gemeente, ondernemers en bewoners van het gebied de volgende jaren aan gaan samenwerken.

Parkeren In fase 1 (maart 2023) zijn alle 54 straatparkeervakken in de Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht opgeheven. Deze parkeervakken zijn in fase 1 voorzien van vlonders. In fase 2 worden de vlonders weggehaald en de inrichting definitief gemaakt. De parkeersituatie blijft hierbij ongewijzigd. Daarnaast worden in fase 2 de fiets- en scootervakken in de Lutherse Burgwal van elkaar gescheiden. Het fietsparkeervak op de straathoek met de Grote Markt wordt daarbij een stuk naar achter verschoven, zodat er een duidelijke entree van de verbeterde fietsroute ontstaat en er voldoende loopruimte op het trottoir behouden blijft.

Laden en lossen In fase 1 (maart 2023) zijn venstertijden voor vrachtwagens (>3.500 kg) ingevoerd op de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal. Deze venstertijden worden aangeduid met bebording. Vrachtwagens mogen na 11.30 uur niet meer over de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal rijden. In de Lutherse Burgwal wordt al uitsluitend geladen en gelost binnen venstertijden (‘s ochtends tot 11.30 uur laden en lossen binnen het pollergebied van de Grote Marktstraat). Deze situatie op de Lutherse Burgwal blijft ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. Deze venstertijden zijn blijvend en daarom ook van kracht in fase 2. Vanwege de verkeersveiligheid van schoolgaande kinderen zal stadsbreed onderzocht worden of het mogelijk is om een onderbreking binnen de venstertijden op te nemen tussen 8.00 en 9.00 uur, zodat er niet geladen en gelost wordt in Den Haag wanneer kinderen naar school fietsen.

4/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Om ervoor te zorgen dat voertuigen niet op de rijbaan gaan stilstaan, maar voor laden en lossen een daarvoor bestemde laad- en loshaven opzoeken is in fase 1 het aantal laad- en loshavens uitgebreid. De extra laad- en loshavens zijn blijvend en keren daarom ook in fase 2 terug in het straatbeeld. In het kader van duurzame stadslogistiek zal gekeken moeten worden naar hubs om emissieloze bevoorrading mogelijk te maken.

Handhaving & communicatie Gedurende de eerste maanden na realisatie van fase 1 én nogmaals bij fase 2 wordt op straat extra personeel ingezet om toezicht te houden en informatie te geven. Hier hoort ook de handhaving van de venstertijden voor vrachtwagens (>3.500 kg) bij. Op de lange termijn worden deze venstertijden mogelijk ook met camera’s gehandhaafd. Vanaf april 2023 (fase 1) is de voorkeursroute voor doorgaand fietsverkeer tot 11.30 uur de route over de Grote Marktstraat en na 11.3o uur de verbeterde fietsroute via de Gedempte Gracht. De nieuwe situatie wordt de eerste zes weken van fase 1 middels een informatiecampagne onder de aandacht van fietsers en voetgangers gebracht. Vanaf april 2023 zal gedurende tenminste een jaar op regelmatige basis monitoring en evaluatie plaatsvinden om inzicht te krijgen in hoeverre fietsers hun routekeuze op vrijwillige basis aanpassen aan de nieuwe situatie. Na realisatie van de definitieve herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal (fase 2), zal opnieuw een dergelijke informatiecampagne worden uitgerold en monitoring en evaluatie plaatsvinden. *Er wordt sowieso niet overgegaan tot dwingende maatregelen voor fietsverkeer in de Grote Marktstraat, zolang de ‘koppen’ (verbinding Spui en Lutherse Burgwal) van de straat niet zijn ingericht als veilige fietsroute.

Beheer Er is een beheerparagraaf opgesteld ten behoeve van dit project. Deze is toegevoegd in bijlage 5. Kort samengevat: Door de herinrichting van de Lutherse Burgwal, Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht nemen de gemeentelijke beheerkosten toe. Tijdens de herinrichting zal bijvoorbeeld het aantal antiparkeerpalen (type ‘De KernGezond’) en het aantal fietsbeugels afnemen. Ook worden nieuwe elementen aan de openbare ruimte toegevoegd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om plantenbakken, cortenstalen boomroosters en spijlenhekwerken. De genoemde objecten zijn momenteel ook in straten als de Turfmarkt en Wagenstraat te vinden. Als gevolg van toename van het bovengenoemde straatmeubilair zullen de extra jaarlijkse beheerkosten met ca. € 3.400, - toenemen. Als gevolg van uitbreiding van het groenareaal en daarbij behorende beheerhandelingen, zullen de jaarlijkse beheerkosten met € 10.100, - toenemen.

Materialisering In fase 1 wordt bij de aansluiting met het Spui de aanwezige palenrij parallel aan de trambaan opnieuw geplaatst zodat alle palen 1,6 m uit elkaar staan (hart-op-hart). Dit zorgt ervoor dat de visuele barrière van de doorgaande fietsroute zal verminderen. Tevens worden deze palen voorzien van waarschuwingsledlampjes om fietsers extra te attenderen op de kruising met een tram- en busbaan.

5/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

In fase 2 vinden de grootste veranderingen op het gebied van materialisering plaats. De trottoirbanden zijn van hardsteen en binnen het gebied van Chinatown voorzien van Chinese spreuken met Nederlandse vertaling. De huidige banden worden hergebruikt en aangevuld met nieuwe banden. Trottoirs worden (conform de huidige situatie) bestraat met mangaanklinkers. De huidige Chinese sfeerverlichting blijft behouden. Tussen de multifunctionele strook en de loopruimte komt een smalle á niveau band. Deze band en de inrichting van de multifunctionele strook is gelijk aan de inrichting van de Wagenstraat: bomen in boomroosters of plantvakken met een laag hekwerk, ronde plantenbakken van Cortenstaal op een vierkant plateau van cortenstaal en fietsbeugels. Laad- en losvakken en mindervalide parkeervakken worden met witte stenen gemarkeerd en liggen ook in de strook, op trottoirniveau. Daarom wordt ter plaatse van mindervalide parkeren en laden en lossen een schuine trottoirband toegepast. De rijbaan wordt conform de huidige situatie bestraat met mangaansteen. Langs de banden komt een 30 centimeter brede schrikstrook: 6 streklagen. Deze ‘schaduwrand’ kenmerkt het profiel van de fietsroute en nodigt fietsers uit om meer in het midden van de rijbaan te fietsen.

Groen Het groen wat zowel in fase 1 als 2 wordt toegevoegd aan de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal geeft een nieuwe structuur aan de straten. In fase 1 worden er plantenbakken geplaatst. In de plantenbakken komen heesters van circa twee meter hoog met onderbeplanting. Op verzoek van bewoners en ondernemers worden soorten in de bakken aangebracht die een Aziatisch uiterlijk hebben en/of een Aziatische soort zijn om zo aan te sluiten bij het thema Chinatown. In de DO-fase wordt onderzocht of ook Chinese/ Aziatische boomsoorten toegepast kunnen worden in fase 2 van het project. Alle plantenbakken blijven in fase 2 behouden en krijgen daar hun definitieve plek. Van de zeven nieuwe bomen die gepland worden in de Gedempte Burgwal komen er vijf in groenvakken te staan en twee in boomspiegels. De keuze om niet overal groenvakken toe te passen heeft te maken met de maatvoering van de laad- en loshavens in de multifunctionele strook. De nieuwe bomen in de Gedempte Burgwal zijn van de tweede of derde grootte. De soorten worden in overleg met de bewoners, beheerders en ecologen gekozen. De huidige bomen in de Lutherse Burgwal blijven behouden.

Duurzaamheid Het ontwerp voorziet in een veilige en leefbare inrichting van de openbare ruimte. Algemeen genomen worden er duurzame materialen toegepast. Het doorvoeren van duurzaamheidsdoelstellingen leidt onder andere tot de volgende punten: binnen de uitvoeringsstrategie is gewaarborgd dat vrijkomende klinkers en natuurstenenbanden, behoudens gebroken materialen, zoveel mogelijk hergebruikt worden. Daarnaast worden er bomen, groenvakken en plantenbakken geplaatst wat voor verkoeling tijdens hitte en infiltratie van regenwater zorgt. Deze plantenbakken zijn van Cortenstaal, wat een duurzaam en sterk materiaal is. Door verbetering van de loop- en fietsinfrastructuur wordt duurzame mobiliteit gestimuleerd.

6/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Naast de algemene doelstellingen voor duurzaamheid zijn er ook duurzaamheidseisen voor de uitvoeringsfase geformuleerd. In het contract met de aannemer zetten we zoveel mogelijk in op zero emissie voor mobiele werktuigen en rijdend materieel. Daarnaast worden eisen opgenomen om volgens de landelijk geldende en getoetste kwaliteitsnormen gerecyclede materialen toe te passen.

Klimaatadaptatie Naar aanleiding van de beleidsambities van de gemeente om de bekende knelpunten in de openbare ruimte bij een bui van 70 millimeter in één uur te verhelpen (Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig (RIS 308744) & Nota Duurzaamheid (RIS302224)) is aanvullend onderzoek verricht naar de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal. De modellen van de klimaatatlas geven de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal als kwetsbare locaties weer waar 20 centimeter, of meer, water op straat kan komen te staan na een extreme bui van 70 millimeter in 1 uur. Dit heeft gevolgen voor de toegankelijkheid van de straten voor hulpdiensten en voor de weerbaarheid van de aangrenzende panden. Met behulp van een watermanagement model is het wateroverschot op straat en de omvang van deze invloedgebieden berekend. Uit het modelonderzoek blijkt net als uit de informatie van de klimaatatlas dat de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal kwetsbaar zijn voor overlast bij extreme neerslag. Er is een mogelijkheid om de weerbaarheid van de straten te verhogen door het water dat afvloeit van het parkeerterrein van De Bijenkorf te keren en/of elders op te vangen. Tevens is het mogelijk om water te bergen in de Achter Raamstraat door deze te verdiepen. Door de tweede oplossing neemt de toegankelijkheid van de Achter Raamstraat echter af.

Er zijn maar geringe mogelijkheden voor het bergen van regenwater onder het maaiveld. Dit heeft met de relatief hoge grondwaterstand en het gemengde riool (vuilwater en hemelwater gemengd) te maken. De relatief hoge grondwaterstand en lage maaiveldhoogte bieden weinig ruimte voor ondergrondse waterberging. Tevens is het onwenselijk om de overloop van een dergelijke bergingsoplossing aan te sluiten op het vuilwaterriool. Hierdoor bestaat de kans dat vuilwater op straat komt te staan. Aan de potentie voor bergen in het eerste watervoerende pakket door middel van diepte-infiltratie (Fast High Volume Infiltration) kleven veel risico’s zoals de zwelling van grond en de invloed op verontreinigingen. In de DO-fase van het project worden de concrete mogelijkheden onderzocht om regenwater van het parkeerterrein van De Bijenkorf te keren en/of elders op te vangen. Wanneer dit onderzoek uitwijst dat dit mogelijk is worden de gevraagde maatregelen hiervoor opgenomen in het DO. De berging van regenwater in de Achter Raamstraat wordt niet meegenomen binnen dit project, omdat dit een herinrichting van de Achter Raamstraat vraagt en deze straat buiten de scope van dit project valt.

Samenhang met andere projecten Er is een samenhang met het plaatsen van ondergrondse restafvalcontainers (ORAC’s) in deze omgeving. Daarmee wordt rekening gehouden bij de herinrichting in fase 2. Ook is er een raakvlak met de deelmobiliteit hub die gepland is op de begane grond van de Q-park parkeergarage P-Centrum.

7/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Deze deelmobiliteit hub zal een grote verscheidenheid aan deelvoertuigen gaan aanbieden. De exacte openingsdatum van de hub is nog niet bekend, maar zal naar verwachting nog in 2023 zijn. Daarnaast is er een raakvlak met het project gebiedsgerichte parkeeraanpak voor het Oude Centrum. Doel daarvan is het verminderen van de parkeeroverlast en het vergroten van de leefbaarheid. Tussen beide projecten heeft een samenwerking plaatsgevonden vanwege de overlap van het studiegebied. Deze samenwerking zal, waar nodig, blijven plaatsvinden Als laatste is er een overlap met de inrichting van de buitenruimte naar aanleiding van de renovatie binnenhof. Binnen dit project ligt er een opgave voor de Hartlijn (Spui – Vijverdam), waarbinnen de kruising Kalvermarkt / Spui / Gedempte Gracht ook valt en hierbinnen dus ook wordt meegenomen.

Toetsing en advies Het Vooroverleg over Verkeerszaken (VOV) heeft het VO besproken op 20 januari 2022. Het VOV adviseert positief met daarbij één opmerking (zie hieronder). De Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) is op 26 januari 2022 akkoord gegaan met dit VO, eveneens met inachtneming van enkele opmerkingen en vragen en het verzoek deze bij opstelling van het definitief Ontwerp te verwerken. Zowel VOV als ACOR stellen voor het ontwerp voor de kruising Lutherse Burgwal aan te passen door middel van een drempelplateau. Het VOV vraagt daarbij ook specifiek aandacht te besteden aan de oversteekbaarheid. Dit voorstel zal worden verwerkt in de verdere uitwerking tot definitief ontwerp. Vanuit de ACOR is gevraagd om nogmaals te onderzoeken of de ondergrondse leiding in de Gedempte Gracht, welke het plaatsen van bomen momenteel onmogelijk maakt, kan worden verplaatst. Echter, de kabels en leidingen in de binnenstad zullen in grote delen van de binnenstad op de schop gaan de komende jaren om ze goed in beeld te krijgen en loze leidingen te verwijderen. Dit wordt binnen één overkoepelend project opgepakt, waardoor het nu niet logisch is om de Gedempte Gracht apart te onderzoeken. Wanneer er in de toekomst toch mogelijkheden worden geconstateerd voor het plaatsen van bomen kan dit nog steeds gerealiseerd worden.

Er is bovengronds namelijk ruimte beschikbaar voor het aanvullen van de boomstructuur hier. De ACOR is van mening dat het Spui op een goede en rustige manier is aangesloten. De ACOR dringt wel aan op ontwikkeling van een integrale lange termijnvisie van de gemeente op de verkeerscirculatie en daarmee het gebruik en de inrichting van de ruimte van dit deel van de binnenstad. Deze vraag heeft een veel grotere reikwijde en ligt daarom ook buiten de scope van dit project. Eind vorig jaar heeft het college in een brief aan de Commissie leefomgeving (21 december 2021, RIS 311073) wel een doorkijk gegeven naar een mogelijk lange termijnperspectief in ‘fase 3’: “... hangt af van de gebiedsplannen voor het Oude Centrum. Het is denkbaar dat de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal onderdeel gaan uitmaken van het autovrij/-luw gebied in het hart van de stad en dus alleen nog met de auto toegankelijk zijn voor laad- en losverkeer en bewoners. Een dergelijk scenario verbetert de positie van fietsers en voetgangers en biedt ook mogelijkheden om het gebied tussen Amare en de Nieuwe Kerk meer als één geheel, één plein in te richten.

Daar staat tegenover dat de bereikbaarheid per auto vermindert; de huidige parkeerroute zal ook moeten worden aangepast in deze fase; Dit scenario biedt perspectief op een meer structurele verbetering voor de fietsers en voetgangers, maar vergt nader onderzoek, complexe keuzes en daarmee meer tijd.

8/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

De in fase 2 gerealiseerde herinrichting is no regret in die zin dat deze niet als resultaat van een eventuele derde fase opnieuw ontworpen moet worden.” Het Binnenstadsplan en het bijbehorende uitvoeringsprogramma dat momenteel ontwikkeld wordt, vormt een goed vertrekpunt voor deze fase, evenals de inrichting van de buitenruimte die komt kijken bij de renovatie van het Binnenhof en het raadsinitiatief Haagse Lanen. Het deel dat nu niet wordt besteed binnen de beschikbare middelen zal hiervoor worden gereserveerd. Het project is aangemeld bij de afdeling Bereikbaarheidsregie van de gemeente, welke de uitvoering van de werkzaamheden op moeten nemen binnen de bereikbaarheidsplanning. Op weg naar de realisatiefase zal de vereiste procedure worden gevolgd.

Ontwerpaanpassingen DO Er zijn gedurende dit besluitvormingstraject van het voorontwerp (VO) verschillende aanpassingen aangedragen die opgenomen zullen worden binnen het definitief ontwerp (DO). De financiële consequenties van deze aanpassingen zijn meegenomen in de begroting. Het gaat om: • Het aanbrengen van een drempelplateau op het kruispunt Paviljoensgracht / Gedempte Burgwal / Lutherse Burgwal / Herderstraat: o Het aanbrengen van kerngezond palen op het trottoir, waar het drempelplateau de rijbaan gelijkvloers maakt met het trottoir. Dit om te voorkomen dat voertuigen (gemakkelijk) op het trottoir kunnen parken en het zicht op aankomend verkeer op het kruispunt geblokkeerd wordt; • Het aanbrengen van kerngezond palen op het trottoir ter hoogte van Lutherse Burgwal 22 t/m 44. Deze kerngezond palen staan er in de huidige situatie ook en dienen teruggeplaatst te worden bij de herinrichting; • Het onderzoeken van de concrete mogelijkheden om regenwater van het parkeerterrein van de Bijenkorf te keren en/of elders op te vangen en (wanneer mogelijk) ook het implementeren van deze maatregel.

Financiën Het voorbereiden, uitvoeren, beheren en onderhouden van fase 1 en 2 van een fietsvriendelijke stadsstraat in de Gedempte Burgwal gaat ongeveer € 4,7 mln. kosten. De voorbereidingskosten, inclusief informatiecampagne en de bijbehorende handhaving, bedragen € 1,7 mln. Deze kosten worden gedekt vanuit de beschikbare jaarbudgetten binnen programma 12, activiteit inrichting verkeer, waarvan € 1,1 mln. al is uitgegeven. De uitvoering ad € 3 mln. wordt gedekt vanuit het programma 12 Mobiliteit Meerjareninvesteringsplan (MIP). Ten opzichte van de vrijgave inspraak is de scope van het project gewijzigd en doorgeschoven naar fase 3. De plannen voor fase 3 zullen na de realisatie van fase 2 aan de Raad worden voorgelegd. Het resterende krediet vanuit de 10 mln zal gereserveerd blijven voor de volgende fase. Het verwijderen van de 54 straatparkeerplaatsen, sinds de start van fase 1 (maart 2023), betekent dat de verwachte gemeentelijke parkeerinkomsten lager (circa € 140.000 per jaar) zullen zijn dan eerder begroot. De stad is continue in ontwikkeling en het parkeerareaal wijzigt geregeld. Bij het opstellen van de parkeerbegroting wordt hier rekening mee gehouden.

9/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Juridisch kader De voorgenomen herinrichting past binnen het vigerende bestemmingsplan van het Oude Centrum. In het kader van de vooruitlopende maatregelen (fase 1) van het project zijn reeds enkele verkeersbesluiten genomen, voor het invoeren van venstertijden voor vrachtverkeer en het wijzigen van verscheidene bijzondere parkeerplaatsen, zoals laad- en loshavens, invalidenparkeerplaatsen en laadplekken voor elektrisch laden. Na vaststelling van het voorontwerp zal nog een aanvullend verkeersbesluit worden genomen dat nodig is in het kader van de herinrichting van de Lutherse Burgwal. Dit verkeersbesluit wordt separaat voorbereid en in procedure gebracht.

Planning, proces en vaststelling Na vaststelling van het voorontwerp wordt het ontwerp nader uitgewerkt in een definitief ontwerp, worden onderzoeken uitgevoerd, vergunningen aangevraagd, de uitvoeringswerkzaamheden aanbesteed en tenslotte volgt realisatie. De start uitvoering van fase 2 staat begin 2025 gepland, behoudens besluitvorming, verkregen tijdslot en overige risico’s in het vervolgetraject. De uitvoering van fase 2 duurt zo'n 5 maanden.

Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 15 mei 2023, Overwegende dat: • in het Coalitieakkoord 2019-2022 middelen zijn gereserveerd om de fietsroute via Gedempte Gracht te verbeteren; • verbetering van deze fietsroute gewenst is om ervoor te zorgen dat fietsers tijdens drukke winkelmomenten daar, in plaats van door de Grote Marktsraat, veilig kunnen fietsen.

10/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10520550

Besluit: I. Het voorontwerp Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal (fase 2) vast te stellen; II.

In te stemmen met de verdere uitwerking van het voorontwerp tot definitief ontwerp en de realisatie van de beschreven herinrichting te starten;

III.

In te stemmen met de geraamde kosten van € 3.000.000,- (exclusief btw, inclusief VAT -toezicht en inclusief onvoorzien prijspeil 2023);

IV.

Het genoemde bedrag als volgt te dekken: programma 12 uitvoeringsprogramma Ruimbaan voor de Fiets (RIS306923) MIP activiteit Inrichting Verkeer €3.000.000,-.

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 9 november 2023. De griffier,

De voorzitter,

11/11