20231005-RIS312530 Gewijzigd initiatiefvoorstel HvDH Heerlijk Haring Happen

Heerlijk Haring Happen Initiatiefvoorstel van Richard de Mos (Hart voor Den Haag) en Rutger de Ridder (Haagse VVD)

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

Al enige tijd staat de culturele identiteit van Scheveningen onder druk. En omdat Scheveningen haring is en haring Scheveningen, is het tijd te erkennen dat behoud van mooie tradities in ons vissersdorp niet een vanzelfsprekendheid is. Daarom dit initiatiefvoorstel. De Nieuwe Haring Hollandse Nieuwe is de bekendste delicatesse van Scheveningen en omstreken. Naast dat deze gepekelde vis heel erg lekker is, is deze ook hartstikke gezond. Medio juni is de Hollandse Nieuwe bij alle visboeren in onze mooie badplaats verkrijgbaar. De dag voor de verkoop wordt altijd de 'Veiling van het eerste vaatje Hollandse Nieuwe’ in de visafslag georganiseerd. Zo is er publiciteit voor de Nieuwe haring en wordt er geld opgehaald voor een goed doel. Met Vlaggetjesdag op Scheveningen vieren we sinds jaar en dag de komst van de Nieuwe Haring. Visboeren en andere ondernemers halen alles uit de kast om bezoekers te enthousiasmeren voor de overheerlijke delicatesse. Jong en oud trekken deze dag naar de haven om daar met verschillende activiteiten een nieuw haringjaar in te luiden. Daarnaast is het evenement ook bedoeld om de verkoop van haring te stimuleren. In 2022 vierden we dat Vlaggetjesdag 75 jaar bestaat.

Maar wist je dat Vlaggetjesdag oorspronkelijk de dag was voordat schepen uitvoeren om te vissen op de Hollandse Nieuwe? Dat wist jij waarschijnlijk niet! En wist je dat haring helemaal niet rauw is, maar gepekeld? Heel veel kennis over de haring gaat steeds meer verloren onder jongere generaties. En dat vinden wij zonde!

2

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

Evenementenorganisator Peter Boelhouwer benadrukt in een artikel op Omroep West(1) dat het belangrijk is de kennis over de haring op Scheveningen goed te bewaren. 'Anders gaan we Vlaardingen achterna. Dat was ook ooit een haringstad, maar daar is niks meer van over. Dat willen we op Scheveningen echt voorkomen. Ook voor de lokale economie.' Helaas is er voor de haring de afgelopen jaren veel minder publiciteit geweest. Zo stopte in 2018 het AD met de jaarlijkse haringtest. Deze haringtest zorgde ervoor dat visboeren er alles aan deden om zoveel mogelijk aandacht aan de haring en de verwerking ervan te schenken. Scholing over het klaarmaken van de haring was daarvan een belangrijk onderdeel. Nu dat weg is gevallen, zijn visboeren minder snel geneigd om kennis te blijven vergaren, laat staan over te dragen. Daarnaast heeft Vlaggetjesdag door de coronamaatregelen al een aantal keer geen doorgang kunnen vinden. Ook hiervan is het gevolg dat er veel minder publiciteit is geweest voor onze heerlijke Scheveningse delicatesse. Dit was een absolute ramp voor de lokale economie en draagt eraan bij dat Vlaggetjesdag wordt 'vergeten'. Minder aandacht in de media draagt eraan bij dat niet alleen kennis over de haring zelf verloren gaat, maar ook kennis dat er weer de Hollandse Nieuwe in het land is. Dit zien ondernemers ook terug in de verkoopcijfers.

De verkoop wordt ieder jaar een beetje minder. Ook is er steeds minder interesse vanuit de jeugd om te werken bij een vishandel of op de visafslag. Jongeren vinden het vies, je moet erg vroeg opstaan en het is echt bikkelen! De tijd dat je de arbeid van je ouders overnam, lijkt voorbij. Als we zo doorgaan, dan gaat Scheveningen inderdaad Vlaardingen achterna!

3

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

Wat Hart voor Den Haag betreft zetten we alles op alles om de Haringtraditie voor Scheveningen te behouden. Kennis van de Hollandse Nieuwe moet van generatie op generatie overgebracht blijven worden. Daarnaast moet de Hollandse Nieuwe echt kenmerkend blijven voor Scheveningen. De drie haringen symboliseren niet voor niets de Scheveningse vlag. Het moet een unique selling point blijven om ieder jaar toeristen te blijven trekken die er speciaal voor naar onze badplaats komen. Daarom komt Hart voor Den Haag in het initiatiefvoorstel: Heerlijk haring happen met een aantal oplossingen om de traditie van de Hollandse Nieuwe levend te houden!

Daarnaast moet de Gemeente Den Haag, samen met in elk geval maar niet limitatief: de bewonersorganisaties van Scheveningen, de Bedrijven Scheveningen Haven (BSH), MUZEE Scheveningen, stichting Noordzeevis, stichting Vlaggetjesdag Scheveningen en andere belanghebbenden op Scheveningen, een visie te laten ontwikkelen over het Cultureel (zowel materieel als immaterieel) erfgoed van Scheveningen, waarin beschreven wordt wat het Cultureel erfgoed van Scheveningen is, hoe goed het Cultureel erfgoed op dit moment op Scheveningen ingebed is, wat de bedreigingen zijn en hoe we het Cultureel erfgoed van Scheveningen, indien nodig, beter kunnen verankeren.

4

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

IMMATERIEEL CULTUREEL ERFGOED Hart voor Den Haag heeft middels de website www.immaterieelerfgoed.nl de aanvraag ingediend om zowel het haringhappen als Vlaggetjesdag aan te merken als nationaal immaterieel cultureel erfgoed. Het is uiterst opmerkelijk dat deze er nog niet op staan, zeker omdat uit onderzoek van ‘Wat Vindt Nederland’ (Hart van Nederland) blijkt dat 64% van de Nederlanders vindt dat haringhappen bij de viskraam op de lijst van cultureel erfgoed thuishoort (2). Haringhappen en Vlaggetjesdag horen absoluut thuis in het rijtje van de Vreugdevuren en de Haagse mat, die al wel op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed staan. Het aanmerken van Vlaggetjesdag als cultureel erfgoed is wat Hart voor Den Haag betreft niet voldoende. En daarom komen wij met de volgende aanvullende voorstelen:

TERUG MET DIE HARINGTEST De haringtesten stimuleerden visboeren om het beste van zichzelf te laten zien. Daarom willen wij dat de afdeling City Marketing van de gemeente Den Haag gaat onderzoeken op welke manier er een nieuwe lokale jaarlijkse haringtest kan komen onder Scheveningse- en Haagse vis

5

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

INTERACTIEVE HARINGTOUR Hart voor Den Haag ziet graag een interactieve haringtour op Scheveningen om kennis in leven te houden. Met beelden en plaquettes door heel Scheveningen kan de geschiedenis van Vlaggetjesdag en de Hollandse Nieuwe op een interactieve manier worden ontdekt. Hierin zou het Tonnenmonument, wat nu al jaren ergens verscholen staat (3), een prominente plek moeten krijgen in de haven! Vanaf het Tonnenmonument kunnen gebruikers een route volgen middels gekleurde haringen op de grond. Bij elk beeld of plaquette staat een QRcode. Na het scannen van de QR-code krijgt de gebruiker informatie over de plek waar hij staat met beelden van vroeger erbij. Met zo’n interactieve tour scholen we niet alleen onze kinderen bij, maar ook toeristen die naar onze mooie badplaats komen. Hoe leuk zou het zijn als je in de haven staat, de QR-code scant en alles leert over de historie van de Nieuwe Haring op die plek! Wat ons betreft worden locaties voor deze interactieve haringtour in beeld gebracht,

Gebruikers kunnen een route volgen middels gekleurde haringen op de grond

kijken we welke partijen en organisaties hieraan willen meewerken en betrekken we typische Scheveningse straten, zoals de Badhuisstraat en de Keizerstraat, bij de invulling van de interactieve haringtour. Ook bekijken we hoe speciale locaties, zoals de Scheveningse Vissersvrouw, een prominente rol binnen de tour kunnen krijgen.

6

RIS312530

Heerlijk Haring Happen

HARING OP SCHOOL Willen we de komst van de Hollandse Nieuwe over 100 jaar nog steeds op Scheveningen vieren, dan moeten de volgende generaties daar ook bekend mee blijven. Hart voor Den Haag wil daarom dat ook in het Haagse onderwijs aandacht wordt gegeven aan de Nieuwe Haring. Dit kan in de vorm van informatieverschaffing in het klaslokaal zijn, maar ook spelenderwijs! Hoe leuk zou het zijn als er jaarlijks naast het Hollandse koekhappen, ook haring happen wordt gedaan op onze scholen? Zeker in de periode rond Vlaggetjesdag. Met scholen in het middelbaar beroepsonderwijs, de gemeente en onder Tonnenmonument verdient een prominente plek

meer Scheveningse reders en de stichting Noordzeevis moeten we werken in de haven promoten. Juist bij de Visafslag en andere haven gebonden bedrijven is er sprake van een personeelstekort. SCHRAPPEN: In overleg met de horeca- hotelschool moeten we kijken of er een leerstoel haring kan komen. We roepen daarom het visserijwezen en de onderwijssector in Den Haag en Scheveningen om te komen met een aantrekkelijk lespakket over de geschiedenis en de toekomst van de haringvangst. We vragen de wethouder voor onderwijs om hiertoe een onderzoek te starten.

7

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

LESSEN IN HET KLAARMAKEN VAN HARING Een andere manier om deze interesse te wekken bij de jeugd is om lessen op scholen en / of in buurthuizen te geven over het klaarmaken van de haring. Na het vangen van de haring wordt de vis op het schip of aan wal eerst gekaakt. Daarna gaat de vis in het zout of in de pekel om vervolgens ingevroren te worden. Deze bewaarmethoden remmen de rijping van de haring. Het schoonmaken is hoofdzakelijk gestoeld op ervaring. Ervaring die we dus met de jeugd kunnen delen. Leer kinderen hoe je haring kunt schoonmaken, hoe je haring kunt verwerken in gerechten en wat het verschil is tussen ‘oude’ en ‘nieuwe haring’. Zo blijft het onderwerp haring levend, ook bij onze jeugd!

8

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

WEKELIJKSE VISMARKT

Al langere tijd wordt er gesproken over het realiseren van een wekelijkse (biologische) markt in de 2e Binnenhaven van Scheveningen (4). De Stichting vrienden van de 2e Binnenhaven heeft bij herhaling gesteld dat het geïnteresseerden weet voor het organiseren van zo'n markt. Met visaanbieders kan besproken worden of vis en daarmee ook de haring onderdeel van zo'n wekelijkse markt kan worden. Wij willen het idee van een wekelijkse (vis)markt op Scheveningen laten uitwerken met de afdeling Markten, de Stichting vrienden van de 2e Binnenhaven, de Stichting Marketing Scheveningen en andere betrokkenen.

AMBASSADEUR

In het eerder aangehaalde artikel van Omroep West benadrukken onder andere Simonis, Atlantic en de organisatie van Vlaggetjesdag dat het belangrijk is de kennis over de haring op Scheveningen goed te bewaren. Daarom is het voor Hart voor Den Haag van groot belang dat er ambassadeurs komen die de traditie en de kennis over haring dragen. Ambassadeurs kunnen andere mensen, en dan vooral de jeugd, enthousiasmeren zich te verdiepen in onze Hollandse delicatesse.

9

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

De dekking van dit voorstel moet bestaan uit bestaande middelen binnen Citymarketing. Daarnaast moet de Gemeente Den Haag moet op zoek gaan naar middelen bij potentiële partners en sponsors op Scheveningen.

10

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

De gemeenteraad van de gemeente Den Haag gelezen het initiatiefvoorstel ‘Heerlijk Haring Happen’ van het raadslid Richard de Mos van Hart voor Den Haag, met als mede-indiener Rutger de Ridder van de Haagse VVD besluit: • •

Te erkennen dat de culturele identiteit van Scheveningen onder druk staat; De Gemeente Den Haag, samen met in elk geval maar niet limitatief: de bewonersorganisaties van Scheveningen, de Bedrijven Scheveningen Haven (BSH), MUZEE Scheveningen, stichting Noordzeevis, stichting Vlaggetjesdag Scheveningen en andere belanghebbenden op Scheveningen, een visie te laten ontwikkelen over het Cultureel (zowel materieel als immaterieel) erfgoed van Scheveningen waarin beschreven wordt wat het Cultureel erfgoed van Scheveningen is, hoe goed het Cultureel erfgoed op dit moment op Scheveningen ingebed is, wat de bedreigingen zijn en hoe we het Cultureel erfgoed van Scheveningen beter kunnen verankeren indien nodig; Gemeente Den Haag dringt er, samen met de sector, bij Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed op aan op het belang van zowel het haringhappen in het algemeen als Vlaggetjesdag voor de Nieuwe Haring in het bijzonder; De afdeling City Marketing van de gemeente Den Haag gaat, samen met de sector, onderzoeken of er binnen Den Haag en Scheveningen een nieuwe jaarlijkse haringtest bij visboeren kan worden opgezet.

Dit ter promotie van de haring; De afdeling City Marketing gaat in samenwerking met Scheveningse bedrijven, organisaties en andere betrokkenen in kaart brengen hoe er een interactieve haringtour door Scheveningen kan worden opgezet; Gemeente Den Haag onderzoekt of in samenwerking met onder meer Scheveningse reders en de stichting Noordzeevis basisscholen voorzien kunnen worden van informatiepakketten over haring en promoot in samenwerking met partners uit de Scheveningse haven het haringhappen rondom Vlaggetjesdag; Gemeente Den Haag gaat in samenwerking met onder meer het onderwijs, Scheveningse reders en de stichting Noordzeevis het werken in de Scheveningse haven en op de Visafslag promoten, zeker omdat daar een personeelstekort is; Gemeente Den Haag SCHRAPPEN: gaat bij de horeca- hotelschool na of er

11

RIS312530

Heerlijk Haring Happen een aparte leerstoel haring kan komen bij deze instelling HIERVOOR KOMT: gaat een onderzoek doen om te komen tot een lespakket voor Haagse middelbare scholen dat gewijd is aan zowel de maritieme sector op Scheveningen als de geschiedenis en de toekomst van de haringvangst en haringhandel op Scheveningen, met alle tradities die daarbij zijn ontwikkeld en met oog voor een duurzame vangst, teneinde het werken in de haven te bevorderen;

Gemeente Den Haag koppelt scholen en/of buurthuizen aan groothandels en partners in de Scheveningse haven om lessen te geven over het klaarmaken van de haring; Het idee van een wekelijkse (vis)markt op Scheveningen uit te werken met de afdeling Markten, de Stichting vrienden van de 2e Binnenhaven, de Stichting Marketing Scheveningen en andere betrokkenen; Gemeente Den Haag gaat op zoek, eventueel in samenspraak met organisatie Vlaggetjesdag, naar ambassadeurs om Vlaggetjesdag en de Nieuwe Haring te promoten; Het college de opdracht te geven de voortgang van bovenstaande punten jaarlijks, ten minste voor Vlaggetjesdag, middels een jaarrapportage aan de raad te doen toekomen.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 5 oktober 2023.

Richard de Mos

Rutger de Ridder

Hart voor Den Haag

Haagse VVD

12

Heerlijk Haring Happen

RIS312530

(1) https://www.omroepwest.nl/nieuws/4579102/haring-zou-dit-jaar-extreem-vet-en-

goed-zijn-dit(2) https://www.hartvannederland.nl/nieuws/haringhappen-als-cultureel-erfgoed (3) https://www.omroepwest.nl/nieuws/2796710/groep-de-mos-geef-vergeten-

tonnenmonument(4) Raad 6 juli 2017 wekelijkse markt 2e Binnenhaven Scheveningen - Hart voor Den Haag

13