20230907-RIS315711 Gewijzigd voorstel van het college inzake vaststelling Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028

Datum

Registratienummer

29 augustus 2023

OCW/10593633 RIS315711

Geamendeerd voorstel van het college inzake Gewijzigd raadsvoorstel vaststelling Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 Het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 (hierna te noemen Beleidskader 2025-2028) geeft voor de beleidsperiode 2025-2028 de beleidsdoelstellingen, de richtlijnen voor de beoordeling door de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (hierna te noemen Adviescommissie 2025-2028) en het financieel kader weer. Dit Beleidskader 2025-2028 is de eerste vierjarige uitwerking van het tienjarenperspectief dat de gemeente Den Haag in de onlangs uitgebrachte Cultuurvisie Den Haag 2033 heeft geschetst. De beleidsdoelstellingen van het beleidskader zijn daarmee afgeleid van de pijlers van de Cultuurvisie Den Haag 2033. De beleidsdoelen van het Beleidskader 2025-2028 zijn: • • • • •

een veelzijdig en kwalitatief hoogwaardig cultuuraanbod; een vitale, weerbare en duurzame cultuursector; diversiteit en inclusie; cultuureducatie; een levendig makersklimaat.

Hierbij geldt dat de artistieke waarde van kunst en cultuur de basis vormt van het Haagse cultuurbeleid. Het in stand houden van een divers aanbod van een hoog artistiek niveau voor een breed publiek is en blijft essentieel. Beoordelingsrichtlijnen voor de subsidieaanvragen De beoordelingsrichtlijnen voor de aanvragen die in het Beleidskader 2025-2028 zijn geformuleerd, worden na vaststelling van de raad vertaald in criteria die onderdeel zijn van de subsidieregelingen. Deze subsidieregelingen vormen de juridische grondslag voor de verdeling van de subsidiegelden en daarmee voor de beoordeling van de aanvragen van het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 20252028 (hierna te noemen MJB 2025-2028). In het MJB 2025-2028 wordt vervolgens de verdeling van de subsidies aan de verschillende culturele instellingen vastgelegd voor de beleidsperiode 2025-2028. Hiermee wordt voor de beleidsperiode 2025-2028 de basis gelegd van de culturele infrastructuur van Den Haag. Het (artistiek-)inhoudelijke beleid en het zakelijke beleid (gezonde bedrijfsvoering) zijn de twee voorwaarden waarop de subsidieaanvraag als eerste wordt beoordeeld. Bij een onvoldoende beoordeling op één van deze of beide onderdelen wordt de aanvraag niet verder in behandeling genomen.

De fase in het proces waar we ons bevinden is als volgt: Cultuurvisie Den Haag 2033 > Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028> Subsidieregelingen 2025-2028 > Advies 2025-2028> Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW.10593633

Reflectie van de Adviescommissie 2025-2028 op het Beleidskader 2025-2028 Het college, die de externe deskundige Adviescommissie 2025-2028 heeft ingesteld (RIS314386 en RIS315158), heeft aan de Adviescommissie 2025-2028 gevraagd een reflectie te geven op de beleidsdoelstellingen en de beoordelingsrichtlijnen zoals deze zijn opgenomen in het Beleidskader 2025-2028. De Adviescommissie 2025-2028 geeft overall aan dat het Beleidskader 2025-2028 voldoende handvatten biedt om een inhoudelijk advies te kunnen uitbrengen. De volledige reactie van de Adviescommissie 2025-2028 is als bijlage toegevoegd. Aanpassingen subsidiestelsel Cultuur 2025-2028 Het verdelen van de meerjarige cultuursubsidies in 2024 (voor de periode 2025-2028) heeft een grote invloed op de Haagse cultuursector voor de komende jaren. Zoals toegelicht in de brief van de wethouder Cultuur van 21 april (RIS315150) is het subsidiestelsel Cultuur, dat al decennia nauwelijks veranderd is, nodig aan herziening toe. De noodzaak om het huidige subsidiebestel Cultuur van de gemeente Den Haag anders in te richten, is ingegeven door de adviezen uit de Evaluatie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024 (RIS310440).

In deze Evaluatie MJB 2021-2024 wordt het volgende opgemerkt: • Gebruik het beleidskader en de subsidieregeling om te kiezen welke instellingen of functies wel en welke niet de procedure voor het MJB 2025-2028 zouden moeten doorlopen, of dus wellicht een andere positie zouden moeten krijgen of thuishoren binnen een andere subsidieregeling. • Het MJB-proces is te omslachtig en tijdrovend voor kleine partijen. Het vraagt enorm veel capaciteit van een instelling om een subsidieaanvraag in te dienen en dat iedere vier jaar te herhalen. • De eisen die aan kleine en grote instellingen worden gesteld, zouden gedifferentieerd moeten worden. Moties MJB 2021-2024 Naast de Evaluatie MJB 2021-2024 zijn er bij de vaststelling van het MJB 2021-2024 diverse moties aangenomen door de gemeenteraad. Deze moties droegen het college onder andere op te onderzoeken op welke wijze de nieuwe, relatief kleine en/of middelgrote aanvragers voldoende in staat worden gesteld om toegang te krijgen tot de (meerjarige) subsidieregelingen (RIS306702), welke methodes er zijn om meerjarige subsidies te verdelen en hoe andere steden dit doen (RIS306703) en een verbetering van het ecosysteem voor kunst en cultuur (RIS306694). Ook werd onder andere gepleit voor een nieuw financieringssysteem voor de systeeminstellingen en versteviging van de Cultuurankers en het Openluchttheater Zuiderpark (RIS306695).

Met dit vernieuwde subsidiestelsel is zowel gehoor gegeven aan de adviezen uit de Evaluatie MJB 2021-2024 alsmede aan de ingediende moties bij de vaststelling van het MJB 2021-2024. Daarnaast is een herziening van het subsidiestelsel vereist als gevolg van aangescherpte eisen rondom het verdelen van schaarse subsidiegelden en het werken met een subsidietender. In het nu voorliggende Beleidskader 2025-2028 is de inrichting van het vernieuwde subsidiestelsel opgenomen. Dit stelsel zal vanaf de nieuwe beleidsperiode 2025-2028 in werking treden. Inrichting subsidiestelsel en het financieel kader 2025-2028 De verdeling van MJB-subsidies betreft een verdeling van schaarse subsidiemiddelen. De ervaring leert dat er altijd meer subsidie aangevraagd wordt dan het via het subsidieplafond beschikbare en vastgelegde bedrag. Dit leidt ertoe dat de subsidietender zo wordt vormgegeven dat de verdeling van schaarse middelen niet in strijd is met, onder meer, het gelijkheidsbeginsel en het transparantiebeginsel. In de uitwerking vertaalt zich dit onder meer in het toekennen van punten aan

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW.10593633

subsidieaanvragen voor het al dan niet voldoen aan criteria. Het budget wordt vervolgens verdeeld in een rangorde van het aantal punten onder de aanvragers totdat het subsidieplafond en daarmee de zogenaamde ‘zaaglijn’ is bereikt. Aanvragers die onder die zaaglijn vallen, vanwege een lagere toekenning van punten, komen niet in aanmerking voor een MJB-subsidie. In een tenderprocedure bestaat het risico dat instellingen die vanwege hun specifieke taken of functie van groot belang zijn voor de stad onder de zaaglijn vallen en hierdoor uitgesloten worden van financiering. Het is daarom belangrijk van tevoren te bepalen welke functies en instellingen binnen het culturele subsidiestelsel behouden moeten blijven. Hiervoor zijn twee opties: •

•

Financiering op functie: het instellen van een deelplafond voor een functie die onmisbaar is voor de stad. Een deelplafond is het maximale bedrag dat gedurende de beleidsperiode 20252028 beschikbaar is voor een bepaalde culturele functie. Het budget van een deelplafond is van tevoren vastgesteld. Financiering op naam: individuele instellingen worden op naam verzekerd van financiering middels een begrotingssubsidie. Binnen een subsidietender kan er namelijk geen functie op naam worden toegewezen. Het verstrekken van een begrotingssubsidie kan alleen indien de activiteiten van de instelling aantoonbaar uniek zijn (en er dus geen concurrentie is). Een begrotingssubsidie wordt met naam van de ontvanger en het maximaal te verlenen subsidiebedrag opgenomen in de Programmabegroting van de gemeente.

Beide opties worden toegepast binnen het subsidiestelsel Cultuur 2025-2028. Subsidieregelingen Voor de beleidsperiode 2025-2028 is het subsidiestelsel opgedeeld in drie verschillende subsidieregelingen. Iedere subsidieregeling heeft een eigen subsidieplafond en afgestemde voorwaarden en criteria: Tweejarige subsidieregeling – categorie A. Maximaal aanvraagbedrag is €100.000,-. Totaalbudget € 500.000,- per jaar. De aanvragen worden beoordeeld door leden van de Adviescommissie MJB 2025-2028 en van de Adviescommissie Haagse Kunst en Cultuurprojecten. Leden van beide adviescommissies bezoeken regelmatig activiteiten van de culturele sector waardoor deze commissie een zeer breed beeld van de Haagse culturele infrastructuur heeft hetgeen van belang is bij de beoordeling van alle aanvragen. Vierjarige subsidieregeling MJB Kunst en Cultuur 2025-2028 – categorie B. Minimale aanvraagbedrag is €50.000,- en maximaal aanvraagbedrag is € 1.050.000,-. Totaalbudget € 13.966.000,- per jaar. De aanvragen worden beoordeeld door de Adviescommissie 2025-2028. Vierjarige subsidieregeling MJB Kunst en Cultuur 2025-2028 – categorie C. Minimaal aanvraagbedrag is € 1.050.001,- en maximaal aanvraagbedrag € 11.000.000,Totaalbudget € 23.375.000,- per jaar. De aanvragen worden beoordeeld door de Adviescommissie 2025-2028.

Financiering op functie - deelplafonds Binnen de twee vierjarige subsidieregelingen wordt een aantal culturele functies via zogeheten deelplafonds veiliggesteld, zodat deze behouden blijven voor de stad. Voor iedere functie geldt dat alle culturele instellingen, die aan de eisen van de subsidieregeling voldoen, hiervoor een aanvraag in

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW.10593633

kunnen dienen, maar slechts één aanvrager komt in aanmerking voor een functie. Een functie kan dus niet door verschillende organisaties worden ingevuld. De kwaliteit van de aanvragen bepaalt welke aanvrager er voor de functie in aanmerking komt. Financiering op naam - begrotingssubsidies Daarnaast zijn de systeeminstellingen, de instellingen die gemeentelijke collecties beheren en Amare via subsidieverstrekkende taken dan wel middels samenwerkingsovereenkomsten verbonden aan de gemeente Den Haag. Zij worden in de komende beleidsperiode 2025-2028 gefinancierd middels een begrotingssubsidie en maken daarmee geen deel meer uit van het MJB 2025-2028. De budgetten van de betrokken instellingen worden gebaseerd op de subsidies die zij momenteel uit het MJB 2021-2024 ontvangen. Deze bedragen worden in mindering gebracht op het beschikbare subsidiebedrag voor het MJB 2025-2028, waaruit deze instellingen voorheen gefinancierd werden. De aanvragen worden voorzien van een inhoudelijk advies door de Adviescommissie 2025-2028 dat de gemeente meeneemt in haar monitoring tijdens de beleidsperiode. Totaalbudget Het budget voor het subsidiestelsel Cultuur 2025-2028 zoals dit in het Beleidskader 2025-2028 is beschreven, is € 66.340.000,- per jaar. De exacte verdeling hiervan vindt u terug in het Beleidskader 2025-2028.

Met deze wijzigingen in het subsidiestelsel streven we een brede, pluriforme culturele infrastructuur na met een basis waarin alle kunstdisciplines vertegenwoordigd zijn. Daarnaast creëren we met de nieuwe indeling een gelijker speelveld voor de aanvragers binnen de verschillende subsidieregelingen.

Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het gewijzigd voorstel van het college van 29 augustus 2023, Besluit: I. Vast te stellen het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028.

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 7 september 2023. De griffier,

De voorzitter,

*DE AANGENOMEN AMENDEMENTEN ZIJN VERWERKT IN HET BELEIDSKADER DAT ALS BIJLAGE IS TOEGEVOEGD IN HET RIS ONDER RIS315711

4/4