20230330-RIS313813 Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026

Datum

Registratienummer

8 december 2022

DSO/10428720 RIS313813

Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 Gezien het voorstel van het college van, Overwegende dat: de gemeenteraad bij de vaststelling van het meerjarenprogramma Kiezen voor Verkeersveiligheid, verkeersveiligheidsstrategie Den Haag 2030 (RIS305028) het college heeft verzocht uitvoeringsprogramma’s op te stellen; de MRDH subsidie beschikbaar stelt voor verkeer- en vervoerprojecten; het Rijk subsidie beschikbaar stelt om een impuls te geven aan het verbeteren van de verkeersveiligheid van gemeentelijke wegen; besluit: I.

Het bijgevoegde Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 vast te stellen, waarmee het college van burgemeester en wethouders uitvoering kan geven aan het beleidskader dat is vastgelegd in de nota 'Kiezen voor verkeersveiligheid, verkeersveiligheidsstrategie 2030', om de verkeersveiligheid in Den Haag te verbeteren.

II.

In te stemmen met de voor de uitvoering van het programma gemoeide investeringen van totaal € 25.067.080, waarvan de gemeentelijke dekking voor € 18.202.280 bestaat uit: a. Programma 12: Mobiliteit, activiteit: inrichting verkeer € 2.200.000 (incidentele en structurele investeringsmiddelen DSB); b. Programma 12: Mobiliteit, activiteit: inrichting verkeer € 2.002.280 (middelen DSO); c. middelen doorgeschoven UVP VV 2020-2022 als gevolg van vertraging werk € 1.500.000; d. Bijdrage vanuit de coalitiemiddelen, te weten € 3.000.000 per jaar voor de periode 2023 tot en met 2026. e. Bijdrage vanuit de coalitiemiddelen, te weten € 500.000 eenmalig.

III.

In te stemmen met het indien van een subsidieaanvraag bij de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) voor een subsidiebijdrage van € 5.899.000.

IV.

In te stemmen met het indienen van een subsidieaanvraag op grond van de Regeling Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen voor een rijkssubsidie. Deze investeringsimpuls voor verkeersveiligheid omvat jaarlijks € 50 mln. die het Rijk voor de komende 10 jaar beschikbaar heeft gesteld. a. In 2023 € 965.800,- (maximale bedrag) b. In de jaren 2024, 2025 en 2026 eveneens het maximale bedrag aan te vragen, deze bedragen zijn echter nog onbekend.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

V.

Mochten de subsidiebijdragen van de MRDH en/of het Rijk geen doorgang vinden of lager uitvallen, dan zal de beschikbare dekking taakstellend van aard zijn.

Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 29 november 2022, Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 30 maart 2023. De griffier,

De voorzitter,

2/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

Toelichting Inleiding De gemeente Den Haag maakt een punt van 0 verkeersslachtoffers en zet hiervoor in op verbetering van de verkeersveiligheid. In de nota Kiezen voor verkeersveiligheid is op hoofdlijnen beschreven hoe de gemeente wil werken aan vermindering van het aantal verkeersslachtoffers. Het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 is een uitwerking van de Verkeersveiligheidsstrategie 2030 en een vervolg op het uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2020-2022; het vertaalt de beleidsmatige ambities en prioriteiten in concrete projecten. De beleidsdoelen van de gemeente Den Haag, zoals vermeld in de Verkeersveiligheidsstrategie 2030, sluiten aan bij de landelijke doelstellingen uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030: Veilig van deur tot deur. Thema’s 2023-2026 De thema’s van dit uitvoeringsprogramma komen overeen met de zes thema’s van de Verkeersveiligheidsstrategie 2030: • Veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers • Veilige snelheden • Verkeersveilig gedrag aanleren • Ongewenst en asociaal verkeersgedrag afleren • Veilige voertuigen • Monitoring & onderzoek De Haagse Verkeersveiligheidsaanpak in zes thema’s De gemeente Den Haag heeft voor haar verkeersveiligheidsaanpak zes thema’s centraal gesteld. 1.

Veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers In de Verkeersveiligheidsstrategie 2030 is de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers een prioriteit. Met het thema Veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers en de bijbehorende inrichting van de buitenruimte reserveert de gemeente structureel financiële middelen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid van deze kwetsbare verkeersdeelnemers. De verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers verbeteren kan op allerlei manieren. Om tot een brede aanpak van de verkeersveiligheid te komen is het thema opgesplitst in vijf programmaonderdelen: • Veilige schoolomgeving • Black spots • Algemene verkeersveiligheidsmaatregelen • Veilig oversteken • Veilige winkelcentra Het programmaonderdeel Schoolomgevingen bouwt voort op de doorlopende aandacht voor de verkeersveiligheid bij scholen maar krijgt een andere, effectievere aanpak. Het onderdeel Black spots pakt de minst veilige kruispunten in de stad op systematische wijze aan. Onder Algemene verkeersveiligheidsmaatregelen vallen alle aanpassingen in de buitenruimte voor de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers die niet binnen de onderdelen schoolomgeving of black spots passen. Veilig oversteken richt zich op het verbeteren van de oversteekbaarheid van straten. Op basis van zebrascans worden maatregelen bepaald.

In het nieuwe onderdeel Veilige winkelcentra worden de aan- en afvoerroutes van winkelcentra onderzocht en waar nodig aangepast.

3/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

Veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers 2023-2026 Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Veilige schoolomgevingen Nieuwe aanpak schoolomgeving, minimaal 20 scholen per jaar. 2 Blackspots 11 blackspotlocaties verbeteren (inclusief de vier uit het UVP 2020-20222) 3 Algemene Minimaal 20 onveilige verkeerssituaties aanpakken verkeersveiligheidsmaatregelen 4 Veilig oversteken Zebrascan uitvoeren in Haagse Hout, LeidschenveenYpenburg, Loosduinen en Scheveningen. Onveilige zebrapaden in Haagse Hout, LeidschenveenYpenburg, Loosduinen en Scheveningen verbeteren 5 Veilige winkelcentra Onderzoek uitvoeren bij alle winkelcentra in de gemeente. Totale kosten 2023-2026 € 13.351.500 2. Veilige snelheden Het thema veilige snelheden heeft als doel om de weginrichting voor gemotoriseerd verkeer zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen met de functie en snelheidslimiet van de weg. In de praktijk betekent dit dat de maximumsnelheid op wegen wordt verlaagd naar 30 km/u. Waar dat niet mogelijk of gewenst is wordt de inrichting van de weg verbeterd. De laatste jaren wordt in veel steden in binnenen buitenland toegewerkt naar 30 km/u als norm. Ook vanuit de Tweede Kamer wordt aangedrongen op de overgang naar 30 km/u in plaats van 50 km/u als het nieuwe normaal binnen de bebouwde kom.

Belangrijk argument in de discussie over maximumsnelheden is dat de kans op letsel of dodelijke afloop enorm afneemt wanneer niet harder dan 30 km/u gereden wordt. In de brief ‘afweging snelheidsregimes’ (16 juli 2021, RIS 309478) is aangegeven welke maximumsnelheden op welk type wegen zouden moeten gelden. Daarmee werkt de gemeente toe naar 30 km/u als algemene norm. 50 km/u is alleen nog voorbehouden aan een beperkt aantal hoofdwegen. Veilige snelheden realiseren 2023-2026 Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Van 50 naar 30 Minimaal 12 straten aanpassen van 50 naar 30 bij onderhoud en/of rioleringswerkzaamheden 2 50 km-straten verbeteren Minimaal 2 50km-straten verkeersveiliger maken bij onderhoud en/of rioleringswerkzaamheden 3 Snelheidsindicatiedisplays Snelheidsinformatiedisplays inzetten als hulpmiddel bij handhaving. Totale kosten 2023-2026 € 8.280.767 3. Verkeersveilig gedrag aanleren Gedrag speelt een grote rol binnen verkeersveiligheid. Bij veel verkeersongevallen is onveilig gedrag de oorzaak. Het is daarom belangrijk aandacht te geven aan verkeersveilig gedrag en verkeersdeelnemers te ondersteunen om veilig aan het verkeer deel te nemen. Verkeersveilig gedrag aanleren is daarom opgenomen als thema in dit uitvoeringsprogramma.

Met een uitgebreid verkeerseducatieprogramma gericht op verschillende (leeftijds)groepen leren mensen van jong tot oud hoe ze zich veilig in het verkeer gedragen en hoe verkeersregels werken. Er zijn educatieprogramma’s voor kinderen tot vier jaar en voor basisscholen en middelbare scholen.

4/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

Daarnaast zijn er programma’s specifiek gericht op een doelgroep, zoals jongeren, ouderen of ‘internationals’/nieuwkomers. Ook zijn er campagnes ter ondersteuning van deze programma’s.

Verkeersveilig gedrag aanleren 2023-2026 Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Veilig Leren Fietsen Basisonderwijs: Fietsvaardigheid en fietscheck 2

Biking2Skool

3

Verkeerseducatie jongeren

4

Verkeerseducatie ouderen

5 6

Verkeerseducatie nieuwkomers/nieuwe fietsers Gedragsbeïnvloeding ouders

7

Verkeersbrigadiers

Faciliteren; materiaal, opleiding

8

Verkeersexamen

Samenwerking met OCW

9

Nieuwe methodes educatie ontwikkelen Totale kosten 2023-2026

Voortgezet onderwijs: fietsvaardigheid en fietsgebruik stimuleren Interventies voor alcohol, afleiding, fietsverlichting op scholen, evenementen, festivals Verkeerscursussen fiets/e-bike, scootmobiel, opfrissen rijvaardigheid Informeren en faciliteren fietslessen Nieuwe aanpak ontwikkelen

Onderzoek/pilots € 2.384.500

4. Ongewenst verkeersgedrag afleren De meeste verkeersdeelnemers weten wel hoe ze zich veilig in het verkeer moeten gedragen. Maar er zijn ook mensen die zich niet aan de regels houden waardoor ze ongelukken kunnen veroorzaken. Dat gebeurt door te hard rijden, rijden onder invloed van alcohol of drugs, de smartphone gebruiken tijdens het fietsen of autorijden, of door geen voorrang te geven. Ook fietsen op de stoep, spookfietsen op het fietspad, parkeren op een plek waar dat niet mag, of agressief gedrag; het is ongewenst en asociaal. Een cultuur waarin prettig en veilig gedrag de norm is, vormt het uitgangspunt om mensen bewust te maken van hun onveilige gedrag. Ook handhaving speelt hierin een rol. Met de volgende speerpunten werkt Den Haag aan een cultuur van verkeersveilig gedrag.

5/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

Ongewenst en asociaal verkeersgedrag afleren Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Ongewenst gedrag wegnemen Roodlichtnegatie fietsers: Aanpassen verkeerslicht of wachttijdvoorspeller Spookfietsen: onderzoek naar mogelijke maatregelen 2

Werkgeversaanpak ontwikkelen

3

Foutparkeren rond scholen aanpakken

4

Gedragscampagnes

Samenwerking + aanpak voor, maaltijdbezorgers, gemeentelijke organisatie Surveilleren door handhavers Gedrag scholen/ouders a) MONO; Alcohol; snelheid; Veilige schoolomgeving; aso/hufteraanpak; fietsverlichting b) Roulatie panelen met campagnethema’s + vervanging posters c) Thema snelheid: Roulatie snelheidsindicatiedisplays

5

Gedragsexperimenten

MONO; schoolomgeving, snelheid

6

Hufteraanpak/ noise patrol

7

Verkeershandhaving

Samen met politie en gemeenten aanpak verder ontwikkelen a) Structureel lokaal overleg verkeershandhaving OM, Gemeente Den Haag en Politie b) Afstemming partners op VARAS –feiten (veelplegers, alcohol, roodlicht, afleiding en snelheid) € 2.224.500

Totale kosten 2023-2026

5. Veilige voertuigen stimuleren De gemeente heeft maar beperkt invloed op de veiligheid van de voertuigen in de stad. Toch zijn er enkele mogelijkheden voor de gemeente om veilige voertuigen te stimuleren. Met het thema Veilige voertuigen stimuleren zet de gemeente de komende periode in op zes prioriteiten. Veilige voertuigen 2023-2026 Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Snorfietsen Minder snorfietsen op het fietspad 2

Vrachtwagens

Dodehoekdetectie in vrachtwagens stimuleren

3

Vrachtwagens weren

Drukke schoolroutes vrachtwagen vrijmaken in de ochtendspits

4

Scootmobielen

Monitoren veiligheidseisen, scootmobieltrainingen

5

Helmgebruik

Helmgebruik kinderen en ouderen stimuleren

6

ISA

Zorgdragen dat bestuurders van een auto niet onbewust de maximumsnelheid overschrijden € 317.500

Totale kosten 2023-2026

6/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

6. Monitoring & Onderzoek Met de nieuwe verkeersveiligheidsstrategie zet de gemeente nog sterker in op een risico-gestuurde aanpak. Monitoring en onderzoek zijn daarbij belangrijk en daarom een thema van dit uitvoeringsprogramma. Door verschillende databronnen met elkaar te combineren zijn de huidige verkeersveiligheidsrisico’s zo veel mogelijk in kaart gebracht. De gemeente heeft een verkeersveiligheidsmodel ontwikkeld om risico-gestuurd te kunnen werken. Hierbij is het mogelijk databronnen van ongevallen en snelheid te combineren. Als er een zeer ernstig ongeval plaatsvindt, komt er direct een onderzoek naar de oorzaken. Hiervoor is een protocol vastgesteld. Monitoring & onderzoek 2023-2026 Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Verkeersveiligheidsmodel Doorontwikkelen verkeersveiligheidsmodel 2

Verkeersveiligheid zebra’s

Zebrascan uitvoeren

3

Vaststellen protocol ernstige ongevallen

4

Protocol ernstige ongevallen Monitoring ongevallen

5

Evaluatie beleid

Evaluatie verkeerseducatieprogramma’s

6

Onderzoek

Onderzoek senioren, Welzijn, gezondheid en verkeersveiligheid

Monitoring ongevallen (VIA-abonnement)

Totale kosten 2023-2026

€ 538.070

Communicatie verkeersveiligheid Het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid maakt concreet hoe de gemeente inzet op 0 verkeersslachtoffers. Communicatie draagt op verschillende manieren bij om de doelstellingen van het UVP te realiseren. Communicatie en programmering Nr Project Activiteiten 2023-2026 1 Communicatie Communicatieadvies en -middelen 2

Programmering

Totale kosten 2023-2026

Apparaatskosten € 317.500

Financiën De kosten voor de uitvoering van alle projecten uit het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 zijn begroot op € 25.067.080. Niet alle projecten die in deze periode worden voorbereid en/of uitgevoerd, zijn nu bekend. Vooral de Algemene Verkeersveiligheidsmaatregelen laten zich niet vooraf inplannen, maar komen juist tot stand door signalen die de gemeente ontvangt over de verkeersveiligheid op een bepaalde locatie in de stad. Hiervoor is budget gereserveerd. Binnen de gemeente is een financiële dekking beschikbaar van € 18.202.280. De MRDH subsidieert verkeersveiligheidsprojecten, zoals verkeerseducatie en veilige schoolomgevingen, met 50%. Ook onveilige verkeerssituaties zoals blackspots komen in aanmerking voor 50% subsidie. Op basis van de huidige begroting en de huidige subsidieregeling van de MRDH verwacht de gemeente van de MRDH een subsidiebijdrage van € 5.899.000.

7/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10428720

Het Rijk stelt een extra investeringsimpuls beschikbaar om de verkeersveiligheid aan te pakken. Deze investeringsimpuls is op basis van cofinanciering waarbij het Rijk voor maximaal 50% bijdraagt aan projecten van gemeenten om de wegen infrastructureel aan te kunnen passen van 50 km/u naar 30 km/u. Den Haag kan in 2023 in aanmerking komen voor maximaal € 965.800 uit tranche 2. De MRDH vult deze subsidie aan tot maximaal 90%. De ambitie is om zoveel mogelijk subsidie te verkrijgen zodat de gemeente een maximale impuls kan geven aan de verkeersveiligheid in de stad. Mocht de rijksbijdrage en/of subsidiebijdrage van de MRDH geen doorgang vinden of lager uitvallen, dan zal de beschikbare dekking taakstellend van aard zijn. Voor het realiseren van dit uitvoeringsprogramma is vanuit het coalitieakkoord jaarlijks 3 miljoen euro gereserveerd en voor Noise patrol eenmalig € 500.000,- . Tabel 4.1 geeft een overzicht van de kosten van alle projecten voor de periode 2023-2026. Deze tabel geeft ook een overzicht van de dekkingsbronnen voor deze periode. De dekkingsbronnen bestaan uit reguliere verkeersveiligheidsbudgetten en incidentele middelen.

Programmaonderdeel Vei l i ge i nfra s tructuur voor fi ets ers en voetga ngers Vei l i ge Snel heden Verkeers vei l i g gedra g a a nl eren As oci a a l en ongewens t gedra g a fl eren Vei l i ge voertui gen Moni tori ng en onderzoek Communi ca tie en progra mmeri ng Overpl a nni ng Totaal Verwachte dekking 2023 -2026

2023 2024 € 3.928.000 € 2.628.000 € 2.195.627 € 1.738.070 € 591.000 € 591.000 € 959.000 € 424.000 € 240.000 € 35.000 € 139.500 € 129.500 € 88.000 € 75.000 € 214.243 € -550.000 € 8.355.370 € 5.070.570

2023 2024 Progra mma 12 Mobi l i tei t: a ctivi tei t i nri chting verkeer (DSB) € 550.000 € 550.000 Progra mma 12 Mobi l i tei t: a ctivi tei t i nri chting verkeer (DSO progra mma en a ppa ra a t) € 500.570 € 500.570 Mi ddel en doorges choven UVP 20-22 i vm vertra gi ng werk € 1.500.000 Coa l i tiemi ddel en Vei l i ghei d i n het verkeer € 3.000.000 € 3.000.000 Coa l i tiemi ddel en Noi s e pa trol € 500.000 MRDH educa tie (i ndi ca tief 50%) € 320.000 € 320.000 MRDH s chool zones , bl a cks pots en vei l i ge s nel heden (res pect ma x 50, 50 en 40%) € 600.000 € 700.000 MRDH ui tges tel de ui tbetal i ng s ubs i di e € 419.000 Ri jks s ubs i di e Inves teri ngs i mpul s Verkeers vei l i ghei d (i ndi ca tief, vei l i ge s nel heden) € 965.800 Totaal € 8.355.370 € 5.070.570

2025 2026 € 3.236.000 € 3.559.500 € 2.915.070 € 1.432.000 € 592.000 € 610.500 € 425.000 € 416.500 € 36.000 € 35.000 € 129.500 € 139.570 € 77.000 € 77.500 € -2.040.000 € 5.370.570 € 6.270.570 2025 € 550.000 € 500.570

2026 € 550.000 € 500.570

€ 3.000.000 € 3.000.000 € 320.000 € 320.000 € 1.000.000 € 1.900.000

€ 5.370.570 € 6.270.570

Totaal € 13.351.500 € 8.280.767 € 2.384.500 € 2.224.500 € 346.000 € 538.070 € 317.500 € -2.375.757 € 25.067.080 Totaal € 2.200.000 € 2.002.280 € 1.500.000 € 12.000.000 € 500.000 € 1.280.000 € 4.200.000 € 419.000 € 965.800 € 25.067.080

Tabel 4.1 Financiële Planning Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026

8/8