20220630-RIS309335 GEAMENDEERD Gewijzigd Initiatiefvoorstel Zuiderpark 30 juni 2022

Het Zuiderpark als Haags Stadspark voor alle inwoners

Negen voorstellen voor een beter, veiliger, schoner en mooier park

GEWIJZIGD INITIATIEFVOORSTEL RIS309335

Titel: Datum: Foto’s:

Het Zuiderpark als Haags Stadspark voor alle inwoners Juni 2022 Vrij voor (niet) commercieel gebruik

Namens Hart voor Den Haag: • • •

Arjen Dubbelaar Monique van Stuijvenberg Mohamed Balah

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 2 Zuiderpark (preventie) team ................................................................................................................... 3 Parkeerproblematiek Zuiderpark ............................................................................................................ 4 Stichting Zuiderpark ................................................................................................................................ 5 Klimbos Zuiderpark.................................................................................................................................. 6 Openbaar toilet ....................................................................................................................................... 7 Aandacht voor beelden Blauwe route .................................................................................................... 8 Zuiderpark-App........................................................................................................................................ 9 Veiliger.....................................................................................................................................................

9 Raadsbesluit .......................................................................................................................................... 10

Inleiding Het Zuiderpark is ontstaan in de jaren 20 van de vorige eeuw. De aanleg van het park was een werkverschaffingsproject en het werd geopend in 1936. Sinds tien jaar heeft het Zuiderpark de status van bescherm stadsgezicht.1 Het eerste ontwerp voor het Zuiderpark was onderdeel van het plan tot uitbreiding van Den Haag van architect en stedenbouwkundige H.P. Berlage. Het plan was opmerkelijk in die tijd omdat het park aan de rand van de stad bij weilanden werd aangelegd. Tijdens de raadsvergadering van 17 juni 1918 stemde de gemeenteraad in met het voorlopige plan. In 1919 werd begonnen aan het uitwerken van de plannen en in 1923 gaf de gemeenteraad goedkeuring aan het uitgewerkte plan van de heer Westbroek, directeur bij de gemeente Den Haag. Nog in 1923 werd begonnen met de aanleg. In 1936 werd het Zuiderpark officieel geopend. In 2018 werd de Stichting Zuiderpark opgericht door een groep ondernemers en wijkbewoners van de omliggende wijken rondom het Zuiderpark.2 De Stichting wil fungeren als spreekbuis voor alle gebruikers van het park. Het Zuiderpark heeft gemiddeld 2,5 tot 3 miljoen bezoekers per jaar. Na diverse gesprekken met bewoners, ondernemers en gebruikers van en in het Zuiderpark, presenteert Hart voor Den Haag u hierbij negen voorstellen voor een beter, veiliger, schoner en mooier park. Dat wil toch iedereen?!

1 Monumentenzorg: https://www.monumentenzorgdenhaag.nl/beschermde-stadsgezichten/zuiderpark 2 Haagmedia: https://www.haagmedia.nl/nieuws-van-stichting-zuiderpark/

Pagina 2 van 10

Zuiderpark (preventie) team Een veilig park is belangrijk voor de belevingswaarde van de bezoekers. Met de inzet van BIT-teams wordt de beperkte capaciteit bij de politie ook opgevangen. Het Zuiderpark beschikt standaard over één wijkagent en twee handhavers. Dat is zeer beperkt voor zo’n groot park. Op dit moment heeft het Zuiderpark alleen een WhatsApp-groep?! Hart voor Den Haag stelt voor om een team op te zetten van actieve bewoners, die rondom het park wonen. Deze kunnen met een gecoördineerde aansturing vanuit de gemeente zorgen voor meer veiligheid en beter veiligheidsgevoel. Zij melden misstanden zoals kapotte verlichting of overlast van bezoekers die zich niet fatsoenlijk gedragen. Ook stellen zij verbeterpunten voor. Het aantal mensen dat daadwerkelijk in het Zuiderpark woont is beperkt, betrek daarom bewoners uit de wijken rondom het park. Hart voor Den Haag vindt dat de gemeente daarom hierin een coördineerde rol moet nemen om een buurtteam op te zetten. Mogelijk kunnen hierin ook vrijwilligers van sportclubs in het Zuiderpark bij betrokken worden. Besluit: Verken samen met de partners uit de omliggende wijken van het Zuiderpark of het lukt om bewoners actief te krijgen als gastvrouw en gastheer voor het Zuiderpark.

Parkeerproblematiek Zuiderpark Vanuit verschillende kanten kwamen tijdens de opening van het nieuwe sportcomplex in het Zuiderpark kritische signalen over het te kort aan parkeergelegenheid.3 De geplande ondergrondse parkeergarage bij Sportcampus Zuiderpark is uit de oorspronkelijke plannen geschrapt nadat woningcorporatie Vestia zich terugtrok uit de ontwikkeling van de sportcomplex. Het ontbreken van een parkeergarage met voldoende parkeergelegenheid is reden voor nationale sportteams om geen wedstrijden in de Sportcampus te organiseren.4 Het complex beschikt over 671 parkeerplekken, die bij grote evenementen onmogelijk in de noodzakelijke parkeergelegenheid kunnen voorzien. Feitelijk worden bij grote evenementen dan de wijken rondom het Zuiderpark gebruikt en bewoners opgezadeld met parkeertoerisme. De gemeente zet dan verkeersregelaars in om bezoekers door te verwijzen. Parkeren in de parkeergarages bij De Leyweg en dan met een pendelbus naar de Sportcampus kan een tijdelijke oplossing zijn, maar is natuurlijk verre van ideaal. Hart voor Den Haag vindt dat daar een oplossing voor moet komen! Hart voor Den Haag ziet een oplossing in het alsnog realiseren van een parkeergarage onder het Zuiderpark en vindt dat daar onderzoek naar gedaan moet worden. Besluit: Onderzoek op welke wijze de huidige parkeerproblematiek in het Zuiderpark kan worden aangepakt.

3

Omroep West - Parkeerproblemen en slecht bereik bij nieuwe Sportcampus Zuiderpark, https://www.omroepwest.nl/nieuws/3441765/Parkeerproblemen-en-slecht-bereik-bij-nieuwe-SportcampusZuiderpark 4 AD – Geen Handbalinterlands in Sportcampus door parkeerprobleem, https://www.ad.nl/den-haag/geenhandbalinterlands-in-sportcampus-door-parkeerprobleem~a7fa97fd/

Pagina 4 van 10

Stichting Zuiderpark In 2018 is Stichting Zuiderpark opgezet door actieve wijkbewoners van de omliggende wijken van het Zuiderpark en ondernemers. Zij dragen het Zuiderpark een warm hart toe. Eén van de eerste dingen die deze stichting heeft gerealiseerd is het opzetten van een website met informatie voor bezoekers.5 Vele duizenden bezoekers maken tegenwoordig gebruik van deze website. De stichting wordt in leven gehouden door vrijwilligers. Doordat de stichting niet gezien wordt als een bewonersorganisatie, moeten zij voor alle activiteiten apart subsidie aanvragen. Zij kunnen geen aanspraak maken op een basissubsidie omdat de hoogte hiervan afhankelijk is van het aantal inwoners van de wijk. Dit zorgt voor een veel extra administratieve werkzaamheden. Besluit: Onderzoek of bovengenoemde basissubsidie met ingang van 2022 toegekend kan worden aan Stichting Zuiderpark.6

5

Website Stichting Zuiderpark, https://www.zuiderparkdenhaag.com/ Aanvraag basissubsidie gemeente Den Haag: https://www.denhaag.nl/nl/subsidies/subsidies-wonen-enbouwen/basissubsidie-voor-bewonersorganisaties-aanvragen.htm 6

Pagina 5 van 10

Klimbos Zuiderpark In het Zuiderpark staan heel veel bomen. In het zuidelijke deel van het Zuiderpark, tussen de Melis Stokelaan en de Loevesteinlaan, ligt de bomentuin (arboretum) Landengebied Zuiderpark – Doorenbos met een bijzondere collectie bomen. Er staan maar liefst 695 soorten bomen!7 Bomen zijn belangrijk voor het milieu. Uit onderzoek blijkt dat een klimbos niet tot schade aan bomen leidt.8 Hart voor Den Haag ziet in het Zuiderpark een mogelijkheid voor de realisatie van een klimbos. Onze Haagse jongeren kunnen hier leren waarom bomen belangrijk zijn. In een klimbos komen ontspanning en natuureducatie samen. Wat Hart voor Den Haag betreft wordt er met een planologisch onderzoek gekeken naar de mogelijkheid en wenselijkheid van een Klimbos Zuiderpark. Besluit: Een planologisch onderzoek te doen naar de realisatie van een klimbos Zuiderpark.

7

Bomentuin met 695 soorten in Zuiderpark blijft bijzonder, https://www.hethaagsegroen.nl/het+groen+in/1833516.aspx 8 Nauwelijks tot géén schade aan bomen door klimbos IJzeren Man, blijkt uit onderzoek van bomendeskundige, https://www.ed.nl/den-bosch/nauwelijks-tot-geen-schade-aan-bomen-door-klimbos-ijzeren-man-blijkt-uitonderzoek-van-bomendeskundige~a323444f/

Openbaar toilet Veel bezoekers klagen over het ontbreken van openbare toiletten in het Zuiderpark. Ondanks een petitie van bewoners en de positieve houding van het stadsbestuur, is het er nog steeds niet van gekomen.9 Op dit moment is door corona ook de toegankelijke horeca gesloten. Hoewel niet toegestaan zullen mannen bij hoge nood in de natuur plassen, voor vrouwen en mensen met een beperking is een bezoek aan het Zuiderpark een grotere uitdaging. Wat Hart voor Den Haag betreft wordt hier snel een oplossing voor gezocht en gestart met het aanleggen van openbare toiletten in het Zuiderpark. Het stadsbestuur schrijft begin dit jaar aan de gemeenteraad, ‘Een start wordt gemaakt met onderzoek waar een toilet in het Zuiderpark geplaatst kan worden’.10 Hoe lang deze start duurt en/of dit ook een onderzoek naar de locatie behelst is niet bekend, evenals hoelang de aanleg dan gaat duren. Wat Hart voor Den Haag betreft moet en kan dit beter. Wij willen een zo snel mogelijk een openbaar toilet in het Zuiderpark. Waarbij rekening gehouden wordt met alle bezoekers van het park en deze schoon en veilig gebruikt kunnen worden. Besluit: In 2022 een vast, breed toegankelijk, zelfreinigend toilet te realiseren in het Zuiderpark.

9

Omroep West - Petitie voor komst openbare toiletten in Haagse Zuiderpark, https://www.omroepwest.nl/nieuws/3592186/Petitie-voor-komst-openbare-toiletten-in-Haagse-Zuiderpark 10 RIS 307464 - Voortgangsbericht openbare toiletten, https://denhaag.notubiz.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/640737

Pagina 7 van 10

Aandacht voor beelden Blauwe route In het Zuiderpark staan beelden van Stroom in een zogenaamde beeldenroute. Een aantal beelden werd speciaal voor het Zuiderpark ontworpen. Tegenwoordig staan er tientallen beelden in het Zuiderpark. Ook worden er wel eens kunst-wandelroutes georganiseerd. Hart voor Den Haag vindt dat de beelden in het Zuiderpark niet de waardering krijgen die zij verdienen. Op de website van de gemeente Den Haag is geen informatie te vinden over de (blauwe) beeldenroute en/of de beelden in het Zuiderpark. Voor het voormalige Leyenburg Ziekenhuis stond vroeger het ‘Kunstfruit’ van Haagse kunstenaar Phil van de Klundert. In het gras voor het ziekenhuis stond een appel, een peer, een sinaasappel, een tomaat, een tros druiven en een banaan. Deze ‘wereldberoemde’ banaan heeft de tijd overleefd en staat tegenwoordig in het Zuiderpark. Hart voor Den Haag wil dat de blauwe route en de kunstwerken in het Zuiderpark meer aandacht krijgen van de gemeente Den Haag. Besluit: De kunstwerken en beeldenroute (blauwe route) door het Zuiderpark onder de aandacht te brengen van de website buitenkunstdenhaag.nl zodat deze in een route worden opgenomen.

Pagina 8 van 10

Zuiderpark-App Het Zuiderpark is een stadspark in stadsdeel Escamp met bezoekers uit heel Den Haag en ver daarbuiten. Als je opgegroeid bent in de omgeving van het Zuiderpark dan weet je weg wel te vinden. Lastiger wordt het wanneer je afgesproken hebt bij Het Hapje, ontdekt dat er twee vestigingen zijn van deze bekende snackkiosk en besluit ergens in het park samen te komen. In gesprekken met bewoners en Stichting Zuiderpark kwam het idee ter sprake waar al langer over nagedacht werd, om een Zuiderpark-App te realiseren. Hart voor Den Haag ziet hierin mogelijkheden om het bezoek aan het Zuiderpark nog leuker te maken. Wie heeft dat kunstwerk gemaakt? Wat is er allemaal te doen in het Zuiderpark deze maand? Wat zijn de openingstijden van de treintjes? Waar vind ik een leuke wandelroute? Is het terras van Parkoers al geopend? De mogelijkheden zijn onbeperkt, het budget is dat niet. Hart voor Den Haag daagt het stadsbestuur uit om een modulaire basis-App te ontwikkelen in cocreatie met Stichting Zuiderpark. Die bij succes uitgebreid kan worden. Besluit: In overleg met Stichting Zuiderpark te treden over de ontwikkeling en mogelijke subsidiëring van een Zuiderpark-App.

Veiliger Veiligheid is niet vanzelfsprekend in grote stadsparken. In het Zuiderpark is het relatief veilig. Het motto van Stichting Zuiderpark is, ‘In het Zuiderpark moet het voor iedereen prettig en veilig zijn’. De wijkagent en de handhavers werken daar hard voor. Helaas krijgt Hart voor Den Haag regelmatig te horen dat het gevoel van onveiligheid aangepakt moet worden. Zeker in de zomermaanden en nu tijdens de coronapandemie willen mensen ’s avonds gebruik maken van het park. Het Zuiderpark heeft in 2018 extra toezicht gekregen in de zomermaanden.11 Dit is helaas weer afgeschaald, terwijl dit wel voor een verbetering van het veiligheidsgevoel heeft gezorgd bij bezoekers van het Zuiderpark. Hart voor Den Haag krijgt veel signalen van overlast met auto’s vol met voornamelijk jongeren, die waterpijp en lachgas gebruiken. Ze hangen rondom de Meester P. Droogleever Fortuynweg in auto’s. Deze jongeren komen vanuit de hele regio en voelen zich veilig en onbespied. Ouders en kinderen die komen sporten bij sportverenigingen voelen zich geïntimideerd. Hier moet tegen opgetreden worden door structureel te handhaven. Besluit: Bij de inzet van de flexibele capaciteit bij de Haagse Handhavingsorganisatie ook aandacht te hebben voor het Zuiderpark als meer inzet gewenst is in de zomermaanden. Besluit: Zoveel mogelijk op te treden tegen overlast bij het parkeerterrein aan de Meester P.

Droogleever Fortuynweg.

11

Omroep West - Extra toezicht in het Haagse Zuiderpark na dood zwanen en overlast van daklozen, https://www.omroepwest.nl/nieuws/3635400/Extra-toezicht-in-het-Haagse-Zuiderpark-na-dood-zwanen-enoverlast-van-daklozen

Pagina 9 van 10

Besluit: Te onderzoeken hoe de (sociale) veiligheid in het hele park verbeterd en geborgd kan worden, bijvoorbeeld door verlichting in de paden, en dit jaarlijks te toetsen.*

Raadsbesluit De gemeenteraad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen d.d. 30 juni 2022, gelezen het initiatiefvoorstel ‘Het Zuiderpark als Haags Stadspark voor alle inwoners’ van het raadslid Arjen Dubbelaar van Hart voor Den Haag, besluit: 1. Verken samen met de partners uit de omliggende wijken van het Zuiderpark of het lukt om bewoners actief te krijgen als gastvrouw en gastheer voor het Zuiderpark. 2. Onderzoek op welke wijze de huidige parkeerproblematiek in het Zuiderpark kan worden aangepakt. 3. Onderzoek of bovengenoemde basissubsidie met ingang van 2022 toegekend kan worden aan Stichting Zuiderpark. 4. Een planologisch onderzoek te doen naar de realisatie van een klimbos Zuiderpark. 5. In 2022 een vast, breed toegankelijk, zelfreinigend toilet te realiseren in het Zuiderpark. 6. De kunstwerken en beeldenroute (blauwe route) door het Zuiderpark onder de aandacht te brengen van de website buitenkunstdenhaag.nl zodat deze in een route worden opgenomen. 7. In overleg met Stichting Zuiderpark te treden over de ontwikkeling en mogelijke subsidiëring van een Zuiderpark-App. 8. Bij de inzet van de flexibele capaciteit bij de Haagse Handhavingsorganisatie ook aandacht te hebben voor het Zuiderpark als meer inzet gewenst is in de zomermaanden. 9. Zoveel mogelijk op te treden tegen overlast bij het parkeerterrein aan de Meester P. Droogleever Fortuynweg. 10.

Te onderzoeken hoe de (sociale) veiligheid in het hele park verbeterd en geborgd kan worden, bijvoorbeeld door verlichting in de paden, en dit jaarlijks te toetsen.* Financiën: De diverse toegezegde en reeds in gang gezette acties worden uitgevoerd met financiële dekking uit bestaande programma’s. Voor de realisatie van een Zuiderpark-App stelt het college voor om geen extra afzonderlijk budget beschikbaar te stellen. De Stichting Zuiderpark kan daartoe een aanvraag indienen bij het stadsdeel Escamp voor een subsidie uit de subsidieregeling Leefbaarheid en Bewonersparticipatie.

Einde

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 30 juni 2022. De griffier,

De voorzitter,

*Geamendeerd in de raadsvergadering van 30 juni 2022.

Pagina 10 van 10