20220209-RIS311235 Voorstel van het college Uitvoeringsplan openbare laadinfrastructuur voor elektr personenautos 2021-2024

Datum

Registratienummer

18 januari 2022

DSB/10242326 RIS311235

Voorstel van het college inzake Uitvoeringsplan openbare laadinfrastructuur voor elektrische personenauto's 2021-2024 Toelichting Het bijgevoegde Uitvoeringsplan richt zich op het openbare laadnetwerk voor batterij-elektrische (en plug-in hybride elektrische) personenauto’s in Den Haag. Hierin wordt beschreven hoe van 2021 t/m 2024 uitvoering wordt gegeven aan de ontwikkeling van laadinfrastructuur voor personenauto’s in Den Haag. Dit Uitvoeringsplan is een vervolg op het Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto’s Den Haag (RIS279666). Het aantal elektrische auto’s neemt sterk toe. Om te voldoen aan de groeiende vraag naar laadcapaciteit, is in het Bestedingsplan Enecomiddelen Duurzaamheid en Energietransitie (RIS306372) een investeringsimpuls van totaal € 3,8 miljoen indicatief voorgesteld. Met deze investeringsimpuls kunnen in een periode van 4 jaar ongeveer 800 extra openbare laadpalen worden geplaatst. Voor het jaar 2021 is reeds € 1,5 miljoen incidenteel geld toegekend om een start te maken met de realisatie van extra laadpalen. Het resterende bedrag van € 2,3 miljoen zal worden ingezet om t/m 2024 de uitrolsnelheid te verhogen van gemiddeld 200 naar gemiddeld 400 laadpalen per jaar. Hierdoor zullen er in totaal circa 1.600 openbare laadpalen bij komen t/m 2024.

Dit besluit gaat over de inzet van de Enecomiddelen voor de verdubbeling van de uitrolsnelheid van openbare laadinfrastructuur t/m 2024 en over de uitgangspunten die voor het Uitvoeringsplan worden gehanteerd. Dit besluit gaat ook over het monitoren en onderzoeken van de toekomstige laadbehoefte in de stad omtrent de totale mix van laadmodaliteiten en het maken van een herijking uiterlijk in 2023. Tot slot gaat dit besluit over het onderzoeken van de rol van de markt in de realisatie en financiering van de totale laadmix en de bijbehorende financiering. Inleiding De gemeente Den Haag zet zich in voor een schone en gezonde stad die duurzaam en klimaat- en toekomstbestendig is. Daarom stimuleren en faciliteren we schone en duurzame mobiliteit en werken we sinds 2011 aan de openbare laadinfrastructuur voor elektrische personenauto's. In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat uiterlijk in 2030 alle nieuw verkochte personenauto's in Nederland emissieloos zijn. Dat betekent dat het aantal elektrische auto's de komende jaren in hoog tempo verder toeneemt en dat Den Haag voor een grote opgave staat om al deze auto's van stroom te voorzien. De ontwikkelingen op het gebied van elektrisch vervoer gaan snel. Het is dus belangrijk om de groei van het laadnetwerk in goede banen te leiden en heldere uitgangspunten vast te leggen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10242326

In dit Uitvoeringsplan wordt geschetst waar de gemeente nu staat, wat de afgelopen jaren is bereikt en welke uitdagingen we zien. Ook wordt inzichtelijk gemaakt hoe Den Haag verder wil werken aan een gebalanceerd en dekkend laadnetwerk en wat de financiële impact hiervan is. Openbare laadinfrastructuur in de stad In 2011 werden de eerste zes openbare laadpalen in Den Haag geplaatst. Sindsdien is het laadnetwerk hard gegroeid. In 2020 had Den Haag 1.500 openbare laadpalen en daarmee circa 3.000 openbare laadpunten. Inmiddels zijn er ook twee laadpleinen met clusters van laadpunten aangelegd; een laadplein bij het Cars Jeans Stadion en een laadplein op het P+R-terrein De Uithof. Daarnaast heeft de gemeente drie binnenstedelijke snellaadstations gerealiseerd: aan de Laan van Meerdervoort bij de kruising Ockenburghstraat/Kijkduinsestraat, aan de Leidsestraatweg bij de kruising Benoordenhoutseweg en in de J.P. Coenstraat in het Beatrixkwartier. (Haagse) laadmix Het Haagse openbare laadnetwerk bestaat hoofdzakelijk uit reguliere laadpalen. Om de laadinfrastructuur op evenwichtige wijze te kunnen laten meegroeien met het aantal auto's in de stad, is het van belang om toe te werken naar een gebalanceerde mix van verschillende laadmogelijkheden in de stad. Een zogenaamde (Haagse) laadmix.

Er kunnen vier manieren worden onderscheiden waarop op dit moment in de openbare ruimte geladen kan worden: • • • •

reguliere openbare laadpalen laadpleinen met clusters van laadpunten snelladers bij kort-parkeerterreinen HPC-snelladers: High Power Charging

Door het aandeel van laadpleinen, kortparkeersnelladers en HPC-laders in de laadmix te vergroten, kan efficiënter worden omgegaan met (openbare) ruimte, middelen en netcapaciteit. Hoe de ideale laadmix er in de toekomst uit moet zien, is afhankelijk van veel factoren. Allereerst is van belang met welke snelheid het aantal elektrische auto’s – en daarmee laadvraag – de komende jaren zal toenemen. Dit hangt onder meer af van ontwikkelingen in beleid, stimuleringsmaatregelen, technologische ontwikkelingen, de automarkt, de ontwikkeling van energieen brandstofprijzen en de ontwikkeling van andere duurzame brandstoffen. Daarnaast is ook het laadgedrag een belangrijke factor; waar wordt geladen (op privaat, semipubliek of openbaar terrein), hoe ontwikkelt de accuomvang zich en wat is de gemiddelde transactieduur- en omvang. Onderzoek laadmix, rol markt en herijking De initiële realisatiekosten voor laadpleinen, snelladers en HPC-snelladers zijn hoger dan voor reguliere laadpalen en de opbrengsten minder zeker. De groei van elektrisch vervoer maakt het voor marktpartijen steeds interessanter om te investeren in laadinfrastructuur. De rol van de markt is dan ook van belang voor de verdere ontwikkeling van de (Haagse) laadmix. Er zijn verschillende varianten mogelijk.

Er zal daarom worden onderzocht wat de mogelijkheden zijn, welke rol de markt hierbij kan spelen en wat de financiële implicaties zijn. Uiterlijk in 2023 wordt hierop teruggekomen met een herijking. Uitgangspunten Met de ontwikkeling van een dekkende en betrouwbare laadinfrastructuur voor elektrische auto’s werkt Den Haag verder aan een schone, gezonde en duurzame stad. Daarbij wordt uiteraard rekening gehouden met andere beleidsopgaven en de belangen van inwoners, bedrijven en bezoekers.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10242326

De locatiekeuze van openbare laadpalen gebeurt aan de hand van een criterialijst. Deze criterialijst is als bijlage opgenomen in het Uitvoeringsplan. Om de groei van het laadnetwerk op een evenwichtige manier te faciliteren, worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. 2. 3. 4. 5.

Het laadnetwerk groeit mee met het aantal elektrische voertuigen in de hele stad. We hanteren de ladder van laden en streven naar een gebalanceerde laadmix. Laden is groen, makkelijk, toegankelijk en aantrekkelijk. Het laadnetwerk is veilig, betrouwbaar en uniform. We bouwen voort op onze successen en werken samen.

Financiering openbare laadpalen Sinds 2011 werkt de gemeente Den Haag aan de openbare laadinfrastructuur voor elektrische personenauto’s. Om de groei van het laadnetwerk te stimuleren is gebruikt gemaakt van verschillende subsidies en cofinancieringconstructies. Het laadnetwerk heeft door dit soort stimuleringsmaatregelen en door de toename van elektrisch vervoer, een exponentiële groei doorgemaakt. Hiermee is ook de businesscase in positieve zin veranderd. Begin 2020 zijn alle laadpalen in de markt gezet door middel van een concessie. Het exploitatierecht van de laadpalen is geveild tot begin 2024. Hiervoor ontvangt de gemeente een vast bedrag per laadpaal per jaar. De opbrengst voor 2021 bedraagt circa € 1,9 miljoen en de verwachting is dat de opbrengst, door de groei van het netwerk, de komende jaren zal toenemen. Op dit moment zijn de opbrengsten voldoende om circa 200 nieuwe laadpalen in de openbare ruimte te realiseren en de reguliere beheer- en onderhoudskosten te financieren. Uitgangspunt hierbij is dat de financiële en fiscale omstandigheden gelijkblijvend zijn. In de huidige concessie is het laadtarief door de concessiehouder bepaald, op een maximum van € 0,33 per kWh inclusief btw. Wijzigingen in de financiële en fiscale omstandigheden, zoals bijvoorbeeld de (fiscale) regelgeving kunnen van invloed zijn op de businesscase.

In dat geval zal het laadtarief mogelijk worden aangepast. Daarnaast zijn de volgende incidentele middelen voor laadinfra beschikbaar: •

Regionale Aanpak Laadinfrastructuur G4 Vanuit de samenwerkingsovereenkomst Regionale Aanpak Laadinfrastructuur G4 (RIS304956) ontvangt de gemeente Den Haag een subsidie van totaal € 880.681,50 voor een periode van drieënhalf jaar (2020-2023), onder voorwaarde van cofinanciering.

•

Enecomiddelen In het Bestedingsplan Enecomiddelen Duurzaamheid en Energietransitie (RIS306372) is een investeringsimpuls van totaal € 3,8 miljoen voorgesteld, waarmee gedurende 4 jaar ongeveer 200 extra openbare laadpalen geplaatst kunnen worden. Hiermee kan de uitrol van circa 800 extra palen versneld worden gerealiseerd in een periode van 4 jaar. Voor het jaar 2021 is reeds € 1,5 miljoen incidenteel geld toegekend om een start te maken met de realisatie van extra laadpalen. Het resterende bedrag van € 2,3 miljoen zal worden ingezet om t/m 2024 de uitrolsnelheid van gemiddeld circa 400 laadpalen per jaar te realiseren. Hierdoor zullen er in totaal circa 1.600 openbare laadpalen bij komen t/m 2024.

De realisatie van circa 200 extra openbare laadpalen per jaar is volgens de huidige prognose voldoende om mee te kunnen groeien met het aantal elektrische voertuigen in de stad.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10242326

Afhankelijk van de daadwerkelijke groei van het aantal unieke gebruikers (bewoners, ondernemers, forenzen en bezoekers), neemt ook de behoefte aan openbare laadpalen toe. Daarom zal de meerjarenraming worden herijkt waar nodig. Eind 2023 wordt het volledige laadnetwerk opnieuw geveild en zullen de tarieven opnieuw worden bepaald. Het is nu nog niet bekend wat de (netto) opbrengsten zullen zijn. Naar verwachting is de extra investering van € 3,8 miljoen volledig revolverend. Het bedrag zal in de periode 2025-2030 terugvloeien in de reserve Duurzaamheid en Energietransitie. Dit is gebaseerd op de kennis van nu en prognoses voor de komende jaren. Onder andere stimuleringsmaatregelen voor elektrisch vervoer vanuit de rijksoverheid, de nieuwe balans met hybride werken en (technische) ontwikkelingen in de markt zijn hierop van invloed. De uitrol van laadpalen wordt mede bepaald door marktleveringen, netwerkcapaciteit en beschikbare capaciteit bij de ketenpartners. Vanwege de onzekerheid over de uitvoering, jaarlijkse budgetten binnen de gemeente en de terugbetaling van Enecomiddelen, is het van belang om een bestemmingsreserve voor laadinfrastructuur te hebben. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 18 januari 2022, Besluit: I.

Tot het instellen van een bestemmingreserve laadinfra met ingang van 1 januari 2022 t/m 2030;

II.

Tot het vaststellen van de minimale hoogte van de reserve op € 0,0 miljoen;

III.

Tot het vaststellen van de maximale hoogte van de reserve op € 5,0 miljoen;

IV.

Tot de dotatie van € 2,3 miljoen uit de reserve Duurzaamheid en Energietransitie aan de bestemmingsreserve laadinfra om de in de toelichting op dit besluit beschreven verdubbeling van de uitrolsnelheid te realiseren onder de voorwaarden zoals benoemd in het Uitvoeringsplan openbare laadinfrastructuur voor elektrische personenauto's 2021-2024.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 10 februari 2022. De griffier,

De voorzitter,

4/4