20220209-RIS310972 Voorstel van het college inzake Vervangingsopgave openbare ruimte omgeving Stadhuis

Datum

Registratienummer

12 januari 2022

DSO/10140957 RIS310972

Voorstel van het college inzake Vervangingsopgave openbare ruimte omgeving Stadhuis

Inleiding De aanpak van de openbare ruimte rond het Stadhuis betreft een vervangingsopgave van hoofdzakelijk het natuursteen. De inrichting zal niet wezenlijk veranderen ten opzichte van de huidige situatie. Het groot onderhoud is nodig, omdat de kwaliteit van het natuursteen onvoldoende is. Ook dient het gebied goed aan te sluiten op bijvoorbeeld het nieuwe ontwerp voor de Turfmarkt en het Spuiplein. Dit geldt ook voor de eventuele toekomstige plannen voor de bibliotheek. Indien deze leiden tot een aanpassing in de openbare ruimte (bv. rond de entree van de bibliotheek), dan wordt de inrichting hierop aangepast. In 2014 zijn voor de vervangingsopgave financiële middelen beschikbaar gesteld (RIS 271208). Vervolgens zijn deze middelen vanwege de regelgeving inzake grondexploitaties (BBV) in 2016 uit de grondexploitatie CE-48/Haagse Loper gehaald en als exploitatieproject in een zelfstandig project geplaatst. Omdat de geraamde kosten voor de vervangingsopgave boven de € 2,5 mln. liggen is het een bevoegdheid van de gemeenteraad om het krediet voor de uitvoering beschikbaar te stellen. Het ontwerp voor de vervangingsopgave past ruimtelijk binnen de gestelde kaders en leidt tevens niet tot een wezenlijke verandering ten opzichte van de huidige situatie.

Het raadsvoorstel betreft daarom het beschikbaar stellen van het krediet, zodat de uitvoering van de vervangingsopgave kan aanvangen.

Afbeelding: Indicatieve weergave plangrens Vervangingsopgave openbare ruimte omgeving Stadhuis

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10140957

De vervangingsopgave De kwaliteit van het huidige natuursteen is onvoldoende. Het voornaamste probleem is dat het huidige natuursteen glad wordt bij natte weersomstandigheden. Daarnaast is het natuursteen onvoldoende robuust en daardoor kwetsbaar bij belasting. Een behoorlijk aantal tegels is inmiddels kapot en vervangen door een tijdelijk ander materiaal. Om tot een keuze voor het natuursteen te komen is eind 2020/begin 2021 een praktijkproef met vijf geselecteerde steensoorten uitgevoerd. Tijdens de proefperiode is met name getest op stroefheid (niet glad) en robuustheid (niet breken). Vanzelfsprekend is ook gekeken of de kleur van het natuursteen goed bij de het Stadhuis past. Gebruikers van de openbare ruimte konden tijdens de proefperiode een reactie op de steensoorten doorgeven. Hieruit kwam geen eenduidige voorkeur naar voren. Op basis van de praktijkproef is voor het beige/lichtbruine natuursteen gekozen. Het gekozen natuursteen is veel minder glad dan de huidige bestrating en daardoor ook veilig bij natte weersomstandigheden. Ook glanst het natuursteen niet. Tevens is dit natuursteen voldoende robuust. De kleur van het natuursteen past goed bij het Stadhuis en is reeds vaker toegepast bij gebouwen van architect Meier. Naast natuursteen was ook betonsteen in de proef meegenomen. Betonsteen is echter minder goed te beheren en minder kleurvast dan natuursteen.

Daarnaast is het kostenverschil tussen de toepassing van natuur- en betonsteen op deze locatie beperkt. Het Kwaliteitsteam Spuikwartier en de Adviescommissie Openbare Ruimte hadden unaniem de voorkeur voor het gekozen natuursteen.

Afbeelding: Praktijkproef met rechtsmidden het gekozen natuursteen Zoals aangegeven worden er bij de inrichting geen wezenlijke wijzigingen doorgevoerd. Zo komt de bewaakte fietsenstalling terug op de huidige locatie en blijft de capaciteit voor het (onbewaakt) stallen van fietsen in de openbare ruimte ongeveer gelijk. De aansluitingen van de omgeving van het Stadhuis zijn vanzelfsprekend afgestemd op de ontwerpen voor de Turfmarkt en het Spuiplein. Het ontwerp voor het Spuiplein is nog niet vastgesteld.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10140957

Als hier nog wijzigingen uit voortkomen (dit geldt ook voor de eventuele toekomstige plannen voor de bibliotheek), dan worden de aansluitingen vanzelfsprekend opnieuw afgestemd. Conform het VO is in de buurt van de hoofdingang van het stadhuis een ronde zitbank voorzien. De constructie is nader uitgewerkt. De bank bestaat uit twee halfronde delen met een zitvlak van natuursteen op een onderstel van metaal. Vanwege de openingen nodigt de bank uit om ook aan de binnenkant te zitten. Verder is op deze manier de binnenkant goed bereikbaar voor de schoonmaak van de tegels (dweilen) en de lijngoot. Vanwege bovenstaande redenen, en de beperkingen die vanuit architectonisch oogpunt gelden voor objecten in en rond het Stadhuis, heeft de ronde zitbank geen rugleuning. Vooruitlopend op de vervangingsopgave is langs de Kalvermarkt reeds een tijdelijke halteplaats voor touringscars ingericht en zal de plek voor het parkeren van motoren vervallen. Dit valt buiten het voorliggende voorstel en kent een eigen proces. De tijdelijke halteplaats voor touringcars is nodig voor gebruikers van Amare (KC) en krijgt een definitieve plek aan de Schedeldoekshaven als deze opnieuw wordt ingericht. Voor de vervangsopgave is een ontwerpboek opgesteld. Daarin is tevens de keuze voor het natuursteen nader onderbouwd. Het ontwerpboek is als bijlage toegevoegd.

Werk-met-werk maken: vervangen goten Gelijktijdig met de aanpak van de omgeving van het Stadhuis worden ook de lijngoten voor de hemelwaterafvoer en de goten van de onderliggende Stadhuisgarage vernieuwd. Het is verstandig om dit meteen mee te nemen, zodat de bestrating daarna voor lange termijn kan blijven liggen. De aansluiting van het natuursteen op de goten wordt de komende periode nog in detail uitgewerkt. De aansluitingen uit het ontwerpboek kunnen daarom nog wijzigen. De aanpak van de openbare ruimte en het vernieuwen van de goten van de parkeergarage wordt naar verwachting integraal aanbesteed, zodat de raakvlak- en coördinatierisico’s worden beheerst. Het vervangen van de goten heeft eigen dekkingsbronnen en gaat niet ten koste van het budget voor de openbare ruimte. Omgevingsaspecten De ondernemers in de plint van het Stadhuis zijn en worden geïnformeerd over de aanpak van de openbare ruimte. Vanzelfsprekend worden zij ook vooraf uitvoerig op de hoogte gesteld van de uitvoeringswerkzaamheden. Tijdens de uitvoering is tevens een omgevingsmanager beschikbaar voor het aanpakken van vragen, klachten en verzoeken vanuit de omgeving. Skaten voor het Stadhuis blijft mogelijk zoals het in de huidige situatie ook mogelijk is.

Echter, het toekomstige natuursteen is vanwege de veiligheid tijdens natte weersomstandigheden aanzienlijk stroever dan het huidige natuursteen en zal wellicht minder interessant zijn om op te skaten. Samen met vertegenwoordigers van skaters wordt naar de skatemogelijkheden binnen Den Haag gekeken. De Bibliotheek wordt op termijn vernieuwd. Hieruit volgen mogelijk ook voorstellen voor de openbare ruimte nabij de Bibliotheek. De plannen hiervoor zijn onvoldoende concreet om nu mee te nemen. De besluitvorming rond de vernieuwing kent een eigen besluitvormingsproces en eventuele voorzieningen in de openbare ruimte kunnen later worden ingepast.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10140957

Vervolgproces Voor de uitvoering van de werkzaamheden zal een aannemer worden gecontracteerd. Het natuursteen wordt daarnaast separaat door de gemeente ingekocht. Hiermee kan de gemeente de kwaliteit en herkomst van het natuursteen borgen. Ook kan de aanbesteding van de aannemer en het natuursteen tegelijk starten waardoor geen tijd verloren gaat. De aanbestedingen worden al voorafgaand aan de behandeling van het raadsvoorstel gestart. De gunning van beide opdrachten zal pas plaatsvinden als de gemeenteraad met het raadsvoorstel heeft ingestemd. Het vervangen van het natuursteen kan volgens de huidige planning in mei 2022 aanvangen. Hiervoor is in verband met de levertijd van natuursteen tijdige besluitvorming nodig. Voorbereidende werkzaamheden en het vervangen van de goten kunnen mogelijk eerder starten. De aanpak van de openbare ruimte zal in fasen worden uitgevoerd. De uitvoeringsfasering wordt na de gunning in overleg met de aannemer opgesteld. Hierbij is vanzelfsprekend aandacht voor het beperken van hinder voor bezoekers en ondernemers. Financieel Voor de vervangingsopgave van de openbare ruimte rondom het Stadhuis is een incidenteel budget beschikbaar van € 2,1 mln. op het programma Buitenruimte (programma 9). De kostenraming komt uit op € 2,6 mln. Dit wordt voornamelijk verklaard door de excessieve prijsstijging van natuursteen in de loop der jaren.

In de programmabegroting 2022 is het voorstel opgenomen om deze kostenstijging op te vangen binnen de beschikbare middelen voor REIS. Daartoe wordt in de programmabegroting 2022 structureel kapitaallastenbudget beschikbaar gesteld voor het aanvullend benodigde investeringsbedrag van € 0,5 mln. De kosten van de vervangingsopgave bedragen nu € 2,6 mln. Omdat de kosten hiermee hoger zijn dan € 2,5 mln. is voor het in uitvoering nemen van het project een raadsbesluit benodigd en wordt het project een investeringsproject dat wordt opgenomen in het Meerjaren Investeringsplan (MIP). De status van investeringsproject betekent dat de kosten niet eenmalig worden genomen, maar dat de vervanging als een bezit wordt verantwoord, waarop jaarlijks wordt afgeschreven. Daarom wordt de beschikbare dekking (€ 2,1 mln. incidenteel) administratief verplaatst naar de reserve activafinanciering voor investeringsprojecten. Voor de nieuwe dekkingsbron (structurele dekking voor een investeringsdeel van € 0,5 mln.) is verwerking als investering al voorzien. Met het beschikbaar stellen van de middelen kan de uitvoering nog in 2021 starten. Beheer Het onderhoud van de huidige natuursteenbestrating rond het Stadhuis is ondergebracht bij de afdeling wegbeheer van het Staddeel Centrum, Dienst Publiekszaken.

Aangezien het een vervangingsopgave betreft zal de beheeropgave niet wezenlijk wijzigen ten opzichte van de huidige situatie. Het beschikbare budget volstaat om de toekomstige beheerskosten te dekken.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10140957

Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 21 december 2021, Besluit: I.

vast te stellen de vervangingsopgave openbare ruimte omgeving Stadhuis en de realisatie hiervan;

II.

om het uitvoeringsbudget voor de Vervangingsopgave te verhogen van € 2,1 mln. naar € 2,6 mln.;

III. een onrendabel krediet beschikbaar te stellen van € 2,6 mln. op programma 9 Buitenruimte en de hieruit voortvloeiende kapitaallasten overeenkomstig de verwerking in de programmabegroting 2022-2025 als volgt te dekken: a. b.

bestaande incidentele middelen van € 2,1 mln. in de reserve activafinanciering (toegevoegd aan de reserve bij de begroting 2022-2025 op programma Financiën); structurele kapitaallasten in de meerjarenbegroting 2022-2025 voor het investeringsdeel van € 0,5 mln. (beschikbaar gesteld bij de begroting 2022-2025 op programma Financiën).

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 10 februari 2022. De griffier,

De voorzitter,

5/5