20220209-RIS310948 Voorstel van het college inzake Nota van Uitgangspunten Koninklijke Conservatorium Locatie

Strekt ter vervanging

Datum

Registratienummer

13 januari 2022

DSO/10216320 RIS310948

Voorstel van het college inzake Nota van Uitgangspunten Koninklijk Conservatorium Locatie Aanleiding Begin 2022 verhuist het Koninklijk Conservatorium naar Amare. Hiermee komt de locatie van het huidige Koninklijk Conservatorium-locatie (KC-locatie) aan de Juliana van Stolberglaan beschikbaar voor een herontwikkeling. De locatie betreft een grondpositie van de gemeente. De KC-locatie ligt centraal in het Central Innovation District (CID), een gebied waar de gemeente streeft naar verdichting om de groei van Den Haag op te vangen. Het gaat daarbij niet alleen om het bouwen van woningen, maar ook om het versterken van de economische structuur door ruimte te bieden voor wonen, kantoren, voorzieningen en andere functies. Vanwege de strategische ligging in het CID biedt de KC locatie veel potentie voor een hoogwaardige ontwikkeling. In 2019 hebben de gemeente Den Haag en het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) in een bestuursovereenkomst afspraken gemaakt om de kantoorbehoefte van de Staat deels op de KC locatie te accommoderen (RIS302798). In 2020 heeft de gemeente daarnaast de ANWB exclusiviteit gegund om te komen tot een haalbaar plan voor de ontwikkeling van een nieuw hoofdkantoor op een deel van deze locatie.

Figuur 1 - ligging en afbeelding KC locatie (bron: gemeente Den Haag)

In de gemeenteraadsvergadering van 25 maart 2021 is de planontwikkeling van de Koninklijk Conservatorium locatie (KC-locatie) besproken. Tijdens deze vergadering heeft de gemeenteraad twee moties aangenomen die het college verzoeken om de cultuurhistorische waarde van het huidige pand te onderzoeken en deze af te wegen tegen andere gemeentelijke ambities voor de KC-locatie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

Het college heeft deze Nota van Uitgangspunten vastgesteld en vraagt de gemeenteraad door middel van dit raadsvoorstel in te stemmen. Hiermee wordt, tot nadere duiding alvast invulling gegeven aan de wens van de raad, zoals geuit in de motie bij vaststelling van de structuurvisie CID, dat het college PUK’s en NvU’s als raadsvoorstel indient. Met dit raadsvoorstel wordt de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met de belangrijkste uitgangspunten voor de herontwikkeling van de KC-locatie, zoals uitgebreid omschreven in de Nota van Uitgangspunten (bijlage 1). Daarnaast staan in dit raadsvoorstel de belangrijkste conclusies van uitgevoerde onderzoeken beschreven en onderbouwt het college waarom het voor de KC-locatie, na een brede afweging, voorstelt te kiezen voor sloop-nieuwbouw als uitgangspunt voor de herontwikkeling. Brede afweging sloop-nieuwbouw De gemeenteraad heeft op 25 maart 2021 de motie ‘Eerst duidelijkheid Conservatorium’ (RIS308301) aangenomen. Het college heeft in reactie op deze motie een onafhankelijk cultuurhistorisch onderzoek laten uitvoeren naar het huidige gebouw op de locatie. Hiermee geeft het college ook invulling aan de motie RIS305969 ‘Geef bijzondere architectuur de aandacht die het verdient’, zoals aangenomen in de raadsvergadering van 14 juli 2020, en de motie RIS308304 ‘Hergebruik Koninklijk Conservatorium’.

Mede op basis van de uitkomsten van verschillende onderzoeken die de afgelopen periode zijn uitgevoerd heeft het college een integrale afweging gemaakt tussen sloop-nieuwbouw en behoud van het bestaande KC-gebouw als uitgangspunt voor de herontwikkeling van de KC locatie. Met dit raadsvoorstel legt het college deze afweging voor aan de gemeenteraad. Om een goede afweging te kunnen maken over behoud danwel sloop-nieuwbouw als uitgangspunt voor de herontwikkeling heeft het college de volgende vijf aspecten in overweging genomen: 1. 2. 3.

4. 5.

Cultuurhistorie - is het gebouw cultuurhistorisch waardevol? Technische staat – wat is de technische staat van het gebouw en wat zijn de technische mogelijkheden van behoud? Ruimtelijke en programmatische aspecten – hoe verhouden sloop-nieuwbouw en behoud zich tot ruimtelijke en programmatische ambities die de raad heeft vastgesteld in de structuurvisie CID, zoals verdichting, vergroening, openbare ruimte? Ontwikkelstrategie – wat zijn de gevolgen voor de gemeentelijke ontwikkelstrategie? Financiën - Met welke financiële aspecten moet rekening worden gehouden in de afweging tussen sloop-nieuwbouw en behoud van het pand?

1- Cultuurhistorie De cultuurhistorische waarde van het huidige Koninklijk Conservatorium gebouw is onderzocht door het bureau Steenhuis Meurs. Het rapport is bijgevoegd bij dit voorstel. Zij concluderen dat het pand van grote cultuurhistorische waarde is: Het gebouw is van betekenis in het oeuvre van de architect Leo Waterman. Het gebouw is één van zijn grotere nog bestaande werken en is vrijwel intact gebleven. In architectuur is het een krachtig voorbeeld van Post 65-architectuur. In functie weerspiegelt het gebouw de veranderingen die het (muziek)onderwijs in de jaren zestig en zeventig onderging. Het Koninklijk Conservatorium is van stedenbouwkundige waarde als schakel tussen twee stedelijke systemen en als poortwachter aan de kop van het Prinses Beatrixkwartier.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

-

Het Koninklijk Conservatorium heeft als ensemble bijzondere waarde. Dit ensemble bestaat uit: o De hoofdopzet van het gebouw, bestaande uit een aantal bouwvolumes rond twee groene binnenhoven, met in het hart een centrale ontmoetingsruimte. o De sterke geleding en de zorgvuldig afgestemde compositie van volumes, met veel hoogte- en maatverschillen. o Verschillende aspecten van het Koninklijk Conservatorium geven het gebouw architectonische waarde, zoals de kubische vormgeving, de toegepaste materialen en de technische geavanceerdheid op het gebied van akoestiek.

Het rapport kent naast de waardebepaling (rapport 1) ook een tweede deel dat toeziet op de mogelijke planontwikkeling op de locatie (rapport 2). Dit deel van het rapport is bedoeld als inspiratie en biedt aanknopingspunten voor behoud van cultuurhistorische waarde bij een herontwikkeling op locatie. Daarbij zijn verschillende ‘niveaus’ van behoud meegenomen. Het behoud van de ensemblewaarde is hierbij van belang, daarmee wordt bedoeld dat indien er delen behouden worden er een wezenlijk ensemble van de KC overblijft. 2- Technische staat bestaande gebouw en mogelijkheden hergebruik De gemeente heeft een onderzoek naar de technische staat van het bestaande gebouw laten uitvoeren door IDDS bouw- en sloopmanagement BV. Dit bureau heeft de technische en energetische kwaliteit van het gebouw in kaart gebracht en schetst de technische hergebruikmogelijkheden. IDDS stelt dat de technische staat van het gebouw matig tot redelijk is. De voornaamste gebreken staan in lijn met bouwjaar, bouwstijl en/of gebruiksfunctie van het object. Daarnaast beschrijft IDDS dat het gebouw specifiek ontworpen is voor de huidige (conservatorium) functies met zeer specifieke eisen. Als gevolg hiervan stelt IDDS dat het gebouw incourant is en een efficiënt toekomstig gebruik van het gebouw bemoeilijkt.

Om het pand aan te passen aan de eisen van deze tijd (met betrekking tot duurzaamheid, veiligheid, functionaliteit, comfort en toegankelijkheid minder validen) stelt IDDS dat meerdere (grootschalige) ingrepen nodig zijn om het gebouw weer in goede technische staat te brengen waarbij kostbare ingrepen benodigd zijn om het gebouw technisch en energetisch te laten voldoen aan de moderne eisen. 3- Ruimtelijke aspecten In de structuurvisie CID zijn verschillende gebiedsambities beschreven voor de intensivering van het gebied. Het gaat dan o.a. om openbare ruimte, parkeren, mobiliteit, plintfuncties en de verbindingen binnen het gebied. Parkeren, logistiek en openbare ruimte Bij volledig behoud van het huidige gebouw is er geen tot minimale mogelijkheid voor de aanleg van een ondergrondse parkeergarage en logistieke oplossing. Bij gedeeltelijk behoud ontstaan er mogelijkheden voor een parkeeroplossing op eigen plot maar hiervan zal de capaciteit onvoldoende zijn om volledig te kunnen voldoen aan gemeentelijk normen. Dit betekent dat, bij een variant van behoud, het parkeren en logistiek, in ieder geval deels, in de openbare ruimte, inpandig op het maaiveld, of in een gezamenlijke parkeervoorziening elders in het gebied moet worden opgelost. Deze functies staan op spanning met de ambitie om openbare (groene) ruimte toe te voegen in het gebied en levendige open plinten te maken.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

Mogelijk kunnen bij behoud de bestaande binnenhoven publiek toegankelijk worden gemaakt. Een nadeel van deze oplossing is dat deze ruimte moeilijk toegankelijk is te maken als openbaar terrein, omdat het ingesloten ligt door het huidige gebouw. Nader onderzocht moet worden hoe in het bestaande gebouw levendige plintfuncties gerealiseerd kunnen worden, rekening houdend met de bovengrondse logistieke en parkeeropgave. Een sloop-nieuwbouw variant biedt de mogelijkheid om parkeren en logistiek ondergronds te brengen, waardoor bovengronds een groen, toegankelijk pocket park aangelegd kan worden. Doordat de volledige parkeervoorziening en de logistiek ondergronds kan worden gebracht, is er bij een sloopnieuwbouw variant tevens geen/minder sprake van een druk op de openbare ruimte voor parkeren en logistiek. De plinten van de nieuwe gebouwen kunnen een open, toegankelijke uitstraling krijgen. Ruimtelijke opzet, plintfuncties en schakelfunctie van de locatie In de gebiedsvisie CID zijn scherpe ambities geformuleerd m.b.t. verdichting, toevoegen van werkgelegenheid, ruimtelijke kwaliteit, plintfuncties en voorzieningen in het gebied. Voorts is de Koninklijk Conservatorium locatie een belangrijke schakel tussen het CS-Oost en Beatrixkwartier, en is het wenselijk om met de toekomstige invulling deze schakelfunctie te optimaliseren. Het bestaande KC gebouw is 19.000 m2 groot.

Indien het huidige gebouw behouden dient te blijven zal dit, mede door de technische beperkingen, zeer waarschijnlijk tot een kleiner ontwikkelvolume leiden dan een sloop-nieuwbouw variant. De gewenste verdichting en toevoeging van werkgelegenheid kan hierbij in mindere mate bereikt worden dan bij een sloop-nieuwbouw variant. 4- Ontwikkelstrategie Behoud van het bestaande KC gebouw past niet in de huidige ontwikkelstrategie van de gemeente op de KC locatie. De gemeente werkt op dit moment met het Rijksvastgoedbedrijf (bestuursovereenkomst) en de ANWB (intentieovereenkomst) samen om een gecoördineerde ontwikkeling op de KC locatie tot stand te brengen. Partijen realiseren hierbij, in nauwe onderlinge afstemming, ieder een eigen ontwikkeling, boven op een ondergrondse garage. voor de gemeente is duidelijk dat deze beoogde verdichting binnen het CID niet te realiseren is met behoud van het bestaande pand. Bovendien geldt dat voor de ANWB een transformatievariant geen reële optie is, gelet op hun programma van eisen en de benodigde functionaliteiten. Het college heeft de ANWB onderzoeksexclusiviteit gegeven om op de KC locatie een nieuw, duurzaam, toegankelijk en innovatief hoofdkantoor te realiseren, in combinatie met een ondergrondse parkeergarage.

Indien wordt besloten tot behoud van het KC zal dit naar verwachting leiden tot een heroverweging aan de zijde van de ANWB met als mogelijke consequentie een vertrek van de ANWB uit de Haagse regio. Indien wordt gekozen voor behoud van het bestaande KC gebouw zal de gemeente tot een nieuwe ontwikkelstrategie moeten komen en de gemaakte afspraken met RVB en ANWB heroverwegen. Dit zal in ieder geval leiden tot forse vertraging van de planning van de ontwikkeling van de KC locatie. 5- Financiën Om een eerste inschatting te kunnen krijgen van de financiële consequenties van behoud heeft de gemeente aan IDDS een kostenraming gemaakt van een renovatie van het bestaande KC gebouw, uitgaande van de huidige functie. Immers, anders dan bij sloop-nieuwbouw ligt er op dit moment nog geen uitgewerkt plan voor uitgaande van herontwikkeling.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

De kosten van deze renovatie raamt IDDS op € 43,9 miljoen. IDDS geeft bovendien aan dat het gebouw specifiek is ontworpen voor de huidige functies met zeer specifieke eisen. Dit maakt een efficiënte en financieel gezonde exploitatie van het gebouw voor toekomstige functies complex. Het is daarom zeer onzeker dat de hoge kosten voor renovatie en modernisatie in de toekomst terugverdiend kunnen worden. Hergebruik van het gebouw zal daarom zeer waarschijnlijk leiden tot een verlies op de herontwikkeling en het verlies van het positieve saldo voor de gemeente van de sloop/nieuwbouw variant. Een mogelijkheid zou zijn om delen van het Koninklijk Conservatorium te behouden en daarmee de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarden (gedeeltelijk) in stand te houden, mits de nieuwe onderdelen zorgvuldig op het bestaande aansluiten en de opzet en vormgeving van het gebouw voortbouwen op de ruimtelijke essenties van Watermans ontwerp. Behoud van delen van het gebouw is niet specifiek onderzocht, maar gezien de uitkomsten van onderzoek naar de herontwikkelingsmogelijkheden is het waarschijnlijk dat ook deze variant leidt tot een aanzienlijke verslechtering van het financiële resultaat en/of verlies aan functionaliteit van de locatie. Vanuit een financieel perspectief wordt daarom geadviseerd om sloop/nieuwbouw als uitgangspunt te hanteren voor deze locatie.

Mede omdat het verlies van de positieve grondwaarde op deze locatie ook invloed kan hebben op de financiële haalbaarheid van het CID als geheel. Conclusie brede afweging Bovenstaande in overweging nemend komt het college tot de conclusie dat een herontwikkeling met behoud van het bestaande KC gebouw grote nadelen kent. Niet alleen leidt dit tot verlies van economische potentie, ook op verschillende belangrijke gebiedsambities van de recent vastgestelde structuurvisie CID moet ingeleverd worden. Het gaat dan o.a. om de ambitie om de groei van de stad gestalte te geven door intensivering in dit gebied, waarbij sprake is van kwalitatieve openbare ruimte, vergroening, verduurzaming en hoogwaardige mobiliteit. Dat in ogenschouw genomen is het college van mening dat een sloop-nieuwbouw variant het meest aansluit bij de ambities voor het gebied zoals geformuleerd in de structuurvisie CID en de gebiedsagenda’s Campusboulevard, Policy Campus en Beatrixkwartier. Alhoewel behoud van het gebouw vanuit cultuurhistorisch perspectief wenselijk zou zijn, weegt dit te weinig op tegen de consequenties voor de kwaliteit en kwantiteit van het ontwikkelprogramma en het gebied. Tot slot neemt het college ook financiële aspecten mee. De variant sloop-nieuwbouw leidt tot een positieve grondexploitatie.

De ontwikkeling op de KC doet hiermee een belangrijke positieve bijdrage aan de financiële haalbaarheid van het CID. Hergebruik van het gebouw zal zeer waarschijnlijk leiden tot een verlies op de herontwikkeling. Het college maakt daarom de afweging om de gemeenteraad voor te stellen sloop-nieuwbouw als uitgangspunt te kiezen voor de herontwikkeling van de KC locatie. Nota van Uitgangspunten KC locatie In de afgelopen periode heeft de gemeente, samen met het Rijksvastgoedbedrijf en de ANWB de mogelijkheden voor een gecombineerde ontwikkeling op de KC-locatie onderzocht, uitgaande van sloop-nieuwbouw. Uitkomst van deze verkenning heeft geleid tot een gezamenlijke planopzet. Omwonenden en belanghebbenden hebben kunnen reageren op de plannen en advies uit kunnen brengen tijdens een participatieproces.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

De gemeente heeft dit vervolgens vertaald in een Nota van Uitgangspunten. De samenwerking met twee ontwikkelende partijen op de KC locatie is een uitdagende opgave. Deze Nota van Uitgangspunten (NvU) is opgesteld om de ruimtelijke en programmatische voorwaarden voor de verdere planvorming voor de herontwikkeling van de KC-locatie vast te leggen. Er is sprake van een verdiepingsslag ten opzichte van de reeds vastgestelde Gebiedsagenda’s Policy Campus (2018) en Campusboulevard (2019) voor dit specifieke gebied. Daarnaast heeft de gemeente diverse onderzoeken laten uitvoeren, o.a. naar de cultuurhistorische waarde en de naar de technische staat van het bestaande gebouw. Ruimtelijk Plan De KC-locatie is een belangrijke locatie voor nieuw kantoorprogramma. De ligging van de locatie biedt kansen om de relatie te verbeteren tussen het Rijkskantoren district rondom CS / CS-Oost en het zakelijke kantorendistrict in het Beatrixkwartier. De gemeente zet daarom in op het realiseren van nieuwe kantoren op de KC-locatie. Woningbouw wordt mogelijk gemaakt op andere locaties in het Beatrixkwartier t.b.v. het realiseren van een gemengd zakendistrict waar wordt gewoond en gewerkt. Om tot een goede economische toplocatie te komen wordt er ingezet op het toevoegen van (economische) voorzieningen in de plint zodat het maaiveldmilieu verlevendigd en er een bruisende omgeving gecreëerd kan ontstaan.

Zichtbare, royale entrees aan zowel de Juliana van Stolberglaan en de Prinses Beatrixlaan / pocketpark dragen hier aan bij zodat de ontwikkeling een relatie aangaat met zowel CS / CS-Oost als het Beatrixkwartier. Daarnaast wordt er bovendien ingezet op het creëren van verblijfsplekken op de plot zelf voor werknemers en bewoners van het Beatrixkwartier, en omwonenden van de aanpalende woonwijken, door middel van het realiseren van een pocketpark. Hierbij wordt er zorg gedragen voor een goede relatie tussen de gebouwen en pocketpark, zodat deze zowel als entree voor de nieuwe kantoren als verblijfplek voor de buurt kan dienen. Door de belangrijke positie in het CID wordt er ingezet op een alzijdig karakter van de ontwikkeling, waarin mede wordt geanticipeerd op de mogelijke toekomstambitie om op de Utrechtsebaan een park te ontwikkelen. Ook hier moet er dus een goede voorzijde mogelijk zijn. Aangezien de gemeente de ANWB als belangrijke werkgever voor Den Haag wil behouden is de KClocatie voor de nieuwe huisvesting van de ANWB aangeboden en gezien de centrale ligging tussen CSOost en het Beatrixkwartier en de nabijheid van de Utrechtsebaan heeft de ANWB er voor deze locatie gekozen.

De ANWB heeft een uitgesproken idee over haar nieuwe huisvesting; het wordt een compact en ‘clubhuis-achtig’ concept met grote vloeren en omvangrijke atria met een totaal metrage van circa 25.000 m2 BVO. De overige circa 35.000 m2 BVO is gereserveerd voor het Rijksvastgoedbedrijf (RVB), die hier een nieuw Rijkskantoor zullen realiseren voor een nog nader te bepalen gebruiker. Totaal komt er dus circa 60.000 m2 BVO op deze locatie (metrages worden definitief na afronding van ontwerpfase). Door de realisatie van de KC-locatie met aandacht voor de openbare ruimte en openbaar toegankelijke plinten ontstaat een aangenaam verblijfsgebied voor de werknemers en voor de omwonenden. De KClocatie zorgt voor een logische verbinding met zowel CS-Oost als het Beatrixkwartier, waar de laatste jaren ook de nodige hoogwaardige kantoor- en woongebouwen zijn gerealiseerd en in de toekomst nog meer kantoor- en woongebouwen zullen worden gerealiseerd.

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

De bouwvolumes en hoogtes hebben consequenties voor de bezonning en windhinder in het gebied en de omgeving. De resultaten van deze onderzoeken zijn opgenomen in de Nota van Uitgangspunten, waarbij de conclusie is dat de Haagse Bezonningsnorm in beperkte mate wordt overschreden. Met de vaststelling van de NvU stemt de gemeenteraad hiermee in. Hierbij moet aangetekend worden dat deze woningen in de huidige situatie, onafhankelijk van een ontwikkeling op de KC locatie deels al niet voldoen aan de norm. Daarnaast is de conclusie dat er in de uitwerking maatregelen benodigd zijn om het geconstateerde windklimaat te verbeteren. Bij de verdere uitwerking van het bestemmingsplan en de bouwplannen zal dit verder geoptimaliseerd en uitgewerkt worden. Economie De KC-locatie biedt volop kansen om invulling te geven aan de ambitie om het Central Innovation District (CID) te ontwikkelen tot een economisch topmilieu met voldoende ruimte voor kantoren en instellingen met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en innovatieve buitenruimte. Het is een strategische locatie om invulling te geven aan het gemeentelijke economisch beleid zoals onder andere vastgelegd in de Kadernota economisch beleid (RIS303550) en in de kantorenstrategie 2018 – 2030 ‘De gebruiker centraal 2.0’ (RIS300807).

De herontwikkeling van de KC locatie is van groot belang voor de economische ontwikkeling van Den Haag, en het CID in het bijzonder. Hiermee blijft de ANWB als grote werkgever behouden voor Den Haag en kan de RVB invulling geven aan haar ambitie om moderne en gezonde verzamelkantoren nabij Den Haag CS te realiseren. Mobiliteit en Duurzaamheid Een ontwikkeling op de KC locatie moet voldoen aan de verschillende gemeentelijke normen en eisen op het gebied van mobiliteit. Met een ondergrondse parkeergarage (voor auto en fiets) en ondergrondse logistiek past de NvU goed in de gemeentelijke mobiliteitsvisie. Mede op basis van de participatie wordt onderzoekt om een deel van de parkeergarage openbaar toegankelijk te maken. ANWB heeft als wens om een groter aantal parkeerplaatsen te realiseren dan de gemeentelijke parkeernorm voorschrijft. Door haar deel van de parkeeroplossing op de KC locatie openbaar toegankelijk te maken kunnen deze parkeerplekken, behalve door eigen medewerkers, ook door buurtbewoners en bezoekers worden gebruikt. Voor deze ontwikkeling geldt dat duurzaamheid in de breedste zin onderdeel is van de gebiedsontwikkeling. Daarvoor zijn wij met de initiatiefnemers in overleg over de energieprestatie, duurzaamheids- en biodiversiteitsambities van de nieuwbouw. Ook het nieuw te realiseren pocket park draagt bij aan deze ambitie.

Daarbij geldt dat nieuwbouw conform het Stedelijk Energieplan 2020 “Schone Energie voor Den Haag”, niet op gas wordt aangesloten en zich moet beroepen op lokale lage temperatuur bronnen. Financiën Op basis van de Nota van uitgangspunten (NvU) heeft de gemeente de financiële haalbaarheidsanalyse grondexploitatie uitgevoerd. Het uitgangspunt hierbij is dat de gemeente actief grondbeleid voert: de gemeente verwerft de locatie, maakt deze geschikt voor bebouwing en verkoopt bouwkavels aan de ontwikkelende partijen (ANWB en RVB). De haalbaarheidsanalyse laat zien dat, indien wordt gekozen voor sloop-nieuwbouw, een positief financieel projectresultaat verwacht wordt. Dit positieve resultaat is onderdeel van de gehele financiële business case van het CID.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

Participatie Omdat de KC-locatie een gemeentelijke ontwikkellocatie betreft, heeft de gemeente invulling gegeven aan de participatie- en communicatie bij de totstandkoming van de NvU. Hiervoor is een participatieen communicatieaanpak uitgewerkt, volgens het stappenplan zoals vastgelegd in het Participatie- en communicatieplan CID (RIS303006), zie onderstaand kader. Participatieniveau: adviseren Op 5 oktober 2021 organiseerde de gemeente een online startbijeenkomst over de plannen voor de locatie van het Koninklijk Conservatorium (KC-locatie). Deze bijeenkomst was de start van het participatieproces om te komen tot een Nota van Uitgangspunten. Op 26 oktober organiseerde de gemeente een fysieke participatieavond. Specifiek heeft de gemeente aan belanghebbenden advies gevraagd over de invulling van plintfuncties in de nieuwe gebouwen en voor de toekomstige inrichting van het nieuw te realiseren pocketpark. Daarnaast was er gelegenheid in algemene zin te reageren en ideeën en/of suggesties in te brengen. De gemeente heeft een groot aantal reacties ontvangen. Deze reacties zijn uitgebreid samengevat in de Nota van Uitgangspunten, hoofdstuk Participatie. Met behulp van de ontvangen reacties en adviezen heeft de gemeente de plannen uitgewerkt in een Nota van Uitgangspunten.

Naar aanleiding van de ontvangen reacties tijdens de participatie zijn de plannen op de verschillende punten aangepast, dan wel concreter uitgewerkt. De belangrijkste drie zijn: Tijdens de participatie zijn door deelnemers veel zorgen geuit over de maximale hoogte van de toren (110 meter). Er werd gepleit om een maximale hoogte van 75 meter te hanteren, vergelijkbaar met de hoogte van het gebouw Centre Court aan de overkant van de Beatrixlaan. Specifiek zijn direct omwonenden bezorgd over de effecten op de bezonning en het windklimaat in de omgeving. In de NvU wordt, mede naar aanleiding van deze zorgen, voorgesteld de maximale hoogte te beperken van 110 naar 91 meter. Het ontwikkelvolume voor het Rijksvastgoedbedrijf vermindert hierdoor van circa 40 naar 35 duizend m2. Hiermee wordt deels tegemoet gekomen aan de participatie. Deze aanpassing leidt tot verbeteringen qua bezonning en windklimaat. Tegelijk blijft hiermee sprake van een haalbare ontwikkeling voor ANWB en RVB en kan de planning gehaald worden. Dit is met name voor de ANWB een belangrijk punt. Verdere verlaging van de hoogte betekent dat er tot een nieuw stedenbouwkundig ontwerp moet worden gekomen, met bijbehorende effecten op de planning (vertraging). Tijdens de participatie hebben buurtbewoners veel aandacht gevraagd voor de hoge parkeerdruk in de omliggende wijk.

Er wordt gepleit om de nieuw te realiseren ondergrondse parkeergarage ook publiek toegankelijk te maken voor bezoekers en bewoners uit de wijk. Mede naar aanleiding hiervan onderzoekt de gemeente, samen met de ANWB, de haalbaarheid hiervan. ANWB heeft als wens om een groter aantal parkeerplaatsen te realiseren dan de gemeentelijke parkeernorm voorschrijft om haar deel van de parkeeroplossing op de KC locatie openbaar toegankelijk te maken en deze door buurtbewoners en bezoekers kunnen worden aangewend. Er zijn diverse vragen gesteld over de toekomstige kwaliteit en inrichting van het nieuwe pocketpark. Men vraagt zich af of de gewenste kwalitatieve vergroening kan worden bereikt en of hier een prettige plek met verblijfskwaliteit kan ontstaan. Door deelnemers tijdens de participatie zijn verschillende ideeën en suggesties ingebracht over de toekomstige inrichting. Zo pleiten buurtbewoners ervoor om voldoende voorzieningen en zitgelegenheden in het pocketpark te realiseren voor de werknemers van de nieuwe kantoren. Het is voor de gemeente daarnaast van groot belang om op de KC-locatie ruimte te creëren voor vergroening, in de vorm van een pocketpark, als eerste stap van de gewenste vergroening van het gebied.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10216320

-

In een volgende fase zullen nadere afspraken worden gemaakt over het ontwerp en de inrichting van het pocketpark. Hierbij zal in ieder geval een ecoloog worden betrokken. De gemeente zal daarnaast de adviezen vanuit de participatie betrekken bij de uitwerking.

Planning en vervolg Samen met de ontwikkelende partijen ANWB en RVB is een integrale projectplanning uitgewerkt. Op basis van deze planning zal, na besluitvorming over deze NvU, het project verder worden uitgewerkt. ANWB hecht aan een snelle ontwikkeling van hun nieuwe hoofdkantoor, zodat ze in 2025 kunnen verhuizen. Voor het RVB geldt dat het nieuwe rijkskantoor benodigd is in het kader van de portefeuillestrategie van het Rijksvastgoed, maar dat er nog geen eindgebruiker (huurder) bekend is. De huidige planning laat zien dat oplevering van de ANWB mogelijk is per eind 2025. Oplevering van het RVB gebouw is mogelijk in 2026. Echter, aan deze planning zitten nog flinke uitwerkingsopgaven en verschillende risico’s die de komende tijd verder uitgewerkt moeten worden. In 2022 is besluitvorming van het projectdocument en grondexploitatie beoogd en zal de gemeente overeenkomsten sluiten met ANWB en RVB ten behoeve van grondreservering en verdere samenwerking. Uitgangspunt voor de gemeente is dat de ontwikkeling van beide gebouwen in een gecoördineerde ontwikkeling worden gerealiseerd om overlast van bouwactiviteiten zoveel mogelijk te beperken. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 13 januari 2022, Besluit: I.

In te stemmen met het principe van sloop-nieuwbouw als uitgangspunt voor de herontwikkeling van de KC locatie; II. In te stemmen met bijgevoegde Nota van Uitgangspunten voor de herontwikkeling van de Koninklijk Conservatorium locatie (KC locatie); III. Het college de opdracht te geven het project uit te werken richting een grondexploitatie conform de uitgangspunten van de NvU en haalbaarheidsanalyse; IV. De kosten die hiervoor gemaakt worden (voorbereidingskosten) te activeren onder immateriële vaste activa conform artikel 3 lid 6 van de Verordening Beheersregels Grondexploitaties en Strategisch Bezit van de gemeente en Artikel 5.3.2 van de Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken van de Commissie BBV, zodat deze bij vaststelling van de grondexploitatie ten laste van de grondexploitatie gebracht kunnen worden. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 10 februari 2022. De griffier,

De voorzitter,

9/9