20211105-RIS309924 Besteding Enecomiddelen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw (123 mln.)

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Datum

Registratienummer

1 oktober 2021

DSO/10169331 RIS309924

Bestedingsvoorstel Enecomiddelen verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw (123 mln.) Naar aanleiding van het coalitieakkoord 2019-2022 (RIS304121) ‘Samen voor de stad’ is door uw raad met de vaststelling van het Voorstel van het college inzake Toekennen verkoopopbrengst Eneco (RIS305669) € 123 mln. Enecomiddelen beschikbaar gesteld voor het verhogen van de kwaliteit in gebiedsontwikkelingen en sociale woningbouw. Naast deze genoemde Enecomiddelen zijn er voor investeringen in gebiedsontwikkelingen en sociale woningbouw voor deze zes gebieden ook andere dekkingsbronnen beschikbaar gesteld, naar aanleiding van het Coalitieakkoord 2018-2022 (RIS299794): twee keer € 15 mln. nieuwe beleidsmiddelen ten behoeve van gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw middels de resultaatbestemming 2019 (RIS305192) en voordelen van het project Rotterdamsebaan tot een max van € 25 mln. voor gebiedsontwikkelingen CID & Binckhorst middels de begroting. Deze budgetten zijn/worden gedoteerd aan de reserve Grote Projecten (RGP). Gezien de grote overlap voor wat betreft bestemmingsdoelen worden deze middelen, voor zover daar nog geen besluitvorming over heeft plaatsgevonden, betrokken bij de verdere uitwerking. Tabel 1: Verdeling Eneco verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen en sociale woningbouw zoals vastgelegd in het besluit Toekennen verkoopopbrengst Eneco.

Gebied Percentage € bedrag (x € 1 mln.) De Kust Gezond 15% 18,4 Laan van NOI

10%

12,3

CS-Gebied

15%

18,4

HS-gebied

15%

18,4

Binckhorst

15%

18,4

Den Haag Zuidwest

30%

36,7

100%

122,6

In 2019 is gestart met de voorbereiding van de omvangrijke gebiedsontwikkelingen die een kwaliteitsimpuls geven aan een groot deel van de stad. Aangezien de Enecobudgetten toen nog niet beschikbaar waren, is dit voor € 4,4 mln. gedekt uit de middelen die eerder in het coalitieakkoord 2018-2022 zijn aangekondigd voor gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw (2 x € 15 mln.), zie resultaatbestemming 2019 (RIS305192). Daarnaast zijn in 2019 ook uit € 7,2 mln. aan middelen ingezet vanuit middelen vrijgekomen vanuit de Rotterdamsebaan (Roba). De Enecomiddelen die in 2020 zijn besteed, zijn ten eerste via projectbesluiten separaat vastgesteld (Middenboulevard, Zwolsestraat en de HAC). De overige kosten (€ 8,4 mln.) zijn in het raadsbesluit ‘Organisatie- en voorbereidingskosten verdeling Eneco-gelden’ (RIS307315) toegelicht. In totaal is in 2020 € 25,7 mln. ingezet vanuit de Enecomiddelen.

1/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Tabel 2: Uitputting Enecomiddelen 2020 gebieden (besloten in raad) Gebied bedrag (x € 1 mln.) De Kust Gezond Laan van NOI CS-Gebied HS-Gebied Binckhorst Den Haag Zuidwest

2020 Resultaat 12,4 1,0 1,0 1,1 8,6 1,6 25,7

In onderhavig raadsvoorstel worden per gebied voorstellen gedaan over de bestemmingsdoelen, inzet en verdeling van deze middelen in de periode 2021 –2025. In de Programmabegroting 2022 – 2025 zijn deze ramingen conform dit raadsvoorstel opgenomen. Dit raadsvoorstel is in lijn met hetgeen is opgenomen in het raadsbesluit ‘Bestedingsvoorstel Enecomiddelen verhoging kwaliteit in gebiedsontwikkeling’(RIS307128). Zoals in dit raadsbesluit genoemd, zijn ook nu de overwegingen bij inzet van de middelen als volgt: 1.

bijdragen aan realiseren gemeentelijke ambities voor hoge kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw;

2.

het daar waar mogelijk realiseren van een multiplier effect: a. aanvragen in het kader van Besluit Woningbouwimpuls 2020; b. opzetten van een integraal Programma voor Den Haag Zuidwest in samenwerking met het Rijk; c. gemeentelijke investeringen in de grote gebiedsontwikkelingen.

De inzet van de Woningbouwimpuls is gericht op: − − −

het versnellen van de bouw; het vergroten van het aantal nieuwbouwwoningen in een project; het vergroten van het aandeel betaalbare woningen voor mensen met een laag of middeninkomen.

Door de inzet van Enecomiddelen in combinatie met de middelen uit de woningbouwimpuls willen we investeren in de leefbaarheid en duurzaamheid van kwetsbare wijken. Zoals bekend worden de projecten in het kader van de uitvoering van de woningbouwimpuls (versnelling betaalbare woningbouw) uitgewerkt voor verdere besluitvorming. Het Rijk heeft hiervoor in 2020 en 2021 middelen via het Besluit Woningbouwimpuls 2020 beschikbaar gesteld onder voorwaarden dat de gemeenten minimaal een gelijk bedrag aan cofinanciering ter beschikking stellen en dat de beoogde woningbouw/noodzakelijke maatregelen (bijvoorbeeld in de infrastructuur) gerealiseerd worden. Het gaat nu om de volgende projecten: Binckhorst/HAC, Zuidwest (Dreven, Gaarden, Zichten, De Venen en de Assumburgweg) en in het CID (HS-kwartier en Laan van NOI/ICT Security Campus). In dit voorstel zijn voor de uitvoering/vereiste cofinanciering bedragen gereserveerd, voor zover nog niet eerder besloten. Zonder deze middelen is uitvoering van de projecten niet mogelijk. De uitwerking van deze plannen is/wordt ook separaat aan u voorgelegd. De meerjarenraming van de Enecomiddelen kan bij uitvoering veranderen en wordt regelmatig gemonitord waarbij een realistisch en kwalitatief ambitieniveau in de gebiedsontwikkelingen een belangrijk uitgangspunt zijn.

Mocht dit betekenen dat we daarmee moeten afwijken van de vastgestelde inzet van middelen dan wordt dit aan de raad voorgelegd en in het reguliere begrotingstraject verwerkt.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Met de ingezette ontwikkelingen in Binckhorst, CID en Den Haag Zuidwest geeft Den Haag vorm aan een forse verstedelijkingsopgave. De combinatie van binnenstedelijk bouwen in hoge dichtheid, vergroenen, verduurzamen en mobiliteitstransitie is een uitdagende opgave die vraagt om een integrale aanpak en veel aandacht voor kwaliteit. Zoals in het coalitieakkoord al aangegeven, stelt het college hoge eisen aan duurzaamheid en kwaliteit van gebouwen en buitenruimte. Het karakter van de stad, wijk en buurt moet worden meegenomen in de stedelijke ontwikkelingen. In de raadsbrief van 1 december 2020 (RIS307136) is door het college aangegeven hoe het ruimtelijk kwaliteitssysteem binnen de gemeente wordt versterkt. Onderdeel van deze voorstellen was de wijze van kwaliteitsborging bij gebiedsontwikkelingen zoals CID en Den Haag Zuidwest. De kosten voor kwaliteitsteams en beeldkwaliteitsplannen zijn meerjarig en worden per gebied tot en met 2025 uit de Eneco-middelen bekostigd. In de afdoening van de motie (motie RIS305669, afdoening RIS298919) ‘Evenwichtige verdeling gebiedsontwikkeling en woningbouw’ heeft het college bevestigd dat er sprake dient te zijn van een evenwichtige thematische verdeling van de middelen.

Echter, het op voorhand al een harde verdeling maken tussen het ‘verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen’ en ‘sociale woningbouw’ zal in de verdere uitwerking van de plannen mogelijk en onbedoeld tot inflexibiliteit en beperkingen kunnen leiden. In de reservering van de middelen van twee keer vijftien miljoen euro bestemd vanuit het coalitieakkoord van 2018-2022 ‘Den Haag, Stad van Kansen en Ambities’ (RIS299794) voor ‘Gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw’ wordt voor de uitgaven in de coalitieperiode 2019-2022 rekening gehouden met een evenwichtige verdeling van de middelen tussen de inzet voor gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw. De Kust Gezond Uitvoeringsprogramma De Kust Gezond (RIS290042) is het programma voor de verbetering van de kwaliteit van de buitenruimte in Scheveningen Bad en de haven. Zo worden onder andere de Noordboulevard, de Middenboulevard, de strandopgangen en belangrijke straten en pleinen opgeknapt. Ook krijgen fietsers en voetgangers meer ruimte. Scheveningen Bad moet uitnodigend en gastvrij zijn en een echt kustgevoel oproepen. Scheveningen moet het hele jaar door aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers zijn. Het doel is om hiermee de economie en werkgelegenheid een impuls te geven. Het Noordelijk havenhoofd heeft een vergelijkbaar doel.

Daar wordt een impuls gegeven voor de maritieme bedrijvigheid en een toevoeging aan de doelstellingen vanuit De Kust Gezond – jaarrond aantrekkelijke kust – door toevoeging van een hotel, horeca, leisure voorzieningen en recreatiewoningen. De parkeergarage en herinrichting van de openbare ruimte is een belangrijk aspect in het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Benutting 2021 In 2021 is naast de uitvoering van de Middenboulevard (€ 2,9 mln.) vooral ingezet op organisatie- en voorbereidingskosten. Het programma De Kust Gezond is dit jaar voor € 0,4 mln gefinancierd vanuit Enecomiddelen en hangt als een paraplu boven de diverse projecten. Binnen het programma wordt gestuurd op: samenhang projecten, integrale planning en risico’s, raakvlakken projecten, programma financiën, integrale communicatie. Voor de communicatie is een infopunt op de boulevard ingezet, wordt contact gehouden met omgeving en stakeholders middels informatie- en nieuwsbrieven, bijeenkomsten en overleggen. Ook zijn in 2021 Enecomiddelen ingezet voor de nazorg Vitalizee (€ 0,4 mln). Naar aanleiding van de beperkte draagkracht van het kelderdek van locatie Vitalizee in 2020 is gestart met een verkenningsfase met als doel de problematiek en mogelijke oplossingen in beeld te brengen. In 2021 is dit vervolgd en is de gemeente met de betrokken partijen in overleg over de oplossing voor het kelderdek.

De verwachting is dat ook in 2022 hier nog inzet voor verwacht wordt om de oplossing te implementeren.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Tabel 3: benutting 2021-2025 per gebied: De Kust Gezond De Kust Gezond bedrag (x € 1 mln.)

Actualisatie 2021

2022

Eneco

3,7

- Middenboulevard (RIS308708)

2,9

- Nazorg Vitalizee

0,4

2,3

- KNRM en NHH

0,7

- Leefbaarheidsplein Hennephof (RIS309415)

0,4

- UFA

1,2

2023 2025 0,0

2021 - 2025 2,7

- Gebiedscoördinatie en Programma management

0,4

RGP GO en soc. woningbouw

0

0

0,0

0

RGP GO Binckhorst & CID

0

0

0

0

Huidige bestemming 2022-2025 Ten behoeve van de ontwikkeling Noordelijk Havenhoofd is € 0,7 mln. gereserveerd ten behoeve van uitvoering korte damwand, aanleg ponton, inrichting openbare ruimte rondom KNRM/Simonis, tijdelijke beheerkosten op het Noordelijk Havenhoofd en post onvoorzien. Dit is een extra reservering boven op het huidige projectbudget begroot in verband met scopewijzigingen en vertragingen. Werkzaamheden starten najaar 2021. Voor de UFA is € 1,15 mln. gereserveerd met als doel het sluitend krijgen van de businesscase van UFA. Daarnaast is in de overeenkomst een gemeentegarantie afgesproken, waarvoor deze reservering als dekking benodigd is. De maximale gemeentegarantie is hoger dan de reservering, aangezien pas wanneer er een beroep gedaan moet worden op de garantie duidelijk is welk bedrag nodig is. De gereserveerde dekking is bepaald aan de hand reguliere risicopercentages en aan de hand van ramingen. De gemeentegarantie is noodzakelijk voor de businesscase van UFA. Middelen moeten toegekend zijn zodra de overeenkomst getekend wordt en de UFA zich volledig committeert. Volgens planning is dat in 2022. De resterende middelen € 0,4 mln worden ingezet voor de herinrichting van het Leefbaarheidsplein Hennephofkerk.

CID Den Haag Centraal & Laan van Nieuw Oost Indië (CS-NOI) Het gebied rondom Den Haag Centraal en Station Laan van NOI is onderdeel van het Central Innovation District (CID). Het CID ontwikkelt zich tot een internationaal competitief economisch district. In dit gebied krijgt een groot deel van de stedelijke groei van de stad gestalte. Het CID is een duurzaam, economisch, leefbaar en inclusief hart van de stad met uitstekende bereikbaarheid en internationale aantrekkingskracht. In de recent vastgestelde Structuurvisie CID worden de ruimtelijke kaders geschetst voor de ontwikkeling van het CID. Het gebied CS-NOI draagt hieraan bij met de realisatie van 8.500 woningen en 500.000 m2 kantoren met bijbehorende voorzieningen. Hiermee leveren we een bijdrage aan de Woonagenda en het Urgentieprogramma Kantoren (RIS300807), waarbij we rekening houden met duurzaamheidsbeleid in brede zin (Wegwijzer Den Haag klimaatbestendig (RIS308744), de nota Haagse hoogbouw: Eyeline en Skyline (RIS298448), het Puntensysteem groen- en natuurinclusief bouwen (RIS301953). Met het primaat voor de voetganger en fietser in deze gebieden, zetten we de mobiliteitstransitie in gang, zonder de huidige infrastructuur verder te belasten (conform Hoofdlijnenbrief Mobiliteitstransitie RIS 302361).

Tegelijkertijd ontstaat door het afschalen van de infrastructuur ruimte voor vergroening om de leefbaarheid van dit gebied te versterken en gebieden beter met elkaar te verbinden. De realisatie van deze opgaven vraagt aanzienlijke (meerjarige) financiële investeringen om de beleidsambities waar te kunnen maken. De twee stationsgebieden zijn verbonden via het Beatrixkwartier, die van zakendistrict verkleurt naar een meer gemengde omgeving. Bezuidenhout-West is door de huidige barrière van de Utrechtse Baan een geïsoleerd gebied, maar in de toekomst zijn hier ook kansen voor een betere aanhechting en verdere verstedelijking.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Benutting 2021 In 2021 is vooral aandacht gegaan naar verkenningen, voorbereidingen en kaders waarop de cofinanciering gerealiseerd kan worden. Dit betreffen rondom het Centraal Station grote ingrepen voor onder andere de voorbereiding groene overkapping bij de Grotiusplaats. De stationsomgeving rondom station Den Haag Laan van NOI wordt ingericht als internationaal toonaangevend cluster rondom het thema Security en ITTech, waarbij het station NOI als OV-knooppunt wordt versterkt. Er zijn gelden aangewend voor onder andere de Gebiedsagenda Beatrixkwartier en de verkenning toekomst station NOI. Tabel 4: benutting 2021-2025 per gebied: CID CS CID CS bedrag (x € 1 mln.)

Actualisatie 2021

2022

Eneco

1,2

- Reservering Policy Campus

0,4

- OVT terminal

0,7

- Overig

0,2

0,1

2023 2025 16,1 16,1

2021 - 2025 17,4 16,5 0,7

0,1

0,0

0,3

RGP GO en soc. woningbouw

0

0

0,4

0,4

RGP GO Binckhorst & CID

0,2

6,7

0,9

7,8

Tabel 5: benutting 2021-2025 per gebied: CID L v NOI CID L v NOI bedrag (x € 1 mln.) Eneco - Cofinanciering BZK BC NOI - Upgrade station Laan van NOI - Overig RGP GO en soc. woningbouw RGP GO Binckhorst & CID

Actualisatie

0,3 0,2

0,1

2023 2025 10,9

0,1 0 0

0,1 0 0,7

0,2 0,1

2021

2022

2021 - 2025 11,3

0,2 0,8

Huidige bestemming 2022-2025 Het CS-gebied is het gebied waar een sterke verdichtingsopgave gaat plaatsvinden gecombineerd met forse ingrepen in de infrastructuur om een vergroening mogelijk te maken. Door het toevoegen van kantoren, onderwijs en voorzieningen ontstaat de Policy Campus; een innovatief kenniscluster waarin overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven hun krachten bundelen om de maatschappelijke opgaves op te pakken. Om dit te kunnen realiseren is de inzet Enecomiddelen vanaf 2023 voor Businesscase BZK gereserveerd voor de cofinanciering van de Policycampus van totaal € 16,5 mln. CS. Het CS-NOI gebied is het gebied waar de verdichtingsopgave gaat plaatsvinden. Om dit te kunnen realiseren is de inzet Enecomiddelen voor de Businesscase BZK gereserveerd voor de cofinanciering van station Laan van NOI € 11 mln. (2022-2025). Overige middelen worden besteed aan voorbereidings- en organisatiekosten. CID station Holland Spoor Het Hollands Spoor kwartier staat aan de vooravond van een wijktransformatie waar wonen, werken en studeren samen gaan komen in een stedelijke en hoogwaardig groene omgeving. Vergroening en verduurzaming zijn nodig om een gezonde leefomgeving te realiseren voor de bestaande en toekomstige inwoners evenals de werknemers die in de wijk zullen neerstrijken in bijvoorbeeld het recent opgeleverde Stationspostkantoor.

Daarnaast draagt een hoogwaardige buitenruimte bij aan het welzijn van de studenten van onder andere ROC Mondriaan en De Haagse Hogeschool doordat het aantrekkelijker wordt om te ontspannen en studeren in de buitenlucht.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Benutting 2021 In 2020 - 2021 is de basis gelegd voor de grote gebiedsontwikkeling HS-kwartier, waarbij visie, kaders en ontwerpprocessen zijn opgestart. Deze organisatie- en voorbereidingskosten hebben betrekking op drie openbare ruimte projecten: Stadscampus HS, Laakhavens, Waldorpstraat en Haagvlietpoort. Daarmee vervult het een entreefunctie voor het gehele gebied dat in 2020 is versterkt met de nieuwe ingang en reizigerstunnel bij station HS. Aangrenzend aan deze entree loopt de Waldorpstraat met het bijbehorende viaduct welke op het moment voornamelijk een doorstroomfunctie vervult voor autoverkeer. Door de aanwezigheid van De Haagse Hogeschool kan het binnengebied ook wel als stadscampus worden gezien waar studenten voor dynamiek in de wijk zorgen. In Haagvlietpoort wordt de openbare ruimte rondom de ontwikkelingen van The Grace en Struijck II volledig heringericht zodat deze in de toekomst goed functioneert en past binnen de kwaliteitseisen. De Rijswijkseweg is een belangrijke verkeersader welke grenst aan de ontwikkelingen The Grace en Struijck II en die een verkeerskruising deelt met de Waldorpstraat Tabel 6: benutting 2021-2025 per gebied: CID HS CID HS bedrag (x € 1 mln.) Eneco - Cofinanciering BZK BC HS (RIS309486) - Campus Laakhaven HS visie - Haagvlietpoort - NvU GO Laakhavens - Overig RGP GO en soc. woningbouw RGP GO Binckhorst & CID

Actualisatie

1,8

0,1

2023 2025 15,4

0,4 0,3 0,7 0,4 0 0

0,1 0 1,1

0,2 0,1

2021

2022

2021 - 2025 2,0

0,2 1,2

Huidige bestemming 2022-2025 Voor het HS Kwartier, waar zo’n 3.500 woningen worden gerealiseerd, is op 10 september 2020 door het ministerie van BZK via een beschikking te kennen gegeven dat de aanvraag voor de Businesscase HS Kwartier is toegekend. Een eerste uitwerking is voorgelegd in het raadsvoorstel inzake ‘Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier’ (RIS309486). Het gaat hierbij om de besteding van een bedrag van € 20,3 mln. vanuit de BZK-regeling Woningbouwimpuls (WBI) onder voorwaarde dat de gemeente dit bedrag ook co-financiert. Als co-financiering is in 2020 al € 2 mln. gerealiseerd vanuit het algemene kader van programma 13 Stadsontwikkeling en Wonen. In de Businesscase HS Kwartier is met deze verplichting rekening gehouden door € 15,3 mln. dekking uit reserve Gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw (Eneco) op te nemen, naast een toerekening vanuit mobiliteitsmaatregelen (circa € 3 mln.). Binckhorst In de Binckhorst werkt de gemeente samen met vele anderen aan één van de grootste binnenstedelijke transformaties van ons land. De vier ambities, met als hoofddoelen wonen, werken en voorzieningen, duurzaamheid en vergroenen en mobiliteit, zoals opgenomen in het omgevingsplan betreffen: 1. een uitnodigend en karakteristiek woongebied; 2. economische factor van betekenis voor de stad; 3. proeftuin voor duurzaamheid en vergroening; 4.

stadsentree met regionale oriëntatie

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

De hoofdambitie voor de Binckhorst blijft het maken van een kwalitatief goede wijk met een juiste mix van wonen, werken, mobiliteit, inrichting van de buitenruimte, infrastructuur en voorzieningen. Verder worden voorbereidende stappen gezet voor de planvorming om de Binckhorst verder door te ontwikkelen. De gebiedsontwikkeling Binckhorst kenmerkt zich door een veelheid van (private) projecten in elkaars nabijheid, waarbij het van belang is dat de gemeente regie voert op de afstemming en coördinatie van de projecten om de bouwactiviteiten en bouwlogistiek soepel op elkaar te laten aansluiten. Benutting 2021 Voor 2021 zijn middelen nodig voor de voorbereiding en coördinatie van de verschillende plannen en initiatieven in de Binckhorst (programmamanagement), niet alleen met externe partijen, maar ook tussen de diverse diensten en portefeuilles. Ook zijn activiteiten noodzakelijk om toekomstige realisatie van bijvoorbeeld de investeringen in de inrichting van de buitenruimte/ infrastructuur (zgn.

Uitvoeringsstrategie met als resultaat een programmaplan openbare ruimte met fasering en investeringsplanning), planvorming voor het mogelijk maken van een voorzieningencluster (locatiestudie e.d.), een ontwikkelstrategie voor de Begraafplaats-/Spoorboogzone en de planvoorbereiding voor een mogelijke doorontwikkeling van de Binckhorst voor te bereiden (doorontwikkeling Omgevingsplan Binckhorst). Met de strategische verwerving in de Binckhorst wordt uitvoering gegeven aan eerdere contractuele afspraken over de verwerving van bepaalde percelen. De overdracht en financiële afhandeling vindt in 2021 plaats, t.l.v. de coalitiemiddelen CID-Binckhorst (via Reserve Grote Projecten). Tabel 7: benutting 2021-2025 per gebied: Binckhorst Binckhorst bedrag (x € 1 mln.) Eneco - Investeringen buitenruimte - Doorontwikkeling Binckhorst - Uitvoeringsstr. Binckhorst - Binckhorst Programmamgt. - Overig RGP GO en soc. woningbouw (RIS306644) RGP GO Binckhorst & CID

Actualisatie

2021 1,3

2022 0,7 0,6

2023 2025 7,8

2021 - 2025 9,8

0,3 0,2 0,4 0,3

0,1

3,0

0,5

4,6

1,0

1,3

1,5

4,4

5,9

Huidige bestemming 2022-2025 In het kader van de uitvoering van de BZK Woningbouwimpuls Binckhorst/HAC (RIS306644) om de woningbouw mogelijk te maken/versnellen, nemen wij conform dit eerdere raadsbesluit het resterende deel van de noodzakelijke gemeentelijke cofinanciering van € 4,1 mln. mee in dit verdeelvoorstel (over de jaren 2022-2025), te dekken uit de coalitiemiddelen gebiedsontwikkeling (via reserve Grote Projecten). Verder reserveren wij middelen voor de (gedeeltelijke) uitvoering van investeringen in de buitenruimte in de Binckhorst. In het Omgevingsplan Binckhorst en de beleidsregel kostenverhaal zijn de beoogde investeringen indicatief opgenomen. Dekking komt uit het geraamde kostenverhaal maar, zoals in het Omgevingsplan en beleidsregel kostenverhaal al eerder benoemd is, is dat onvoldoende. Den Haag Zuidwest De ambitie voor Den Haag Zuidwest reikt verder dan de verdichtingsopgave van 10.000 woningen. Ook op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs, sociale cohesie, veiligheid en gezondheid willen wij de achterstanden wegwerken. Binnen het Rijk is hiervoor het programma Leefbaarheid en Veiligheid opgezet, waarmee in het regeerakkoord door het nieuwe kabinet mogelijk nog meer middelen beschikbaar worden gesteld. Den Haag is één van de 15 gemeenten die is gevraagd om een programma op te zetten voor een stadsdeel met grootstedelijke problematiek.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Benutting 2021 Voor Zuidwest zijn en worden voorbereidingen verricht voor het verkrijgen van de structuurvisie Zuidwest, de Regiodeal en de speciale rijksstatus voor het integrale programma Leefbaarheid & Veiligheid Den Haag Zuidwest. Om onze aanvraag op een bijdrage uit het Rijksprogramma Leefbaarheid & Veiligheid (naar verwachting enkele honderden miljoenen euro’s) kracht bij te zetten, zullen wij de komende tijd stevig moeten inzetten op lobby, communicatie, participatie, onderzoek en business case (incl. exacte impact analyse). Verder houden we rekening met de benodigde middelen voor de gemeentelijke co-financiering voor de uitvoering van projecten Dreven, Gaarden en Zichten en De Venen in het kader van de woningbouwimpuls van BZK. In juli 2020 heeft het college het ambitiedocument Dreven Gaarden Zichten vastgesteld (305714) en in april 2021 de nota’s van uitgangspunten (RIS308508). Hierin wordt de sloop/nieuwbouw en gedeeltelijke renovatie van ca. 2.000 verouderde Staedion woningen en toevoeging van nog ca. 3.500 woningen omschreven. Met de toekenning van € 26,8 mln.

subsidie vanuit de woningbouwimpulsgelden van BZK en de hieraan gekoppelde voorgenomen gemeentelijke cofinanciering uit de Enecomiddelen gebiedsontwikkeling (waarvan in 2021 circa € 25,2 mln.) en extra impuls sociale woningbouw (circa € 1,5 mln.) is dekking voor de eerste fase van 10 jaar van deze herstructurering. Op basis van het plan voor de gebiedsontwikkeling van De Venen is vorig jaar door de gemeente Den Haag ook een aanvraag bij het Rijk ingediend voor de ‘Regeling Woningbouwimpuls’ voor een bedrag van circa € 7,5 mln. Deze aanvraag is in februari 2021 goedgekeurd. Waarbij 2,9 mln. dekking uit de reserve 'Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen sociale woningbouw ’is voorzien. De uitwerking van de planvorming De Venen en besluitvorming vindt nog plaats. Tabel 8: benutting 2021-2025 per gebied: Zuidwest Zuidwest

Actualisatie

bedrag (x € 1 mln.)

2021

2022

2023 2025

2021 - 2025

Eneco - Cofinanciering BZK DGZ (RIS308508) - Rijksprogramma LV Zuidwest - Communicatie - Programmateam - Cofinanciering BZK Venen - Openbare ruimte Moerwijk-O - Visie Zuid West - Overig RGP GO en soc. woningbouw RGP GO Binckhorst & CID

28,2 25,2 1,4 0,1 0,2

5,8

1,1

35,2

0 0

2,3 0

0,1 0,9 0,3 0,0 0

0,1 0,1 2,9 1,6 1,1 2,3 0

Huidige bestemming 2022-2025 Den Haag Zuidwest wil verder bouwen op de goede ervaringen die zijn opgedaan in de Regiodeal en treft daarom de voorbereidingen voor het opzetten van een krachtige en integrale aanpak zodat Den Haag Zuidwest over twintig jaar weer een wijk is die scoort op het Haags gemiddelde: “Zuidwest op zijn best”. Vanwege grootschaligheid van gebiedsontwikkelingen en de impact die dit heeft op de directe omgeving van de bewoners alsmede de introductie van de Omgevingswet heeft het College aangegeven dat we onze participatie-inspanningen verder intensiveren en professionaliseren. Ook moeten wij niet vergeten dat de mededeling dat woningen gesloopt worden, veel stress en onzekerheid oplevert voor de huidige bewoners. Dit vergt van de gemeente en haar partners veel en zorgvuldige communicatie.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

Verdere procedure Via dit raadsvoorstel leggen we 2021 en 2022 ter besluitvorming aan u voor en vragen we in te stemmen met het reserveren van de middelen conform de indicatieve meerjarenraming voor 2023 en verder. In deze meerjarenraming is reeds rekening gehouden met de voordelen Rotterdamsebaan ten behoeve van gebiedsontwikkeling CID/Binckhorst van € 25 mln. (RIS299794), waarvan € 5,2 mln. nog niet vrijgevallen is en gedoteerd is aan de reserve Grote Projecten. In het dictum wordt alleen besluitvorming gevraagd voor de op dit moment beschikbare dekking. De effecten van dit raadsvoorstel zijn grotendeels technisch verwerkt in de Programmabegroting 2022 – 2025 en de bijbehorende actualisatie van 2021. De afwijkingen van dit raadsvoorstel ten opzichte van de Programmabegroting 2022 – 2025 worden als eerste begrotingswijziging in de eerstvolgende begrotingsronde meegenomen. De uitwerking van de planvorming voor de projecten boven € 2,5 mln. wordt separaat aan u voorgelegd. Daarnaast worden afwijkingen via het reguliere P&C-proces aan u voorgelegd. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 7 september 2021, besluit: 1.

in te stemmen met de uitvoering van de activiteiten conform dit raadsvoorstel en het beschikbaar stellen van de bedragen per gebied voor 2021 en 2022 uit de reserve Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw en de Reserve Grote Projecten conform onderstaande tabel (bedragen * € mln.): 2021

2022

33,6

8,7

0,8

1,9

CID CS

1,2

0,1

CID Laan v Noi

0,3

0,1

CID HS

1,8

0,1

Binckhorst

1,3

0,7

28,2

5,8

0,0

2,4

0,2

10

Reserve Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw De Kust Gezond

Zuidwest Reserve Grote Projecten, label gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw Reserve Grote Projecten, label gebiedsontwikkeling Binckhorst & CID

9/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10169331

2.

in te stemmen met de reservering van de middelen voor 2023 en verder conform onderstaande tabel (bedragen * € mln.): 2023 - 2025

Reserve Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw De Kust Gezond

36,0 0,0

CID CS

16,1

CID Laan v Noi

10,9

CID HS

0,1

Binckhorst

7,8

Zuidwest Reserve Grote Projecten, label gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw Reserve Grote Projecten, label gebiedsontwikkeling Binckhorst & CID

1,1 1,7 1,1

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 5 november 2021. De griffier,

De voorzitter,

10/9