20211007-RIS309080 Versneld aanbrengen energiezuinige straatverlichting

Datum

Registratienummer

29 juni 2021

DSB/10088828 RIS309080

Voorstel van het college inzake versneld aanbrengen energiezuinige straatverlichting Toelichting De raadsleden Kapteijns en Balster hebben bij de bespreking van het raadsvoorstel Programmarekening 2018 (RIS302204) de motie ‘Wat let je? LED it be!’ ingediend. Deze motie is door de gemeenteraad aangenomen. In het coalitieakkoord 2019-2022 Samen voor de stad (RIS304121) is aangegeven dat het aanbrengen van energiezuinige straatverlichting versneld zal worden. Voor het versneld aanbrengen van energiezuinige straatverlichting is 12 miljoen euro van de extra incidentele middelen uit de verkoop van Eneco voor de verduurzaming van openbare ruimte (energiezuinige straatverlichting e.d.) gereserveerd. Dit is vertaald in de begroting 2020-2023 (RIS304372) en het Bestedingsplan Enecomiddelen Duurzaamheid en Energietransitie (RIS306372). Dit besluit gaat over hoe deze middelen worden ingezet, welke besparing wordt gerealiseerd en welke uitgangspunten hierbij gelden. Inleiding De gemeente Den Haag heeft zo’n 77.000 lichtpunten, waarvan op dit moment ca. 23% is voorzien van energiezuinige ledverlichting. Bij de Haagse straatverlichting is sprake van een grote besparingspotentie, aangezien de openbare verlichting de grootste energieverbruiker is en er goede mogelijkheden zijn om het energiegebruik terug te dringen.

Met de éénmalige impuls van € 12 miljoen kunnen conventionele armaturen, in hoger tempo dan nu het geval is, vervangen worden door nieuwe duurzame led armaturen. Zodoende wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. De versnelde uitrol van energiezuinige straatverlichting op basis van de éénmalige impuls wordt hierna verder toegelicht. Uitgangspunten De versnelde uitrol van energiezuinige straatverlichting vindt plaats binnen de kaders uit de Visie op Licht (RIS298658), waarin invulling is gegeven aan de doelen voor openbare verlichting die toezien op het bijdragen aan de veiligheid en leefbaarheid van de stad, het versterken van de beeldkwaliteit, het bijdragen aan duurzaamheid en het bijdragen aan goed beheer. Duurzaamheid Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat met het bestaande budget voor verduurzaming van de armaturen plus de incidentele impuls van €12 mln. tot en met 2024 gemiddeld ca. 6.000 conventionele armaturen per jaar kunnen worden vervangen door energiezuinige led armaturen, voorzien van telemetrie. Dit is een versnelling van de led vervangingen van gemiddeld 2.000 (afgelopen jaren) naar 6000 armaturen per jaar.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10088828

In deze situatie wordt d.m.v. de toepassing van led armaturen met telemetrie een energiebesparing van ca. 40% gerealiseerd in 2030 t.o.v. 2012. De besparing aan elektriciteit komt neer op ca. 7,32 GWh, omgerekend is dat het equivalent van 4,14 kiloton CO2 vermindering per jaar. Maximale besparing door toepassing telemetrie Standaard wordt bij de nieuwe armaturen telemetrie toegepast. Telemetrie biedt de mogelijkheid om het verlichtingsniveau op afstand aan te passen aan de behoefte en zo wordt de maximale elektriciteitsbesparing gerealiseerd. Het verlichtingsniveau kan mee veranderen als (het gebruik van) de openbare ruimte (tijdelijk) verandert en door adaptieve dimschema’s wordt het maximale duurzaamheidrendement benut. Uit rekenmodellen blijkt dat door de toepassing van enkel ledverlichting een maximale elektriciteitsbesparing van ca. 40% gerealiseerd kan worden als alle armaturen in de stad zouden zijn vervangen door led armaturen. De toepassing van telemetrie, wat een relatief lage investering is, leidt tot een zeer grote energiebesparing: door alle ledverlichting te dimmen door middel van telemetrie kan in dit geval zelfs een besparing van ca. 60% worden gerealiseerd, als alle verlichting hiermee is uitgerust. Daarom wordt nu begonnen met de toepassing van telemetrie, zodat in 2024 al bijna een derde van de armaturen er mee is uitgerust.

Een ander voordeel is dat door middel van telemetrie inzicht verkregen wordt in de prestatie van armaturen, waardoor het onderhoud efficiënter kan worden ingericht. Het verlichtingsareaal wordt toekomstbestendig gemaakt, doordat met telemetrie ieder lichtpunt autonoom kan schakelen. Zo wordt het mogelijk om in de toekomst 24/7 spanning toe te passen en het Haagse verlichtingsnet ook voor andere toepassingen te gebruiken. Het vervangingstempo In 2021 zal worden gestart met de vervanging van historische verlichting, oude (onzuinige) verlichting en er zal werk met werk worden gemaakt in integrale projecten. Ook wordt in 2021 een aanbesteding gestart voor een residentie armaturen familie, die daarna standaard wordt toegepast in residentiegebieden om zo de maximale duurzaamheids- en financiële voordelen te behalen en te voldoen aan de aanbestedingseisen. Dit houdt in dat het traject in 2021 start, waarbij het tempo in de volgende jaren zal toenemen, zodat naar verwachting tussen nu en 2024 in totaal ca. 24.000 armaturen zijn vervangen bovenop het huidige aantal van ca. 23%. Mocht uit de aanbesteding blijken dat er meer armaturen verduurzaamd kunnen worden, zal dat niet worden nagelaten. De uitrol per jaar wordt mede bepaald door de mate van bereikbaarheid, verkeershinder en de marktleveringen.

Daarom is het van belang dat er een bestemmingsreserve wordt gecreëerd, waarmee de versnelde uitrol van duurzame straatverlichting de komende jaren gefinancierd kan worden. Deze bestemmingsreserve zal tot en met 2025 in stand worden gehouden i.v.m. een eventuele uitloop van werkzaamheden.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10088828

Aantal vervangen armaturen 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Betaald uit OVL budget

Betaald uit duurzaamheidsmiddelen

Volledig besparingspotentieel De gemeente heeft als grootgebruiker een lager energietarief dan burgers. Energiebesparing en de energietransitie zijn een grote opgave waarmee kosten gemoeid gaan en er geen verwachting is dat dat zichzelf volledig rechtstreeks terugverdient. De verwachte maximale besparing op basis van dit plan na volledige realisatie betreft ca. €0,3 miljoen per jaar. Met ledverlichting en telemetrie wordt aanzienlijk minder energie verbruikt op termijn en dat is de hoofddoelstelling van de gemeente. Steeds minder energie gebruiken en steeds schonere energie. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college aangaande 22 juni 2021, besluit: I.

tot de uitvoering van de versnelde uitrol van duurzame straatverlichting waarbij een eenmalige impuls van €12,0 miljoen zal worden toegepast voor de vervanging van conventionele armaturen door nieuwe duurzame led armaturen.;

II.

tot het instellen van een bestemmingsreserve verduurzaming openbare verlichting t.b.v. de verduurzaming van de openbare verlichting binnen het programma Buitenruimte met ingang van 1 januari 2021;

III. tot de dotatie van €12,0 miljoen uit de reserve Duurzaamheid en Energietransitie aan de bestemmingsreserve verduurzaming openbare verlichting; IV. tot het vaststellen van de maximale hoogte van de reserve op €12,0 miljoen;

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10088828

V.

tot het aanhouden van de reserve tot en met 2025;

VI. tot het aanpassen van de begroting conform bijgevoegde begrotingswijziging, waarbij het bedrag wordt verdeeld over de jaarschijven 2021 t/m 2024. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 7 oktober 2021. De griffier,

De voorzitter,

4/4