20210714-RIS308436 Gewijzigd voorstel Programmarekening 2020

Datum

Registratienummer

25 juni

BSD/10103220 RIS308436

Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020

Toelichting 1. Inleiding De programmarekening vormt het sluitstuk van de planning- en control cyclus van het jaar 2020. Met deze programmarekening legt de gemeente verantwoording af over de realisatie van het beleid in 2020. Per programma verantwoordt het college: wat is er bereikt, wat is er gedaan en wat heeft het gekost. De gemeenteraad stelt de programmarekening 2020 vast. Het is van belang dat de raad alle realisatie en afwijkingen ten opzichte van de begroting over het afgelopen jaar goedkeurt. In de beleidsverantwoordingen zijn de financiële en inhoudelijke resultaten toegelicht. Het college biedt de programmarekening 2020 in twee (gewijzigde) raadsvoorstellen aan de raad aan: 1. Raadsvoorstel programmarekening 2020; hierin wordt het resultaat van 2020 van de gemeente Den Haag vastgesteld. 2. Raadsvoorstel resultaatbestemming 2020; hierin wordt voorgesteld hoe het vastgestelde resultaat van 2020 te bestemmen. Het voorliggend raadsvoorstel gaat over de vaststelling van de programmarekening en het resultaat 2020 van de gemeente Den Haag. De opzet is als volgt: in hoofdstuk 2 wordt de programmarekening op hoofdlijnen gepresenteerd, waarbij wordt ingegaan op de onderliggende opgaven, de coronaeffecten, het verschil tussen de 8-maandsrapportage en deze jaarrekening, de financiële positie van de gemeente en het meerjareninvesteringsplan 2020.

Daarna volgt in hoofdstuk 3 een korte toelichting op het benodigde addendum naar aanleiding van de accountantscontrole. Hoofdstuk 4 gaat in op de dechargeverlening. Tot slot volgt in hoofdstuk 5 dat een specificatie op het resultaat per programma.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

2. Programmarekening op hoofdlijnen Buitengewoon jaar 2020 was in meerdere opzichten een uitzonderlijk jaar, een buitengewoon jaar. Het jaar laat zich in financiële zin kenmerken door twee uitersten. De Corona-pandemie heeft de wereld, en dus ook Den Haag, op zijn kop gezet. Logischerwijs heeft deze crisis zijn weerslag op al het maatschappelijke verkeer in onze stad, zo ook op de gemeentelijke financiën. In oktober is de update van de impactanalyses uit het voorjaar uitgebracht (RIS306618). In december 2020 heeft hiervoor een extra begrotingswijziging plaatsgevonden (RIS307129) waarin de compensatiepakketten van het Rijk maar ook de extra kosten voor bijvoorbeeld de Tozo-regelingen en de teststraten bij de GGD zijn meegenomen. De coronacrisis overschaduwt dat we in 2020 de verkoop van de aandelen van Eneco afgerond hebben. De hiermee gemoeide verkoopopbrengst van ruim € 673 mln. is halverwege het jaar in de boeken verwerkt en toegevoegd aan de zogenaamde Eneco-reserves (RIS305669). Sindsdien zijn plannen op de desbetreffende beleidsterreinen verder uitgewerkt en worden in deze programmarekening de eerste bestedingen (duurzame) verbeteringen in onze stad vanuit de Enecomiddelen verantwoord. Door de verkoopopbrengst en de begrotingsbijstellingen als gevolg van Corona had Den Haag een geactualiseerde begroting met een éénmalige omvang van bijna € 4,1 mld.

Dit is fors hoger dan de € 2,8 mld. in de oorspronkelijke programmabegroting. Met deze programmarekening legt de gemeente verantwoording af over de in 2020 gerealiseerde prestaties en de daaraan bestede middelen. Financiële positie Zoals gezegd, 2020 was een buitengewoon jaar. Het uitgangspunt voor Den Haag is solide financieel beleid, gericht op de langere termijn. De gemeente zoekt hierbij het evenwicht tussen voorzichtig zijn als dat moet en extra in de stad investeren als dat verantwoord is. De doelstelling van de gemeente hierbij is te voorkomen dat geen onnodig geld op de plank blijft liggen, maar ook geen te grote risico’s worden genomen. Het uitgangspunt is dat bij tegenvallers gelijk passende maatregelen worden genomen. Meevallers neemt de gemeente pas in de begroting op als deze zich ook daadwerkelijk voordoen. Om te anticiperen op de coronacrisis heeft de gemeente in 2020 een beroep moeten doen op de nodige financiële stuurmanskunsten. Ondanks de beperkte voorspelbaarheid en de bijbehorende risico’s zijn in het afgelopen jaar, zowel in het voorjaar als in het najaar, impactanalyses opgesteld en is er een sociaaleconomisch herstelplan opgesteld. Om de financiële gevolgen van de coronacrisis te kunnen opvangen heeft de gemeente, bij de programmabegroting, de helft van de algemene reserve ingezet en is een coronabuffer ingesteld van ruim € 81 mln.

Het Rijk heeft geholpen met compensatie voor het wegvallen van inkomsten en het uitvoeren van extra taken door de coronacrisis. In het najaar is de dekking voor de crisis bijgesteld naar ruim €133 mln. Tot slot is in december de begroting geactualiseerd en zijn de middelen voor de verwachte nadelen en maatregelen aan de desbetreffende programma’s toegevoegd (€ 83 mln.). Hierbij is ook afgesproken dat er voor verkregen rijkscompensatie, geoormerkt voor specifieke beleidsterreinen, geen nacalculatie zal plaatsvinden. Dergelijke stuurmanskunsten zijn ook de (nabije) toekomst vereist. Daarbij is de gemeente afhankelijk van in hoeverre het rijk over de brug komt met voldoende financiële middelen voor de taken die wij uitvoeren. De Raad voor het Openbaar Bestuur schrijft in zijn advies “Rust, reinheid, regelmaat” 1 dat de gemeentefinanciën onder druk staan doordat er sprake is van een disbalans in de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten. 1

Rust reinheid regelmaat. Evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen. 11 maart 2021.

2/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Door deze disbalans tussen taken, organisatie, bevoegdheden en bekostiging is er te weinig ruimte voor decentrale overheden om eigen beleidskeuzes te maken en wordt hun slagkracht beperkt. Daarnaast publiceerde organisatieadviesbureau Berenschot (in opdracht van de provincie ZuidHolland) onlangs het rapport “Roeien met te korte riemen”2 waarin wordt gesteld dat financiële positie van de Zuid-Hollandse gemeenten zorgwekkend is. Ook Den Haag kleurt hierin “oranje”. De problematiek zal in de komende jaren verder toenemen waardoor de beleidsmatige ruimte wordt uitgehold terwijl de uitdagingen en risico’s zich opstapelen. Conclusies Terug naar Den Haag en het hier en nu. De gemeente kent een sluitende begroting, zij het dat de uitvoeringsrisico’s mede als gevolg van corona sterk zijn toegenomen. De algemene reserve is te laag om de voorziene risico’s op te vangen als deze zich in de volledige omvang voordoen; het weerstandsvermogen in de algemene reserves bedraagt uitgedrukt in de verhouding vermogen ten opzichte van risico’s 0,25. Er is een herstelplan voor de algemene reserve opgesteld. Onderdeel hiervan is de voorgenomen verkoop van niet noodzakelijk gemeentelijk vastgoed. De financieringslast van de gemeente is structureel draagbaar en de gemeente heeft relatief lage schulden. Daarnaast kent Den Haag ten opzichte van het landelijk gemiddelde een gematigde lokale lastendruk.

De solvabiliteit blijft, door de verkoop van Eneco in 2020, de komende jaren boven de signaleringswaarde van de VNG van 20%. De Enecomiddelen zijn echter beleidsmatig belegd en daardoor niet vrij beschikbaar. Gelet op de exploitatierisico’s en het afgenomen weerstandsvermogen is het zaak de financiële positie en de ontwikkeling daarin verscherpt te monitoren. De voorjaarsnota 2021 is het eerstvolgende moment hiertoe. Het financiële resultaat op hoofdlijnen In de programmarekening verantwoordt de gemeente € 4,0 mld. aan baten en lasten. Na verrekening met de reserves resteert een jaarrekeningresultaat van € 84,4 mln. voordelig. Rekening 2020 Lasten Baten Saldo exclusief reserves Dotaties aan reserv es Onttrekkingen aan reserv es Saldo inclusief reserv es

2.7 30.961 3.41 5.356 684.394 V 1 .1 67 .304 567 .300 84.391 V

Begroting Resultaat 2020 na 2020 wijziging 2.882.1 1 4 1 51 .1 53 V 3.444.342 28.987 N 562.229 V 1 22.1 66 V 1 .1 90.382 23.07 8 V 628.1 53 60.853 N 0 84.391 V

Bedragen x € 1 .000 Begroting Rekening 2020 v oor 2019 wijziging 2.57 6.91 6 2.47 3.885 2.490.505 2.404.01 5 86.41 1 N 69.87 0 N 221 .433 325.246 307 .843 396.523 0 1.407 V

Op het eerste oog lijkt het voordeel van ruim € 84 mln. fors. Andersom geredeneerd; ondanks Corona heeft de gemeente 95% van de uitgaven voor de taken en ambities weten te realiseren. Naast alle reguliere activiteiten is uitvoering gegeven aan de nieuwe Tozo-regelingen. Daarnaast heeft de GGD een grote extra inspanning moeten leveren en haar werkwijzen continu aangepast aan de ontwikkelingen van het virus. Ook zijn in deze tijden de Wmo en Jeugdzorg passende hulp blijven bieden en heeft de handhaving geanticipeerd op nieuwe aandachtsgebieden. Tot slot zijn de sport- en cultuurinstellingen geholpen, evenals de overige huurders. Het resultaat over 2020 is grotendeels incidenteel terwijl de uitdagingen voor de komende jaren veelal structureel zijn.

2

Roeien met te korte riemen. Onderzoek naar de financiële positie en beleidsruimte van gemeenten in Zuid-Holland. 3 maart 2021.

3/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Hieronder is het resultaat op hoofdlijnen uiteengezet in een aantal categorieën; Corona-effecten Het overgrote deel van het voordelige resultaat is ontstaan door afwijkingen in de realisatie als gevolg van corona, het betreft per saldo € 42 mln. voordelig. Allereerst is ruim € 28 mln. van de, in de begroting toegevoegde, € 83 mln. niet gerealiseerd. Daarnaast zijn niet alle rijksvergoedingen die de gemeente had verwacht (reeds) ontvangen (bijna € 15 mln. nadelig). Tot slot is er een effect van ruim € 29 mln. voordelig op overige jaarrekeningresultaten die samenhangen met de coronacrisis. Het betreft voornamelijk onderbestedingen. Als gevolg van de beperkende maatregelen zijn geplande activiteiten, werkzaamheden en projecten uitgesteld. In paragraaf 1.4 van de programmarekening is uitgebreid stilgestaan bij de effecten van de coronacrisis op de begrotingsuitvoering. (Verslaggevings-)technisch Een deel van het resultaat kan aangemerkt worden als ‘technisch’, dit betreft bijna € 29 mln. De resultaatbepaling van het grondbedrijf gebeurt bijvoorbeeld per eindejaar, dit jaar kwam deze post uit op € 9,4 mln. Hierin is ook de vrijval van de risicovoorzieningen Harnaschpolder en Vroondaal verwerkt maar deze middelen moeten uiteraard wel voor dit doel behouden blijven.

Voor een aantal andere voorzieningen ter hoogte van € 4,7 mln., onder andere voor de functioneel leeftijdsontslagregeling bij de brandweer, geldt hetzelfde. Tevens was er sprake van verslaggevingstechnische correcties van € 8 mln. (voordelig) op onderwijshuisvesting en van € 4,5 mln. (voordelig) op de resterende middelen uit ontbinding van HTM Beheer B.V. Ook deze middelen zijn nodig voor respectievelijk toekomstige declaraties vanuit de scholen en afronding van de projecten van Werelds Netwerk aan Zee. Daarnaast zorgen enkele scopewijzigingen van diverse herinrichtingsprojecten ervoor dat deze boven de investeringsgrens uitkomen en geactiveerd worden. Hierdoor is een voordeel in de exploitatie ontstaan van € 2,4 mln. Vertraging in de uitvoering Op een aantal activiteiten heeft onderbesteding plaatsgevonden, niet direct te relateren aan Corona, door vertraging in de uitvoering. Dit telt op tot bijna € 9 mln. Zo is er bijvoorbeeld sprake van onderuitputting (faseringsverschillen) op het onderhoud van vastgoed en sportaccommodaties (ca. € 5,9 mln.). Daarnaast heeft de gemeente in december voor € 1,5 mln. aan rijksmiddelen ontvangen voor taakmutaties, deze kwamen dusdanig laat in het jaar dat de bijbehorende uitgaven nog niet hebben plaatsgevonden. Ook de rijksmiddelen voor ‘bonus beschut werk’ (€ 1,5 mln.) hebben nog niet tot besteding geleid.

In bovenstaande gevallen is er in feite sprake van uitgesteld werk, de gemeente zal de lasten wel maken maar dan in het volgende jaar. Na voorgenoemde onderdelen resteert er een “reëel” resultaat van ongeveer € 4 mln. Deze valt uiteen in een aantal voor- en nadelen in een veelvoud van (kleinere) posten. De meest relevante hierin is het structurele nadeel van € 8,6 mln. op het gemeentefonds doordat de bevolkingsgroei van Den Haag in 2020 aanmerkelijk lager was dan gedacht (zie verderop voor uitgebreide toelichting). Deze wordt deels gecompenseerd door een voordelige afrekening met betrekking tot voorgaan de jaren van € 1,9 mln. Tevens hebben lagere onderhoud- en beheerkosten aan infrastructurele werken geleid tot een voordeel van € 2,7 mln. Dit is inclusief het gereserveerde beheerbudget van de Rotterdamsebaan, waarvan de openstelling is doorgeschoven naar begin 2021, dat niet volledig is aangesproken. Ook is er een voordeel van € 2,1 mln. ontstaan door een verhoging van de btw-compensatie op werkgelegenheidsprojecten. Tot slot is er voor € 3,4 mln. meer dan begroot aan gemeentelijk vastgoed verkocht. Onderliggende opgaven Alvorens de meer gedetailleerde resultaten per programma te behandelen staan we stil bij de structurele uitdagingen. Het betreft drie eerder geadresseerde grote thema’s die ook de komende jaren zullen doorwerken.

4/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Dit zijn de ontwikkelingen bij de bijstandsverlening, de kosten voor jeugdhulp en zorg en het gemeentefonds. Deze ontwikkelingen zijn onderwerpen waar alle gemeenten in meerdere of mindere mate mee te maken hebben.

Bijstandsverlening In 2020 kwam een einde aan de daling van het bijstandsvolume die in 2017 begon. In het voorjaar 2020 werd rekening gehouden met een aanzienlijke stijging vanwege de coronacrisis. Gedurende 2020 bleek dat de effecten van de coronacrisis moeilijk te voorspellen zijn. Uiteindelijk is het bijstandsvolume in 2020 met 2,5% toegenomen tot 24.751 uitkeringen op 31 december 2020. Het voornaamste effect van de Coronacrisis is dat relatief veel jongeren, die afhankelijk zijn van de flexibele arbeidsmarkt, de bijstand zijn ingestroomd. De zogeheten BUIG-baten zijn € 12,9 mln. hoger uitgevallen dan begroot. Dat komt doordat het Rijk aanpassingen heeft gedaan in het macrobudget waarbij rekening is gehouden met een forse extra instroom door corona. Deze extra instroom heeft zich in de lasten in 2020 (nog) niet voorgedaan. Per saldo is een voordelig resultaat van € 18,8 mln. behaald ten opzichte van de begroting. Let wel: de gemeente gaf in 2020 € 374 mln. uit aan bijstandsuitkeringen (plus loonkostensubsidie minus ontvangsten). Hier stond een totale rijksvergoeding van € 366,6 mln. tegenover. Per saldo betaalde de gemeente in 2020 € 7,4 mln. aan bijstandsuitkeringen uit eigen middelen. De gemeente Den Haag ondervindt nog steeds nadelige effecten van de systematiek en de rekenregels van de verdeling van de BUIG-middelen door het Rijk.

Medio 2019 heeft de Centrale Raad van Beroep (CRvB) een uitspraak gedaan in het voordeel van de gemeente. Echter de wijze waarop het Rijk met een nieuw besluit invulling gaf aan deze uitspraak leidde niet tot financiële compensatie. Daarom is in 2020 bij de CRvB een beroep ingesteld tegen dit besluit. De zitting zal in mei 2021 plaatsvinden. Met het oog op de toekomstige instroom door de coronacrisis blijft de Haagse inzet om het gat tussen de rijksvergoeding en de werkelijke uitgaven te minimaliseren. Jeugdhulp en Zorg De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de Wmo en de jeugdhulp. Jaarlijks is hier ruim € 400 mln. voor begroot. Binnen bijna alle Nederlandse gemeenten is zowel het gebruik van de Wmo als het beroep op de jeugdhulp de afgelopen jaren fors toegenomen. Ook Den Haag staat voor een grote uitdaging door de meerkosten op deze onderdelen. In de programmabegroting 2020-2023 zijn oplossingen voorgesteld, gekoppeld aan een besparingsopgave. De oplossingen zijn gericht op een vijftal verbeterlijnen en de besparingsopgave loopt op van € 20,6 mln. in 2020 naar € 24,6 mln. structureel vanaf 2022. In 2020 is deze taakstelling grotendeels (voor € 16,6 mln.) behaald met behoud van kwaliteit van zorg en ondersteuning.

Conform landelijke afspraak gold gedurende een deel van 2020 dat de zorgaanbieders een omzetgarantie kregen vanwege de coronamaatregelen. Dit was van invloed op de mogelijkheid om de gehele taakstelling te behalen (RIS305404). Het kunnen sturen op de kosten voor jeugdhulp is (met behoud van passende zorg en ondersteuning) mogelijk maar wel in beperkte mate. Het nadeel op de inkoop van jeugdhulp bedroeg in 2020 circa € 17 mln. Een aantal aanbieders heeft aangegeven een lagere omzet door corona te hebben gerealiseerd (ongeveer € 3 mln.). Het structurele tekort gegeven de huidige situatie is hiermee minimaal € 2o mln. Met een incidentele bijdrage van het Rijk (ruim € 11 mln.) en inzet uit de reserve Verzachtingsgelden (€ 1 mln.) is het resultaat op dit onderdeel over 2020 beperkt.

5/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Uit een recent onderzoek van het Rijk en de VNG (AEF-rapport3) blijkt dat gemeenten in totaal voor € 1,7 mld. structureel te weinig middelen hebben om de jeugdzorg te kunnen uitvoeren. De gemeente heeft hiermee het Rijk nadrukkelijk verzocht om de benodigde extra structurele middelen. Het college blijft druk uitoefenen, totdat deze structurele oplossing er is. Gemeentefonds Het Haagse aandeel in het gemeentefonds is € 1,3 mld. Normaliter beweegt het gemeentefonds trapop-trap-af mee met de rijksuitgaven: geeft het Rijk meer, stijgt onze uitkering, en andersom. In mei 2020 heeft het Rijk besloten het zogeheten accres te bevriezen op de stand van de voorjaarsnota (van het Rijk). Vanwege de extra rijksuitgaven ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis was het systeem van 'samen de trap op en af' immers niet meer passend. Dit is verwerkt in de Haagse voorjaarnota 2020. Wel krijgen de gemeenten in 2020 gerichte compensatie voor de meerkosten en de gederfde inkomsten. Ook is de zogeheten 'opschalingskorting' in 2020 en 2021 bevroren op de stand van 2019. Er was in 2020 dus geen onzekerheid over de hoogte van het accres (zoals in voorgaande jaren). Echter, de zogeheten 'Haage aantallen' hebben wel invloed gehad op de hoogte van gemeentefondsuitkering. Hierdoor is een nadeel van € 8,6 mln. ontstaan.

In de begroting gaat de gemeente Den Haag er namelijk van uit dat de stad even snel groeit als het land; in alle opzichten: dus voor inwoners, de WOZ-waarde, jongeren, enz. De bevolkingsgroei van Den Haag was in 2020 echter aanmerkelijk lager dan gedacht; het Centraal Bureau voor de Statistiek bevestigde dat in januari 2021 in het persbericht 'Bevolkingsgroei grotere steden stokt door lagere immigratie'. Grotere steden hadden daar meer dan gemiddeld last van. Dit werkt meerjarig door vandaar dat we spreken van een structureel nadeel. Het gemeentefonds is een van de belangrijkste inkomsten voor de gemeente Den Haag. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft het voornemen per 2023 de verdeling van het gemeentefonds volledig te herzien. Volgens de eerste (tussen)resultaten zou de herverdeling enorm ongunstig zijn voor grote steden, voor Den Haag in het bijzonder. Het gaat potentieel om een structureel nadeel enkele tientallen miljoenen euro’s. De implicaties van de daadwerkelijke herverdeling zijn ook grotendeels afhankelijk van de uitkomsten van de kabinetsformatie. Van 8-maandsrapportage naar programmarekening Uit de voorliggende programmarekening blijkt dat het uiteindelijke jaarrekeningresultaat ruim € 81 mln. voordeliger is uitgepakt dan dat na acht maanden werd verwacht.

De prognose van de corona-effecten uit de 8-maandsrapportage zijn meegenomen in de begrotingsactualisatie van december. Ook de actualisatie van de bestedingen uit de Enecoreserves was hierin meegenomen. Voor eerdergenoemde verschillen die als corona-effecten en (verslaggevings-)technisch zijn aangemerkt zijn pas nadien duidelijk geworden. Hieruit kan worden geconcludeerd dat het in dit uitzonderlijke jaar, het ook buitengewoon moeilijk is gebleken om de financiële uitkomsten van de gemeente te voorspellen.

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/12/15/stelsel-in-groei

6/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Meerjaren Investeringsplan 2020 De gemeente heeft, naast de begroting, een omvangrijk meerjarig investeringsprogramma van ongeveer € 1 mld. In 2020 investeerde de gemeente bijna € 259 mln. Hiervan komt ongeveer twee derde ten laste van gemeentelijke middelen. Het overige deel wordt bekostigd met bijdragen van derden, zoals heffingen en bijdragen van andere overheden. Program m a 01 - Gemeenteraad 02 - College en Bestuur 03 - Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie 04 - Openbare orde en Veiligheid 05 - Cultuur en Bibliotheek 06 - Onderwijs 07 - Werk en Inkomen 08 - Zorg, welzijn, jeugd en v olksgezondheid 09 - Buitenruimte 1 0 - Sport 1 1 - Economie 1 2 - Mobiliteit 1 3 - Stadsontwikkeling en Wonen 1 4 - Stadsdelen, Integratie en Dienstv erlening 1 5 - Financiën 1 6 - Ov erhead T otaal

bedragen x € 1 .000 Begroting 2020 Rekening 2020 Afwijking 2020 0 0 0 0 0 0 9.996 4.1 42 5.854 0 0 0 45.7 86 47 .666 -1 .880 27 .1 54 1 7 .1 7 0 9.984 0 96 -96 7 .7 1 8 3.669 4.049 56.7 30 55.494 1 .236 3.300 1 .637 1 .663 535 494 41 95.241 66.566 28.67 5 6.451 4.81 6 1 .635 2.7 7 4 2.256 51 8 35.300 36.27 7 -97 7 40.582 1 8.358 22.224 331.567 258.641 7 2.926

De meeste investeringsprojecten worden verspreid over meerdere jaren gerealiseerd. Dit houdt onder meer in dat per jaarschijf verschillen kunnen ontstaan. Een project kan sneller verlopen of langzamer verlopen dan oorspronkelijk gepland. Dit leidt tot over- respectievelijk onderbesteding. Op het totaal van het gemeentelijke aandeel in het investeringsprogramma bedroeg de onderbesteding in 2020 € 52 mln. Deze is met name veroorzaakt door onderstaande projecten; Verduurzaming gemeentelijk vastgoed (programma 3) - € 5,3 mln. Onderwijshuisvesting (programma 6) - € 11 mln. Meerjarenplan Fiets (programma 12) - € 5,3 mln. Verbouwing Fruitweg 17 (overzicht overhead) - € 12 mln. Masterplan IT (overzicht overhead) - € 7 mln. Vanuit bijdragen derden/voorzieningen bedroeg de onderbesteding € 21 mln. Het betreft de projecten: Rotterdamsebaan (programma 12) - € 14,1 mln. DHNC Fietsenkelder (programma 12) - € 6,3 mln.

7/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

3. Addendum Met de raadsmededeling Aanbieding Programmarekening 2020 (RIS308583) is bij het uitbrengen van de jaarstukken vermeld dat eventuele correcties en/of aanpassingen naar aanleiding van de accountantscontrole middels een addendum bij de programmarekening aan uw raad wordt aangeboden. Op een vijftal punten is wijzigingen van toepassing. Deze zijn toegelicht in de raadsmededeling Aanvullende besluitvorming Programmarekening 2020 (RIS309295). De benodigde aanpassingen werken door in zowel het uitgebrachte boekwerk als de zogenaamde online bijlagen. In lijn met de eerder uitgebrachte stukken is voor beide onderdelen een addendum opgesteld. Om de leesbaarheid te vergoten is het addendum bij het boekwerk opgeknipt in een inhoudelijk deel en een technisch deel. Het inhoudelijk deel (bijlage 2A1) betreft de onderdelen die direct worden gewijzigd als gevolg van de vijf eerdergenoemde punten. Daarnaast zijn alle onderdelen met wijzigingen die hier cijfermatig en technisch uit voortvloeien opgenomen in een technisch deel (bijlage 2A2). Voor de volledigheid; de addenda strekken ter vervanging van de desbetreffende onderdelen/pagina van het eerder uitgebrachte boekwerk en online bijlagen. Hierin is geel gearceerd wat is gewijzigd ten opzichte van de eerdere versie. Na vaststelling zullen de wijzigingen uiteraard ook in het online portal financien.denhaag.nl worden verwerkt.

4. Dechargeverlening Bij het uitbrengen van de jaarstukken (RIS308583) is de gemeenteraad geïnformeerd over de vertraging van het controleproces van de jaarrekening, en daarmee het verstrekken van de controleverklaring. Daarbij is ook (het verzoek tot) de dechargeverlening uitgesteld. Om de volledige besluitvorming over de jaarstukken af te hechten is het verzoek tot dechargeverlening derhalve toegevoegd aan het gewijzigde raadsvoorstel.

5. Toelichting en specificatie resultaat De raad heeft in december 2020 ingestemd met de actualisatie van de Programmabegroting 2020, hierbij rekening houdend met de inzichten uit de 8-maandsrapportage. Deze actuele begroting 2020 is het uitgangspunt voor de vaststelling van het resultaat. Het resultaat is het verschil tussen de actuele begroting 2020 en de realisatie 2020. In de tabel op de volgende pagina vindt u een samenvatting van de resultaten per programma in 2020.

8/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

FINANCIEEL RESULTAAT 2020 per programma 01 Gemeenteraad Overi g

02 - College en Bestuur Overi g

* € 1.000

277 V 09 - Buitenruimte

8.502 V

277 V

2.700 V 2.400 V 2.100 V 600 V 702 V

Onderhouds kos ten Verva ngi ng en heri nri chti ng projecten a l s i nves teri ng Appa ra a ts l a s ten Vers nel l i ng popul i erenverva ngi ng Overi g

274 V 10 - Sport

4.355 V

274 V

2.800 V 1.800 V

Onderhoud s porta ccomoda ti es Subs i di es s portbel ei d en a cti veri ng Overi g

03 - Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie Afva l s toffenheffi ng Duurza a mhei d Overi g

245 N

2.438 N 11 - Economie

2.846 V

3.900 N 1.200 V 262 V

1.100 V 700 V 600 V

Di ens tverl eni ng, bedri jven en mkb Economi s che ontwi kkel i ng en s tructuurvers terki ng Promoti e, Toeri s me & Ma rketi ng Overi g

04 - Openbare orde en Veiligheid Voorzi eni ng Overga ngs regel i ng FLO Bra ndweer Overi g

446 V

4.066 V 12 - Mobiliteit

22.654 V

3.500 V 566 V

12.300 V 2.700 V 5.900 V

Pa rkeerba ten Pa rkeren Inri chti ng verkeer Overi g

05 - Cultuur en Bibliotheek Cul tuur Openba re bi bl i otheek Overi g

06 - Onderwijs Techni s che correcti e onderwi js hui s ves ti ng Ki nderopva ng OAB,ta a l ,s tedel i jk onderwi js bel ei d en Leerl i ngenvervoer Overi g

07 - Werk en Inkomen

754 V

2.452 V 13 - Stadsontwikkeling en Wonen 1.000 V 1.000 V 452 V

21.211 V

Res ul ta a t grondbedri jf Sta ds verni euwi ng: vertra gi ng projectui tvoeri ng Verkoop va s tgoed Erfpa cht WOM Den Ha a g Zui dwes t Overi g

9.400 V 4.300 V 2.700 V 2.300 V 2.511 V

10.149 V 14 - Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening 8.000 V 1.800 V 1.300 N 500 N

545 V

Sta ds del en - Buurthui zen en onders t. vri jwi l l i gers Sta ds del en - Inri chti ng/onderhoud bui tenrui mte Burgerza ken Overi g

1.100 V 700 N 600 N 745 V

451 N

29.794 V 15 - Financiën

28.268 N

Bi js ta nds verl eni ng en i nkomens voorzi eni ng

18.900 V

Corona effecten / compens a ti e i nkoms tendervi ng

19.200 N

Werkgel egenhei ds projecten Sol ci a l e werkvoorzi eni ng Mi ni ma bel ei d Overi g

6.500 V 1.800 V 1.200 V 1.394 V

Gemeentebrede res erves Erfpa cht Recl a me opbrengs ten Gemeentefonds Overi g

8.400 N 3.100 N 2.600 N 100 V 4.932 V

08 - Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid Ingekochte WMO voorzi eni ngen Subs i di es bes chermd wonen Jeugdhul p Pa rti ci pa ti e en i nformel e hul p Openba re gezondhei ds zorg en a mbul a nces Ma a ts cha ppel i jke opva ng en ema nci pa ti e Overi g

6.083 V Overzicht Overhead

1.888 V

6.300 N 6.000 V 4.300 N 4.000 V 3.200 V 2.600 V 883 V

1.900 V 12 N

Onders teuni ng bes tuur en concernbedri jfs voeri ng Overi g

Totaal Gemeente Den Haag

84.391 V

Het resultaat 2020 bedraagt € 84,4 mln. voordelig. Hierna worden de grootste financiële resultaten toegelicht per programma. In de Programmarekening 2020 treft u uitgebreid en per beleidsprogramma de realisatie van het beleid en de financiële uitkomst aan. Programma 1 Gemeenteraad Het resultaat op het programma bestaat uit diverse kleine verschillen.

€ 0,3 mln. V

Programma 2 College en Bestuur Het resultaat op het programma bestaat uit diverse kleine verschillen.

€ 0,2 mln. V

9/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Programma 3 Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie Afvalstoffenheffing € 3,9 mln. N Door Covid-19 werken en leren veel Hagenaars sinds eind maart 2020 (gedeeltelijk) thuis. Dat is zichtbaar in de hoeveelheid huishoudelijk afval die in 2020 duidelijk hoger ligt dan in 2019. Met name de hoeveelheid gft, grofvuil en papier/karton is aanzienlijk toegenomen. De kosten voor het inzamelen, verwerken van het huishoudelijk afval (incl. verbrandingsbelasting) en ook voor het opruimen van bijplaatsingen zijn gestegen. In het tarief afvalstoffenheffing 2020 zijn deze extra kosten niet voorzien en kunnen niet volledig worden gedekt uit de voorziening. Het nadelig saldo van € 3,9 mln. is ten laste van de exploitatie gebracht. In de risicoreservering voor 2020 in de coronabuffer was rekening gehouden met een nadeel op deze post. Duurzaamheid € 1,2 mln. V Dit komt grotendeels doordat verschillende activiteiten geen doorgang konden vinden, vertraagd of uitgesteld zijn naar 2021, door de belemmeringen als gevolg van de corona maatregelen. Dit betrof bijvoorbeeld zaken waarbij contact met bewoners of eigenaren plaatsvindt of prioritering van beschikbare capaciteit.

Programma 4 Openbare orde en Veiligheid Voorziening Overgangsregeling FLO Brandweer € 3,5 mln. V Na onderzoek van de GAD is bepaald dat deze voorziening niet meer mag worden opgenomen. Hierdoor is het volledige saldo van de voorziening van € 7,8 mln. vrij komen te vallen. De kosten van het functioneel leeftijdsontslag van brandweerpersoneel van € 4,3 mln. lopen hiermee in de exploitatie en niet via de voorziening zoals het begroot was. Het nettoresultaat van € 3,5 mln. V. De FLOverplichtingen lopen door tot 2047.

Programma 5 Cultuur en Bibliotheek Cultuur € 1,0 mln. V Door Corona hebben veel activiteiten binnen cultuur geen doorgang kunnen vinden. Het gaat o.a. om uitvoering van het Popfonds en de projecten ‘Proeftuinen cultuurprofielen’ en ‘Zuidwest vertelt zijn verhaal, de geplande ophoging van de subsidieregeling Makers en Culturele Projecten en festivals en evenementen. Bibliotheek € 1,0 mln. V De openbare bibliotheek sluit af met een positief resultaat van € 1,0 mln. Er golden bezoekbeperkingen voor de bibliotheken, variërend van beperkte openingstijden tot tijdelijke sluitingen met als gevolg dat een groot deel van de activiteiten afgelast moesten worden. Ook is minder uitgegeven aan het inhuren van personeel en is minder collectie aangekocht. Accommodaties voor kunstbeoefening € 1,6 mln. N Tijdens de bouw van Amare ontstaat er een waarde van het vervaardigde onroerend goed, waarover OZB moet worden betaald (€ 0,8 mln.). Hiernaast is sprake van huurderving voor het gebruik van de openbare ruimte als bouwterrein (€ 0,8 mln.). Deze lasten zijn in 2020 op het programma Cultuur verantwoord, maar worden ten laste van het projectbudget gebracht, vanuit het voor het project in de Reserve Grote Projecten (RGP) beschikbare deel. Dit is cf. de halfjaarrapportage van Amare (Q2/Q32020) waarin deze onvoorziene kosten ten laste van het projectbudget zijn toegelicht.

10/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Programma 6 Onderwijs Onderwijshuisvesting € 8 mln. V Betreft noodzakelijke verslaggevingstechnische correctie (voordelig) op declaraties van scholen inzake onderwijshuisvesting. Kinderopvang € 1,8 mln. V Er is minder onderhoud uitgevoerd in de kinderopvanglocaties dan in het meerjarenonderhoudsplan was opgenomen. Het toezicht op de kinderopvang (dat wordt uitgevoerd door de GGD) kon door Corona minder intensief plaatsvinden. Onderwijsachterstandenbeleid, taal, stedelijk onderwijsbeleid en projecten € 1,3 mln. V Omdat de scholen een tijd dicht zijn geweest, hebben sommige activiteiten op het gebied van onderwijsachterstandenbeleid geen doorgang kunnen vinden. De kosten voor de noodopvang en het vergoeden van eigen bijdragen waren daarnaast lager dan gedacht. Leerlingenvervoer € 0,5 mln. N Nadeel als gevolg van toenemend gebruik (10% stijging). Tijdens de lockdown is er wel minder gebruik gemaakt van leerlingenvervoer, maar de contracten zijn grotendeels doorbetaald.

Programma 7 Werk en Inkomen Bijstandsverlening en inkomensvoorziening (BUIG) € 18,8 mln. V De BUIG-baten zijn € 12,9 mln. hoger uitgevallen dan begroot. Dat komt omdat het Rijk aanpassingen heeft gedaan in het macrobudget waarbij rekening is gehouden met een forse extra instroom door corona. Deze forse extra instroom heeft zich in de lasten in 2020 (nog) niet voorgedaan. Per saldo is een voordelig resultaat van € 18,8 mln. behaald ten opzichte van de begroting. Werkgelegenheidsprojecten € 6,5 mln. V Tijdens de lockdown hebben de werkfit en ontwikkelingstrajecten tijdelijk stilgelegen. Dit levert een voordeel op van € 4,4 mln. Daarnaast was er een btw-meevaller van € 2,1 mln. De meevaller komt door een teruggave van de belastingdienst over de periode 2015-2018 en aanpassing in de realisatie 2020. Sociale Werkvoorziening per saldo € 1,7 mln. V De productiewerkzaamheden hebben vanaf medio maart tot medio mei volledig stilgelegen. In de loop van het jaar is dit weer opgepakt tot een niveau van 80%. De schoon-en groenwerkzaamheden zijn grotendeels uitgevoerd door in meerdere shifts te werken. Dit levert een voordeel op van € 3,4 mln. Daar staat tegenover dat er extra lasten zijn gemaakt om de werkomgeving conform de RIVMrichtlijnen in te richten. Het Rijk heeft aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de exploitatietekorten van de sociale werkbedrijven.

Programma 8 Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid Ingekochte WMO voorzieningen per saldo € 6,3 mln. N Het nadeel op de ingekochte WMO voorzieningen is vooral van technische aard. Dit komt doordat de verrekening met de verzachtingsgelden op deze activiteit plaatsvindt. Ten opzichte van de begroting was € 10,9 mln. minder uit de reserve benodigd. Dit leidt tot een nadeel, welke samenhangt met voordelen op andere onderdelen van dit programma.

11/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere voor- en nadelen. Waaronder een daling van het aantal cliënten met een persoonsgebonden budget voor beschermd wonen (€ 2,4 mln. voordeel). Ook is er een daling in het aantal woningaanpassingen en/of voorzieningen in de woning (€ 2,1 mln. voordeel). Subsidies beschermd wonen € 6,0 mln. V Er is sprake van een vrijval van subsidies uit oude jaren van € 2,5 mln. omdat subsidievaststellingen vanuit het verleden lager zijn uitgevallen. Dat komt omdat minder cliënten gebruik gemaakt hebben van beschermd wonen. Daarnaast is er voor de proeftuinen/integrale ggz voor zes maanden in plaats van een volledig jaar subsidie verleend (€ 2,2 mln.). Tenslotte zijn er door de corona maatregelen van het RIVM geen intensiveringen op de ggz-activiteiten of uitbreiding hiervan doorgevoerd (€ 0,5 mln.). Jeugdhulp € 4,3 mln. N Het nadeel van € 4,3 mln. is verdeeld over maatwerkdienstverlening en geëscaleerde zorg 18-, kinderbescherming en jeugdgezondheidszorg en jeugdteams. In dit nadeel is rekening gehouden met aanvullende incidentele middelen van het Rijk. Zonder deze middelen is het nadeel in 2020 op de jeugdhulp € 17,0 mln.

en wordt voornamelijk verklaard door een volume-effect vanwege nieuwe doelgroepen en zorgaanbieders, meer afname per cliënt en een prijseffect door afgesloten overbruggingsovereenkomsten met jeugdhulpaanbieders vanwege een gerechtelijke uitspraak. Participatie en Informele hulp € 4,0 mln. V Op dit onderdeel zijn diverse voordelen ontstaan. Door de coronamaatregelen die het RIVM heeft afgekondigd zijn de voorgenomen uitbreidingen van voorzieningen en activiteiten voor mantelzorg niet doorgevoerd. Daarnaast hebben minder mantelzorgers en vrijwilligers gebruik gemaakt van de webwinkel dan verwacht (€ 1,1 mln.). Er is minder geld aan subsidiemiddelen besteed, omdat vanwege de financiële situatie in 2020 is gestuurd op het beperken van het aantal afgegeven subsidieverstrekkingen (€ 2,2 mln.). Ook zijn er extra Rijksmiddelen voor welzijnsinstellingen ontvangen vanwege corona (€ 0,4 mln.). Openbare gezondheidszorg en ambulances € 3,2 mln. V Op de taken die de GGD uitvoert in het kader van de gemeenschappelijke regeling GGD/Veilig Thuis Haaglanden is een voordelig resultaat behaald van € 1,6 mln. Dit resultaat is voor het overgrote deel het gevolg van het niet kunnen uitvoeren van werkzaamheden door de uitbraak van de coronapandemie. Daarnaast is er een voordeel van € 1,0 mln.

bij openbare gezondheidszorg door een voordeel op de nacalculatie GGD, lagere lasten bij de aanpak preventie en een voordeel op de uitvoering van het daklozenloket en de opvang van gezinnen. Tenslotte is er nog een voordeel van € 0,6 mln. op ambulancevervoer. Maatschappelijke opvang en emancipatie € 2,6 mln. V Het Rijk heeft in 2020 meer compensatie voor Corona uitgekeerd dan er in afgelopen jaar aan lasten zijn gemaakt. Dit leverde een voordeel op van € 2,6 mln. Op het reguliere beleid is een nadeel gerealiseerd van € 0,5 mln. en is er een vrijval van subsidies van voorgaande jaren van € 0,2 mln. Daarnaast is er een voordeel op emancipatie van € 0,3 mln. Programma 9 Buitenruimte Onderhoudskosten € 2,7 mln. V Lagere onderhoud- en beheerkosten aan infrastructurele werken hebben geleid tot een voordeel van € 2,7 mln. Dit is inclusief het gereserveerde beheerbudget van de Rotterdamsebaan, waarvan de openstelling is doorgeschoven naar begin 2021, dat niet volledig is aangesproken.

Vervanging en herinrichting projecten als investering

€ 2,4 mln. V

12/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Door scopewijzigingen van de projecten Groenewegje (extra scope m.b.t. herinrichting), Prinsessewal (andere werkmethode met hogere inschrijfprijs) en Hemsterhuisbrug (combineren met Noordwal) komen de kosten boven de investeringsgrens van € 2,5 mln. en moet het geactiveerd worden. Als gevolg hiervan komen de kosten niet ten laste van de exploitatie en leidt dit tot een voordeel van € 2,4 mln. Apparaatslasten € 2,1 mln. V Door een meer geleidelijke instroming van handhavers en meer declarabele uren bij bedrijfsonderdelen is er een voordeel ontstaan op de apparaatslasten. Versnelling populierenvervanging € 0,6 mln. N In 2020 hebben we meer onveilige populieren moeten kappen dan eerder ingeschat. De aannemers die kappen hebben ook de opdracht gekregen om nollen/stobben te verwijderen. Daarnaast blijkt dat de gehanteerde eenheidsprijzen waarmee vooraf is geraamd in de praktijk hoger te zijn. Programma 10 Sport Onderhoud sportaccommodaties € 2,8 mln. V Er is in 2020 € 2,8 mln. minder uitgegeven aan het onderhoud van vastgoed en sportaccommodaties. Er was minder onderhoud aan de sportcampus nodig en daarnaast is een aantal onderhoudsprojecten op verzoek van verengingen (vervanging van hockeyvelden en de aanleg van sporttuinen) overgeheveld naar 2021. Subsidies sportbeleid en activering € 1,8 mln. V Door Corona zijn er minder subsidies verstrekt aan sportverenigingen.

Voor het Haags sportinitiatief zijn 28 aanvragen binnengekomen tegenover 59 in 2019. Daarnaast zijn enkele evenementen niet doorgegaan, zoals stadsspelen en sportgala. Programma 11 Economie Dienstverlening, bedrijven en mkb € 1,1 mln. V Deels vanwege corona zijn er minder kansrijke initiatieven voor bijvoorbeeld kantoorontwikkeling en bedrijfshuisvesting, met name rond de haven en de Internationale Zone (€ 0,5 mln. V). Daarnaast zijn gebiedspaspoorten voor bedrijventerreinen door corona later gestart, wat leidde tot een voordeel van € 0,3 mln. Met overige kleine voordelen telde het totaal op deze activiteit op tot € 1,1 mln. voordelig resultaat. Economische ontwikkeling en structuurversterking € 0,7 mln. V Organisaties kunnen onder voorwaarden een tegemoetkoming krijgen in de vestigingskosten vanuit de gemeentebrede reserve internationaal en werving. Vanwege langdurige (internationale) besluitvormingsprocessen duurt het soms langer dan begroot voordat organisaties voldoen aan de voorwaarden van deze tegemoetkoming. De toekenning heeft reeds plaatsgevonden, maar de betaling volgt zodra de betreffende organisaties hebben voldaan aan de voorwaarden.

13/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Promotie, Toerisme & Marketing € 0,6 mln. V Vanwege Corona konden de meeste evenementen geen doorgang vinden in 2020. Op basis van het handelingsperspectief zijn wel voorbereidingskosten vergoed aan de organisatoren en eventueel de kosten voor aangepaste Coronaproof plannen. Programma 12 Mobiliteit Parkeerbaten € 12,3 mln. V Bij de begrotingsactualisatie is op parkeerbaten een inkomstenderving geraamd van € 22,5 mln. voor 2020. Uiteindelijk is de inkomstenderving € 10,2 mln. gebleken. Omdat de geraamde derving al wel was begroot vanuit programma 15 – Financiën ontstaat een voordeel ten opzichte van de begroting; we hebben meer baten op dit programma binnengekregen dan benodigd. Dit voordelig resultaat moet wel in samenhang worden gezien met het nadeel op programma 15 Financiën. Parkeren € 2,7 mln. V Dit betreffen voordelen op beheer- en onderhoudslasten, zowel in de uitvoer als in het verdunnen van nieuwe contracten (€ 0,4 mln.), op apparaatslasten (lagere opleidingskosten ad. € 0,5 mln.), op de uitvoer van projecten, zoals de aanleg van invalideparkeerplaatsen (€ 0,6 mln.), de overdracht van de garage aan de Nieuwersluis (€ 0,3 mln.), en overige voordelen op baten en lasten (€ 0,6 mln.). Inrichting verkeer € 5,9 mln. V De financiële afwikkeling van de ontbinding van HTM Beheer B.V. leidde tot een incidenteel voordeel van € 4,5 mln.

Daarnaast is er op een aantal uiteenlopende projecten diverse voor- en nadelen. In een aantal gevallen zijn dat activiteiten die niet meer in 2020 hebben plaatsgevonden als gevolg van corona en in een aantal andere gevallen zijn meer lasten gemaakt dan begroot, bijvoorbeeld op de asfaltering van fietspaden en niet-activeerbare kosten P & R Forepark. De lasten komen daardoor in totaal € 0,4 mln. negatief uit. Daartegenover staat een baat van € 1,8 mln. voordelig. Die is het gevolg van aan Den Haag toegekende fiets- en verkeersveiligheidssubsidies (€ 0,7 mln.), toegekende MIRT-bijdragen (€ 0,9 mln.) en overige (€ 0,2 mln.). Perceptielasten € 1,0 mln. V Door de stijging van het aantal naheffingsaanslagen zijn de inkomsten (aan de batenkant) door invordering hoger uitgevallen dan begroot. Programma 13 Stadsontwikkeling en Wonen Resultaat grondbedrijf € 9,4 mln. V Het resultaat op het grondbedrijf over 2020 bedraagt € 9,4 mln. voordelig. Dit komt door een gedeeltelijke vrijval van de voorziening risico’s voor Harnaschpolder. Door een wordt € 6,8 mln. niet meer apart in een voorziening weergegeven, maar worden deze risico’s van de externe grondexploitatie Harnaschpolder opgenomen in het weerstandsvermogen van de Reserve Grondbedrijf (RGB). Ook wordt de voorziening voor uitstaande financiering voor Vroondaal van € 3,5 mln.

niet langer onder programma Financiën geplaatst, maar wordt dit meegenomen in het totale weerstandsvermogen van de Reserve Grondbedrijf (RGB). Stadsvernieuwing: vertraging projectuitvoering € 4,3 mln. V Dit voordeel is het gevolg van budgetten gereserveerd voor projecten onder Stadsvernieuwing die in 2020 niet tot besteding zijn gekomen. Projecten zijn vertraagd bijvoorbeeld door langer durende onderhandelingen Verkoop vastgoed € 2,7 mln. V Een pand aan de Zwaardvegersgaarde/Erasmusweg is verkocht welke niet was geraamd in de begroting.

14/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Erfpacht WOM Den Haag Zuidwest € 2,3 mln. V In 2020 zijn er geen projecten vanuit de wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest (WOM DHZW) gerealiseerd, waardoor er geen erfpachtsuppletie is afgedragen. Middelen zijn wel al overgebracht van programma 15 Financiën waar de erfpacht wordt ontvangen. Het voordeel op programma 13 staat tegenover een nadeel op programma Financiën. Programma 14 Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening Stadsdeelbudget Buurthuizen en ondersteuning vrijwilligers € 1,1 mln. V Het voordelige resultaat wordt met name verklaard door minder uitgaven in verband met de Coronacrisis. Stadsdeelbudget inrichting en onderhoud buitenruimte € 0,7 mln. N Er is een nadeel resultaat op het stadsdeelbudget inrichting en onderhoud buitenruimte door minder vergoedingen voor verhuren van openbare ruimte en standplaatsen (o.a. kiosken). Burgerzaken € 0,6 mln. N Het kasverschil bij de balies resulteert in een nadelig resultaat. Op 30 november 2020 is door de gemeente Den Haag aangifte gedaan van (een vermoeden van) diefstal c.q. verduistering van € 627.386,12 (RIS307566). Programma 15 Financiën Corona effecten / compensatie inkomstenderving per saldo € 18,3 mln. N In 2020 waren er voor € 5,1 mln. lagere baten als gevolg van inkomstenderving op dit programma als gevolg van Corona. Het betreft toeristenbelasting (€ 4,0 mln.) en de parkeergarage Spui (€ 1,1 mln.).

Tot slot ontstond er € 13,2 mln. nadeel als gevolg van het niet realiseren van de begrote rijkscompensatie voor de inkomstenderving parkeerbelasting. Het financiële effect van het aanvullende compensatiepakket mag pas als opbrengst verwerkt worden in de jaarrekening 2021. Hierdoor is er in 2020 een nadeel op de baten van € 13,2 mln. ontstaan. Dit nadeel dient in relatie te worden gezien met de resultaten op parkeerbelasting op het programma Mobiliteit. Gemeentebrede reserves € 9,7 mln. N Betreft een nadeel van € 9,7 mln. op de gemeentebrede reserves als gevolg van lagere bestedingen bij andere programma’s. Hier tegenover zijn op de betreffende programma's minder lasten gerealiseerd, waardoor het resultaat gemeentebreed neutraal is. Erfpacht € 3,1 mln. N In totaal heeft de gemeente in 2020 voor € 3,1 mln. aan lagere baten erfpacht gerealiseerd. In 2020 zijn er geen projecten vanuit de wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest (WOM DHZW) gerealiseerd, waardoor er geen erfpachtsuppletie is afgedragen.

15/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Reclame opbrengsten € 2,4 mln. N Dit heeft betrekking op de aanslagen vennootschapsbelasting 2016 – 2020 over de reclameinkomsten. De Belastingdienst is van mening dat over de reclame-inkomsten vennootschapsbelasting (winstbelasting) betaald moet worden. De gemeente Den Haag (en met haar vele andere gemeenten) bestrijdt dit. Tegen deze aanslagen tekent de gemeente Den Haag dan ook bezwaar aan. Om betaling van hoge bedragen aan belastingrente aan de Belastingdienst te voorkomen, heeft de gemeente Den Haag de reclame-inkomsten in de aangiften vennootschapsbelasting meegenomen en heeft zij de aanslagen vooralsnog betaald. Het gaat om een totaalbedrag van € 2,4 mln., dit leidt tot een nadeel in 2020. Gemeentefonds per saldo € 0,1 mln. V Per saldo realiseerde de gemeente € 0,1 mln. hogere baten algemene uitkering. Lagere bevolkingsgroei heeft geleid tot een nadeel van € 8,6 mln. Daarnaast zijn er ook incidenteel hogere baten uit het gemeentefonds van € 6,8 mln. door niet begrote taakmutaties uit de decembercirculaire 2020. Hiervan is € 5,5 mln. gerelateerd aan Corona. Tot slot was er sprake van nabetalingen voorgaande jaren (€ 1,9 mln.). Overzicht Overhead Ondersteuning bestuur en concernbedrijfsvoering € 1,9 mln. V Met name bij concernbedrijfsvoering zijn voordelen ontstaan bij Communicatie en Concern PenO.

Bij de directie Communicatie en Citybranding (dCC) heeft dit onder meer te maken met onderuitputting van budgetten (€ 1,5 mln.) door focus op corona-gerelateerde communicatie en genomen besparingsmaatregelen in 2018 en 2019. Bij Concern PenO is minder uitgegeven op gemeentebrede budgetten (€ 1,0 mln.), vooral omdat activiteiten vanwege Corona niet in 2020 hebben plaatsgevonden. De overige lasten hebben een nadelig resultaat van per saldo € 0,6 mln.

16/17

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10103220

Besluitvorming: Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, gezien het gewijzigde voorstel van het college van 25 juni 2021, gelet op: de artikelen 197, 198,199 en 200 van de Gemeentewet, en het advies van de rekeningcommissie tot vaststelling van de Programmarekening 2020, besluit: I. II. III. IV.

vast te stellen de Programmarekening 2020 (bijlage 1A en 1B); vast te stellen de addenda bij de Programmarekening 2020 (bijlage 2A1, 2A2 en 2B); tot het verlenen van decharge aan het college voor het gevoerde financieel beheer; vast te stellen het resultaat 2020 van € 84,391 mln. voordelig

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 14 juli 2021. De griffier,

De voorzitter,

17/17