20210610-RIS308708 GEAMENDEERD Voorstel van het college inzake Aangepast DO Middenboulevard V2

Datum

Registratienummer

17 mei 2021

DSB/10112481 RIS308708

Voorstel van het college inzake Aangepast DO Middenboulevard 1. Inleiding Met het raadsvoorstel “Bestedingsvoorstel Enecomiddelen verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkeling en sociale woningbouw” (RIS304225) van 2 december 2020 is een bedrag van € 18,41 mln. Enecomiddelen gereserveerd voor het openbare ruimte programma De Kust Gezond (DKG), conform de in het coalitieakkoord afgesproken verdeling van 15%. Met onderhavig raadsvoorstel wordt voorgesteld een bedrag van € 2,86 mln. hiervan toe te voegen aan het uitvoeringsbudget voor het DKG-deelproject Middenboulevard zoals dat met het raadsvoorstel “Voorstel van het college inzake Optimalisatie Voorontwerp Middenboulevard” (RIS303570) in 2019 is toegekend. Dit bedrag is bedoeld ter dekking van de extra kosten die het gevolg zijn van de in 2020 geconstateerde gebreken in het kelderdek van het project Vitalizee. Hierdoor kon het bestuurlijk vastgestelde Voorontwerp (VO) Middenboulevard niet meer worden gerealiseerd. Het is niet duidelijk op welke termijn welke oplossing voor het kelderdek zal worden gerealiseerd. Daarom stelt het college voor in het Definitief Ontwerp (DO) van de Middenboulevard het te realiseren ontwerp ter hoogte van Vitalizee met 6 m richting zee te verschuiven. Hiermee kan de opgetreden vertraging in de realisatie van de Middenboulevard worden beperkt. De ontwerpaanpassing en vertraging leiden tot extra kosten.

Binnen het project Vitalizee is de ontwikkelaar aansprakelijk gesteld voor de gevolgen van de gebreken aan het kelderdek. Hierover bent u geïnformeerd in de commissiebrief ‘stand van zaken Vitalizee’ (RIS307799), in de geheime vergadering van uw commissie Ruimte van 18 maart hebben wij met elkaar verder gesproken over de juridische status hiervan. Zoals toegezegd zult u daarover opnieuw geïnformeerd worden zodra er meer duidelijkheid is. De extra kosten van dit voorstel zullen in de claim naar de ontwikkelaar worden meegenomen. Een project financieren met een verwachte toekomstige gebeurtenis is echter geen dekking en voldoet niet aan de financiële spelregels die binnen de gemeente gelden. Daarnaast kan dit bedrag vanuit het voorzichtigheidsbeginsel gezien niet als opbrengst worden ingeboekt. Daarom zijn voorafgaand aan de aanbesteding extra middelen nodig om te voorkomen dat het uitvoeringsbudget ontoereikend is. Op 4 maart 2021 is de motie “Waarom moet het strand weg?” (RIS308147) aangenomen waarin gevraagd wordt om een nadere onderbouwing van de keuze om het ontwerp voor de Middenboulevard 6 m richting zee te verschuiven. Met onderhavig raadsvoorstel wordt mede aan deze motie invulling gegeven.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

2. Terugblik Op 15 december 2016 heeft de Raad ingestemd met het “Voorstel van het college inzake Voorlopig ontwerp Noordboulevard, Middenboulevard en Kurhaus e.o.” (RIS295697). Dit ontwerp is een deeluitwerking van het in januari 2016 door de Raad vastgestelde uitvoeringsprogramma “De Kust Gezond” (RIS290042). Een ambitieus en structureel programma met als doel de Scheveningse buitenruimte weer aantrekkelijk te maken voor bewoners, toeristen en ondernemers: uitnodigend, gastvrij, en comfortabel. Hierbij gaat bijzondere aandacht uit naar groen met een ‘duin’-ervaring. Belangrijk instrument daarbij is een verzachting van het stenige karakter door het toevoegen van groenvoorzieningen en het voelbaar maken van de nabijheid van de kust en de duinen. Uitgangspunten voor het ontwerp voor de Middenboulevard zijn dat de boulevard en de omgeving van het Kurhaus samen het hart van de badplaats Scheveningen vormen. Met miljoenen bezoekers per jaar oefenen ze een grote aantrekkingskracht uit op toeristen, bewoners en ondernemers. Het ontwerp voor dit gebied is gericht op het vergroten van de ruimtelijke en functionele kwaliteiten van de buitenruimte. Anders gezegd: mooier, aantrekkelijker en beter te gebruiken.

Het ontwerp is gebaseerd op de in het Ruimtelijk Kader Noordboulevard en het Handboek Openbare Ruimte Scheveningen Bad geformuleerde uitgangspunten: Versterken van de samenhang met de zuidelijke, door Morales ontworpen boulevard. Het accentueren van de bijzondere positie van het Kurhaus, als hart van de badplaats. Het accentueren en programmeren van attractiepunten op dit deel van de boulevard, te weten de ruimte voor het Kurhaus en de ruimte voor de Pier. Het verbeteren van de doorsteken tussen Gevers Deynootweg en de boulevard. Het zoveel mogelijk vergroenen van de badplaats. Een betere relatie tussen boulevard en strand door herschikking van de strandpaviljoens, waarbij aantal en oppervlakte van de exploitatievlakken niet ter discussie staat. Met de vaststelling van het voorlopig ontwerp Noordelijke Boulevard op 15 december 2016 heeft de raad een motie aangenomen die verzocht te onderzoeken hoe het ontwerp voor de Middenboulevard geoptimaliseerd kon worden qua strekkende meters voor de strandpaviljoens.

Het voorontwerp voor de Middenboulevard is daarom vervolgens in nauwe samenwerking met betrokken stakeholders verder uitgewerkt en geoptimaliseerd via een zorgvuldig proces van samenspraak met een aantal direct belanghebbenden zoals de (vereniging van) strandpaviljoenhouders (VVS), de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS), Hommerson, de Pier, het Kurhaus, VvE’s van direct omliggende complexen en de door het college ingestelde werkgroep De Kust Gezond. De in het ontwerp aangebrachte optimalisaties betreffen: Optimalisatie van de exploitatievlakken van de strandpaviljoens, de trappen en de strandtoegangen. Een toplocatie voor het monument voor Leger en Vloot op de hoek van de trap bij het Kurhaus. Bestendigen van de historische situatie voor het Kurhaus (behoud locatie paviljoens, vervallen lichtontwerp en de meer klassieke benadering van het plein voor het Kurhaus). Optimalisatie van de aansluiting Morales – Middenboulevard in routes en uitstraling. Inpassing in het ontwerp van noodzakelijke voorzieningen (transformatoren) voor de energietransitie. Meer groen en het gebruik van de groenvlakken om de stijlovergang van de Noordboulevard, via de Middenboulevard naar de Moralesboulevard te begeleiden.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

-

Optimalisatie van het ontwerpconcept van Morales door de materialisering waarbij de herkenbaarheid en de allure van Middenboulevard is versterkt. Op 28 november 2019 is de Raad akkoord gegaan met de optimalisaties door in te stemmen met het raadsvoorstel “Voorstel van het college inzake Optimalisatie Voorontwerp Middenboulevard” (RIS303570). 3. Probleemstelling Na de realisatie in 2019 van de nieuwbouw op de locatie van het voormalige Vitalizee-gebouw zijn lekkages ontdekt en is scheurvorming in het kelderdak aangetroffen. Bij het onderzoek naar de oorzaken van de lekkages zijn twijfels ontstaan over de draagkracht van het kelderdak. Nader onderzoek heeft begin 2020 uitgewezen dat de draagkracht van het kelderdak te laag is ten opzichte van de verleende vergunning, de overeengekomen contracten en de huidige verkeersfunctie. Met de commissiebrief van 3 maart 2020 (RIS304801) is de Raad daarover geïnformeerd. In deze brief zijn ook consequenties aangeven voor het project Middenboulevard. Allereerst is de toen lopende aanbesteding gestopt. Dit om te kunnen onderzoeken wat de verschillende opties voor de aanleg van de Middenboulevard waren.

Twee opties zijn toen beschouwd: De eerste optie was doorgaan conform planning (start werk ná het strandseizoen 2020) en de werkzaamheden zodanig faseren dat hiermee ruimte werd geschapen voor het vinden van een oplossing ter plaatse van het kelderdak. Dit zou zeker leiden tot een langere uitvoeringsperiode met daarbij behorende langere overlast voor de omgeving. Bij de tweede optie zou de start realisatie worden uitgesteld tot na het strandseizoen van 2021. Hierdoor kon meer tijd genomen worden om te komen tot een keuze hoe om te gaan met de draagkrachtproblemen van het kelderdak zonder dat dit tot een verlengde uitvoeringsperiode zou leiden. Vanwege de grote gevolgen voor de betrokkenen op en aan de boulevard zijn beide opties besproken met de Vereniging van Strandpaviljoenhouders Scheveningen (VSS) en de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS). Hierbij stonden een goede uitvoering en het beperken van de overlast centraal. De ondernemers hadden een duidelijke voorkeur voor de tweede optie. Hiervoor is toen gekozen. 4. Beschouwde oplossingen Opgave was een vervolg voor de realisatie van de Middenboulevard uit te werken waarbij rekening gehouden moest worden met oplossingen die voor het kelderdak van Vitalizee zouden worden gekozen.

Beide projecten zouden waar mogelijk onafhankelijk van elkaar moeten kunnen worden uitgevoerd en daar waar ze elkaar zouden raken moest naar flexibiliteit worden gezocht. Hierbij zijn drie opties beschouwd: 1. Verbreden van de boulevard; 1a Verbreden met vergroening 1b Verbreden met verhoging 2. Uitstellen van het project Middenboulevard; 3. Doorgaan zonder verbreding. 4.1. Verbreden van de boulevard Om de voortgang in de realisatie van de Middenboulevard niet afhankelijk te laten zijn van de keuze voor de oplossing van het probleem met het kelderdak en ter voorkoming van verdere vertraging in de planning stelt het college voor om te kiezen voor de optie verbreding.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

In het oorspronkelijk ontwerp (VO) is uitgegaan van een gewenste breedte van 16 m. Hierbij loopt de functionele boulevard voor een deel boven de kelder van Vitalizee, die daar nu onvoldoende sterk voor is gebleken. Onderstaande afbeelding is een dwarsdoorsnede van de boulevard ter hoogte van Vitalizee, zoals in het door de raad vastgestelde voorontwerp. Hierop is te zien dat de functionele boulevard 16 meter breed is en boven de kelder waar het LDC is gevestigd loopt.

De huidige boulevard heeft op het smalste punt, ter hoogte van Beelden aan Zee, een breedte van 15 meter en dat wordt in de praktijk vanuit boulevard beheer als een fuik ervaren. De afgelopen jaren zijn op dit smalle punt meerdere incidenten of bijna incidenten geweest, zowel met opbouw van strandtenten als tijdens het reguliere laden en lossen op de boulevard en bij drukte op de boulevard. Eén van de doelstellingen van het ontwerp is het maken van een bredere en daarmee veiligere boulevard waarvoor een breedte van 16 m als minimum wordt gezien. De breedte van 16 meter is nodig om een vrije doorgang van hulpdiensten te kunnen bieden terwijl er ook ruimte is voor straatmeubilair en verlichting. Ook moet gelijktijdig laden en lossen een plek kunnen krijgen. De benodigde breedte van 16 meter is ook nodig in het kader van o.a. crowdcontrol bij evenementen in combinatie met voldoende ruimte om uit te kunnen wijken. Zeker ook omdat het boulevard gedeelte ter hoogte van Vitalizee in de regel veel drukker is dan ter hoogte van Beelden aan Zee. Het huidige kelderdek van het project Vitalizee is niet bruikbaar voor alle verkeer. Zonder volledig herstel van het kelderdek ontstaat er krapte in het profiel van de boulevard, doordat het gebruik boven de kelder moet worden beperkt.

Het voor verkeer bruikbare deel van de boulevard gaat door deze beperking van de gewenste 16 meter naar een breedte van 10 à 12 meter, afhankelijk voor de keuze voor het toevoegen van extra groen al beperking of de keuze voor een hoogteverschil. Op onderstaande afbeeldingen is dezelfde dwarsdoorsnede te zien met een toevoeging van een fysieke beperking boven de kelder. In de eerste afbeelding gaat het om een groene beperking en in de tweede afbeelding om een beperking met een hoogteverschil (traptreden).

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

Zo een smalle boulevard komt in de huidige situatie nergens voor en voldoet niet aan de eisen op het gebied van veiligheid (hulpdiensten, crowdcontrol) en functionaliteit (laden en lossen, op- en afbouw strandpaviljoens). Daarnaast voldoet het ontwerp dan niet meer aan een van de belangrijkste doelstellingen van het originele project om de boulevard uitnodigend, gastvrij en comfortabel te maken, waarmee het originele budget een desinvestering wordt. Daarom wordt een verbreding voorgesteld van de boulevard van 6 meter op het maximale punt ter hoogte van Vitalizee. Deze verbreding kan met beide vormen van een beperking met groen of een hoogteverschil. Op onderstaande afbeeldingen is de dwarsdoorsnede wederom te zien in de twee uitvoeringen, dit keer met een toevoeging van een bredere boulevard, zodat deze weer een functionele breedte van 16 of 18 meter heeft.

De voorgestelde verbreding van de boulevard is 6 meter op het maximale punt ter hoogte van Vitalizee. Deze breedte wordt gerealiseerd door de bocht in de boulevard flauwer uit te voeren. Dit betekent dat de verbreding aan weerszijden van dit gebied geleidelijk terugloopt naar 0 meter ten opzichte van het oorspronkelijke VO. Door de aanpassing van het ontwerp wordt iets meer dan 3.600 m2 extra boulevard gerealiseerd. Met de aanleg van de zogenaamde Moralesboulevard is destijds in het kader van kustveiligheid gekozen voor verbreding van het strand door het opspuiten van zand. Recentelijk is door Rijkswaterstaat in 2019 weer extra zand opgespoten. Hiermee is het strand ter plaatse van Vitalizee tientallen meters breder geworden (het strand is hier ca 200 m breed). Dat door de voorgestane

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

verbreding van de boulevard over een beperkte lengte maximaal 6 meter strand verdwijnt, kan in dat licht als niet onoverkomelijk worden beschouwd. De uitkomst van de toets die door Arcadis is uitgevoerd naar de veiligheid van de strandtenten die door de verbreding feitelijk dichter bij de waterlijn komen te liggen ondersteunt deze conclusie. Op onderstaande afbeelding zijn op een bovenaanzicht de verschillende lijnen te zien van de huidige boulevard (blauw), het door de raad vastgestelde voorontwerp voor de nieuwe Middenboulevard (groen) en de nu voorgestelde verbreding (rood), ten opzichte van de zee (oranje).

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

Voor de fysieke afscheiding van het kelderdak ter voorkoming van belasting door verkeer kan worden gekozen voor twee verschillende vormen van afscheiding. Op onderstaande afbeeldingen zijn op een bovenaanzicht van de Middenboulevard ter hoogte van Sealife (links) en Vitalizee (rechts) beide opties te zien.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

Het college stelt voor te kiezen voor de groene invulling, omdat dit beter past binnen de ontwerpuitgangspunten van het programma De Kust Gezond dan het alternatief van de aanleg van traptreden. Het DO voorziet dan in totaal in de aanleg van bijna 1.800 m2 groen op de nieuwe boulevard. 4.2. Uitstellen van het project Middenboulevard Beste oplossing voor de problemen met het kelderdek is uiteraard met bouwkundige maatregelen bewerkstelligen dat de draagkracht voldoet aan de eisen die een normaal gebruik van de boulevard mogelijk maakt. Dit betekent dat ervoor moet worden gezorgd dat kelderdek minimaal overrijdbaar wordt op basis van de eis van 450KN. Hiermee is voldoende breedte beschikbaar voor een veilig gebruik en kan het oorspronkelijke ontwerp gerealiseerd worden. Wel zal dan nog in bijzondere situaties een te handhaven gebruiksbeperking gelden voor bijvoorbeeld zware kranen die gebruik worden bij de op- en afbouw van strandpaviljoens. Op dit moment wordt 450 KN als een haalbare eis gezien. Dit in tegenstelling tot een eis van 600 KN, waarbij geen gebruiksbeperkingen ten opzichte van de rest van de boulevard meer zouden gelden. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk of en wanneer deze gewenste aanpassing zal worden gerealiseerd.

De huidige situatie waarbij het kelderdek (tijdelijk) fysiek onbereikbaar is gemaakt voor verkeer zal in dit scenario voor onbepaalde tijd moeten worden gecontinueerd, in afwachting van de definitieve uitkomsten van de oplossingen voor het kelderdak. Dit heeft negatieve consequenties voor een veilig gebruik van de nu al feitelijk te smalle boulevard. Daarnaast is de kans groot dat er nadat er duidelijkheid is over de oplossing voor het kelderdek alsnog voor een verbreding gekozen zal worden. 4.3. Doorgaan met het huidige ontwerp (zonder verbreding) Het laatste scenario is vasthouden aan het oorspronkelijk ontwerp in de hoop dat de problemen met het kelderdek op een dusdanige manier zouden worden opgelost dat hiermee geen beperkingen meer aan het gebruik van de openbare ruimte boven de kelder zouden gelden ofwel deze te accepteren. In dat geval zou voor in ieder geval een tijdelijke periode moeten worden geaccepteerd dat het gedeelte van de boulevard dat zonder restricties zou kunnen worden gebruikt smaller zou zijn dan gewenst. Met het risico dat als de problemen met de draagkracht niet zouden kunnen worden opgelost deze situatie definitief zou worden. Sub variant is om te accepteren dat het kelderdek niet voldoet aan de hieraan gestelde eisen. Om de veiligheid ter plaatse van het kelderdek te borgen zou een verkeersbesluit met o.a.

laad- en losbeperkingen moeten worden genomen en gehandhaafd. Deze consequentie is besproken met de handhaaforganisaties. Geconcludeerd is dat de gebruiksbeperking van het kelderdek alleen handhaafbaar is met permanent toezicht. Alternatief hiervoor zou zijn om het kelderdek fysiek onbereikbaar voor verkeer te maken zoals ook in de huidige situatie is gebeurd. Hiermee zouden dan de negatieve consequenties van een te smalle boulevard in stand worden gehouden. Een tweede sub variant is, uitgaande van het niet voor verkeer bruikbaar zijn van het kelderdek, een fundamentele aanpassing van het ontwerp waarbij groen, straatmeubilair, verlichting, hellingbanen en trappen zodanig worden gepositioneerd dat een minimaal vereiste beschikbare ruimte voor verkeer en bezoekers wordt gecreëerd. Hiermee zou worden afgeweken van de oorspronkelijke doelstelling van het bestuurlijk vastgestelde VO en de daaraan ten grondslag liggende ontwerpuitgangspunten van het programma De Kust Gezond.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

In alle drie hierboven beschreven situaties zullen handhavingsafspraken moeten worden gemaakt voor laden en lossen en voor grote evenementen op dit deel van de boulevard met handhaving, politie en overige hulpdiensten. Het college ziet dit als een onwenselijke en onacceptabele oplossing, waarbij het project Middenboulevard een desinvestering zou zijn die zijn doel niet meer waar kan maken. 5. Conclusie Om een Middenboulevard te kunnen realiseren die daadwerkelijk veilig en functioneel is en daarnaast nog voldoet aan de doelstelling van het project om mooier, aantrekkelijker en beter te gebruiken te zijn, zonder afhankelijk te zijn van de ontwikkelingen aangaande het kelderdak, wordt voorgesteld de boulevard ter hoogte van het voormalige Vitalizee gebouw 6 meter richting strand op te schuiven bij het kelderdek te kiezen voor een afscherming met een groene invulling. Hiermee zal de huidige situatie, waarbij feitelijk sprake is van een te smalle boulevard ten opzichte van de hieraan te stellen gebruikseisen, zo kort mogelijk blijven voortbestaan. 6. Financiële consequenties De extra aanlegkosten voor de gekozen verbreding met 6 meter bedragen ongeveer € 1,8 mln. De kosten vanwege de vertraging met een jaar (het in stand houden van de projectorganisatie en indexering) en het opstellen van een aangepast ontwerp worden eveneens op ongeveer € 1,8 mln. geraamd.

De huidige post onvoorzien in de projectbegroting is onvoldoende om deze kosten te dekken. Vandaar dat extra dekking nodig is. Deze is gevonden in de Enecomiddelen gereserveerd voor het openbare ruimte programma De Kust Gezond (€ 2,86 mln.). Eerder zijn uit dit budget door de raad de juridische kosten en tijdelijke maatregelen met betrekking tot de problematiek met het kelderdek bij Vitalizee voorgefinancierd in afwachting van de uitkomst van het juridische traject (RIS304225). Tevens is eerder uit dit budget door de raad € 6 mln. beschikbaar gesteld voor een deel van de dekking voor de uitvoering van het uitvoeren van het voorlopig ontwerp van het project Middenboulevard (RIS307129). Om de vertraging van het project te beperken en de werkzaamheden zoveel mogelijk buiten de strandseizoenen te laten plaatsvinden is het tijdig starten van een nieuwe aanbesteding essentieel. Hiermee is dit raadsvoorstel termijngebonden, besluitvorming zal uiterlijk in juni 2021 moeten plaatsvinden. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 17 mei 2021, Besluit: I.

In te stemmen met de verbreding van de nieuw aan te leggen boulevard met maximaal 6 meter ter hoogte van Vitalizee zoals uitgewerkt in het aangepast Definitief Ontwerp met een groene begrenzing van het kelderdak van het Legoland Discovery Centre;* II. In te stemmen met het verhogen van de onttrekking uit de bestemmingsreserve Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen en sociale Woningbouw Eneco ter grootte van € 2,86 mln. en dit bedrag toe te voegen aan het uitvoeringsbudget van het project Middenboulevard. III. Het genoemde bedrag onder II toe te voegen aan de activareserve en het krediet Middenboulevard in het MIP te verhogen met € 2,86 mln.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10112481

IV.

Met de ondernemers in overleg te gaan over de invulling en vormgeving van de begrenzing van het kelderdak van het Legoland Discovery Centre.*

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 10 juni 2021. De griffier,

De voorzitter,

* geamendeerd in de raadsvergadering van 10 juni 2021.

10/10