20210610-RIS308688 Voorstel van het college inzake Kapitaalversterking Stedin

Datum

Registratienummer

11 mei 2021

BSD/10109136 RIS308688

Voorstel van het college inzake kapitaalsversterking Stedin Inleiding Stedin is regionaal netbeheerder voor gas en elektriciteit in Zuid-Holland, Utrecht, regio Amstelland, Kennemerland en Noordoost Friesland. Als gevolg van de energietransitie dienen de bestaande netten van Stedin in korte tijd uitgebreid, verslimd en verzwaard te worden om aan de sterk toenemende vraag naar (duurzame) energie te kunnen voldoen. Stedin verwacht dat de benodigde investeringen tot 2030 ongeveer 7 miljard euro bedragen. In de Gaswet en de Elektriciteitswet is vastgelegd hoe Stedin deze investeringskosten in rekening mag brengen bij de gebruiker. Daar in staat dat Stedin haar afschrijvingen op investeringen die nu worden gedaan, pas na enkele jaren gefaseerd mag doorberekenen aan klanten om zo het gereguleerde rendement op haar investeringen te maken (vastgesteld door de ACM). Hierdoor moeten investeringen tijdelijk (voor)gefinancierd worden. Kleine investeringen kan Stedin voorfinancieren met vreemd vermogen, dat wordt aangetrokken van externe financiers zoals banken en pensioenfondsen. Bij grotere investeringen kan Stedin hierbij aanlopen tegen de grenzen van de huidige kredietbeoordeling, die onder andere gebaseerd is op de verhouding tussen kasstroom en netto schuld (de zgn. ‘FFO/net debt’).

Bij een sterk toegenomen vreemd vermogen kan Stedin, bij een gelijkblijvende kasstroom en eigen vermogen, een lagere kredietbeoordeling krijgen. Indien de huidige A-credit rating (kredietbeoordeling) van Stedin verlaagd wordt dan heeft dit gevolgen voor de toegang en voorwaarden op de internationale kapitaalmarkt. Om die reden heeft Stedin samen met de aandeelhouderscommissie (AHC), waar Den Haag onderdeel van uitmaakt, onderzocht of het nodig is om het eigen vermogen te versterken en op welke manieren dat mogelijk is. Als gevolg van dit onderzoek heeft Stedin, in overleg met de AHC, voorgesteld om deze kapitaalbehoefte in te vullen met een kapitaalstorting in Stedin van € 200 mln., in te vullen via de uitgifte van cumulatief preferente aandelen. Met deze kapitaalstorting wordt Stedin in staat gesteld om haar investeringsagenda van jaarlijks gemiddeld meer dan 700 mln. per jaar uit te voeren en in ieder geval voor de korte termijn haar credit rating te behouden. Ten aanzien van de lange termijn behouden de aandeelhouders flexibiliteit. Gedurende de looptijd van de uitgifte van deze aandelen ontvangt de aandeelhouder een vast percentage aan preferent cumulatief dividend. Het is preferent omdat de uitbetaling van dit dividend voorrang geniet op het gewone dividend.

Het is cumulatief omdat de onderneming het bedrag verschuldigd blijft wanneer de winst over een boekjaar onvoldoende blijkt om het dividend uit te keren. De houders van de preferente aandelen delen niet mee in een eventuele waardestijging of daling van de onderneming.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10109136

Het dividendpercentage wordt vastgezet voor elke reguleringsperiode van vijf jaar. Daarna wordt het percentage marktconform herijkt. Voor de eerste periode is het percentage 3%. Conform de gemeentewet (art 160 lid 2) besluit het college van burgemeester en wethouders (college) slechts tot deelneming in vennootschappen nadat de raad in de gelegenheid is gesteld om zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Mede gelet op de budgettaire consequenties kiest het college er voor om het daar niet bij te laten en het besluit tot investeren bij dezen voor te leggen aan de raad. Om de besluitvorming te faciliteren hebben Stedin en de AHC het bijgevoegde toelichtingsdocument ter beschikking gesteld. Dit document bevat onder meer achtergrondinformatie ter ondersteuning van het voorgestelde besluit. Overwegingen Het college is van mening dat een investering in Stedin bijdraagt aan de doelen van de Haagse energietransitie. We willen minder energie verbruiken en de energie die we verbruiken wordt steeds schoner. We werken aan schone bronnen, infrastructuur in de openbare ruimte en passen gebouwen aan op een lagere energievraag. In het Stedelijk Energieplan (RIS306869) staat daarover: “De strategie is om altijd de energievraag zo ver mogelijk naar beneden te brengen en stappen te zetten naar schoner energieverbruik.

Voor een lagere energievraag zijn fysieke veranderingen nodig in onze gebouwen en in ons gedrag. Toegang tot schone energie betekent dat er veel verandert in de leefomgeving. We werken aan schone bronnen, infrastructuur in de openbare ruimte en aan gebouwen. De ontwikkelingen volgen elkaar op als zich kansen voordoen. Dit kan rommelig ogen. Het is dan ook eerder een organisch proces dan een proces dat een blauwdruk volgt. Gebouwen aanpassen op een lagere energievraag is altijd en overal in de stad zinnig om te doen, ook als nog niet duidelijk is welke schone bron beschikbaar komt. Regelmatig zijn woningen al klaar voor de energietransitie en is er nog geen schone bron om op aan te sluiten. Maatregelen in gebouwen en in gedrag om de energievraag naar beneden te brengen zijn altijd een goede stap. Stroomaansluitingen in de openbare ruimte om mobiliteit, de bouw en evenementen gebruik van te laten maken zijn een stap naar minder fossiel gebruik, ook al is elektriciteit nog niet volledig schoon. Warmtenetten aanleggen en die tijdelijk of deels met aardgas verwarmen kan een goede stap zijn richting duurzame warmte. Terwijl hier en daar de oude gasleidingen toch nog vervangen moeten worden vanwege veiligheid worden elders warmtenetten aangelegd of de elektriciteitsnetten verzwaard.

Bronnen die schone energie leveren hebben soms nog niet genoeg afnemers en hebben (tijdelijk) fossiele energie nodig bij grote vraag. Het is dus geen gelijkmatig proces maar het is er één van horten en stoten. Verandering is ook lang niet altijd zichtbaar. Zonnepanelen op een dak zijn zichtbaar, maar of een warmtenet gasgestookt is of aangesloten op een geothermiebron is dat niet. Stroom wordt elk jaar in Nederland minder fossiel, maar het stopcontact laat geen enkele verandering zien.” Stedin draagt hieraan bij door het toekomstbestendig maken van de elektriciteitsinfrastructuur in Den Haag. In Den Haag zal de vraag naar elektriciteit toenemen door het gebruik van bijvoorbeeld warmtepompen en elektrisch vervoer. Aansluitingen worden hiervoor verzwaard en extra verdeelstations zijn nodig. Ook de toename van lokaal geproduceerde schone energie (bijvoorbeeld door zonnepanelen) vraagt om aanpassingen aan het elektriciteitsnet.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10109136

Tegelijk meent het college ook dat de gemeente reeds nu al ruimschoots invulling geeft aan haar verantwoordelijkheid voor het netwerkbedrijf. Met 16,55% van de aandelen verschaft de gemeente een groter deel van het kapitaal dan wat verwacht mag worden gelet op de bevolkingsomvang. Ongeveer 11% van het totaal aantal inwoners in het verzorgingsgebied van Stedin is woonachtig in Den Haag. Daarom is het college voornemens om de bijdrage van de gemeente te beperken tot €10 mln., en de onderneming te verzoeken om in gezamenlijkheid met de aandeelhouderscommissie het gesprek over toetreding aan te gaan met de 47 gemeenten en 4 provincies in het verzorgingsgebied van Stedin die momenteel geen aandeelhouder zijn van Stedin. Financiële paragraaf De benodigde middelen zijn afkomstig uit de verkoop van de Eneco-aandelen. De investering is revolverend. Dit houdt in dat de inleg op den duur opnieuw ingezet kan worden voor duurzaamheid, en dat in de tussentijd een rendement in de vorm van dividend beschikbaar komt voor het programma Energietransitie en duurzaamheid, conform de spelregels ten aanzien van de beheersing van de Enecomiddelen (RIS304225). Op deze wijze blijven de middelen voor dit doel beschikbaar.

De te investeren middelen worden overgeheveld van de bestaande reserve voor de Enecomiddelen naar een bij de volgende begrotingswijziging apart op te richten reserve binnen het weerstandsvermogen. Het Bestedingsplan Enecomiddelen Duurzaamheid en energietransitie (RIS306372) zal hierop worden aangepast. Via de bestemmingsreserve worden toekomstige risico’s van de preferente aandelen opgevangen, zoals een eventuele afboeking of lager/uitgestelde dividendbetalingen. Wanneer Stedin de kapitaalsversterking niet langer nodig heeft kan de onderneming besluiten om de aandelen terug te kopen voor de aanschafwaarde. In dat geval zal de speciaal ingestelde reserve vervallen en vloeit het investeringsbedrag terug naar de reserve Duurzaamheid en energietransitie. Gedurende de looptijd van de investering zal de gemeente dividend ontvangen uit de aandelen. Middels een begrotingswijziging wordt dit dividend structureel toegevoegd aan de begroting van Energietransitie en duurzaamheid. Zo kunnen ze worden aangewend ten behoeve van de duurzaamheidsagenda van de gemeente. Het is nog niet zeker dat de inschrijving ook (volledig) wordt toegekend. Gemeenten die zich inschrijven voor minder dan hun pro rata aandeel krijgen als laatste hun deel toegekend. Het pro rata gedeelte van Den Haag zou met 16,55% ongeveer € 33 mln. zijn, dus met €10 mln. zitten we daar ruim onder.

Wanneer de andere gemeenten hun pro rata gedeelte invullen en sommigen voor de maximale 200% gaan zal de bijdrage van gemeente Den Haag niet of ten dele nodig zijn.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10109136

Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 11 mei 2021, besluit: I.

in te stemmen met de verkrijging voor maximaal € 10 mln., van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding NV

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 10 juni 2021. De griffier,

De voorzitter,

4/4