20210415-RIS308172 GEAMENDEERD Bouwen aan een verbonden stad

Datum

Registratienummer

30 maart 2021

OCW/10075771 RIS308172

Voorstel van het college inzake Bouwen aan een verbonden stad Den Haag bestaat intussen voor meer dan de helft uit bewoners met een migratieachtergrond. Voorheen kwamen mensen vooral uit Marokko, Turkije, Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen. Inmiddels is de situatie anders en komen mensen uit alle delen van de wereld, westers en niet-westers. Naast een toename van de diversiteit in herkomst zien we ook een groeiende verscheidenheid binnen die diversiteit. We hebben niet alleen te maken met een veelheid aan landen van herkomst, maar ook met een verscheidenheid aan talen, culturen, religies, verblijfsstatussen, gender en sociaaleconomische posities. Het is te simpel om Hagenaars in te delen op basis van hun migratie-achtergrond. Met inmiddels al een derde en soms zelfs een vierde generatie Hagenaars met een migratieachtergrond is er ook heel veel diversiteit binnen die groepen en gemeenschappen. Deze verscheidenheid en de interacties tussen al deze groepen maakt dat we liever spreken van een verbindingsopgave dan van integratie. De nota schetst vijf uitgangspunten die ons op weg helpen naar een verbonden stad. 1.

Verbinding is een wederkerig proces Het vraagt inspanning van alle betrokkenen. Bevolkingsgroepen verhouden zich heel verschillend tot de Haagse samenleving en tot elkaar. Voor sommigen is de afstand tot volwaardig participeren buiten de eigen gemeenschap groter dan voor anderen. Dat maakt de opgave voor iedereen verschillend, maar vraagt van iedereen inzet en verantwoordelijkheid Hagenaars leveren – ieder op eigen wijze- een bijdrage aan onze stad. Het idee en de regels van de democratische rechtstaat vormen het uitgangspunt. De eigen normen en waarden het richtsnoer. In de ruimte daartussen zoeken we naar gemeenschappelijkheid. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid, waar niemand zich aan kan onttrekken.

2.

Ruimte voor eigen identiteit We duwen elkaar niet in een hokje. Iedere Hagenaar bepaalt zelf de eigen identiteit. Die identiteit kan te maken hebben met meerdere aspecten, zoals geloof, cultuur, gender, of sociaaleconomische klasse. Daarbovenop zijn we allemaal Hagenaars en zoeken daarin wat ons samenbrengt.

3. Vieren van gedeelde waarden De Haagse identiteit moet draaien om de waarden waar wij met elkaar voor staan. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend en daarover gaan we in gesprek. We kunnen het ons niet permitteren langs elkaar heen te leven. Iedereen is aanspreekbaar op zijn verantwoordelijkheid, iedereen doet mee in Den Haag. 4. Faciliteren van initiatief De gemeente bepaalt niet hoe we meer verbinding creëren, maar stelt de kaders, die van de democratische rechtsstaat, roept de stad op om mee te denken, uit te proberen en mee te werken.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10075771

Verbinding wordt niet opgelegd, maar gefaciliteerd. De uitgangspunten van deze visie zijn een open uitnodiging aan Hagenaars om mee te denken en hun bijdrage te leveren aan een verbonden stad. 5. Een stad die nooit af is Den Haag bestaat niet uit gebouwen, maar uit een geschiedenis, een traditie en mensen met dromen, verhalen en ervaringen. Daarmee is de stad voortdurend in ontwikkeling. Een continue zoektocht waar we elkaar steeds weer treffen en waarbij alle Hagenaars, in al hun diversiteit, elkaar opnieuw vinden tussen traditie en vernieuwing. Samen met de stad gaan we de vijf uitgangspunten verder vormgeven en concreter maken. De vijf uitgangspunten zoals hiervoor geschetst vormen de basis voor het denken over samen leven voor de komende jaren. De nota is daarmee meer een visie dan een actieplan. Toch blijven de uitgangspunten niet alleen een theoretisch kader, maar krijgen concreet vorm. Dekking van de activiteiten vindt plaats binnen de reguliere begroting van programma 14 Stadsdelen, integratie en dienstverlening onder de activiteit integratie. -

Samen met Den Haag in Dialoog organiseren we dialoogsessies op allerlei uiteenlopende actuele onderwerpen. We schuwen daarbij de moeilijke onderwerpen niet. Denk bijvoorbeeld aan gesprekken over alledaagse en institutionele vormen van racisme en discriminatie.

-

De dialogen worden overal georganiseerd, samen met andere organisaties in buurten en wijken. Doordat de dialogen kleinschalig zijn en in de eigen omgeving plaatsvinden, zijn ze laagdrempelig en daarmee voor iedereen toegankelijk. We gaan met partners in de stad actief op zoek naar nieuwe organisaties en deelnemers om te voorkomen dat het steeds dezelfde mensen zijn die zich laten horen. Wij werken met actuele thema's die de meeste stadgenoten aangaan. Ze nodigen uit tot verder nadenken en ook tot meer verbinding met elkaar. Soms gebeurt dat in combinatie met voorstellingen van Het Nationale Theater. Dialoog in Den Haag biedt ook trainingen aan. Organisaties en vrijwilligers die een dialoog willen organiseren worden ondersteund.

-

We organiseren ontmoetingen tussen de Haagse religieuze en levensbeschouwelijke organisaties. Viermaal per jaar vinden bijeenkomsten plaats over actuele thema’s. We spreken ze daarbij niet alleen aan op hun verantwoordelijkheid naar de eigen achterban, maar ook op de verantwoordelijkheid naar de Haagse samenleving als geheel. Het is een van de manieren om signalen van spanningen en onrust snel te lokaliseren en onderlinge dialoog en ontmoeting te stimuleren. Waar vanuit de ontmoetingen ideeën ontstaan om samen aan de slag te gaan faciliteren we dat.

-

We ontwikkelen een subsidieregeling en zorgen voor financiële ondersteuning van initiatieven uit de stad. We ondersteunen die initiatieven niet alleen met middelen, maar waar mogelijk verbinden we initiatiefnemers of helpen bij het opzetten en opschalen.

-

Uit stadsgesprekken blijkt dat Hagenaars waarde hechten aan de verbinding tussen wijken en buurten. Uiteindelijk maken we de stad met elkaar en is het van belang dat we elkaar ook in elkaars wijken opzoeken. Zo is het idee van partnerwijken naar voren gekomen: uitwisselingsactiviteiten waarbij bewoners van verschillende stadsdelen elkaars wijken bezoeken, elkaar beter leren kennen en leren van elkaars ervaringen en initiatieven. Zo kunnen bewoners van partnerwijken best practices met elkaar delen en samen stedelijke initiatieven bedenken en opzetten. Maar denk hierbij ook aan rolmodellen van verschillende wijken die elkaar beter leren kennen en elkaar inspireren.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10075771

-

We ontwikkelen een jaarprogramma voor de dialoogbijeenkomsten.

-

We hebben aandacht voor het migratieverleden van de stad:

-

o

We realiseren een slavernijverledenmonument. Er is inmiddels aan het Haags Centrum voor Beeldende Kunst, STROOM de opdracht gegeven om de mogelijkheden te onderzoeken voor het oprichten van een monument. Aan de hand van dat onderzoek zal een concreet voorstel, inclusief de kosten van het monument worden gepresenteerd.

o

Er komt een educatief programma rond kolonialisme en slavernij. Een programma waarin de trans-Atlantische- en Indisch Oceanische slavernij en contractarbeid een plek krijgen in de bredere context van slavernij in verleden en heden.

o

We gaan onderzoek laten doen naar de mate van betrokkenheid van Den Haag bij het koloniale en slavernijverleden. Wij vinden het belangrijk hiernaar een verantwoord wetenschappelijk onderzoek te laten doen.

We borgen dat de genoemde uitgangspunten hun weerslag vinden in het gemeentelijke beleid zodat op alle terreinen beleid wordt gemaakt met een generiek karakter en ruimte voor verschil.

Financiën De dekking voor deze kerntaken vindt plaats binnen de reguliere begroting in programma 14 stadsdelen, integratie en dienstverlening onder de activiteit integratie. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college van 30 maart 2021, Besluit: De beleidsnota ‘Bouwen aan een verbonden stad’ “vast te stellen,

* met dien verstande dat de kernwaarden, zoals benoemd in de module "Kernwaarden van de Nederlandse samenleving" van ProDemos, te weten gelijkwaardigheid, vrijheid en solidariteit, de basis vormen van de Haagse samenleving waar iedere inwoner zich aan verbindt.*

* met dien verstande dat: ● A. Op pagina 2 de zin ‘Diversiteit: de nieuwe realiteit’ wordt vervangen door: Diversiteit: kernnormen en kernwaarden als een fundament in een pluriforme stad •

B. Op pagina 2 na de zinnen ‘Nederland is t/m leven, wonen en werken.’ wordt toegevoegd: Iedereen heeft recht om zijn eigen identiteit te beleven en zijn eigen culturele uitingen te omarmen en uit te dragen. Echter tussen die culturele uitingen en de grenzen van de democratische rechtstaat zit nog een heel gebied van dieper beleefde kernnormen en kernwaarden zoals

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10075771

gelijkwaardigheid, ongeacht geslacht, levensovertuiging, geloofsovertuiging, etniciteit, afkomst of seksuele voorkeur en de vrijheid van meningsuiting, het recht op zelfbeschikking en de vrijheid van geweten en zoals deze ook zijn verwoord in onze grondwet. In onze diverse stad is dat gemeenschappelijke fundament van groot belang. De toekomst van de stad vereist een helder verhaal wat wel kan en wat niet, waar we voor staan én wat ons bindt. Wanneer voldoende mensen de open, vrije en tolerante variant daarvan omarmen, zal het lukken om een open, vrije en tolerante samenleving te blijven. Daarom willen wij dat in Den Haag iedereen kennis heeft en onderwezen wordt in die kernnormen en kernwaarden. Daarnaast gaan we met elkaar en met de stad het gesprek aan om deze gedeelde normen en waarden te vieren en te kijken wat dit voor elk van ons betekent. Op basis van deze kern normen en kernwaarden hebben we elk ook onze eigen persoonlijke, culturele en/of religieuze waarden binnen de grenzen van de democratische rechtsstaat waarover we het gesprek aangaan. We onderstrepen daarin de wederkerigheid van vrijheid en verbinding: vrijheid nemen om je eigen opvattingen te hebben moet inhouden dat je een ander ook de vrijheid geeft zijn of haar opvattingen te hebben en uit te dragen. Verbinden kan alleen als je openstaat voor het gesprek en bereid bent om naar anderen te luisteren. ●

C. Op pagina 2 het zinsdeel ‘Een stad die intussen’ wordt vervangen door: Den Haag is een stad die intussen’

●

D. Op pagina 2 in de zin ‘Deze verscheidenheid en de interacties tussen al deze groepen maakt dat we liever spreken van een verbindingsopgave dan van integratie.’ het deel ‘dan van integratie’ wordt vervangen door: aan de kernnormen en kernwaarden dan van integratie in de kernnormen en kernwaarden.

●

E. Op pagina 2 het kopje ‘Verbinding is een wederkerig proces’ wordt vervangen door: Verbinding en Vrijheid zijn wederkerige processen.

●

F. Op pagina 2 de zinnen ‘Het idee t/m kan onttrekken’ worden vervangen door: Voorop staat dat samenleven plaatsvindt binnen de kaders van de democratische rechtsstaat en de kernnormen en kernwaarden zoals vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid. De overheid moet optreden tegen praktijken die in strijd zijn met de wet en duidelijk maken wat niet wordt aanvaard. Binnen de kaders van die democratische rechtstaat, is er ruimte voor ieders eigen opvattingen en overtuigingen. Daarbij streven we naar een zo groot mogelijke gemene deler aangaande de kernnormen en kernwaarden.

●

G. Op pagina 3 aan de zin ‘Daarmee is de stad voortdurend in ontwikkeling.’ wordt toegevoegd: en daarom is het extra belangrijk om regelmatig stil te staan bij onze Haagse geschiedenis en de Haagse tradities die wij als diverse stad kennen.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10075771

●

H. Op pagina 3 toevoegen na de zin ‘Een continue zoektocht waar we elkaar steeds weer treffen en waarbij alle Hagenaars, in al hun diversiteit, elkaar opnieuw proberen te vinden tussen traditie en vernieuwing’, toe te voegen: dit met in acht neming van de kernnormen en -waarden van onze democratische rechtsstaat.

●

I. Op pagina 3 het kopje ‘Verbinding is een wederkerig proces’ wordt vervangen door: Verbinding en Vrijheid zijn wederkerige processen.

●

J. Op pagina 3 de zin ‘Er is geen sprake meer van een homogene meerderheidscultuur.’ en de zin ‘Niemand is meer de meerderheid en daarmee behoort iedereen tot de minderheid.’ worden geschrapt en na het woord ‘meer’ wordt toegevoegd:, omdat we allemaal Hagenaars zijn met verschillende achtergronden en identiteiten.

●

K. Op pagina 3 na de zin ‘De uitdaging t/m open samenleving.’ de zin ‘enerzijds t/m verenigen’ wordt geschrapt.

●

L. Op pagina 4 in het kopje ‘Vieren van gedeelde waarden’ het deel ‘gedeelde waarden’ wordt vervangen door: kernnormen en kernwaarden.

●

M. Op pagina 4 de zin: ‘Door de nadruk te leggen op het verschil groeien we uit elkaar.’ Wordt vervangen door: Om niet uit elkaar te groeien, wordt het enerzijds nog belangrijker om duidelijk aan te geven waar wij, in onze democratische rechtstaat, voor staan en wat de kernnormen en kernwaarden zijn die de basis vormen van een open, tolerante en vrije samenleving en anderzijds met elkaar het gesprek aan te gaan over elkaars persoonlijke waarden waarvoor de kernnormen en waarden de basis zijn. Hierbij leggen we niet steeds de nadruk op de verschillen maar vieren we o.a. onze kernnormen en waarden.

●

N. Op pagina 4 na het woord ‘solidariteit’ toevoegen: gedeelde verantwoordelijkheid.

●

O. Op pagina 4 de zinnen: ‘Bij waarden gaat het t/m gemeenschappen in Den Haag’ te vervangen door: Bij normen en waarden gaat het om de achterliggende idealen van mensen en de verklaring voor opvattingen en gedragingen. Veelal onderschrijven we dezelfde waarden, ongeacht de soms verschillende achtergronden.

●

P. Op pagina 4 na de zin: ‘Door in gesprek te gaan over de verschillen kan wederzijds begrip ontstaan.’ wordt toegevoegd: Daarbij blijft het belangrijk om duidelijkheid te scheppen over waar wij in Den Haag voor staan, wat het betekent om in een open, vrije en tolerante samenleving te leven en het daarvoor van belang is om hierover met elkaar in gesprek te gaan om gemeenschappelijkheid hierin te vinden.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10075771

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 15 april 2021. De griffier,

De voorzitter,

* geamendeerd in de raadsvergadering van 15 april 2021.

6/6