CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

Wethoudersbrief V.d. Sloot + Data en inzichten 2023 - Team Seksuele Gezondheid GGD Hart voor Brabant

Gemeenteraad 2 juli 2024, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Zienswijze Begrotingswijziging 2024 en Begroting 2025 GGD Hart voor Brabant6.474 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan de leden van de gemeenteraad

Uw brief van

:

Ref.

: Mevr. M. van Gerwen

Uw kenmerk

:

Tel.

: +316 276 55 078

Afdeling

: MO/VOLW/O&R

E-mail

: m.vangerwen@s-hertogenbosch.nl

Zaaknummer

:

Bijlage(n) : 1

Datum

: 18 juni 2024

Onderwerp

: Data en inzichten 2023 - Team Seksuele Gezondheid GGD Hart

voor Brabant

Geachte raadsleden, Tijdens de commissie Sociaal van woensdag 21 februari jl. heeft u vragen gesteld over de impact van de inzet van de GGD Hart voor Brabant betreffende de Seksuele Gezondheid. In deze vergadering heb ik toegezegd u het rapport van het team Seksuele Gezondheid over 2023, wanneer deze beschikbaar is, met u te delen. Daarnaast heb ik u geïnformeerd over de inzet vanuit de GGD en andere organisaties voor seksuele gezondheid in ’s-Hertogenbosch. Via deze brief stuur ik u het rapport ‘Data en Inzichten 2023 van het team Seksuele Gezondheid’ van de GGD en geef ik u een korte samenvatting van dit rapport. Het team Seksuele Gezondheid biedt soa-testen, behandelt soa’s, biedt keuzegesprekken in geval van een onbedoelde zwangerschap, houdt spreekuren voor jongeren onder de 25 jaar voor vragen betreffende anticonceptie, liefde en relaties, soa’s, zwangerschap en diversiteit en biedt ondersteuning aan professionals bij het bespreekbaar maken van seksualiteit. Daarnaast fungeert het team als een kenniscentrum voor de reguliere zorg. Het aantal consulten in 2023 in het totale werkgebied van de GGD Hart voor Brabant: • 5.682 Soa consulten • 306 Sense consulten (Sense is special voor jongeren tussen de 12 en 25 jaar) • 5.429 Telefonische vragen • 974 PrEP consulten In de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn in 2023 1.444 consulten uitgevoerd.

De grootste doelgroepen die consulten hebben bezocht zijn de jongeren onder de 25 jaar. Gevolgd door mannen die (ook) seks hebben met mannen, de mensen met klachten die wijzen op een soa en de mensen die gewaarschuwd zijn door een sekspartner met een soa. Het totale vindpercentage is in 2023 28 % (in 2022 was dit 26%). Het vindpercentage is het percentage van de consulten waarin één of meer seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) zoals

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv , hepatitis B en/of hepatitis C, gevonden is. De meest gestelde diagnose was, evenals in 2022, chlamydia. Het aantal diagnoses van chlamydia is gedaald van 1610 in 2022, naar 1319 in 2023. De stijging van gonorroe infecties bij heteromannen onder de 25 jaar en bij vrouwen die in 2022 werd geconstateerd, heeft zich in 2023 voortgezet (van 412 in 2022 naar 559 in 2023) HIV GGD Hart voor Brabant doet mee aan de landelijke PrEP pilot. Tijdens deze pilot wordt door de GGD medische begeleiding geboden aan mensen met een verhoogd risico op hiv en wordt PrEP (Preexpositie Profylaxe) verstrekt. PrEP is een medicijn om een hiv-infectie te voorkomen. Het aantal mensen met een hiv-infectie is al jaren laag in Nederland en is voor de regio Hart voor Brabant 0,3 %. PrEP is dus een interventie die kan bijdragen aan het uiteindelijke doel van 0 hiv-infecties. Naast bovengenoemde, houdt het team Seksuele Gezondheid inloopspreekuren voor specifieke doelgroepen, wordt samengewerkt met het onderwijs en wordt sociale media ingezet om jongeren te verwijzen naar relevante informatie over seksuele vorming en relaties. Rol van de GGD Het is belangrijk om de cijfers en inzet van de GGD in context te plaatsen. Soa-zorg wordt primair verleend door de huisartsen.

De soa-zorg van de GGD is aanvullend op deze zorgverlening door huisartsen en bedoeld voor specifieke (hoogrisico en/of kwetsbare) doelgroepen. Het doel van het team Seksuele Gezondheid is daarom niet om meer te testen, maar om in de beschikbare tijd en capaciteit zich te richten op (hoog) risicogroepen (mannen die seks hebben met mannen, sekswerkers, mensen met klachten, mensen die gewaarschuwd zijn, migranten, jongeren onder de 25) en daarbinnen verder te differentiëren naar hoog- en laagrisicogroepen zodat de capaciteit beschikbaar komt voor de meest kwetsbaren. Voor het volledige rapport, verwijs ik u naar de bijlage.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

De wethouder van o.a. Volksgezondheid M.A.B. van der Sloot

Bijlage(n): Data en inzichten 2023 - Team Seksuele Gezondheid GGD Hart voor Brabant

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Voorwoord Terugkijken om te leren. In het jaarverslag 2023 maken we opnieuw de balans op van de inzet van het team Seksuele Gezondheid. Wie zagen we op ons spreekuur? Wat deden we om contact te leggen met moeilijk bereikbare doelgroepen? En welke cijfers en ontwikkelingen constateerden we? De soa-zorg van de GGD is aanvullend op de zorgverlening door huisartsen. Team Seksuele Gezondheid richt zich op specifieke (hoogrisico en/of kwetsbare) doelgroepen. We zetten ons in om jongeren en kwetsbare groepen te informeren over hoe zij verstandig kunnen omgaan met soa-risico’s. Seksualiteit hoort bij een gezonde leefstijl. Open het gesprek kunnen voeren over seksualiteit, eigen regie en keuzevrijheid bij seks is daarom één van de speerpunten van ons team. Dit doen we in direct contact met cliënten en in samenwerking met onze netwerkpartners. Hiermee maken we samen gezond gewoon. Door inzicht in de resultaten van onze werkzaamheden kunnen we gericht onze activiteiten op het gebied van preventie en voorlichting verder optimaliseren.

Inhoudsopgave Over team Seksuele Gezondheid

3

Speerpunten team Seksuele Gezondheid

4

Consulten 2023

5

Doelgroepen 2023

6

Vindpercentage meest voorkomende soa’s per doelgroep

8

Aantal soa's 2023

10

Sense - doelgroep jongeren

19

PrEP

20

Wat doen we nog meer?

21

Disclaimer en colofon

25

In deze terugblik verzamelden we de belangrijkste data en inzichten over 2023.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

2

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Over team Seksuele Gezondheid Het team Seksuele Gezondheid van GGD Hart voor Brabant staat voor positieve seksuele gezondheid voor iedereen. We geven voorlichting, hulp en advies over verschillende onderwerpen op het gebied van seksualiteit. We zijn er voor inwoners van de gemeenten in de regio GGD Hart voor Brabant en richten ons op specifieke doelgroepen. Gezonde relaties en seksualiteit horen bij een gezonde

▶

Ondersteuning van professionals bij het

leefstijl. Het team Seksuele Gezondheid draagt hieraan

bespreekbaar maken van seksualiteit.

bij. Dat doen we door het bespreekbaar maken van

Daarvoor bieden we externe partners bijvoorbeeld

seksualiteit, anticonceptie en soa-preventie.

train-de-trainer workshops. Huisartsen en

En door laagdrempelig intermediairs en kwetsbare

specialisten kunnen het team Seksuele Gezondheid

groepen te adviseren.

consulteren met vragen rond seksuele gezondheid.

Diensten

Kenniscentrum

Het team Seksuele Gezondheid biedt:

Het team Seksuele Gezondheid van de GGD is ook een

▶

Soa-testen voor inwoners die klachten hebben,

kenniscentrum voor seksualiteit en soa's. Dit laten we

veel risico hebben gelopen of een soa-waarschuwing

met veel plezier en enthousiasme zien in onze regio.

hebben ontvangen.

Waar het kan, werken we samen met en verwijzen

▶

Behandeling van soa’s.

we door naar reguliere zorg zoals de huisarts of een

▶

Keuzehulpgesprekken bij een onbedoelde

private aanbieder.

zwangerschap. Het team is bovendien actief binnen het programma Nu Niet Zwanger. ▶

Speciale Sense-spreekuren voor jongeren onder de 25 jaar. We beantwoorden vragen van jongeren over anticonceptie, liefde en relaties, soa’s, zwangerschap en diversiteit.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

3

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Speerpunten team Seksuele Gezondheid Deze speerpunten zijn van belang voor onze dienstverlening: ▶

We werken datagericht. Daarmee krijgen we inzicht in ons werk en onze resultaten. Dat vormt de basis voor de keuzes die we als team Seksuele Gezondheid maken.

▶

Juiste doelgroepen op het spreekuur. We zetten ons in om hoogrisicogroepen voor het oplopen van een soa daadwerkelijk te zien op onze spreekuren. Dit doen wij door het uitvoeren van een strakke triage voor mensen die klachten hebben en/of gewaarschuwd zijn voor een soa. Dat betekent dat we strikt zijn in het beoordelen van de urgentie van de hulpvraag, de wijze waarop de hulpvraag het beste kan worden beantwoord en door wie. Aanvullend hierop zetten we extra in op het bereiken van specifieke doelgroepen. Denk hierbij aan jongeren, sekswerkers, mensen met een migratie-achtergrond en dak- en thuislozen. Waar blijkt dat we sommige groepen te weinig in beeld hebben, gaan wij naar deze doelgroepen toe of werken we samen met intermediairs die werken met deze groepen. Het team biedt bovendien spreekuren voor deze specifieke doelgroepen.

▶

Differentiatie in dienstverlening voor hoog-, midden- en laagrisicogroepen. We kijken zorgvuldig welke dienstverlening voor welke groepen passend is. Dat doen we ook op basis van data die inzicht geven in onze doelgroepen en dienstverlening. We onderzoeken hierbij ook de mogelijkheden die e-health biedt.

▶

Stimuleren van bewustwording. Het team Seksuele Gezondheid zet zich in om het onderwerp seksuele gezondheid op de kaart te zetten, binnen het brede kader van publieke gezondheid. Wij investeren hiervoor in samenwerking met andere disciplines binnen de publieke gezondheidszorg en met onze netwerkpartners.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

4

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Consulten 2023

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Aantal uitgevoerde consulten per woongemeente

Cliënten kunnen dagelijks telefonisch of online bij team Seksuele Gezondheid terecht om een afspraak te maken. 18

Er is een daling in het aantal consulten in 2023 ten opzichte van 2022

19

20

21

1 2 3

(respectievelijk 6.962 en 7.873). Deze afname is te verklaren door een tijdelijk

4

verminderde personele bezetting van het team in 2023. Consulten in 2023

5.682 soa consulten 306 Sense consulten 5.429 telefonische vragen

5 6 7

17 12

Dit is het aantal telefoontjes dat het team kreeg

13

tijdens de triage op werkdagen van 9.00 – 12.00 uur.

14 16

974 PrEP consulten,

Colofon

15

Gemeente

2023

1

Bernheze

96

2

Boekel

38

3

Boxtel

4

's-Hertogenbosch

129 1.444

5

Dongen

70

6

Gilze en Rijen

84

7

Goirle

98

8

Heusden

157

9

Hilvarenbeek

65

10

Land van Cuijk

145

11

Loon op Zand

72

12

Maashorst

164

8

13

Meierijstad

216

9 10 11

14

Oisterwijk

124

15

Oss

361

16

Sint-Michielsgestel

129

17

Tilburg

2.777

18

Vught

127

19

Waalwijk

209

20

Onbekend

155

21

Buiten regio

302

waarvan 22 start en 952 follow-up PrEP is een medicijn (tabletten) om een besmetting met hiv te voorkomen.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

5

Team

Speerpunten

Doelgroepen

Consulten

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Doelgroepen 2023 Met deze cijfers geven we inzicht in de doelgroepen die onze spreekuren bezochten.

Overzicht van consulten per doelgroep die ons spreekuur bezochten

Doelgroep

2023

1

Jongeren < 25 jaar

3.259

2

Mannen die (ook) seks hebben met mannen (MSM)

2.742

(waarvan < 25 jaar: 443)

3.500

3.000

2.500

3

Mensen met klachten

1.994

4

Gewaarschuwden (door een sekspartner met een soa)

2.309

5

Klachten én gewaarschuwd

6

Slachtoffers van seksueel geweld

42

7

Sekswerkers

233

648

Toelichting: Migranten (en partners van migranten) hebben onze

2.000

bijzondere aandacht vanuit hun (mogelijke) kwetsbare maatschappelijke positie of (mogelijke) herkomst uit soa-endemisch gebied. Zij worden echter in deze cijfers

1.500

niet apart weergegeven. 1.000

500

0

1

2

3

4

5

6

7

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

6

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vervolg: Doelgroepen 2023 Leeftijd van de cliënten die onze spreekuren bezochten

Opleidingsniveau van de cliënten die onze spreekuren bezochten

De oudste cliënt was 81 jaar en de jongste 14 jaar. 1 3

Cliënten per leeftijd

2023

1

Tot 20 jaar

352

2

20 t/m 24 jaar

2.907

3

25 jaar en ouder

3.397

4

1

2

Opleidingsniveau

2023

Toelichting:

1

Praktisch opgeleid

577

We hanteren bij deze cijfers de CBS definitie:

2

Middelbaar opgeleid

1.783

3

Theoretisch opgeleid

4.036

Verdeling man/vrouw van de cliënten die onze spreekuren bezochten

Herkomst van de cliënten die onze spreekuren bezochten 1

3 1

Indeling gender

2023

1

Vrouw

2.474

2

Man

4.159

3

Transgender

23

Toelichting: Onder het aantal consulten transgender personen zijn ook consulten met de

4

2

andere term gebruikt.

5 6

3

Overig 734

non-binaire personen opgenomen. In de toekomst wordt mogelijk een

mavo, vmbo, mbo-1 Middelbaar: mbo-2/3/4, havo, vwo Theoretisch: hbo, wo, doctoraal

3

2

2

244

Anders / onbekend

4

Praktisch: geen, basisonderwijs, lbo,

13 12 11

7

8 10

Geboorteland

2023

1

Nederland

5.922

2

Overig:

734

3

Azië

135

4

Noord/West/Midden-Europa

104

5

Zuid-Europa (incl. Turkije)

89

6

Nederlandse Antillen

67

7

Suriname

28

8

Oost-Europa

158

9

Midden/Zuid-Amerika

77

10

Noord-Amerika

6

11

Afrika

63

12

Oceanië

3

13

Onbekend

4

9

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

7

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vindpercentage meest voorkomende soa’s per doelgroep Het team Seksuele Gezondheid biedt spreekuren voor mensen met klachten en mensen die gewaarschuwd zijn voor een soa. Op werkdagen vindt telefonisch de triage plaats om zo de juiste mensen te zien op het spreekuur.

▶

Het totale soa vindpercentage was 28% in 2023 (in 2022 was dit 26%).

▶

Net als in 2022 is het totale vindpercentage het grootst in de leeftijdscategorie 15 t/m 19, namelijk 35% (in 2022 was dit 39%). Het vindpercentage is het hoogst bij middelbaar opgeleide cliënten.

▶ Sinds 2022 kiezen we ervoor om het vindpercentage te relateren aan de meest voorkomende soa’s: de ‘big five’. Zo zijn onze regionale vindpercentages beter vergelijkbaar met de

Dit is vergelijkbaar met 2022. Het vindpercentage onder sekswerkers is 18% (233 getest).

▶

landelijke vindpercentages.

Vindpercentage op basis van klachten

Vindpercentage op basis van leeftijd

50%

50%

40%

40%

30%

30%

20%

20%

10%

10%

0

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

Gewaarschuwden

43% (2.078 getest)

38% (2.309 getest)

2

Mensen met klachten 35% (2.418 getest)

37% (1.991 getest)

3

Gewaarschuwden met klachten

52% (743 getest)

47% (648 getest)

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

15 t/m 19 jaar

39% (500 getest)

35% (348 getest)

2

20 t/m 24 jaar

28% (3.617 getest)

29% (2.906 getest)

3

25 jaar en ouder

22% (3.375 getest)

25% (3.394 getest)

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

8

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vervolg: Vindpercentage meest voorkomende soa’s per doelgroep Vindpercentage op basis van gender

Vindpercentage op basis van opleidingsniveau

40%

40%

30%

30%

20%

20%

10%

10%

0

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

Man

27% (4.242 getest)

28% (4.155 getest)

2

Vrouw

25% (3.225 getest)

27% (2.473 getest)

3

Transgender

28% (25 getest)

35% (23 getest)

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

Praktisch opgeleid

27% (600 getest)

27% (576 getest)

2

Middelbaar opgeleid

30% (2.021 getest)

30% (1.781 getest)

3

Theoretisch opgeleid

25% (4.596 getest)

27% (4.034 getest)

Toelichting: Van 244 mensen was het opleidingsniveau niet bekend.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

9

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Aantal soa's 2023 Welke soa’s komen in 2023 het meest voor? De meest gestelde diagnose op onze soa-spreekuren was ook in 2023 weer chlamydia. Daarnaast zagen we in 2022 een opvallende stijging van het aantal gonorroe infecties bij heteromannen onder de 25 jaar en bij vrouwen. Deze stijging heeft zich ook in 2023 voortgezet.

Chlamydia

Gonorroe

Hiv

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

22%

20%

6%

8,4%

0,2%

0,3%

Syfilis

Overige soa’s

Hepatitis B

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

Diagnoses 2022

Diagnoses 2023

2,1%

3,4%

0,0%

0,5%

14 LGV

21 LGV

46 herpes

31 herpes

46 genitale wratten

43 genitale wratten

Toelichting: LGV is een ernstige vorm van chlamydia.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

10

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Chlamydia ▶

Diagnoses: 1.319.

▶

Vindpercentage is 20%. Dit is gedaald ten opzichte van 2022. Toen was het vindpercentage 22%.

▶

Chlamydia wordt het meest gevonden onder jongeren onder de 25 jaar, en dan met name de groep onder de 20 jaar (31%, 348 getest). Bij jongeren tussen de 20 t/m 24 jaar test 24% positief op chlamydia (2.901 getest).

▶

Voor beide leeftijdsgroepen is het percentage het hoogst bij de heteromannen. Voor de leeftijdsgroep 15 t/m 19 jaar test 33% van de heteromannen positief (89 getest). Dit is sterk gedaald ten opzichte van 2022 (46%, 112 getest). Voor de leeftijdsgroep 20 t/m 24 was het vindpercentage onder de heteromannen 27% (896 getest).

▶

Ook bij vrouwen is er een verschil in vindpercentage per leeftijdsgroep gevonden. Hoe jonger de leeftijd, hoe hoger het vindpercentage. Dit was ook in 2022 zo.

▶

Het vindpercentage onder mannen die (ook) seks hebben met mannen (MSM) is lager dan bij heteromannen. In tegenstelling tot bij de heteromannen wordt er bij de MSM in 2023 geen verschil gevonden in vindpercentage per leeftijdsgroep. Dit was in 2022 wel het geval. Vooral voor de groep 15 t/m 19 en 20 t/m 24 is in 2023 het vindpercentage gedaald, waardoor er geen verschil meer is gevonden in leeftijd.

▶

Verder zien we dat chlamydia onder heteromannen het meest wordt gevonden onder de praktisch en middelbaar opgeleide cliënten. Net als in 2022.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

11

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Vervolg: Chlamydia Vindpercentage bij heteromannen per leeftijd

Vindpercentage bij vrouwen per leeftijd

Vindpercentage bij MSM per leeftijd

50%

50%

50%

40%

40%

40%

30%

30%

30%

20%

20%

20%

10%

10%

10%

0

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

15 t/m 19 jaar

46% (112 getest)

33% (89 getest)

1

15 t/m 19 jaar

35% (333 getest)

33% (224 getest)

1

15 t/m 19 jaar

19% (54 getest)

14% (35 getest)

2

20 t/m 24 jaar

30% (1.051 getest)

27% (896 getest)

2

20 t/m 24 jaar

24% (2.159 getest)

26% (1.594 getest)

2

20 t/m 24 jaar

22% (389 getest)

14% (404 getest)

3

25 jaar en ouder 19% (408 getest)

17% (441 getest)

3

25 jaar en ouder 15% (726 getest)

15% (646 getest)

3

25 jaar en ouder 15% (2.191 getest)

15% (2.283 getest)

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

12

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Gonorroe ▶

Diagnoses: 559.

▶

Vindpercentage is 8,4%. Dit is een stijging ten opzichte van 2022. Toen was het vindpercentage 6%. De stijging is te vinden onder zowel MSM, heteromannen als vrouwen en onder alle opleidingsniveaus. Voorheen zagen we gonorroe meer bij MSM en mensen uit een land met een hogere soa prevalentie. Sinds een aantal jaar zien we een stijging onder andere groepen waaronder heteromannen. Deze stijging zet ook in 2023 door.

▶

Onder vrouwen en heteromannen is er weinig verschil tussen de verschillende leeftijdsgroepen. Onder MSM was er in 2022 een sterk verschil in leeftijdsgroepen, in 2023 is dit afgezwakt.

▶

Onder MSM was het vindpercentage het hoogst onder de 20 t/m 24 jarigen. In 2022 was dit het hoogst onder de 15 t/m 19 jarigen. Voor deze groep is het vindpercentage aanzienlijk afgenomen ten opzichte van 2022 (van 24% naar 17%). Onder MSM was er een stijging ten opzichte van 2022 voor alle opleidingstypen.

Vindpercentage uitgesplitst naar specifieke groepen

Vindpercentage bij MSM per leeftijd

30%

30%

20%

20%

10%

10%

0

1

2

0

3

Doelgroep

Vindpercentage 2023

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

MSM

14% (2.722 getest)

1

15 t/m 19 jaar

24% (54 getest)

17% (35 getest)

2

Heteroseksuele mannen

4% (1.426 getest)

2

20 t/m 24 jaar

15% (389 getest)

19% (404 getest)

3

Vrouwen (ongeacht geaardheid)

5% (2.468 getest)

3

25 jaar en ouder

10% (2.193 getest)

13% (2.283 getest)

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

13

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Vervolg: Gonorroe ▶

Bij heteromannen was het vindpercentage het hoogst onder de 20 t/m 24 jarigen (4,2%, 896 getest). In 2022 was dit nog het hoogst onder de 15 t/m 19 jarigen. Voor vrouwen is het vindpercentage, net als vorig jaar, het hoogst onder de 15 t/m 19 jarigen 6,3% (224 getest).

▶

Bij heteromannen is het vindpercentage het hoogst onder de praktisch opgeleiden (6,8%, 103 getest), voor vrouwen bij de middelbaar opgeleiden (5,6%, 613 getest). In 2022 was dit voor beide groepen het hoogst onder praktisch opgeleiden.

▶

De grootste stijging ten opzichte van 2022 zagen we bij de theoretisch opgeleide vrouwen en mannen.

Vindpercentage bij mannen op basis van opleidingsniveau

Vindpercentage bij vrouwen op basis van opleidingsniveau

15%

15%

10%

10%

5%

5%

0

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

Praktisch opgeleid

7,7% (104 getest)

6,8% (103 getest)

2

Middelbaar opgeleid

4,0% (422 getest)

4,4% (411 getest)

3

Theoretisch opgeleid

1,5% (1.006 getest)

3,1% (873 getest)

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

Praktisch opgeleid

4,6% (132 getest)

4,1% (145 getest)

2

Middelbaar opgeleid

3,7% (784 getest)

5,6% (613 getest)

3

Theoretisch opgeleid

1,9% (1.932 getest)

4,6% (1.627 getest)

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

14

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Hiv ▶

Nieuwe hiv diagnoses: 11.

▶

Het aantal mensen dat met een hiv-infectie wordt gediagnosticeerd, is al jaren laag in Nederland (onder MSM). Het vindpercentage in regio GGD Hart voor Brabant is 0,3%. Totaal stelde het team Seksuele Gezondheid in 2023 13 positieve hiv-diagnoses. Hiervan waren 2 personen al eerder positief getest, 11 waren eerder negatief of niet eerder getest. In 2023 waren er daarmee 11 consulten waarin voor het eerst de hiv-diagnose werd gesteld.

▶

We constateren dus nog steeds jaarlijks nieuwe diagnoses. PrEP blijft daardoor belangrijk.

Lees meer over hiv voorkomen met PrEP

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

15

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Syfilis ▶

Diagnoses: 128.

▶

Vindpercentage Syfilis is 3,4%. Dit ligt hoger dan in 2022 (2,1%).

▶

Syfilis komt vaker voor bij MSM. Van de 128 diagnoses werden er 121 gesteld bij MSM, 3 bij vrouwen en 4 bij heteromannen. Vindpercentage onder MSM: 4,5% (2.671 getest).

▶

We zien syfilis vaker bij MSM ouder dan 25 jaar dan bij MSM jonger dan 25 jaar.

▶

Syfilis komt met name voor onder praktisch opgeleiden, vindpercentage 5,1% (436 getest).

Vindpercentage bij MSM per leeftijd

Vindpercentage op basis van opleidingsniveau

6%

6%

4%

4%

2%

2%

0

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

0

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1 2022

1 2023

2 2022

2 2023

3 2022

3 2023

Doelgroep

Vindpercentage 2022

Vindpercentage 2023

1

15 t/m 19 jaar

2,1% (47 getest)

0% (35 getest)

1

Praktisch opgeleid

2,1% (47 getest)

5,1% (436 getest)

2

20 t/m 24 jaar

1,8% (382 getest)

3,5% (396 getest)

2

Middelbaar opgeleid

1,8% (382 getest)

3,9% (1.041 getest)

3

25 jaar en ouder

3,2% (2.164 getest)

4,8% (2.240 getest)

3

Theoretisch opgeleid

3,2% (2.164 getest)

2,7% (2.095 getest)

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

16

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Hepatitis B ▶

Diagnoses: in 2023 zijn 3 nieuwe diagnoses gesteld.

▶

Sinds 2011 is vaccinatie tegen hepatitis B opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. In 2023 zijn er 606 prikken gezet, waarvan 207 eerste prikken. De vaccinatie tegen hepatitis B bestaat

Hepatitis B vaccinaties

2

1

uit 3 prikken. Na de derde prik is iemand levenslang beschermd.

Totaal

Vaccinatie tegen hepatitis B

2023

1

Eerste vaccinatie

207

2

Tweede en derde vaccinatie

399

606 prikken

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

17

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Soa's

Vindpercentage

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

terug naar overzicht soa's

Overige soa’s ▶

Aantal lymphogranuloma venereum (LGV) diagnoses: 21.

Onderverdeling overige soa's

LGV is een ernstige variant van chlamydia. ▶

Aantal herpes diagnoses: 31.

▶

Aantal genitale wratten diagnoses: 43.

1 Diagnose overige soa's

3

Totaal 95

2023

1

Lymphogranuloma venereum

21

2

Herpes

31

3

Genitale wratten

43

2

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

18

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Sense - doelgroep jongeren Iedereen onder de 25 jaar kan bij de GGD terecht met hulpvragen rondom seksualiteit. Denk hierbij aan anticonceptievragen, normaliteitsvragen of problemen op het gebied van seksualiteit. We bieden hiervoor de interventie Sense aan. De doelgroep van Sense bestaat uit alle jongeren en jongvolwassenen van 12 tot 25 jaar. Teamleden die speciaal Sense-geschoold zijn, kunnen de Sense-doelgroep in totaal 3 gesprekken aanbieden per hulpvraag. Het team Seksuele Gezondheid van GGD Hart voor Brabant heeft als uitgangspunt dat alle verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en artsen geschoold zijn, zodat deze gesprekken laagdrempelig gepland kunnen worden. Nog steeds blijkt seksualiteit een moeilijk onderwerp om te bespreken. Laagdrempelig en vroegtijdig aandacht

306

Sense spreekuren

268

Sense chat gesprekken

besteden aan vragen en eventuele zorgen en/of problemen op het gebied van seksualiteit helpt. Jongeren zijn daardoor beter in staat om zich gezond te ontwikkelen op het gebied van seksualiteit. Zo kunnen zij bovendien meer plezier ervaren op dit gebied. Met behulp van Sense kunnen we als team verschillende middelen en kanalen inzetten. ▶

Sense.info De speciale landelijke website sense.info biedt een grote hoeveelheid betrouwbare en actuele informatie. Jongeren vinden hier op hun eigen moment antwoord op hun vragen.

▶

De Sense Online Coach - e-health interventie. Het team Seksuele Gezondheid deed in 2022 mee aan de landelijke pilot Sense Online Coach. Deze e-health interventie biedt online trainingen en hulp bij seksproblemen.

Onderwerpen tijdens de Sense-spreekuren

Deze interventie heeft eind 2023 een doorstart gemaakt, waarbij de trainingen vrij beschikbaar zijn voor iedereen

Anticonceptie

101

Seksualiteit

64

Soa (geen test)

64

Seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld

39

(Onbedoelde) zwangerschap

38

onder de 25 jaar. ▶

Sense chat - anonieme chat. De Sense chat is een landelijk initiatief gecoördineerd door Soa Aids NL, waarmee jongeren anoniem vanuit hun veilige thuisomgeving online vragen kunnen stellen. Er zijn in 2023 meer medewerkers geschoold om deze chat te kunnen bemannen voor Sense.info.

Net als in 2022 is anticonceptie het meest besproken ▶

Sense spreekuur bij de GGD. Dit spreekuur biedt persoonlijke gesprekken met een geschoolde professional.

onderwerp tijdens het Sense spreekuur.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

19

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

PrEP

Sense

Wat doen we nog meer?

Colofon

PrEP Het landelijk aantal nieuwe hiv-infecties is al een aantal jaren aan het dalen. Pre-expositie Profylaxe (PrEP) is een medicijn om een hiv-infectie te voorkomen. PrEP is dus een interventie die kan bijdragen aan het uiteindelijke doel: 0 hiv-infecties.

PrEP consulten 1

GGD Hart voor Brabant doet mee aan de landelijke PrEP pilot. Tijdens deze pilot verstrekken de Centra Seksuele

2

Gezondheid van de GGD’en PrEP en verlenen medische begeleiding aan mensen met een verhoogd risico op hiv. Het gaat hierbij vooral om mannen die seks hebben met mannen (MSM). De pilot heeft een looptijd van 5 jaar.

Totaal

Ontwikkelingen in 2023

974

▶

In 2023 bood het team 974 PrEP consulten.

▶

Het ging om 22 nieuwe PrEP intakes en 952 follow-ups.

▶

Landelijk is de belangstelling voor deelname aan de PrEP pilot nog altijd hoger dan het aantal beschikbare plaatsen. Bij GGD Hart voor Brabant stonden in 2023 ruim 200 mensen op de wachtlijst voor PrEP.

▶

Sinds 2021 is er een samenwerking met een huisarts in Waalwijk. De praktijk heeft inmiddels het maximaal aantal mogelijke PrEP-cliënten in behandeling.

▶

In 2023 is er een nieuwe samenwerking gestart met een huisartsenpraktijk in Berkel Enschot.

▶

In juli 2023 heeft de toenmalige minister van VWS besloten dat de PrEP zorg bestendigd wordt. Deze zorg gaat er na augustus 2024 anders uit zien. Hierop vooruitlopend zijn in de tweede helft van 2023 alle personen op de wachtlijst in kaart gebracht op basis van een triage.

▶

2024 zal benut worden om een strategie te bepalen en meer mensen toegang te laten krijgen tot PrEP zorg.

PrEP consulten

2023

1

Nieuwe PrEP intake

22

2

Follow-up

952

200 mensen

ruim op de wachtlijst voor PrEP

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

20

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Wat doen we nog meer? Keuzehulpgesprekken | FIOM

Anticonceptiespreekuur

Bij GGD Hart voor Brabant bieden we in samenwerking met FIOM zwangerschaps-

Het team Seksuele Gezondheid is in 2023 begonnen met een wekelijks

keuzehulp gesprekken bij een onbedoelde zwangerschap. Het doel van deze

anticonceptiespreekuur op een wisselende locatie. Doel hiervan is om jongeren

gesprekken is om onbedoeld zwangere vrouwen te helpen om zelf hun situatie te

laagdrempelig een anticonceptieconsult aan te bieden. Daarnaast is het doel om

overzien en te beoordelen. Zo kunnen cliënten de verschillende keuzemogelijkheden

ketenpartners vanuit het project Nu Niet Zwanger te woord te kunnen staan en hun

overwegen en op basis van neutrale informatie een weloverwogen beslissing nemen.

cliënten te ontvangen. De afdeling heeft de mogelijkheid om anticonceptie voor te

Cliënten hebben deze gesprekken met speciaal opgeleide verpleegkundigen. In 2023

schrijven en eventueel te plaatsen wanneer een eigen huisarts ontbreekt. In 2023

verzorgde het team Seksuele Gezondheid 34 zwangerschapskeuzehulp gesprekken.

hebben 18 anticonceptieconsulten plaatsgevonden.

Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. De sector Regio’s van GGD Hart voor Brabant verzorgt de coördinatie van het programma. Dat doen zij in samenwerking met de teams Seksuele Gezondheid, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en VoorZorg. Binnen team Seksuele Gezondheid vervullen drie verpleegkundigen de rol van aandachtfunctionaris Nu Niet Zwanger. Zij stemmen af met de inhoudelijke coördinatoren van het programma. Ook zorgen de aandachtsfunctionarissen voor kennisoverdracht van de laatste ontwikkelingen van het programma Nu Niet Zwanger naar het team Seksuele Gezondheid. Het team Seksuele Gezondheid verwijst cliënten voor wie een aanmelding bij Nu Niet Zwanger wenselijk is door naar het programma. Met de inhoudelijk coördinatoren komen we zo tot een passende anticonceptie keuze en ondersteuning voor de cliënt.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

21

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vervolg: Wat doen we nog meer? Laagdrempelige spreekuur voor specifieke doelgroepen ▶

Sekswerkers spreekuur

Migranten ▶

In 2023 zijn eerdere netwerkinitiatieven voortgezet. Zo zijn er twee train-de-trainer

Het team Seksuele Gezondheid heeft (inloop)spreekuren voor sekswerkers

workshops gegeven aan de regiohuizen in Tilburg. Hier zijn professionals getraind

op de locaties 's-Hertogenbosch en Tilburg. Bij deze spreekuren is ook een

in het agenderen van seksuele gezondheid in hun hulpverlening aan migranten.

ervaringsdeskundige aanwezig. Het team werkt hierin samen met Prostitutie

Vervolgworkshops zullen in 2024 gepland worden.

Maatschappelijk Werk. Ook benaderde ons team Seksuele Gezondheid alle seksclubs en sauna’s om laagdrempelig te testen op soa’s, vaccinaties aan te bieden

▶

▶

Een vertegenwoordiger van team Seksuele Gezondheid sluit structureel aan bij

tegen hepatitis B en veiligheid te monitoren. Dit resulteerde in spreekuren op locatie

de jaargesprekken van de AZC's en regiohuizen. Doel is om seksuele gezondheid

in een aantal seksclubs en sauna’s.

hoger op de agenda te krijgen.

Spreekuur MSM jonger dan 23 jaar

▶

In 2023 is er een werkgroep vrouwelijke genitale verminking (VGV) gevormd.

Ook in 2023 boden we spreekuren voor mannen onder de 23 jaar die seks hebben

Deze werkgroep heeft veel gedaan in het netwerk binnen de eigen GGD, maar ook

met mannen (MSM < 23) in 's-Hertogenbosch en Tilburg. Tijdens dit spreekuur is er

met GGD'en in de regio (Eindhoven en Breda).

extra tijd voor Sense gesprekken, testen en hepatitis B vaccinaties. ▶ ▶

De samenwerking met voorlichters eigen taal en cultuur en de JGZ professionals

Spreekuur Maatschappelijke Opvang

is versterkt. Een vertegenwoordiger van team Seksuele Gezondheid sluit aan bij

De maatschappelijke opvang is bedoeld voor een kwetsbare groep voor wie

kwartaaloverleggen om lijnen kort te houden en elkaar op casusniveau te vinden

de afstand tot de reguliere gezondheidszorg groot is. Eind 2023 is er een

en af te kunnen stemmen.

inloopspreekuur bij de Pitstop/Straatdokter in Oss gestart. In 2023 zijn er 6 cliënten gezien voor soa-onderzoek en advies over anticonceptie. In 2024 worden deze spreekuren voortgezet met extra aandacht voor het informeren van de intermediairs. Daarnaast komt er ook in Tilburg bij Traverse een laagdrempelig spreekuur.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

22

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vervolg: Wat doen we nog meer? Samenwerking onderwijsinstellingen

Samenwerking met Centrum Seksueel Geweld

Het team Seksuele Gezondheid hernieuwde in 2022 de contacten met ROC/MBO’s.

Het team Seksuele Gezondheid volgt jaarlijks scholingen vanuit het Centrum Seksueel

Dit is in 2023 voortgezet. Zo kunnen we als team docenten ondersteunen om het

Geweld. Ook schakelt het team met casemanagers wanneer er bij een cliënt sprake is

onderwerp seksualiteit bespreekbaar te maken met jongeren. We wijzen docenten

van seksueel geweld. In acute situaties komen cliënten eerst bij het Centrum Seksueel

hiervoor op de mogelijkheden van Sense.info en vergemakkelijken door het warme

Geweld terecht. Na onderzoek door een forensisch medisch arts, schakelt het Centrum

contact de mogelijkheid van doorverwijzen van leerlingen naar de GGD. In 2023

Seksueel Geweld met het team Seksuele Gezondheid van de GGD om ook soa-testen uit

hebben we de dienstverlening uitgebreid door bij een ROC/MBO een spreekuur op

voeren en dit te vervolgen.

locatie te bieden voor Sense-gesprekken en het eventueel afnemen van soa-testen. Met een ROC in 's-Hertogenbosch zijn contacten voor een soortgelijke samenwerking. Samenwerking met gezonde school adviseurs VO-scholen en intro's nieuwe studenten We promoten de website sense.info tijdens de introweken in 's-Hertogenbosch en Tilburg door social media posts en via de studenten- en MBObox. Ook via de gezonde school nieuwsbrieven wordt sense.info onder de aandacht gebracht.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

23

Team

Speerpunten

Consulten

Doelgroepen

Vindpercentage

Soa's

Sense

PrEP

Wat doen we nog meer?

Colofon

Vervolg: Wat doen we nog meer? ▶

Handleiding voor zorgverleners: Praten over seksualiteit

▶

Blogs over het werk van team Seksuele Gezondheid

Vanuit de GGD werken we samen met diverse instanties die dagelijks te maken

In 2023 schreef sociaal verpleegkundige Inge van Zundert zes blogs. Met de blogs

hebben met seksuele gezondheid. Als zorgverlener kan het moeilijk zijn seksuele

krijgt de lezer een kijkje in de praktijk van het team Seksuele Gezondheid. Daarmee

gezondheid bespreekbaar te maken. We hebben een handleiding uitgebracht voor

willen we praten over seksuele gezondheid en seksuele vorming verder normaliseren.

zorgverleners met handvatten om het gesprek aan te gaan. In 2022 is deze 92 keer

Met deze blogs wil het team Seksuele Gezondheid ook voor intermediairs de drempel

gedownload via de website. Eind 2023 is er ook een handleiding voor docenten

verlagen voor intercollegiaal contact en doorverwijzen van cliënten.

ontwikkeld, gericht op praten over seksualiteit en hoe je de website sense.info hierbij kunt gebruiken. Ook is er hierbij aandacht voor doorverwijsmogelijkheden. In 2024 zal deze gepromoot worden. ▶

Promotie Sense.info Via social media promoot het team Seksuele Gezondheid wekelijks de landelijke informatie van Sense.info. Via posts, stories en reels op het Instagramaccount GGD Hart voor Brabant (instagram.com/ggdhvb) verwijzen we jongeren onder de 25 jaar naar relevante informatie over seksuele vorming en relaties en nodigen we uit tot dialoog. De social media berichten worden incidenteel met advertenties onder de doelgroep gepromoot.

Data & inzichten 2023 team Seksuele Gezondheid I GGD Hart voor Brabant

24

Colofon Disclaimer De gegevens in de rapportagetool worden rechtstreeks uit Osiris SOAP gehaald en worden dagelijks ververst. Echter: niet alle consulten komen in de besloten rapportages terecht. Consulten van mannen met onbekende seksuele voorkeur ontbreken. Ook zijn de SOAP vervolgconsulten niet opgenomen in de rapportages, behalve in het tabblad Vervolgconsulten. Daarnaast betreffen de gegevens in de rapportages ruwe data. Voor de RIVM rapportages (jaarrapport, thermometer) wordt een opgeschoonde dataset gebruikt. Hierdoor kunnen aantallen in uw EPD (Elektronisch Patiëntendossier), de rapportagetool en RIVM rapporten van elkaar afwijken. Alle verzamelde gegevens worden anoniem behandeld en strikt vertrouwelijk bewaard om de privacy van elke cliënt te beschermen.

Auteurs Floortje Lagendijk, Beleidsmedewerker Seksuele Gezondheid Simone van Bergen, Adviseur Seksuele Gezondheid Sandra van Hoeven, Verpleegkundig Specialist Seksuele Gezondheid Inge van Zundert, Verpleegkundige Seksuele Gezondheid Jolien ten Velden, Onderzoeker Lieke van Raay, Communicatieadviseur

Dit jaarverslag is een uitgave van team Seksuele Gezondheid GGD Hart voor Brabant Postbus 3024 5003 DA Tilburg www.ggdhvb.nl Telefoonnummer intercollegiaal contact: 088 368 77 79 E-mail: seksuelegezondheid@ggdhvb.nl mei 2024

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14297453/1