Wensen en bedenkingen ‘Verder werken aan een duurzaam ’s-Hertogenbosch’

Wensen en bedenkingen op voorgenomen collegebesluit Registratienummer

079617882831

Raadsvergadering

1 juli 2025

Onderwerp

Voornemen college: Wensen en bedenkingen voorstel ‘Verder werken aan een duurzaam ’s-Hertogenbosch’

Met de aanvullende nota ‘Verder werken aan een Duurzaam ’s-Hertogenbosch’ bouwen we voort op de resultaten van de ‘Nota Duurzaam’ en zetten we extra stappen waar nog kansen liggen. Zo zorgen we voor een duurzame en gezonde leefomgeving voor onszelf en toekomstige generaties. Voorgenomen collegebesluit Het college van Burgemeester en Wethouders vraagt aan de gemeenteraad of ze wensen of bedenkingen willen uitspreken ten aanzien van de volgende voorgenomen collegebesluiten: 1. Vaststellen van de aanvullende nota ‘Verder werken aan een duurzaam ’s-Hertogenbosch’ Verzoek aan de gemeenteraad Wij vragen de gemeenteraad om eventuele wensen of bedenkingen op de voorgenomen besluiten te formuleren in de vorm van een motie en deze voor te leggen aan de gemeenteraad. Met de wensen- en bedenkingenprocedure kunnen we uw raad, voorafgaand aan een collegebesluit, eerst om een richtinggevende of politieke uitspraak vragen. Met uw raad hebben we afgesproken dat u deze uitspraak in de vorm van een motie aan ons kenbaar kunt maken. Als de raad deze motie aanneemt, informeren we u eerst over de uitvoering van

deze motie, voordat we als college een definitief besluit nemen. Aanleiding en doel Aanleiding In 2019 heeft de raad het visiedocument ‘Samenwerken aan een duurzaam 's-Hertogenbosch' vastgesteld. Hierin staan vier ambities: een gezonde, groene en klimaatbestendige gemeente; een CO2-neutrale gemeente; waardebehoud van grondstoffen en duurzame mobiliteit. De gevolgen van de klimaatverstoring, zoals hitte en wateroverlast, worden steeds meer zichtbaar en voelbaar en daarmee is de urgentie groter dan ooit. In het stuk dat nu voorligt kiezen we voor een krachtigere koers op circulaire economie (waardebehoud van grondstoffen), wat we nog niet hadden met de vigerende Nota Duurzaam uit 2019. Daarnaast zetten we steviger in op wat de samenleving zelf kan doen en de ondersteuning die we daarbij kunnen bieden. En natuurlijk blijven we als gemeente zelf het goede voorbeeld geven in onze eigen organisatie. Het gaat hier nadrukkelijk over beleidsdoelstellingen die we nastreven. Dit stuk is niet bedoeld om zaken te normeren. Dat er meer nodig is zien ook onze inwoners en organisaties. Steeds vaker kloppen zij bij ons aan met vragen, zorgen en ideeën. Ze verwachten richting, keuzes en duidelijkheid. Dat vraagt van ons als gemeente een heldere en stabiele koers. Door onze speerpunten te (her)benoemen, geven we duidelijkheid voor de komende jaren.

Doel We willen een duurzame en gezonde leefomgeving creëren en behouden voor toekomstige generaties Voor een toekomstbestendige leefomgeving zullen we niet alleen onze CO2-uitstoot moeten terugdringen, maar ons ook moeten aanpassen aan het veranderende klimaat en de schaarste van grondstoffen. Dit kunnen we als gemeente niet alleen oplossen maar we spelen wel een belangrijke rol. Deze nota laat zien waar wij als gemeente extra stappen gaan zetten om bij te dragen aan een duurzaam 's-Hertogenbosch. Daarnaast willen we inwoners, ondernemers en organisaties stimuleren en ondersteunen om ook hun bijdrage te leveren.

2

Relevante besluitgeschiedenis Visiedocument Samenwerken aan een duurzaam ‘s-Hertogenbosch, 2 juli 2019 Voortgangsdocument Bestuursakkoord 2022-2026, 15 oktober 2024 Motie: Op weg naar een stappenplan voor een klimaatneutraal 's-Hertogenbosch Motie: Innovatie in de bouw stimuleren om klimaatdoelstellingen te halen Motie: Meer oog en ruimte voor duurzaamheid in welstandsregels Argumentatie voorgenomen collegebesluit 1.1 De Nota ‘Samenwerken aan een duurzaam 's-Hertogenbosch' uit 2019 is niet meer actueel De raad heeft de Nota Duurzaam zes jaar geleden vastgesteld. De ambities zijn nog steeds van kracht, maar de uitwerking vraagt om een update. De wereld staat niet stil en daardoor ontstaan nieuwe uitdagingen en kansen. Met deze nota spelen we hierop in. 1.2 Inwoners en ondernemers roepen op tot versnelling en duidelijkheid om stappen te kunnen zetten Onze gemeente herbergt meer dan 110 initiatieven op het gebied van voedseltransitie, biodiversiteit, circulaire economie en energietransitie, met de gemeenschap in een centrale rol. Voorbeelden zijn stadslandbouwprojecten, lokale energiecoöperaties en initiatieven die materialen hergebruiken. Eind 2024 heeft Young Changemakers, een Bosch netwerk van jongeren die zich inzetten voor duurzaamheid, onderzocht hoe we het duurzaamheidsnetwerk kunnen versterken.

Eén van de aanbevelingen was dat we onze duurzame doelen duidelijker moeten formuleren en communiceren. Met deze update laten we zien waar we de komende jaren extra op gaan inzetten en hoe we de kracht van de stad en dorpen hierbij kunnen benutten. 1.3

Door speerpunten te benoemen brengen we focus aan en committeren we ons daar de komende jaren extra inspanningen op te leveren In deze update blikken we terug op de behaalde resultaten vanuit de Nota Duurzaam. Op basis van deze terugblik,

3

gecombineerd met de actualiteit, hebben we inzicht gekregen in wat er nu nog extra nodig is, waar we op voort kunnen bouwen en waar de uitvoering al voldoende is geborgd. Op het gebied van een gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving hebben we de afgelopen jaren beleid en uitvoeringsprogramma’s vastgesteld, dat ook in de praktijk z’n beslag krijgt. Ook voor een klimaatneutrale gemeente zijn diverse beleidsstukken opgesteld en acties uitgevoerd. Met de Klimaat Impact Analyse willen we invulling geven aan de aangescherpte ambitie voor een klimaatneutrale gemeente. Ook is en wordt nog volop gewerkt aan de realisatie van het actieplan Duurzame Mobiliteit. Op het gebied van circulaire economie hebben we ook al de nodige stappen gezet, maar daar liggen ook nog volop onbenutte kansen. Zowel in de formulering van beleidsuitgangspunten als in de uitvoering. Meer aandacht voor circulariteit brengt de milieu-impact omlaag, wat ook ten goede komt aan natuurversterkend ontwikkelen. In het algemeen hebben we geleerd dat we veel invloed hebben op onze eigen bedrijfsvoering en dat concrete duurzaamheidsinitiatieven, zowel van onszelf als van de buitenwereld, meer effect hebben dan alleen (brede) gedragscampagnes.

Vanuit deze inzichten stellen we voor de komende tijd extra inspanningen te leveren op de volgende drie speerpunten:  Eigen organisatie  Samenwerking met stad en dorpen  Circulaire economie Het gaat hierbij om uitvoering van bestaand beleid of een voorstel voor beleid dat we in de toekomst nog moeten vaststellen. Risico’s en risicobeheersing 1. Uitwerking van koers en uitvoeringsprogramma circulaire economie kan leiden tot behoefte aan extra

4

financiële middelen In deze nota geven we aan dat we, specifiek voor circulaire economie, behoefte hebben aan een nadere uitwerking van een koers voor de komende jaren met daaruit voortvloeiend een uitvoeringsprogramma. Tijdens de uitvoering kan blijken dat bestaande budgetten niet voldoende zijn om invulling te geven aan de gewenste koers. In dat geval zullen wij, conform de reguliere besluitvormingsprocedures, een voorstel voor aanvullende (exploitatie) middelen aan u voorleggen. Voor alle ambities van de Nota Duurzaam geldt dat er extra investeringen gevraagd kunnen worden. Deze passen niet altijd binnen de normale afschrijvingstermijnen, waardoor soms aanvullend budget nodig is. Elke investeringsbeslissing is maatwerk en vraagt om een inhoudelijke afweging. Daarbij zullen wij altijd kijken naar kansen die zich voordoen, bijvoorbeeld externe financieringsmogelijkheden. 2.

Deze nota raakt veel beleidsterreinen en vraagt om zorgvuldige afstemming

Duurzaamheid is een breed begrip dat veel verschillende beleidsvelden raakt. Om echt vooruitgang te boeken, moet de verantwoordelijkheid goed verdeeld worden en moet duurzaamheid meer prioriteit krijgen, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Omdat we veel opgaven hebben, moet er steeds een integrale afweging gemaakt worden, waardoor het risico bestaat dat duurzaamheid onvoldoende aandacht krijgt. Financiën Binnen de begroting is zowel voor exploitatie als voor investeringen structureel budget toegewezen om duurzaamheidsinitiatieven te ondersteunen. Het exploitatiebudget Duurzaamheid wordt met name ingezet voor overkoepelende activiteiten zoals het Duurzaamheidsakkoord, het Klimaatexamen of interne bewustwording.

5

Activiteiten die thema-overschrijdend zijn. Ook is hierbinnen ruimte om de subsidieregeling voor Bossche Duurzaamheidsactiviteiten te verbreden. Vanuit financieel oogpunt hoeft duurzaamheid overigens niet per definitie te leiden tot hogere kosten. Vaak volstaat het om processen anders in te richten of ambities en eisen op een vernieuwende manier te formuleren, waarmee we tevens de markt kunnen uitdagen. Duurzaamheid Deze nota is een aanvulling op de Nota Duurzaam uit 2019 en draagt bij aan de ambities CO2-neutraal, circulair en klimaatbestendig. Participatie Bij het opstellen van deze nota hebben we zowel mensen binnen als buiten de gemeentelijke organisatie betrokken. We begonnen met een grote bijeenkomst in juni 2024, waar onder andere leden van de Club van Duurzaam Doen, de Klimaatcoalitie en woningcorporaties aanwezig waren. Na deze bijeenkomst hebben we enkele vervolggesprekken gevoerd met de Klimaatcoalitie en de Club van Duurzaam Doen. Een belangrijke partner bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving zijn de woningcorporaties. Bij hen hebben we input opgehaald in het kader van de ontwikkeling van het Duurzaamheidsakkoord 2.0. Inwonerparticipatie is essentieel bij de uitwerking van activiteiten, waarbij inwoners betrokken zijn.

Dit heeft veelal betrekking op specifieke opgaven zoals klimaatneutraliteit, mobiliteit, circulaire economie en groen en klimaatbestendigheid. De participatie pakken we dan ook op binnen deze opgaven en uitvoeringsplannen.

6

Communicatie Na behandeling van dit wensen- en bedenkingenvoorstel in de raad verwerken we eventuele moties en zal deze aanvullende nota in het college worden vastgesteld. Wij informeren de raad met een collegebrief. Stakeholders gaan wij actief informeren over de nota. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. Verder werken aan een duurzaam 's-Hertogenbosch Registratienummer Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

079617882831 H.M.M. Vermin Bedrijvigheid: 17 juni 2025 SO/LO Pauline Slaa

7

p.slaa@s-hertogenbosch.nl 06-46971396

8