Vragenhalfuur 1 - Buiten proportioneel geweld tegen en willekeurige behandeling van demonstranten bij demonstratie XR op 15 februari jl - PvdD-GL

Vragenhalfuur 1

Den Bosch, 28 maart 2025 Betreft: mondelinge vragen, vragenhalfuurtje ex art. 72 R.v.O. Onderwerp: buiten proportioneel geweld tegen en willekeurige behandeling van demonstranten bij demonstratie XR op 15 februari jl.

Geacht college, Op 15 februari 2025 demonstreerde Extinction Rebellion (XR) in en bij het ING-filiaal aan de Kerkstraat in Den Bosch. Dit betrof een vreedzame demonstratie en had de vorm van een sit-in, in de ontvangstruimte van het filiaal en een demonstratie op de openbare weg direct voor het filiaal. Klanten werden in geen enkel opzicht gehinderd in hun bezoek aan de bank. Ongeveer twintig mensen waren vanuit XR aanwezig in de ontvangsthal en zo’n tien mensen stonden direct buiten het filiaal op de openbare weg. Zij informeerden voorbijgangers en omstanders over de reden van de demonstratie door middel van het uitdelen van flyers en voeren van gesprekken. XR geeft aan dat de politiemedewerkers en mensen van handhaving die ter plaatse waren gedurende de demonstratie, naar inzicht van XR correct gehandeld hebben. Tijdens de demonstratie hebben zij bijgedragen aan het creëren van veiligheid voor de demonstranten. Op het politiebureau heeft de politie demonstranten echter willekeurig behandeld. Bijvoorbeeld door bij sommigen wel vingerafdrukken af te nemen en foto’s te maken en sommige mensen zijn onthouden van warme kleding die noodzakelijk was, omdat de demonstranten op de luchtplaats werden vastgehouden. Het was op dat moment rond het vriespunt. Ook bij het beëindigen van de demonstratie is niet juist gehandeld door de politie.

De demonstratie is door de ingeschakelde ME beëindigd door de demonstranten te verwijderen uit het pand. Het verwijderen van vreedzame en geweldloze demonstranten ging gepaard met ernstige disproportionele maatregelen die in geen enkele verhouding staan tot de ernst van het vergrijp; een demonstratie. Er werd bijvoorbeeld door de ME geschopt, geslagen en andere vormen van fysiek geweld toegepast. Ook zijn demonstranten hardhandig in de arrestantenbus gegooid, terwijl geen van de demonstranten bij de arrestatie weerstand bood. De politie mag alleen geweld gebruiken als er geen andere opties zijn om het gewenste doel te bereiken. En ook dan is geweldtoepassing aan regels en voorwaarden gebonden, dit moet proportioneel zijn ten opzichte van de situatie. Zo staat ook aangegeven op de website van de politie zelf.1 Ondergetekenden waarderen de verbeteringen die er reeds plaats hebben gevonden t.a.v. het demonstratierecht, zo ook zichtbaar tijdens het grootste deel van de demonstratie van 15 februari jl. Wij betreuren echter de gang van zaken bij de afronding van de demonstratie en zien in de evaluatie hiervan mogelijkheid om ook dit voor de toekomst te verbeteren. Dit brengt ons tot de volgende vragen: 1. Bent u op de hoogte van de gebeurtenissen omtrent de demonstratie van XR op 15 februari jl.? 2. Waarom is de ME opgeroepen, waarom heeft u deze keuze gemaakt? 3.

De politie mag geweld gebruiken, echter enkel in het uiterste geval, wanneer er geen andere mogelijkheid is of de veiligheid enigerlei in het geding is. Dit lijkt in betreffende situatie niet het geval te zijn geweest. Reguliere werkwijze om demonstranten die niet zelf in beweging komen uit een demonstratie te verwijderen, is (met meerdere personen) op te tillen en weg te dragen. Toch heeft de ME gekozen voor het toepassen van geweld. Wat vindt u van de keuze om toch geweld toe te passen?

1

https://www.politie.nl/informatie/als-de-politie-bij-een-demonstratie-geweld-gebruikt.html

4. Hoe verhouden de gebeurtenissen van afgelopen zaterdag zich met de het manifest demonstratierecht? 5. Op de website van de politie staat aangegeven: “Optreden in ME-verband wordt achteraf altijd intern geëvalueerd.”. Wat is de uitkomst van de evaluatie van de ME over het optreden van de ME bij de demonstratie van XR op 15 februari? 6. Wat is de motivatie voor de ogenschijnlijk selectieve behandeling van de demonstranten op het politiebureau? 7. Waarom zijn de gearresteerde demonstranten enkele uren ingesloten op de luchtplaatsen van het politiebureau, zeker gezien de weersomstandigheden op de betreffende dag, en zijn hen daarbij ook warme kleren onthouden? 8. Van een aantal demonstranten zijn van vier zijden foto’s van gemaakt en vingerafdrukken afgenomen. Dit staat niet in verhouding tot het gepleegde vergrijp. Hoe kijkt u hier tegenaan, vindt u dit proportioneel handelen, zo ja waarom en kunt u in dat geval aangeven waarom dit bij enkele gearresteerde is gebeurd maar niet bij allen? Zo nee, kunt u aangeven waarom dit toch is gebeurd? 9. Wanneer wordt deze demonstratie geëvalueerd met de demonstranten, conform de afspraken uit het manifest demonstratierecht? 10. Zijn er wat u betreft op dit moment lessen te leren van de demonstratie van 15 februari jl., zo ja welke en op wat voor manier zal dit opgevolgd worden richting toekomstige demonstraties? 11.

Wanneer betrekt u de gemeenteraad voor het eerst bij het evalueren van het gevoerde beleid rond demonstraties?

Namens de fracties van, Partij voor de Dieren – Eileen Samshuijzen GroenLinks – Yeliz Dogan