Visie Zuidwalkwartier

Titel Visie Zuidwalkwartier Datum Augustus 2019 Status Ter vaststelling Auteur Gemeente ‘s-Hertogenbosch

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Introductie Doel Naast het inzetten op nieuwe stedelijke functies, ligt de nadruk van deze visie ook op de openbare ruimte. De visie schept kaders, wensen en een beeld hoe het Zuidwalkwartier zich zou kunnen ontwikkelen. Dit is geen volledige herontwikkeling zoals op het Gasthuiskwartier maar ontwikkelen, diversifiëren, vergroenen en verbeteren binnen bestaand stedelijk gebied. Dit proces vergt flexibiliteit, dynamiek en tijd en is afhankelijk van diverse factoren en actoren. De belangrijkste doelen van deze visie Zuidwalkwartier zijn: • Het neerzetten van gemeentelijke ambities op lange termijn; • Het bieden van een referentiekader voor toekomstige ontwikkelingen, zowel vastgoedprojecten als herinrichting van openbare ruimte; • Innovatie en activatie in de buurt en stad inspireren (bijvoorbeeld initiatieven op het gebied van kunst & design, sociale interactie, hotspots, bedrijvigheid).

Geschiedenis planvorming Vanaf 15 december 2008 heeft in het kader van de inspraak een nota van uitgangspunten Zuidwalkwartier gedurende 6 weken ter inzage gelegen. In deze nota zijn acht locaties beschreven die mogelijk voor verandering in aanmerking komen: • Voormalige Huis van Bewaring en Paleis van Justitie (ook Spinhuiswal complex genoemd) • Parkeerterrein aan de Prins Bernardstraat • Parkeergarage aan de Wolvenhoek, • KPN complex • Museumkwartier (Beurdsestraat en De Mortel) • Voormalige IBC-gebouw aan de Zuidwal • Voormalige stoomgemaal • Bastion Oranje Bij mogelijke veranderingen moest gedacht worden aan woningbouw, particulier opdrachtgeverschap, terugkeer van de fijnmazigheid van het stratenplan, de nadruk op hoven en pleintjes, versterking van culturele functies, de bouw van kleinschalige kantoor-, atelier- en werkruimtes en terugdringing van het bezoekersparkeren. Op deze nota uitgangspunten zijn een aantal inspraakreacties ingediend. Aan de indieners van deze inspraakreacties is eind 2009 medegedeeld dat de ontwikkeling van het gebied Zuidwalkwartier voor een belangrijk deel afhankelijk is van andere ontwikkelingen, en dat vanwege de crisis initiatieven en de planvorming zijn vertraagd.

Aanpak Deze visie is tot stand gekomen na een participatieproces met diverse belanghebbenden. Diverse ideeën en wensen zijn opgehaald op drie informatieavonden en in gesprekken met bewoners en belangenorganisaties. We hebben een hoge ambitie waarin het Zuidwalkwartier zowel ruimtelijk, planologisch en verkeerskundig door middel van herontwikkeling, inbreiding en herinrichting van de openbare ruimte een belangrijke verbindende schakel wordt in de stad. De visie vormt de basis om toekomstige ontwikkelingen nader uit te werken. Beleidskader Het bestaande beleidskader schetst de bestuurlijke achtergrond waarbinnen deze visie tot stand is gekomen. Beleid met betrekking tot specifieke onderdelen en functies komt verderop in de visie aan bod. Ruimtelijke structuurvisie stad tussen stromen vastgesteld door de raad op 24 januari 2014 De Ruimtelijke Structuurvisie (2014) bestempelt het Gasthuiskwartier, de Spoorzone en het Zuidwalkwartier als prioritaire (top)gebieden. Het Zuidwalkwartier is een grote én prominente ontwikkellocatie in de binnenstad. Het Museumkwartier heeft de binnenstad en specifiek het Zuidwalkwartier een enorme push gegeven, en er is in dit gebied een nieuwe dynamiek en bezoekersstroom ontstaan. Deze dwingen (integraal) na te denken over belangrijke uitdagingen zoals de Wolvenhoek parkeergarage, het KPN-gebouw, het Spinhuiswal complex.

Bestuursakkoord 2018-2022 Het Bestuursakkoord geeft voor de periode 2018-2022 richting aan het beleid op het gebied van verkeer en mobiliteit, leven en wonen, energie en klimaatadaptie en economie en arbeidsmarkt. Eén van de speerpunten is de realisatie van nieuwe woningen in bestaand bebouwd gebied, door het bouwen in de hoogte (waar dit mogelijk is in de brede binnenstad), transformatie van leegstaande kantoorgebouwen en het mogelijk maken van nieuwe woonconcepten. Het Zuidwalkwartier wordt gezien als één van de locaties waar inbreiding mogelijk is.

Status De visie Zuidwalkwartier vormt een toetsingskader voor toekomstige ontwikkeling in dit gebied, zowel op het gebied van bebouwing als in de openbare ruimte.

Inmiddels staan diverse opgaven als verdichten, het toevoegen van nieuwe functies, vergroenen, verduurzamen en het verbeteren van de leefkwaliteit hoog op de agenda en wordt het opstellen van een integrale visie voor het Zuidwalkwartier noodzakelijk geacht.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 3

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Het opheffen van de vestingstatus in 1874 veroorzaakte een grote ommekeer in de ruimtelijke situatie van het Zuidwalkwartier. De openbaar toegankelijk gemaakte stadswallen werden getransformeerd in een openbaar stadswandelpark. De voorheen zo naar binnen gekeerde buurt ging zich hierdoor geleidelijk meer naar buiten richten. Op de achterzijde van de hieraan grenzende kavels ontstond plotseling de mogelijkheid voor nieuwbouw met een prachtig uitzicht op het opengebleven buitengebied. In de eerste helft van de vorige eeuw is het gebied sterk getransformeerd. Rond 1930 werd een nieuwe straat aangelegd: de Prins Bernardstraat (naam vanaf 1936). Aanvankelijk werd het provinciehuis gepland op de plek van de huidige parkeergarage Wolvenhoek. Dit idee werd na heftige discussies verlaten. Wel werd de noordwand van de Waterstraat gesloopt. De lege plek die hier ontstond werd voor parkeren gebruikt. In de jaren 60 werd het gat ingevuld met een zeer sobere parkeergarage. Aan de Zuidwal is te zien dat voor de verruiming van het profiel de oorspronkelijke bebouwing is gesloopt. Ook aan de Beurdsestraat, en Oude Hulst is bebouwing gesloopt, waarbij het kleinschalige karakter van de bebouwing hier totaal verloren is gegaan. In de jaren 70 en 80 werd de zuidelijke rand van de binnenstad opgevuld met weinig

Gebouw gesloopt voor doorbraak Pr. Bernhardstraat

Zuidwal rond 1930

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 9

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

1700-1800

1800-1900

1900-1920

1920-1940

1940-1960

1960-1980

1980-2000

Ontwikkeling bebouwing in het Zuidwalkwartier

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 11

2000-nu

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

BEREIKBAARHEID & PARKEREN Ontsluiting Ontsluiting binnenstad De binnenstad wordt ontsloten via de binnenstadsring. Het college heeft in het Bestuursakkoord 2018 de ambitie uitgesproken om de geplande maximum snelheid van 30km/u op de binnenstadsring versneld in te voeren. Dit is één van de belangrijkste maatregelen voor een autoluwe binnenstad en biedt meer mogelijkheden tot het creëren van aangenamere fiets- en voetpaden en het verbeteren van de verblijfskwaliteit rond de binnenstadsring. Het Handboek Binnenstadsring (2013) laat mogelijke aanpassing van het profiel van de binnenstadsring zien. Het historische centrum en Spoorzone worden in Het Bestuursakkoord (2018) aangeduid met ‘de brede binnenstad’. Door de aanleg van de Paleisbrug is Het Paleiskwartier beter verbonden met de historische binnenstad. Het zuid-oostelijk deel van de binnenstad en Zuidwalkwartier spelen een belangrijke rol bij het versterken van deze verbinding tussen het Paleiskwartier en de historische binnenstad.

Ontsluiting Zuidwalkwartier De Prins Bernhardstraat vormt voor de auto de belangrijkste entree tot het Zuidwalkwartier vanaf de binnenstadsring. Deze straat vormt tevens de belangrijkste route van en naar parkeergarage Wolvenhoek, en wordt gebruikt door de bus van transferium Deutersestraat. De route is momenteel heel druk, heeft een rommelig en stenig karakter en straatinrichting is hoofdzakelijk functioneel. Er zijn geen grote knelpunten in de doorstroming van gemotoriseerd verkeer in het Zuidwalkwartier. Op piekmomenten ontstaat soms enige filevorming bij de Wolvenhoek garage en ten gevolge van haalen brengverkeer bij basisschool. Op de fiets leiden verschillende routes naar het Zuidwalkwartier, maar er zijn geen gemarkeerde fietsroutes door het gebied. Een fijnmazig voetgangersnetwerk is aanwezig in het Zuidwalkwartier en bewegwijzering markeert routes naar belangrijke gebouwen zoals het Noord-Brabants en Design Museum.

nabij Station NS, Gasthuiskwartier, Spinhuiswal/Zuidwal. Deze binnenstadshaltes hebben een knooppuntfunctie en dienen goed aangesloten te worden op loop- en fietsroutes in de binnenstad. Er rijden verschillende transferiumbussen vanuit de transferia naar de binnenstad. Deze bussen lussen door het historische centrum en stoppen op belangrijke locaties. In het Zuidwalgebied rijdt de transferiumbus van transferium Deutersestraat (lijn 60). Deze buslijn heeft haltes in de Vughterstraat, bij het Stadskantoor en op de Spinhuiswal. De Stichting Gastvrij ‘s-Hertogenbosch bestuurt gratis stadsbusjes die van dinsdag tot en met zondag via een vaste route door de stad rijden. Via het ‘hop-on/hop-off’ principe kunnen mensen tijdens de rit overal in- en uitstappen.

Parkeren Parkeermogelijkheden in het Zuidwalkwartier bestaan uit parkeergarage Wolvenhoek (ca. 450 plaatsen), Prins Bernhardplein (ca. 70 plaatsen), Kruisbroedershof (ca. 30 plaatsen) en parkeerplaatsen in diverse straten. Dit is een combinatie van bezoekers en vergunninghouders plaatsen. Het bezoekersparkeren is vooral geconcentreerd op de pleinen en het vergunninghoudersparkeren veelal in de straten. Daarnaast is er een fietsparkeergarage in de Wolvenhoek met plaats voor circa 600 fietsen. Autoparkeren heeft veel invloed op de verblijfskwaliteit en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte in het Zuidwalkwartier. Diverse straten worden gedomineerd door geparkeerde auto’s en openbare plekken als het Prins Bernhardplein en Kruisbroederhof worden gebruikt als parkeerterrein.

Veranderende Mobiliteit Openbaar Vervoer Trein Treinstation ‘s Hertogenbosch Centraal, gelegen op loopafstand van de binnenstad, ligt op een knooppunt van spoorlijnen in vier richtingen. Naar het noorden is er een verbinding naar Utrecht Centraal, Schiphol, Amsterdam Centraal en Alkmaar. Naar het zuiden is er een verbinding via Eindhoven naar Venlo, Heerlen en Maastricht. Naar het oosten is er een verbinding via Nijmegen en Arnhem Centraal naar Zwolle. Naar het westen is er een verbinding via Tilburg en Breda naar Roosendaal. Vanaf het station is het ongeveer 15 minuten lopen naar het Zuidwalkwartier. Bus De binnenstad is ontsloten via diverse busverbindingen met het centraal station als belangrijkste knooppunt van routes. Stad- en streekbussen vermijden grotendeels de historische binnenstad en rijden via de binnenstadsring. De Ruimtelijke Structuurvisie (2014), de Actualisatie Koersnota (2017) en Het Handboek Binnenstadsring (2013) beschrijven de realisatie van drie binnenstadshaltes op de binnenstadsring, gelegen

De nieuwe bereikbaarheidsstrategie (2019) vormt het beleidskader voor toekomstige maatregelen op het gebied van infrastructuur en bereikbaarheid. Een belangrijke notie in deze strategie is dat het binnenstedelijk (auto)verkeer de afgelopen jaren is gestagneerd en - in en rond de binnenstad - zelfs licht afneemt. Ook blijkt dat bewoners in en om de binnenstad vaker de fiets pakken dan bewoners wonende in de wijken ‘buiten de snelwegenring’ en minder de auto pakken. Op basis hiervan is een koers ingezet waarin specifiek voor de wijken in en om de binnenstad meer focus komt te liggen op het faciliteren van lopen, fietsen, deelmobiliteit en minder op het faciliteren van de auto. Hierbij geldt dat ook meer focus komt voor verblijven in plaats van verplaatsen. Deze strategie resulteert in een andere kijk en ontwerp, waarbij zowel een betere balans tussen de verschillende verkeersdeelnemers (lopen, fietsen, auto) en een betere balans tussen verkeersruimte en verblijfsruimte wordt gezocht.

Kansen Verkeer en parkeren zijn onderdeel van de balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit openbare ruimte. Momenteel worden met name de bereikbaarheid en parkeermogelijkheden voor de auto gefaciliteerd. In het Zuidwalkwartier liggen de kansen daarom

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 14

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

BEBOUWING Functies Het gebied wordt gekenmerkt door een rijke mix van functies in het gebied. Museum, Stadskantoor, wonen, kantoren. Wat opvalt is dat er relatief weinig woonadressen zijn en veel kantoren. Terwijl er wel veel vraag is naar binnenstedelijk wonen. Daarnaast zijn een aantal panden hun huidige functie verloren, zoals de Sint Cathrienkerk, spinhuiswal complex, KPN complex, en wordt daarvoor gezocht naar een nieuwe invulling.

Wonen In het Zuidwalkwartier bevinden zich bijna 350 woningen (gemiddelde woningbezetting van circa 1.6), waarvan ongeveer 16,6% corporatiewoningen (1-1-2018). In de binnenstad als geheel is het percentage corporatiewoningen ongeveer 35,6% (bron BIS 1-12017). In het Zuidwalkwartier wonen minder 20-30 jarigen en meer ouderen 65-80 jarigen, in vergelijking met de gehele binnenstad. De woningbehoefte is op dit moment groot en zal naar verwachting de komende jaren ook groot blijven. Op basis van provinciale woningbehoefteprognoses moet de woningvoorraad van ’s-Hertogenbosch tot 2030, met zo’n 7300 nieuwe woningen, nog fors groeien. Ook daarna is verdere groei van de woningvoorraad nodig. Om aan deze woningbehoefte te kunnen voldoen is gezocht naar nieuwe, vooral binnenstedelijke, woningbouwlocaties. Het Zuidwalkwartier, met name de KPN-locatie, is geïdentificeerd als één van die binnenstedelijke woningbouwlocaties (zoals vastgesteld op 2-4-2019 in het collegebesluit potentiële woningbouwcapaciteit 2019). Toevoeging van kleinere woningen voor starters, studenten, alleenstaanden, tweepersoonshuishoudens, ouderen (zonder zware zorgbehoefte) etc. zijn op basis van de kenmerken van het gebied en de geprognosticeerde ontwikkeling van de bevolking wenselijk. Vanwege het beperkte aantal jongeren en jonge gezinnen in dit deel van de binnenstad zal vooral op deze doelgroepen worden ingezet.

Passende voorzieningen vergroten de aantrekkingskracht van het gebied voor deze doelgroepen.

Kantoren Er bevinden zich ruim 100 bedrijven in het Zuidwalkwartier met werkgelegenheid voor ruim 2000 personen (incl. Gemeente ‘s-Hertogenbosch). In het Zuidwalkwartier bevinden zich relatief veel kantoren op het gebied van de advisering, onderzoek en speciale zakelijke dienstverlening alsmede informatie en communicatie. De binnenstad is door haar fijnmazige structuur vooral geschikt voor de vestiging van kleinschalige kantoren en kantoren met een diversiteit aan gebruikers. De ontwikkeling van kleinschalige kantoren (≤1.000m²) krijgt ook meer ruimte in de binnenstad. Immers, ’s-Hertogenbosch zet sterk in op data-economie. Het is de verwachting dat het aantal spin-offs van de Jheronimus Academy of Data Science (JADS) verder toeneemt. Dit kan zowel in de doorontwikkeling van onderwijs- en opleidingsaccommodaties zijn, als ook start-up bedrijvigheid en combinaties van beiden. Naar verwachting is er de komende jaren een behoefte aan 5.000 arbeidsplaatsen in deze sector. Hiervan zal een groot deel betrekking hebben op locaties in en om de (brede) binnenstad. Dit zou indicatief gaan om 30.000m² BVO. Dit type bedrijvigheid trekt vaak een jonger en hip publiek, en zorgt voor levendigheid en dynamiek op een plek.

Detailhandel Het Zuidwalkwartier kent alleen ondersteunende detailhandel, bijvoorbeeld de museumshop. Op dit moment heeft de Bossche binnenstad onvoldoende grootschalig aanbod voor toonaangevende winkelformules. Echter, wordt het Zuidwalkwartier niet gezien als een geschikte locatie voor grootschalige formules of ander retailprogramma. Specifieke en ondersteunende detailhandel, passend bij de sfeer en functies in het gebied zijn wel mogelijk. Horeca, hotels en vrije tijd Het Zuidwalkwartier kent geen horecagelegenheden en beperkte vrijetijdsvoorzieningen (scouting Petrus en Paulus). Dergelijke voorzieningen kunnen bijdragen aan de levendigheid en dynamiek in een gebied. De randen van de binnenstad, zoals het Zuidwalkwartier, zijn belangrijke locaties voor vernieuwing op het gebied van horeca. Visie op nieuwe hotels, B&B’s en andere logiesmogelijkheden zijn opgenomen in het recent vastgestelde ‘beleidskader hotels en particuliere logiesaccommodaties’ (juli, 2019). Voor overige horeca initiatieven wordt een koppeling met andere functies gestimuleerd, en met op zichzelf staande horeca zal terughoudend worden omgegaan. Gemeente ‘s-Hertogenbosch werkt aan een nieuwe horecavisie die richting zal geven aan de ontwikkelingsmogelijkheden van horeca in de stad. De balans tussen levendigheid en leefbaarheid is van groot belang bij de afweging van nieuwe initiatieven.

Maatschappelijk Er zijn diverse maatschappelijke voorzieningen in en om het Zuidwalkwartier, zoals kindcentrum ‘Het Stadshart’, de Sint Cathrienkerk en het stadskantoor. De kerk heeft door de eeuwen heen een belangrijke religieuze functie vervult en een ontmoetingsplek gevormd in de buurt. Recentelijk is de kerkelijke dienst in ere hersteld en deze weer toegankelijk voor het publiek. Het kindcentrum vervult een belangrijke rol voor de gehele binnenstad. Bovendien vergroot de aanwezigheid van een basisschool en kinderdagverblijf de aantrekkingskracht van het gebied op jonge gezinnen. Cultuur ‘s-Hertogenbosch heeft de ambitie uitgesproken om zich te profileren als Cultuurstad van het Zuiden, met aandacht voor podia, musea, erfgoed (incl. Linie 1629).

Het Zuidwalkwartier kan een bijdrage leveren aan: • Een aantrekkelijk en vernieuwend cultureel klimaat, waarin ook jongeren zich herkennen; • Sterke profilering van ‘s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden; • Ondersteuning van toonaangevende professionele culturele organisaties in de stad; • Versterking van het museumkwartier en de verbindingen met andere hotspots binnen het Zuidwalkwartier; • Versterking van het makersklimaat: (nieuwe) makers aan onze gemeente binden, die zich hier ontwikkelen en blijven experimenteren, waarbij we meer aandacht hebben voor de diversiteit van makers; • Optimaal stimuleren van het accommodatiebeleid zodat kunstenaars hier willen werken; • Betaalbare woon- en werkruimte voor (internationale) studenten (kunstacademie/JADS) en kunstenaars/designers;

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 18

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

at ra ss t er rw Ve

hter Vug

t straa

Functies Zuidwalkwartier

inh

uis

wa

Wonen, i.c.m andere functie(s)

Prin

l

s B er nh ar ds t

Sp

ra at

Wonen

Cultuur & Ontspanning

al

Zuidw

Kantoor Maatschappelijk Parkeergarage

• •

Goede kunst in de openbare ruimte; Een divers aanbod met speciale aandacht voor ‘urban’.

Toerisme & Evenementen Den Bosch profileert zich als ‘meest gastvrije stad’. Het Zuidwalkwartier kan hierbij aansluiten en zich als verbindende schakel versterken tussen het kernwinkelgebied en het Bossche Broek. 2016 stond in het teken van 500 jaar Jeroen Bosch. In 2018 is Noord-Brabant uitgeroepen tot de ‘European region of Gastronomy’, en stond onze Bourgondische hoofdstad het hele jaar door in het teken van food. Jeroen Bosch en bourgondisch zijn thema’s die horen bij het imago van Den Bosch en niet alleen in een bepaalde periode actueel zijn. Deze thema’s kunnen dan ook een inspiratie vormen bij het versterken van de identiteit van het Zuidwalkwartier. Toerisme en evenementen zullen zich vooral richten op activiteiten passend bij de identiteit en het karakter van het gebied. Evenals bij eventuele horeca initiatieven zullen evenementen rekening moeten houden met de functie van het Zuidwalkwartier als woongebied.

Kansen Het Zuidwalkwartier kan voorzien in de vraag naar binnenstedelijke woonlocaties. Daarnaast kan nieuw programma op het gebied van werkgelegenheid, vrije tijd, kunst en cultuur en zorgen voor een interessante mix van functies die bijdraagt aan de stedelijke dynamiek, in een nu soms verstild gebied. Middels ruimtelijke en programmatische aanvullingen kan de verbinding tussen het hart van de stad en het stadsbalkon aan het Bossche Broek worden versterkt. Doel is om het Zuidwalkwartier een eigen identiteit te geven passend bij een binnenstedelijk gebied en geënt op haar unieke locatie. Deze identiteit is aanvullend en niet concurrerend met de karakteristieken van het kernwinkelgebied en andere delen van de binnenstad.

Beleidskaders • De ambitie voor het woonbeleid van ’s-Hertogenbosch is opgenomen in de Nota Wonen 2012: het creëren van een evenwichtige woningmarkt met een gedifferentieerd en aantrekkelijk aanbod van woningen en woonmilieus zodat mensen naar tevredenheid in onze stad kunnen wonen en leven. • Met de ‘speerpunten woonagenda 2019-2020’ heeft de gemeenteraad de woningbouwopgave en uitgangspunten bekrachtigd. • De gemeente werkt aan een nieuwe horecavisie, die naar verwachting ultimo 2019 gereed is. • Het beleidskader hotels en particuliere logiesaccommodaties is in juli 2019 vastgesteld. • In 2009 is de Cultuurnota vastgesteld, en daarbij is gekozen voor twee speerpunten: theater en beeldende kunst.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 19

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Gevels & Plinten De grootschalige gebouwen in het Zuidwalkwartier zijn veelal gebouwd op een verhoogde plint en/of hebben (deels) gesloten gevels. Het ontbreken van voordeuren, ramen en activiteit op de begane grond geeft gebouwen een gesloten uiterlijk en naastgelegen straten een ‘achterkant’. Er is slechts beperkte activiteit en stedelijke dynamiek ontbreekt aan deze routes. Daarentegen heeft de pandsgewijze bebouwing wel een sterke relatie met de straat door voordeuren en woonvertrekken op maaiveld.

Kansen Herontwikkeling in het Zuidwalkwartier biedt mogelijkheden om de verschillen in maat en schaal tussen de grootschalige complexen en pandsgewijze bebouwing te overbruggen, en een meer passende schaaldifferentiatie te bereiken. Ook qua architectuur en kapvormen kan, op een eigentijdse manier, aansluiting worden gezocht bij de historische bebouwing in de binnenstad. Daarnaast kan het stimuleren van activiteit op straat de levendigheid en stedelijke dynamiek in het gebied versterken. Plinten van gebouwen zijn daarbij een belangrijk aandachtspunt. Het (af)maken van straatwanden kan een bijdrage leveren aan het begeleiden van routes en deze aantrekkelijker te maken voor voetgangers en fietsers. Een goede inpassing van gebouwen in het bestaande stedelijk weefsel is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

ss t er rw Ve

at ra

traat hters Vug

Bebouwingshoogtes Zuidwalkwartier Grotere bouwblokken 0-5m

wa

l

er nh

uis

ar

ds

tra

at

5-10m

s B

inh

10-15m

Prin

Sp

al

Zuidw

15-20m 20-25m >25m

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 21

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

PARTICIPATIE Reeds in een vroeg stadium zijn bewoners en belanghebbenden uitgenodigd om hun ideeën, wensen en vragen over het gebied kenbaar te maken en deze met elkaar te bespreken. Daartoe zijn twee bijeenkomsten gehouden.

Informatieavond 10 januari 2018

Informatieavond 9-10 april 2019

Deze avond was vooral bedoeld om bewoners en andere belanghebbenden kennis te laten maken met de verschillende ontwikkelingen in het gebied, en om de eerste ideeën en wensen te verzamelen.

De ideeën uit de twee eerdere bijeenkomsten zijn verwerkt in een conceptvisie die tijdens twee bijeenkomten op 9 en 10 april 2019 gepresenteerd is. Tijdens deze avonden hebben we de laatste input opgehaald, die we bij onze definitieve afwegingen hebben betrokken. Nadat ook de eerste 2 bijeenkomsten in 2018 goed zijn bezocht, waren op de avonden in april ruim 100 belangstellenden in totaal aanwezig.

De meest genoemde kwaliteiten zijn de loopafstand tot de winkels in het kerngebied van de binnenstad enerzijds, en de natuur van het Bossche Broek anderzijds. ‘Het is er relatief rustig en dat moet behouden blijven.’ Als mooiste plekken worden het Anne Frankplein, het Hof van Zevenbergen en de Weversplaats genoemd; allemaal kleine groene pleintjes. De lelijkste plekken zijn het parkeerterrein aan de Prins Bernhardstraat, het kantoor van Rijkswaterstaat en de hoogbouw van het KPN complex op de hoek Mortel/Oude Hulst. Parkeren en het verkeer dat daar bij hoort is wel een issue; de openbare bezoekersparkeerplaatsen mogen weg of in ieder geval in aantal teruggebracht worden. Het parkeerterrein aan de Prins Bernhardstraat mag best een parkje worden. Er is überhaupt vraag naar veel meer groen in het gebied. Naast het genoemde terrein geldt dat ook voor de Mortel.

Informatieavond 4 juni 2018 Tijdens een tweede avond gingen de aanwezige bewoners en andere belanghebbenden in groepen van 8 - 12 personen in gesprek met elkaar over thema’s als identiteit, openbare ruimte en verkeer. Uiteraard waren er verschillende ideeën over deze thema’s en is niet iedereen het unaniem met elkaar eens. Toch was er een meer dan grote overeenstemming over een aantal zaken. Duidelijk werd dat het ‘Zuidwalkwartier’ nog geen duidelijke betekenis of identiteit heeft: de begrenzing ervan is niet voor iedereen even helder. Hoort het bij het ‘Museumkwartier’? Loopt het door tot aan het Kruisbroedershof of zelfs tot aan het Wilhelminaplein? De wens voor meer groen kwam weer naar voren. Het vergroenen van het Prins Bernhardplein kan op ieders steun rekenen. Dat er parkeerplekken voor groen moeten wijken is geen probleem, zolang het maar bezoekersplaatsen zijn. De vergunninghoudersplekken moeten in de buurt behouden blijven. Levendigheid en kleinschaligheid zijn termen die regelmatig vielen tijdens de avond. Een prettige woonbuurt, met meer ruimte voor fietsers en voetgangers en minder (hard rijdend) autoverkeer vormen het wensbeeld van veel bewoners. Hierbij hoort ook aandacht voor de Zuidwal/Spinhuiswal/Parklaan (een toekomstige ‘Vestingboulevard’?) en een betere koppeling met het Bossche Broek.

Het zou fijn zijn als door middel van ‘doorsteekjes en hofjes’ het gebied beter met de aangrenzende stadsdelen wordt verbonden.

Na het algemene deel is in kleinere groepen doorgepraat over thema’s als inrichting openbaar gebied (parkeren – groen) en (ge)bouwen en functies in het gebied. In algemene zin zijn de aanwezigen enthousiast over de conceptvisie zoals deze is gepresenteerd. De aanwezigen konden zich vinden in de ambities. Voor sommigen mochten de uitgangspunten nog concreter geformuleerd worden. Bij gesprekken over het thema ‘inrichting openbaar gebied’ bleken de meningen grotendeels gelijk met die van de bijeenkomst van juni 2018. Meer groen in de wijk mag ten koste gaan van bezoekersparkeerplaatsen. Wel werd aandacht gevraagd voor behoud van bereikbaarheid bijvoorbeeld door heldere en veilige routes naar parkeergarages en werd het idee geopperd om transferia ook door de week ’s avonds langer open te houden. Het ‘openmaken’ van het gebied voor kruip/sluipdoor wandelroutes kon op steun rekenen. Bij het thema ‘bebouwing en functies in het gebied’ konden de aanwezigen zich in grote lijn vinden in de uitgangspunten. Er werd gevraagd om bij het bepalen van de hoogte van nieuwbouw op de KPN locatie rekening te houden met de omgeving. Er kunnen functies worden toegevoegd, maar die moeten niet leiden tot veel drukte en overlast. Dat de gemeente wil inzetten op meer functies in een stedelijke mix wordt onderschreven.

Dit moet tegelijkertijd de leefbaarheid in het gebied niet onder druk zetten, maar liefst verbeteren.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 22

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

VISIE Ambities De visie borduurt voort op de kwaliteiten, kansen en identiteit van het Zuidwalkwartier, zoals geïdentificeerd in de context analyse, tijdens diverse informatieavonden en in gesprekken met stakeholders. De belangrijkste doelen en ambities zijn als volgt geformuleerd: • Het toevoegen van wonen, werkgelegenheid en nieuwe stedelijke functies om de dynamiek op diverse plekken in het gebied te versterken, maar tegelijkertijd ook het bestaande, relatief rustige woonmilieu te waarborgen; • Het vergroten van de ruimtelijke samenhang en kwaliteit door het leggen van relaties binnen het gebied, maar ook tussen het hart van de stad en het ‘stadsbalkon’ aan het Bossche Broek. Het uitbreiden en versterken van het netwerk van dwaalroutes levert hieraan een bijdrage; • Het vergroten van de woon- en leefkwaliteit, door een minder zwaar accent op verkeer en parkeren, een kwaliteitsverbetering van de bestaande openbare ruimtes, en het toevoegen van nieuwe (semi) openbare ruimtes. Op deze plekken wordt ingezet op meer verblijfskwaliteit, ruimte voor vergroening, verduurzaming, en het stimuleren van ecologische waarden; • Ruimte bieden aan design, kunst, cultuur en publieke functies, waardoor het gebied een sterkere eigen identiteit kan ontwikkelen en de levendigheid gestimuleerd wordt.

De visie gaat uit van de kracht van de openbare ruimte, welke een sleutelrol speelt bij het realiseren van deze ambities. Een goed ingerichte en onderhouden openbare ruimte draagt bij aan de kwaliteit en aantrekkingskracht van de stad en het leven in die stad. De ruimte moet goed functioneren, ze moet schoon, duurzaam, heel en veilig zijn, maar ook mooi om te zien en prettig om in te verblijven. In een drukke en volgebouwde binnenstad betekent dat ook dat er keuzes moeten worden gemaakt; de lijst met wensen is meestal groter dan de vierkante meters die ons werkelijk ter beschikking staan. Als we kijken naar het Zuidwalkwartier, spelen veel van onze ambities een rol bij de inrichting en het gebruik van de openbare ruimte. Het moet gastvrij zijn en ruimte bieden voor ontmoeting (sociale cohesie). Het moet bijdragen aan de eigen identiteit van het gebied (bijvoorbeeld door de toepassing van kunst en veel groen) en toch ook zorgen voor aansluiting bij de rest van de binnenstad. De openbare ruimte is niet de restruimte tussen de gebouwen, maar juist het bindmiddel van de stad.

Ve rw

er st

ra

str at a

at

Sp

in

Pr

hu

is

w

in

s

B

n er

ar

d

al

Zuid

wal

Visiekaart - Openbare Ruimte

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 26

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Prins Bernhardstraat van entree van de stad én het Bossche Broek

Daarnaast is een goede straatwand belangrijk voor de begeleiding van een route. Het toevoegen van woningen of andere functies op straatniveau zorgt voor meer dynamiek en levendigheid in de straat.

Prins Bernhardstraat is, met name voor auto’s, de belangrijkste entree tot het gebied, en functioneert tevens als toegang tot de Wolvenhoek parkeergarage. Hierdoor wordt het straatbeeld gedomineerd door veel autoverkeer, en is het geen aantrekkelijke entree of route voor voetgangers en fietsers.

Zowel de inrichting als bestemmingen zijn van belang voor het succes van de Prins Bernhardstraat. Het Prins Bernhardsplein vormt een schakel tussen het hart van de binnenstad en het stadsbalkon aan het Bossche Broek, en kan bijdragen aan het creëren van een route met diverse bestemmingen en voldoende activiteit.

Deze belangrijke as in het Zuidwalkwartier zou ook een ‘entree’ moeten zijn tot het stadsbalkon en Bastion Oranje, vanwaar je het Bossche Broek kunt beleven. Een aantrekkelijke route voor langzaam verkeer vraagt om een inrichting met meer ruimte voor fietsers en voetgangers, en meer bomen en groen in de straat.

Het mooiste balkon van Nederland Het is al vaak genoemd en geroemd: het bijzondere silhouet van de ‘Moerasdraak’. Rijdend over de A2, of fietsend vanuit Vught zie je het Bossche Broek met daarachter de oprijzende vestingmuren rondom de binnenstad. En andersom, zittend op een bankje, tussen eeuwen vestinggeschiedenis, kijk je uit over 50 tinten groen en – als je

gelukt hebt - net zoveel herten. Hoe bijzonder is dat ….?! Die harde grens tussen stad en land is uniek. En het had niet veel gescheeld of het was er niet meer geweest. Er is – alweer bijna een eeuw geleden – serieus nagedacht over de uitbreiding van de stad in het Bossche Broek. Gelukkig is het nooit zover gekomen.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 28

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Vestingboulevard van barrière naar aantrekkelijke route

De Vestingboulevard is het ‘balkon’ van de stad uitkijkend over het Bossche Broek, maar functioneert nu vooral als een barrière. De visie zet in op het transformeren van de Vestingboulevard naar een aantrekkelijke route voor fietsers en voetgangers met meer verblijfskwaliteit. Passend bij de ambities voor een autoluwe binnenstad en een lagere snelheid op de doorgaande boulevards rondom de historische binnenstad.

Aan de Vestingboulevard is op een aantal plekken, tussen de St.-Jan garage en Bastion Vught, ruimte voor (dag)horeca of andere publieke functies, zodat stad en natuur ook functioneel met elkaar verbonden worden. Met de transformatie van de oude garage ‘Pompen en Verlouw’ is hier een eerste stap in gezet. Een andere inrichting van de Vestingboulevard zorgt tevens voor een betere oversteekbaarheid, waardoor de stad écht verbonden kan worden met de vestingwerken, het stadsbalkon.

De Vestingboulevard is de plek waar stad en natuur samenkomen. Je kunt er genieten van het Bossche Broek en krijgt af en toe een doorkijk naar de dynamiek van de stad erachter.

Autoluwe binnenstad De Actualisatie Koersnota 2017 verwoordt het gemeentelijk mobiliteitsbeleid. De auto wordt vooral gefaciliteerd op de auto-doorstroomassen. De binnenstadsring is geen autodoorstroomas en wordt de komende jaren heringericht als 30km-weg. De toekomstige binnenstadsring zal een aantrekkelijker verblijfsgebied voor fietsers en voetgangers worden.

De binnenstad zelf is al een 30km-gebied. In de binnenstad wordt sluipverkeer tegengegaan door afsluitingen en eenrichtingsverkeer voor auto’s. De herinrichting van de binnenstadsring mag niet leiden tot een toename van het autoverkeer in de binnenstad. Parkeren zal waar mogelijk worden verplaatst naar randen de van de binnenstad.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 30

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Historische hoofdstructuur herstellen

Door de kaalslag aan de Zuidwal is het historische tracé, Jorisstraat, Oude Hulst, Weversplaats, Beurdsestraat, verknipt geraakt. Dit tracé is onderdeel van de historische Beeweg en belangrijk uitgangspunt van de visie is het herstellen en versterken van dit tracé. Fysiek is de verbinding nog steeds aanwezig, maar de achterkant situatie die is ontstaan aan de Oude Hulst en Weversplaats, zorgt voor een groot verschil in beleving. Een straatwand met een sterke relatie tussen gebouw en straat (met name in de plint), zorgt voor een goede begeleiding van

de straat en draagt bij aan de dynamiek en levendigheid. Het toevoegen van openbare ruimtes door terugliggende rooilijnen, biedt bovendien kansen voor meer groen in het straatbeeld. Ten tijde van renovatie van het Rijkswaterstaatgebouw en het appartementencomplex aan de Zuidwal, is ook voor deze gebouwen een belangrijk uitgangspunt om de relatie met de straat te verbeteren en een voorkant te maken aan de Oude Hulst en Weversplaats. Op de korte termijn kan met gevelkunst of groene gevels misschien al een kwaliteitsslag worden gemaakt.

Tussen Kerkstroom, Hellegat en Singelgracht De geschiedenis van ’s-Hertogenbosch is sterk bepaald door haar ligging in het deltagebied van enkele Brabantse rivieren. En hoewel het niet altijd even zichtbaar is; ook in het Zuidwalkwartier is water nooit ver weg. Het gebied wordt eigenlijk aan alle zijden begrensd door water; van de Kerkstroom naast de Sint Cathrienkerk, de kleine Vughterstroom onder het stadskantoor en Anne Frankplein, het Hellegat en de Verwersstroom bij het Museum en natuurlijk de Singelgracht aan de voet van de stadsmuren.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 31

Toen de Prins Bernhardstraat nog niet bestond, lag er in de Keizerstraat een brug over de Binnendieze. Deze brug heette de Koningsbrug (of Coninxbrugge), en tijdens het opknappen van het Anne Frankplein in 2010 zijn de nog aanwezige togen van deze brug hersteld. Vanwege het vele verkeer op de kruising Keizerstraat/Prins Bernhardstraat bleek het niet mogelijk om een stuk van de Binnendieze hier weer open te leggen en de brug in ere te herstellen. Maar de oorspronkelijke muren en togen zijn nog aanwezig onder het wegdek. Je ziet de straat er ietsje hoger liggen.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

V

Het versterken van en bijdragen aan de identiteit van het gebied

er w

er st

ra

Toevoegen woningen, werkgelegenheid en nieuwe stedelijke functies (1)

at

Kwaliteitsverbetering van de bestaande openbare ruimtes (2) Toevoegen van nieuwe (semi) openbare ruimtes en toegankelijk maken van binnenterreinen (3)

Het vergroten van de ruimtelijke samenhang door o.a. het uitbreiden en versterken van het netwerk van dwaalroutes (4)

Vergroening Verduurzaming Stimuleren van ecologische waarden

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 35

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Spinhuiswal complex Het Paleis van Justitie en Huis van Bewaring hebben hun oorspronkelijke functie verloren. Het complex is gelegen in het rijksbeschermd stadsgezicht en is grotendeels rijksmonument. Naast individuele monumentale waarde van het complex op verschillende onderdelen is er ook sprake van een architectonische en functionele ensemblewaarde. Deze is gebaseerd op de samenhangende functies die het complex in de loop der tijd heeft gehad. Het is in die zin uniek, dat aan de opzet van het complex de gehele rechtsgang (juridische keten) nog duidelijk is af te lezen.

Naast het geldende Ruimtelijk Functioneel Kader, zijn in deze visie een aantal aanvullende ruimtelijke uitgangspunten toegevoegd: • Het binnenterrein publiek toegankelijk maken; • Publieke functie(s) aan het binnenterrein vestigen; • Informele routes mogelijk maken tussen de Sint Jorisstraat en de Vestingboulevard, via het binnenterrein; • Relatie met de Dieze en Sint Cathrienkerk versterken.

In 2013 is door de Raad een Ruimtelijk Functioneel Kader (RFK) vastgesteld voor de herontwikkeling van het Spinhuiswal complex. In hoofdlijnen is het volgende vastgesteld: 1. Akkoord te gaan met een herontwikkeling van het Spinhuiswal complex; 2. Naast de mogelijkheden die het huidige bestemmingsplan biedt eveneens open te staan voor andere functionele invullingen van het complex, zoals onderwijs, culturele en creatieve, innovatieve, kleinschalige bedrijvigheid en kantoor, wonen, congresaccommodatie, versterking van toeristische infrastructuur, hotel*; 3. Geen grootschalige kantoor en/of detailhandel toe te staan; 4. Een voorkeur uit te spreken voor een multifunctionele invulling van het complex; 5. Dat een plan aan de parkeernorm moet voldoen maar dat de parkeeroplossing ook buiten de fysieke grenzen van het complex kunnen worden gevonden; 6. De mogelijkheid van nieuwbouw op het binnenterrein niet op voorhand uit te sluiten maar te beoordelen als onderdeel van de integrale afweging van het plan. * In het RFK is ook de mogelijkheid voor een zorgfunctie opgenomen.

Bastion Oranje Een belangrijk streven van de visie is om het Bossche Broek een sterkere relatie te laten hebben met het Zuidwalkwartier. Vanaf het stadsbalkon kan de beleefbaarheid van het Bossche Broek worden vergroot. Daarnaast kan het Bossche Broek ook letterlijk dichterbij worden gebracht door het beperkt vergroten van de reeds bestaande aanlegplaats naast Bastion Oranje. Aan de steiger kunnen mogelijkheden worden geboden voor diverse, kleinschalige activiteiten. Respect voor de natuurlijke waarden is daarbij een belangrijk uitgangspunt. De steiger vormt een bestemming aan de Vestingboulevard. Hier komen stad en natuur samen en kan men genieten van het uitzicht. Activiteiten aan de steiger zoals een (seizoensgebonden) dag-horecavoorziening, het aanleggen van rondvaarten etc. kunnen bijdragen aan de aantrekkingskracht van Bastion Oranje als verblijfsplek.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 39

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

KPN complex De KPN locatie is een belangrijke locatie voor stedelijke verdichting, waar appartementen kunnen worden toegevoegd i.c.m. het behoud van kantoren voor diverse gebruikers in het bestaande gebouw. Het KPN complex wordt niet gezien als één te (her)ontwikkelen gebouw en perceel, maar als een ‘stukje stad’. Met de herontwikkeling van het KPN complex kan het stedelijk weefsel dat op deze plek is weggevaagd worden teruggebracht. Het geknikte deel van de bestaande bebouwing wordt als interessant gezien om te behouden, daaromheen kan nieuwbouw een plaats krijgen. De nieuwbouw dient zich qua architectuur te onderscheiden van de bestaande bebouwing om zo de verschillende tijdslagen zichtbaar te maken in het straatbeeld. Het creëren van een binnenhof en nieuwe openbare ruimtes, verbonden door informele routes zorgt voor een fijnmazig netwerk waar bebouwing, openbare ruimte, formele en informele routes elkaar afwisselen. Op deze manier dient de herontwikkeling aansluiting te zoeken bij de karakteristieken van de historische binnenstad. Nieuwe openbare ruimtes kunnen bovendien een bijdrage leveren aan het verbeteren van het straatbeeld en de verblijfskwaliteit in het gebied. Deze plekken dienen te worden ontworpen met een eigen karakter en (in ieder geval bij de doorgang naar het binnenterrein) publiek van aard zijn.

Nieuwe plekken en routes zorgen er tevens voor dat het complex publiek toegankelijkheid wordt, en daardoor de schaal van het gebouw als kleiner wordt ervaren. De informele routes dienen verbindingen te leggen tussen de straten en het binnenterrein, op ten minste drie plaatsen: via de hoofdentree van het KPN gebouw, aan de Mortel en aan de Oude Hulst/Weversplaats. Deze onderdoorgangen bieden aanleiding voor een verbijzondering in de architectuur en dienen op deze manier de informele routes te introduceren en markeren. Het maken van straatwanden met entrees en woonvertrekken op maaiveld draagt bij aan de relatie tussen de straat en bebouwing. Door middel van maisonnette appartementen dienen zoveel mogelijk voordeuren aan de straat te worden gemaakt, soms afgewisseld met een centrale entree voor bovengelegen appartementen. De architectuur en inrichting van de openbare ruimte dienen te reageren op specifieke locaties, de omliggende straten en stedenbouwkundige structuren. Voor een goede inpassing van het gebouw in de bestaande stedelijke structuur zal het aantal parkeerplaatsen rondom het KPN complex worden verminderd. Aan diverse straten kan de architectuur zich op een verschillende manier presenteren, waardoor de variëteit toeneemt. In de Welstandsnota (2011) is de bebouwing op de KPN locatie getypologeerd als kantoorbebouwing.

Voor de nieuwbouw op deze plek is dit niet langer relevant, en dient aansluiting te worden gezocht bij de ‘thematische (woon)bebouwing, inbreidingsgebied’ en ‘gestapelde woonbebouwing’ in de binnenstad. Per straat zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: Prins Bernhardstraat • Bebouwing dient nadrukkelijk een straatwand te vormen; • Het te renoveren deel van het KPN complex dient afgerond

•

•

•

te zijn en de architectonische verbijzonderingen (zoals de schoorsteen) te behouden, dan wel terug te krijgen; Daarnaast dient de nieuwbouw terugliggend te zijn. Aan de noordzijde volgt de nieuwbouw de entree van de Toonzaal zodat een betere aansluiting wordt gemaakt. Aan de zuidzijde dienen de bestaande ramen in de zijgevel zichtbaar te zijn (3-4m terugliggend). De terugliggende rooilijnen biedt ruimte voor vergroening. Aan de zuidzijde in de vorm van tuinen en bomen, die samen met de bestaande bomen een groene entree tot het gebied creëren; Nieuwbouw dient qua maat en schaal de verbinding te leggen met de historische binnenstad. De hoogte moet ondergeschikt zijn aan de te renoveren delen, variërend van 3 lagen plus kap tot 4 lagen plus kap/terugliggende laag; Voor de hoek met de Oude Hulst zie uitgangspunten Oude Hulst/Weversplaats hieronder.

De Mortel • Behoud van de karakterstieken van een steeg: smal profiel, besloten en sober karakter; • Nieuwe bebouwing moet reageren en aansluiting zoeken bij de kazerne en het Design Museum; • Maat en schaal dient aan te sluiten bij de omliggende bebouwing (3-5 lagen). In de eerste lijns bebouwing tegenover de kazerne is de nieuwe bebouwing overwegend 3 lagen met een kap en dus ondergeschikt aan de kazerne; • Variatie in de rooilijn tegenover de kazerne t.b.v. het creëren van een plein waar een grote boom in de volle grond kan staan; • De opening tussen het museum en de kazerne dient ook aan de andere zijde van de Mortel te worden doorgezet, zonder daarbij de beslotenheid van de steeg aan te tasten.

Oude Hulst/Weversplaats • De architectuur dient een verticaal ritme, individualiteit, variatie in materialen en rijkdom aan details te gebruiken, gebaseerd op de historische pandsgewijze structuur zoals de Sint Jorisstraat; • Maat en schaal van 3-5 lagen met een kap, er moet voldoende weerstand geboden worden aan de grootschalige bebouwing aan de overzijde; • Op de hoeken gaat de bebouwing omlaag, aansluitend op enerzijds de kazerne (maximaal 3 lagen plus kap) en anderzijds de Sint Jorisstraat (maximaal 3 lagen plus kap); • Op de hoek met de Prins Bernhardstraat dient een kop passend bij de signatuur van de Sint Jorisstraat te worden gemaakt aan de Oude Hulst, met een zijgevel aan de Prins Bernhardstraat; • Terugliggende rooilijnen moeten worden toegepast om ten minste twee plekken met groen toe te voegen, waarvan er minimaal één een openbaar karakter heeft; • Aan de rest van de straat dient een continue rooilijn, parallel aan de straat te worden toegepast. Zodanig dat deze dominant is ten opzicht van de terugliggende rooilijnen, en een duidelijke straatwand wordt gevormd; • Een rank hoogteaccent (maximaal 8 lagen met een kap) is voorstelbaar om een nieuwe openbare ruimte en informele route te introduceren en markeren. Indien het hoogteaccent hoger wordt dan 25m, moet het worden onderzocht volgens de regels van de hoogbouwnota.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 41

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

TRANSFORMATIEKANSEN Wolvenhoek Parkeergarage Wolvenhoek heeft een capaciteit van circa 450 auto’s en circa 600 plaatsen voor fietsen. In het licht van het Bestuursakkoord, waarin de parkeerbalans in de brede binnenstad ongeveer gelijk blijft, betreft de herontwikkeling van garage Wolvenhoek echter ook lange termijn discussie. In de nabije toekomst zullen functioneel geen veranderingen plaatsvinden in de Wolvenhoek. Om het gebruik van de fietsenstalling te stimuleren zou deze wel beter zichtbaar en toegankelijk kunnen worden gemaakt. De laatste jaren zijn esthetische verbeteringen doorgevoerd, met de aanleg van de groene gevel, en de recente opening van de daktuin.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 44

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

UITVOERING

De visie betreft een ruimtelijk-functioneel afwegingskader voor herontwikkelingsprojecten en voor wijzigingen in de openbare ruimte. De visie is geen strak omlijnd plan dat de realisatie van ambities ook financieel borgt. Binnen deze visie kunnen verschillende plannen/projecten worden gestart, waarvoor geldt dat de gemeente de systematiek van kostenverhaal toepast. Kostenverhaal heeft mede betrekking op het verhaal van kosten van (her)inrichting van de omliggende omgeving, voor zover het een herinrichting betreft die (mede) dienstbaar is aan het project dan wel daarvan een gevolg of onderdeel is (bijvoorbeeld in relatie tot groen, ontsluiting, parkeren, enz). Herinrichting van openbare ruimte die niet gerelateerd is aan een project komt ten laste van de gemeente en dient gedekt te worden uit door de raad beschikbaar gestelde of te stellen budgetten.

VISIE > ZUIDWALKWARTIER 45