Verslag Commissie Sociaal 22.05.2024

In vijf jaar zijn 129 schapen en geiten naar de slacht afgevoerd. De wethouder geeft aan dat "ernaar gestreefd wordt om geen dieren naar de slacht te brengen en dat er niet gefokt wordt voor de slacht". Er wordt echter willens en wetens een overschot aan dieren gefokt, zodat er in het voorjaar veel schattige jonge dieren zijn. De wethouder van Dierenwelzijn moet zich heel diep schamen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt wat er gedaan moet worden met de dieren die over zijn als ze niet gedood mogen worden. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) antwoordt dat er gewoon niet zo veel dieren gefokt moeten worden omdat men vooraf al weet dat ze naar het slachthuis gaan. Als er dan toch te veel gefokt is, moet het college maar naar een goede oplossing zoeken.

15

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat de dierenopvang geen plek hebben. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) benadrukt dat de wethouder van Dierenwelzijn hiervoor gekozen heeft en dus ook het probleem moet oplossen. De heer Van Haren (VVD) vindt dat mevrouw Samshuijzen wel heel stevige woorden spreekt over het functioneren van de wethouder. Hij vraagt of de gemeentelijke informatie waarop zij zich baseert gecontroleerd is door de PvdD en of zij ook bereid is om te handelen naar de stevige woorden. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) antwoordt dat ze haar uitspraken baseert op Excelbestanden van de gemeente. De PvdD wil een motie indienen om verantwoordelijkheid te nemen en de dieren een veilig thuis te geven. Mevrouw C.H.A. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) vraagt wat er volgens de PvdD moet gebeuren met dieren die oud of ziek zijn en geen kwalitatief goed leven meer hebben. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) antwoordt dat alles in het werk gesteld moet worden om dieren de juiste medische zorg te geven. Als er sprake is van ondraaglijk lijden, dan moet er ge-euthanaseerd worden zoals men ook bij mensen zou doen. De heer Van Haren (VVD) vraagt of de PvdD beweert dat de wethouder willens en wetens dieren op dierenboerderijen laat fokken om ze naar het slachthuis te brengen. Als mevrouw Samshuijzen dat vindt, moet ze de wethouder ter verantwoording roepen.

In dat geval zal de VVD klaarstaan om duidelijk te maken dat het complete onzin is. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) benadrukt dat de dieren die naar het slachthuis gaan niet worden ge-euthanaseerd. Dieren die door ziekte of ouderdom lijden, moeten worden ge-euthanaseerd. Naar het slachthuis brengen is niet humaan euthanaseren. Mevrouw Visscher (SP) merkt op dat de cijfers die de PvdD noemde een periode van vijf jaar beslaat. Vorig jaar is uitgebreid gesproken over dit onderwerp. Sindsdien is er niet veel veranderd. De SP hoort graag waarom de PvdD zich nu weer zo druk maakt terwijl het vorig jaar allemaal al besproken is. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) antwoordt dat ze een appel op de wethouder wil doen om correct dierenwelzijnsbeleid te voeren terwijl er dit voorjaar weer heel veel jonge dieren geboren zijn. De wethouder geeft echter aan het beleid niet te veranderen maar de lijn van de afgelopen jaren te blijven volgen. Mevrouw Van Zaalen (CDA) merkt op dat de wethouder zei dat dieren op de kinderboerderijen gesteriliseerd worden. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) legt uit dat de herten gesteriliseerd zijn, wat de PvdD een goede zaak vindt. Schapen en geiten worden echter niet gesteriliseerd, waardoor er veel jonge dieren zijn geboren. Mevrouw C.H.A.

van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) vraagt of mevrouw Samshuijzen beweert dat alle dieren op de kinderboerderijen gesteriliseerd moeten worden, totdat alle dieren zijn uitgestorven. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) antwoordt dat er bewust bokken naar de kinderboerderijen en dierenparkjes worden gebracht om de vrouwtjes te dekken. Sterilisatie is niet nodig als ze de bokken maar weghouden. Daarnaast is het niet zo dat er geen dieren meer in Nederland zijn als Den Bosch besluit om geen overschot meer te fokken. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt wat er volgens de PvdD moet gebeuren met de bokjes als zij niet bij de vrouwtjes mogen blijven.

16

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) legt uit dat de jonge bokjes gesteriliseerd kunnen worden en dan kunnen blijven. Het dekken gebeurt met bokken die speciaal naar het dierenparkje worden gebracht. De jonge bokjes die geboren worden, worden vervolgens naar het slachthuis gebracht. Het college laat ook de huisdieren die bij mensen in armoede wonen in de kou staan terwijl er in 2018 al een motie is aangenomen om de dierenvoedselbank in te schakelen. De motie van de PvdD, GroenLinks en Rosmalens Belang is nooit naar behoren uitgevoerd want de wethouder van Dierenwelzijn vindt dat zorg voor dieren geen taak van de gemeente is. De heer Van Hattem (PVV) stelt voor om het geld dat wordt verspild aan een onderzoek naar het slavernijverleden van Den Bosch te besteden aan de dierenvoedselbank. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) is het ermee eens dat goed beoordeeld moet worden welk beleid belangrijk is en welk niet. De € 43 miljoen voor het Design Museum zou bijvoorbeeld veel beter besteed kunnen worden. Een fractie daarvan zou voldoende zijn om huisdieren van mensen in armoede te ondersteunen. De heer Van Hattem (PVV) vraagt nogmaals te kiezen tussen het onderzoek naar het slavernijverleden en de dierenvoedselbank. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) zegt dat de PvdD zich inzet voor brede emancipatie en inclusie en de PVV niet.

Ze hoort graag wat de commissieleden vinden van de uitspraak dat zorg voor huisdieren niet de taak is van de gemeente. Ook minder grote dierenvrienden vinden toch dat men netjes met dieren moet omgaan? De PvdD rekent op steun van de andere fracties voor de moties. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) vraagt of de PvdD bekend is met fokbeleid. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) is daarmee bekend. De PvdA gaf aan dat het aanpakken van armoede belangrijk is. De PvdD hoort graag of daar ook de huisdieren bij horen. De Bossche Groenen stelde voor om het V&D-gebouw in te zetten als atelierplaats. Dat voorstel steunt de PvdD. De PvdD zet vraagtekens bij de uitvoering van de motie Herstel van vertrouwen uit het budget voor diversiteit en inclusie. Het budget vrijmaken is een goede eerste stap maar dan moet er niet weer geld afgesnoept worden voor het uitvoeren van de motie. Mevrouw Hoekstra (PvdA) vindt het goed te horen dat er brede steun is voor de aanpak van armoede. Ze vraagt daarom aandacht voor de motie die PvdA eerder hierover heeft ingediend. Het college heeft hierop gereageerd dat met bestaande middelen een extra communicatiecampagne wordt gestart om mensen beter de weg te wijzen naar regelingen. Dat is prima maar het huidige gebruik is slechts 22%. Er is dus nog een lange weg te gaan. De PvdA zal erop toezien dat het ondergebruik gaat afnemen.

Kinderboerderijen en dierenparkjes zijn van grote maatschappelijke betekenis, zeker voor mensen die weinig geld hebben. Door de oplopende kosten komen de organisaties echter in moeilijke situaties. De PvdA vraagt het college of de bijdragen iets verhoogd kunnen worden zodat zij overeind blijven. De mogelijkheden voor kunstenaars om hun werk te exposeren zijn beperkt. De PvdA vraagt de wethouder van Cultuur of hij bij de subsidieverstrekking afspraken kan maken met grote culturele instanties, zodat zij niet alleen makers vanuit de Randstad naar Den Bosch haalt maar ook zorgt voor exposure van de Bossche makers. De heer Çifçi (PvdA) vindt het mooi te zien dat er een prachtige sport- en ontmoetingsplek is gerealiseerd naast voetbalclub DBN. De PvdA ziet graag een uitbreiding van Skills Garden op andere plekken in de stad. Het is goed dat er aandacht wordt besteed aan het onderhoud van sportaccommodaties. Sportverenigingen kampen echter nog steeds met een tekort aan vrijwilligers. Het multifunctioneel gebruik van verenigingsfaciliteiten kan bijdragen aan een grotere instroom bij de verenigingen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt hoe de PvdA het tekort aan vrijwilligers denkt op te lossen.

17

De heer Çifçi (PvdA) legt uit dat verenigingsgebouwen overdag beschikbaar gesteld kunnen worden voor activiteiten zodat een beweging kan ontstaan richting de verenigingen. De PvdA hoort nog graag hoe het staat met de vervanging van de voetbalvelden van CHC, Kruisstraat en Maliskamp. Er zijn veel zorgen rond zorgondersteuning. Mantelzorgers geven aan hoe complex het is om een voorziening aan te vragen of informatie te verkrijgen. Keukentafelgesprekken met Bosschenaren die dat nodig hebben, zouden een stap in de goede richting zijn. De gesprekken worden soms wel gevoerd maar onvoldoende op maat en cultuursensitief. Investeren in bestaanszekerheid met aandacht voor de sociale structuur is nodig. Op termijn is er meer behoefte aan ontmoetingsruimtes. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) vraagt of de PvdA de motie gaat steunen over de Stichting Leergeld. De heer Çifçi (PvdA) antwoordt dat de PvdA het spijtig vindt dat Stichting Leergeld is gekort maar de fractie wacht graag het antwoord van het college op de vraag van D66 af. De PvdA denkt graag mee over opties om Stichting Leergeld meer subsidie te geven. Tot slot streeft de PvdA naar gelijke kansen en bestaanszekerheid. Door te investeren in positieve gezondheid, sociale ondersteuning in combinatie met de Bossche Pas krijgt iedereen de mogelijkheid om zijn potentieel te benutten.

De heer Elders (D66) vraagt aan mevrouw Hoekstra wat zij precies bedoelde met het opnemen van voorwaarden aan grote culturele organisaties zodat zij Bossche makers meer exposure geven. Mevrouw Hoekstra (PvdA) hoort graag welke kansen de wethouder ziet. Misschien is er te weinig bewustzijn bij de culturele organisaties of kennen ze de lokale kunstenaars onvoldoende. Via een artikel in de subsidieverordening zou de exposure bevorderd kunnen worden. Ze zou graag zien dat de wethouder hierop reflecteert. De heer Elders (D66) vraagt aan welke instrumenten de PvdA denkt. Mevrouw Hoekstra (PvdA) dacht vooral aan de mogelijkheid om te exposeren. Nu worden veel tentoonstellingen uit de Randstad gehaald terwijl ook lokale makers mooi werk maken. Mevrouw Visscher (SP) hoorde veel steun voor Stichting Leergeld. Het gevaar is dat iedere partij met een dekkingsvoorstel komt dat voor andere partijen onaanvaardbaar is. De SP is benieuwd naar de reactie van de wethouder om het te financieren uit het onderwijskansenbeleid. Als dat niet lukt, adviseert ze de commissie om vooraf te overleggen over een gezamenlijk dekkingsvoorstel. De PvdA noemde het tegengaan van ondergebruik door beter te communiceren. Het wegvallen van ongebruik mag echter niet leiden tot verschraling van het aanbod. Mevrouw Van Zaalen (CDA) vraagt aandacht voor de risico's van vapen.

Het CDA wil met een motie het college oproepen om vapen door jeugdigen tegen te gaan. De Bossche Pas krijgt in 2025 meer vorm en moet ervoor zorgen dat alle inwoners kunnen meedoen. Het CDA is er heel benieuwd naar. Het Theater aan de Parade is eindelijk af. Het is een verrijking voor de culturele programmering. Het is goed om te investeren in goede en gezonde scholen, zodat jongeren gezond opgroeien en in Den Bosch willen blijven wonen. De Nederlandse zorg is nog beschikbaar, bereikbaar en van goede kwaliteit. Door de toenemende behoefte aan zorg, tekort aan personeel, steeds meer regels en steeds hogere kosten moet de zorg veranderen. Het CDA is dankbaar voor de afspraken die binnen het SamenGezond-plan zijn gemaakt en voor het feit dat de motie die het CDA heeft ingediend wordt uitgevoerd. Toch zal er nog veel moeten veranderen. Men zal een groter beroep moeten doen op mantelzorgers. 25% van de 75-plussers zal fulltime mantelzorger worden. De gemeente moet goed voor haar mantelzorgers blijven zorgen. De heer Van Haren (VVD) begint met Stichting Leergeld. De VVD waardeert de stichting en haar functie zeer. Enerzijds begrijpt de VVD de teleurstelling door het wegvallen van het tijdelijke budget. Anderzijds ziet de fractie dat Stichting Leergeld meer kinderen bereikt. Als de stichting

18

daardoor in de knel komt, vindt de VVD dat het college daarnaar moet kijken. Het is echter niet zo dat 2100 kinderen zonder hulp zitten als de incidentele hulp wegvalt. Het lijkt de VVD onverstandig om de wegvallende rijksmiddelen een-op-een te compenseren. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) licht toe dat het incidentele geld is opgegaan aan kledingcheques en laptops. Daarnaast geeft Stichting Leergeld aan dat ze 2400 kinderen bereikt, terwijl er 4500 kinderen in aanmerking zouden komen. Dat staat los van het incidentele budget. De heer Van Haren (VVD) blijft erbij dat het onverstandig is om het wegvallende rijksbudget geheel te compenseren. Als de bijdrage losstaat van het incidentele budget hoort hij graag hoeveel steun De Bossche Groenen aan deze partij wil geven. Mantelzorg is belangrijk en zal nog belangrijker worden. De VVD is benieuwd naar de uitkomsten van de pilot over respijtzorg. De fractie vraagt wat het CDA bedoelde met de suggestie om een motie in te dienen voor mantelzorgers in het onderwijs. Mevrouw Van Zaalen (CDA) legt uit dat 25% van de jongeren mantelzorger zijn. Velen daarvan zijn niet in beeld. Als zij studeren, krijgen zij weinig ondersteuning. Via het onderwijs zou ze deze groep willen bereiken om hen ondersteuning aan te bieden. De heer Van Haren (VVD) dankt het CDA voor deze toelichting en zal de suggestie meenemen in zijn overweging.

GroenLinks deed een suggestie om de aanpak van de Gestelse buurt ook in De Hambaken in te voeren. De VVD hoort graag wat De Hambaken anders maakt dan andere buurten in Den Bosch, waar ook sociale problematiek heerst. Mevrouw Doğan (GroenLinks) reageert dat er van de twaalf focusbuurten vier in De Hambaken liggen. De bewoners geven aan dat ze al jarenlang tegen dezelfde problemen aanlopen, maar dat de gemeente niets doet. GroenLinks zou graag zien dat de gemeente eindelijk in de wijk aan de slag gaat. Met het programma Samen Gezond kunnen niet alle problemen worden aangepakt. Daarom stelt GroenLinks voor om een integrale aanpak te ontwikkelen. De heer Van Haren (VVD) sluit zich aan bij de bijdrage over zelfredzaamheid van mevrouw Van de Leemput. Tot slot lijkt het de heer Van Haren een goed idee om het zorgbuurthuis in Oss te bezoeken. Hij gaat graag mee. De heer Schuurmans (VVD) vraagt de commissie of ze vindt dat de gemeente voldoende doet en heeft gedaan om iedereen met een handicap de kans te geven om volwaardig mee te doen. De VVD hoopt dat met de extra incidentele middelen voor inclusie werk wordt gemaakt van de opvolging van de Bossche Inclusieagenda door in kaart te brengen wat gehandicapten nodig hebben van de gemeente om mee te kunnen (blijven) doen. Mevrouw J.J.M.

den Wildenberg (VOOR Den Bosch) vraagt of de VVD het Gehandicaptenplatform kent dat deze informatie kan verstrekken. De heer Schuurmans (VVD) is hiermee bekend en bedoelde zijn vraag retorisch. Hij hoopt dat het Gehandicaptenplatform betrokken wordt bij de invulling van de inclusieagenda. Het inclusiebeleid wordt nu verbreed. Aangezien het overkoepelende verhaal ontbreekt, moet voorkomen worden dat verbreden leidt tot vergeten. De VVD zou graag met andere partijen samen een discussienotitie opstellen over de toegankelijkheid van de gemeente als input voor de opvolging van de inclusieagenda. Mevrouw J.J.M. den Wildenberg (VOOR Den Bosch) zou graag meewerken aan zo'n notitie. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) vraagt om meer subsidie voor de Stichting Leergeld omdat deze investering bijdraagt aan de toekomst van de Bossche jeugd. Mevrouw Doğan zei in de vorige raadsvergadering: je moet ongelijk investeren, om ongelijkheid tegen te gaan en daar is moed voor nodig. Stichting Leergeld wil en kan de kinderen die opgroeien in armoede bereiken. De Bossche Groenen is blij met de voortrekkersrol van D66 op zoek naar extra budget. De fractie helpt graag mee om ervoor te zorgen dat de 2100 kinderen niet aan de zijlijn blijven staan.

19

De Bossche Groenen is blij met de uitspraken van de wethouder over het atelierbeleid omdat hij aan de slag gaat met het opvangen van de leegstand. Wel maakt men zich wat zorgen over de huisvesting van het Design Museum. Het museum moet per 1 januari 2030 nieuw onderdak hebben. Daarom overweegt De Bossche Groenen om een motie in te dienen om te borgen dat het museum ruim voor die tijd een nieuw onderkomen heeft. De fractie is ook benieuwd over ideeën om de binnenstad te veranderen van een 'place to buy' naar een 'place to be'. De Bossche Groenen draagt de dierenvoedselbank en de PvdD een warm hart toe maar de dierenboerderijen ook. De fractie is benieuwd naar een integrale aanpak van De Hambaken want ook De Bossche Groenen heeft geconcludeerd dat fysieke en mentale gezondheid een correlatie hebben met de fysieke omgeving. Over inclusie zegt mevrouw Van Opdorp blij te zijn dat er wordt gekeken naar de toegankelijkheid. Voor de LHBTIQ-gemeenschap is nog veel te doen. Het meldpunt voor mensen die lastig gevallen worden, wordt nog bijna niet gebruikt dus ook daarvan is het belangrijk dat de gemeente er meer mee gaat doen. De heer Van Silfhout (Volt) is het ermee eens dat de inclusiegelden structureel moeten worden. Over de cultuursector vraagt hij een terugkoppeling van de gesprekken die de wethouder met culturele instanties gaat voeren.

Het voorstel voor meer budget voor Stichting Leergeld kent veel draagvlak. Ook Volt wil graag dat er dekking wordt gevonden. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) is blij dat de wethouder een constructief gesprek heeft gevoerd met de Nulandse sportverenigingen. Rosmalens Belang zal de fusie nauwlettend volgen. Verder sluit de fractie zich aan bij de PvdA met betrekking tot de kinderboerderijen. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) benadrukt de zorg voor mantelzorgers en pleit voor minder bureaucratie bij het aanvragen van ondersteuning. Meer bekendheid aan Koo is gewenst. Verder had ze een suggestie gedaan om de personeelstekorten terug te dringen, namelijk door in de Huisvestingswet gebruik te maken van de mogelijkheid om mensen met cruciale beroepen voorrang te verlenen bij het vinden van een woning. De heer Van Hattem (PVV) vraagt naar het verschil tussen de op handen zijnde btw-verhoging voor de cultuursector en de ozb-verhoging met 10%. In eerste termijn haalde hij het project Bij ons in Den Bosch aan. Het komt voort uit de organisatie Welkom in Den Bosch, die een operationeel manager heeft en diverse medewerkers. Ook zijn er maatschappelijke organisaties betrokken bij Bij ons in Den Bosch. Er worden activiteiten georganiseerd in jongerencentra en er is een app geïntroduceerd.

De PVV hoort graag of dit een particulier initiatief is of vanuit de gemeente en het COA is opgezet. De PVV vindt het een zeer slechte zaak dat het azc in kasteel Meerwijk zonder overleg met de raad vervolg heeft gekregen. Ook daar krijgt de heer Van Hattem graag een reactie op. Verder vraagt de PVV aandacht voor de leefbaarheid bij de verslaafdenopvang in de Dungense polder. Omwonenden ervaren overlast van de verslaafden. De PVV hoort graag van de wethouder welk beeld er is van de overlast. Tot slot vraagt de PVV aandacht voor de situatie bij Weener XL. Ondanks het vertrek van de directeur zijn daar nog steeds problemen. De werkzaamheden zijn te veel gericht op productie en inkomsten waardoor de cliënten zich onheus bejegend voelen. De PVV hoort graag waarom dat nog niet veranderd is en welke stappen er gezet moeten worden om dit te verbeteren. Mevrouw Van Zaalen (CDA) merkt op dat de wethouder de laatste vraag al beantwoord heeft en vraagt of de PVV niet tevreden was met het antwoord. De heer Van Hattem (PVV) reageert dat hij niet het gevoel heeft dat er echt iets verandert. Hij hoort graag welke verbeteringen de wethouder het komende halfjaar verwacht op dit gebied. De heer Plasmeijer (50PLUS) dankt de wethouder voor het antwoord over de woningbouw en voor zijn optimisme over de financiering van de WMO.

50PLUS is blij dat Den Bosch vooralsnog niet hoeft te bezuinigen op de WMO.

20

Over Stichting Leergeld zegt de heer Plasmeijer dat ook 50PLUS het nodig vindt om te zoeken naar een oplossing. De fractie wacht de motie hierover met belangstelling af. Reactie college Wethouder Van der Geld beantwoordt de vragen over de bibliotheek. Het is geen wettelijke eis om binnen 3,2 km een bibliotheekvoorziening te hebben maar een afstand die wordt genoemd om subsidies te kunnen binnenhalen. In Den Bosch zijn twee goede bibliotheken die binnenkort een upgrade krijgen. Daarnaast voorziet Huis73 in schoolbibliotheken. De PvdA vroeg naar tentoonstellingsruimten voor Bossche kunstenaars. Er zijn diverse locaties beschikbaar maar de wethouder is bereid om in gesprek te gaan over het vergroten van de mogelijkheden om te exposeren. Een verplichting opleggen aan culturele instanties lijkt hem onverstandig. De cultuurmakelaar kan een bemiddelende rol gaan spelen en stichting DeK kan onderzoeken welke bedrijven en instellingen interessant zijn om makers te laten exposeren. Tegen de PVV zegt hij dat een groot verschil tussen de voorgestelde btw-verhoging op cultuur en de ozb-verhoging dat de btw naar het hoogste tarief gaat, terwijl de ozb in Den Bosch nog steeds tot de laagste van Nederland behoort. De heer Van Hattem (PVV) reageert dat de ozb-verhoging voor inwoners een veel grotere impact heeft. De ozb kan enkele honderden euro's per jaar stijgen.

Dat geld kan men ook goed besteden om naar een culturele activiteit te gaan. Hij vraagt te overwegen om de ozb niet te verhogen zodat mensen wat meer geld overhouden om de btw-verhoging in de cultuursector te kunnen betalen. De gemeente zou de ozb-verlaging bijvoorbeeld kunnen betalen door te bezuinigen op het onderzoek naar het slavernijverleden. Wethouder Van der Geld stelt dat de ozb-verhoging eerder om enkele euro's gaat dan om honderden euro's terwijl een eerste inventarisatie al liet zien dat de btw-verhoging om veel hogere bedragen gaat. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of het aan de raad teruggekoppeld wordt als er wat duidelijkheid is over de gevolgen van de btw-verhoging voor de cultuursector. Wethouder Van der Geld is daar in principe toe bereid. Over de btw-verhoging is echter nog niet besloten. Hij is voortdurend in gesprek met de cultuursector over de toekomstige ontwikkelingen. Een btw-verhoging zal echter leiden tot verschraling en/of prijsverhoging wat zeker effect zal hebben op het aantal bezoekers. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) stelt dat de gemeente de afgelopen jaren de ozb meer verhoogd heeft dan alleen de indexatie en vraagt een reactie hierop. Wethouder Van der Geld antwoordt dat de 10% ozb-verhoging eenmalig was. In deze bestuursperiode komt er geen nieuwe verhoging meer anders dan de inflatiecorrectie.

Wethouder Ralph Geers beantwoordt de vragen van de PvdA over de financiering van dierenparkjes. Voorgesteld werd om een oplossing te zoeken in een ozb-compensatie. De meeste dierenparkjes zijn echter geen eigenaar maar huurder. De gemeente is al met hen in gesprek over de actualisatie van de subsidieregeling om te horen wat de knelpunten zijn. Gedacht wordt aan gezamenlijke inkoop en afspraken over het afvoeren van mest. Naar verwachting gaat de oplossing € 20.000 tot € 30.000 kosten, wat niet betaald kan worden uit het huidige dierenwelzijnsbudget. De wethouder had ook graag verder willen praten over de gedeelde ambitie om onnodig dieren af te maken verder te versterken maar twijfelt of hij dat nog wil. De 14 jaar dat hij in dit huis rondloopt heeft nog nooit iemand hem verweten glashard te liegen. Je mag het politiek oneens zijn, of een andere duiding hebben, maar deze zware woorden gebruiken dat doet hem wat. Omdat ook hij wil dat er humaan met dieren wordt omgegaan en hij wil ook niet dat dieren onnodig naar de slacht worden gestuurd. Daarom heeft de gemeente haar fokbeleid aangepast en vindt er niet meer elk jaar kruising plaats. Vorig jaar in juli is hier uitgebreid bij stilgestaan. Heeft nog geleid tot een motie in de raad. Die is verworpen. Hij hoopt dat de grote woorden het gevolg waren van emotionele overmacht als gevolg van de intrinsieke waarde voor dierenwelzijn.

Hij staat hier oprecht en integer zijn werk te doen en is voornemens dat te blijven doen.

21

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt de wethouder hoe hij de cijfers duidt van het aantal dieren dat is afgemaakt. Ook vraagt ze hem om zijn taak om ervoor te zorgen dat er geen dieren meer worden afgemaakt, serieus te nemen. Wethouder Ralph Geers antwoordt dat vorig jaar juli is geconstateerd dat de gemeente geen beleid heeft om te fokken voor de slacht of de verkoop. Daar kan hij dus ook niet mee stoppen. Hij doet zijn uiterste best om te voorkomen dat dieren niet onnodig geslacht worden maar soms is het de meest humane oplossing. De raad heeft in meerderheid ingestemd met de gemeentelijke aanpak en daar spant hij zich voor in. Hij merkt dat mevrouw Samshuijzen haar woorden niet nuanceert. Dat vindt hij jammer want hij dacht dat hij met mevrouw Samshuijzen aan delfde kant van de tafel stond als het gaat om goed dierenwelzijnsbeleid hier in onze gemeente. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) stelt dat het wettelijk verboden is om zieke dieren naar het slachthuis te brengen maar opnieuw maakt de wethouder deze duiding. Ze hoopt dat dit een vergissing is. Bovendien is ze het er niet mee eens dat de wethouder zijn uiterste best doet, wetende dat al deze dieren onnodig, vroegtijdig en willens en wetens om het leven worden gebracht. Mevrouw Visscher (SP) zou graag zien dat de commissieleden luisteren naar wat de wethouder zegt.

Mevrouw Samshuijzen zou haar excuses kunnen aanbieden voor de manier waarop ze dit onderwerp aanpakt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) deelt de mening van mevrouw Visscher en stelt voor om deze discussie te stoppen. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) wil graag reageren en gaat helemaal haar excuses niet aanbieden. De cijfers zijn aangeleverd, die verzint ze niet zelf en ze doet een appel op de wethouder van Dierenwelzijn en hoopt dat hij het ter harte neemt. Wethouder Ralph Geers benadrukt dat het cijfers van vorig jaar betreft. De gemeente houdt zich aan wet- en regelgeving. Er worden geen zieke dieren naar het slachthuis gebracht. Voor hulp aan huisdieren verwijst de wethouder naar de motie die vorig jaar is ingediend. De argumentatie van wethouder Van der Sloot om deze te verwerpen geldt nog steeds. De PVV vroeg naar Bij ons in Den Bosch. Het onderwerp hoort niet in deze commissie thuis. Hij heeft niet gezegd dat het een particulier initiatief is maar dat de gemeente samen met diverse partijen de vraag uit de samenleving oppakt om iets voor nieuwkomers te doen. De overige vragen over het project kunnen schriftelijk beantwoord worden. De heer Van Hattem (PVV) zal de informatie opvragen. Hij begrijpt uit het betoog echter dat de gemeente een rol speelt in het initiatief en vraagt of de wethouder welke rol precies.

Wethouder Ralph Geers antwoordt dat de gemeente een van de partners is die het initiatief mogelijk maakt. De burgemeester was betrokken bij de kick-off omdat de gemeente het belangrijk vindt dat nieuwkomers een thuis wordt geboden in Den Bosch, zodat zij goed kunnen integreren in de samenleving. De heer Van Hattem (PVV) stelt dat de communicatie met de raad over dit soort ontwikkelingen erg beperkt is. Inwoners worden ook pas laat geïnformeerd over de huisvesting van vluchtelingen en worden voor voldongen feiten geplaatst. Hij vraagt of de raad eerder betrokken kan worden bij dit soort ontwikkelingen. Wethouder Ralph Geers antwoordt dat het de portefeuille van de burgemeester is. De vragen zullen doorgespeeld worden en later worden beantwoord. Wethouder Vermin reageert op het voorstel om het onderwijskansenbudget in te zetten voor Stichting Leergeld. Hij waarschuwt ervoor dat het onderwijskansenbudget juist bedoeld is om leerachterstanden in te lopen. Een verschuiving naar Stichting Leergeld lijkt hem daarom onverstandig. Dat voorgesteld wordt dat het opleidingsbudget voor leerkrachten eruit kan, verbaast hem van D66 want leerkrachten zijn de sleutel tot goed onderwijs. Mevrouw Muller (D66) bedoelde niet zozeer een verplaatsing van budget maar een aanvulling vanuit het onderwijskansenbeleid.

22

Wethouder Vermin had dat begrepen maar het onderwijskansenbeleid is daar niet voor bedoeld. Mevrouw Muller (D66) vraagt welke andere mogelijkheden er dan zijn, waaruit de commissie een keuze kan maken. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat op 28 mei a.s. de jaarrekening wordt aangeboden. Op dat moment kan opgevraagd worden welke onderdelen uit de onderwijsparagraaf onderbenutting kennen. Wethouder Vermin stelt dat er een technische exercitie mogelijk is om te bepalen of er middelen beschikbaar kunnen komen voor Stichting Leergeld. Tegen de VVD zegt hij dat het college nog de stad ingaat over inclusie. Een discussienotitie ziet hij echter met enthousiasme tegemoet. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) had gevraagd naar de ontwikkelingen bij het Rodenborch College en hoort graag hoeveel personen daar opgevangen gaan worden. Wethouder Vermin antwoordt dat hij deze technische vraag niet kan beantwoorden. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat het college in gesprek is met de verenigingen over de nieuwe sportvelden. De inzet is dat zij dit jaar nog nieuwe velden krijgen maar ze moeten zelf nog een aantal keuzes maken. Het pakket dat het college heeft gepresenteerd voor Stichting Leergeld bevat het huidige aanbod van de stichting, inclusief een uitbreiding van het aantal kinderen binnen de doelgroep.

De extra vraag gaat over het uitbreiden van het aanbod en de doelgroep. De heer Van Silfhout (Volt) stelt dat de doelgroep is beperkt tot 120% van het minimum en dat daarboven maatwerk wordt geleverd. Stichting Leergeld kan echter niet werken op basis van maatwerk. Hij vraagt hoe de wethouder daartegen aankijkt. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat is afgesproken dat de gemeente tot 120% financiert. Daarboven mogen ze voorzieningen aanbieden maar dat moet uit andere funding worden betaald. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of Stichting Leergeld toestemming moet krijgen om ook maatwerk te leveren. Wethouder Van der Sloot vindt dat de stichting maatwerk kan leven op basis van de aanvullende funding. Wethouder Slikker reageert op de vindbaarheid van regelingen. Naar aanleiding van het burgerberaad zal een discussie worden geagendeerd over het beter en gemakkelijker ontsluiten van de informatie. De vraag over de financiën van Leefbaar 's-Hertogenbosch verbaasde hem omdat de fractie gisteren in de commissie juist vroeg om snel met bezuinigingsvoorstellen te komen. De raad zal eerst de aanbevelingen moeten omarmen. Daarna kan eind 2024 de woonzorgvisie worden vastgesteld. Daarna volgt de vertaling in budgetten. Dat zal zo veel mogelijk binnen de kaders van het Sociaal Domein, wetende dat er de komende jaren geen geld bij zal komen.

De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) had vooral alle kansen willen geven aan het burgerberaad en wil voorkomen dat er mooie plannen worden gemaakt maar er dan weer gewacht moet worden op budget. Wethouder Slikker vindt het verstandig om quickwins meteen te verzilveren maar wil wel eerst het debat goed voeren en daarna vaststellen hoeveel budget er nodig is. De PvdA refereerde aan de keukentafelgesprekken. Voorheen waren deze de uitzondering maar tegenwoordig wordt zo'n gesprek altijd gevoerd als iemand een hulpvraag doet. Bosch Belang vroeg of specifieke groepen voorrang kunnen krijgen op sociale huurwoningen. Dat kan voor mensen met cruciale beroepen. De gemeente gaat dan echter concurreren met andere gemeenten in een schaars bestand aan bijvoorbeeld zorgmedewerkers. De wethouder wil liever

23

de opgave solidair dragen door onder meer in te zetten op meer zorgzaamheid, efficiëntere inzet van zorguren door wijkgericht werken en op meer techniek. De PVV vroeg naar de voorziening langdurig verblijf. Geconstateerd is dat de voorziening nu goed draait. Mensen hebben er dagbesteding en komen tot rust. De voorziening is goed voor de mensen die er wonen. Er is wel wat overlast, maar dat zijn incidenten waarop gehandhaafd wordt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) had nog graag een antwoord gehad op zijn vraag over de scouting. Wethouder Vermin antwoordt dat de scouting al lange tijd weet dat de subsidie wordt afgebouwd. De gemeente heeft de vereniging al extra ondersteund om haar in de lucht te houden. De artikel 71-vragen die gesteld zijn over de scouting worden nog schriftelijk beantwoord. Bij de herziening van de subsidieregeling gaat de gemeente gewoon in gesprek met de scouting. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of de vragen voor de raadsvergadering beantwoord worden. Wethouder Vermin verwacht dat niet. De voorzitter inventariseert welke moties en amendementen worden verwacht. Mevrouw Van Zaalen (CDA) kondigt een motie over jonge mantelzorgers en over vapen aan. Mevrouw Doğan (GroenLinks) kondigt een motie over De Hambaken aan. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) kondigt een motie over de accommodaties aan.

Mevrouw Muller (D66) kondigt een motie over Stichting Leergeld aan. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) overweegt een motie over kinderboerderijen. De heer Van Silfhout (Volt) overwoog een motie over Stichting Leergeld, maar zal bij D66 aanhaken. Mevrouw Visscher (SP) sluit zich aan bij de motie over Stichting Leergeld. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zal zich aansluiten bij de motie over Stichting Leergeld. Mevrouw J.J.M. den Wildenberg (VOOR Den Bosch) noemt de motie duale opleidingen. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) zal twee moties over dierenwelzijnsbeleid indienen. De heer Van Haren (VVD) is niet van plan een motie in te dienen. Voor de toegankelijkheid van subsidieregelingen kiest de VVD een ander raadsinstrument. De heer Van Hattem (PVV) wil nog een integrale afweging maken over in te dienen moties. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil overleggen over de motie over Stichting Leergeld. Ook overweegt hij een motie over het burgerberaad met betrekking tot de woonzorgcentra. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) overweegt moties (te steunen) over Stichting Leergeld, De Hambaken, 120%-grens, vapen, kinderboerderij en dierenarmoede. Overige onderwerpen ter bespreking 8.

Rondvraag en sluiting Mevrouw Hoekstra (PvdA) meldt dat de fractie van ouders en leerlingen van de Sancta Maria Mavo heeft gehoord over een mogelijke uitbreiding van Spoor 10-14 naar 10-18. De PvdA was verrast door dit bericht na de discussie over mogelijke sluiting van de school en vraagt de wethouder om een toelichting.

24

Wethouder Vermin antwoordt dat Spoor 10-14 in het gebouw van de Sancta Maria Mavo zit. Dat blijft voorlopig zo. Leerlingen die daar komen, hebben wat meer tijd nodig om zich te ontwikkelen en krijgen een meer gedifferentieerd onderwijsaanbod. Als ze veertien jaar zijn, stromen ze uit naar klas 3 van de middelbare school. In schooljaar 2024-2025 heeft Spoor 10-14 dus geen klas 3 van de middelbare school, waar leerlingen van de Sancta Maria Mavo gebruik van kunnen maken. Spoor 10-14 denkt na over doorontwikkeling naar oudere leerlingen maar het is nog onbekend hoe dat vormgegeven wordt. Vooralsnog zijn deze plannen niet concreet en zeker niet voor het komende schooljaar. Mevrouw Hoekstra (PvdA) hoort twee dingen: er zijn geen concrete plannen maar er wordt wel over gesproken. Er zijn geen plannen voor de korte termijn maar er wordt wel nagedacht over uitbreiding van Spoor 10-14 op langere termijn. Wethouder Vermin antwoordt dat deze vraag beter aan Spoor 10-14 gesteld kan worden. Hij is blij dat iedere onderwijsinstelling nadenkt over doorontwikkeling, zo ook Spoor 10-14. Maar er lag geen reële optie voor leerlingen van de Sancta Maria Mavo. Mevrouw Hoekstra (PvdA) merkt op dat de gemeente participeert in het construct met Spoor 1014. Dus dat de wethouder doet alsof dit helemaal aan Spoor 10-14 is, doet geen eer aan het construct.

Zij vindt het wel relevant om te weten wat de plannen zijn, want wellicht had de gemeente de ontwikkeling kunnen versnellen, zodat er een oplossing zou zijn geweest voor de leerlingen van de Sancta Maria Mavo. Wethouder Vermin antwoordt dat hij dat na zou moeten vragen maar stelt naar eer en geweten dat er geen plannen voor de korte termijn op tafel liggen en dat er daarmee geen optie voor de leerlingen van de Sancta Maria Mavo. De voorzitter deelt mee dat de volgende commissievergadering plaatsvindt op 19 juni 2024. Hij bedankt iedereen voor de aanwezigheid en inbreng, wenst allen een prettige avond en sluit de vergadering om 23.00 uur.

25