Verslag Commissie Sociaal 20.03.2024

Commissie SOCIAAL Verslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter Secretaris: (plv.) Commissieleden:

Collegeleden:

20 maart 2024 Raadzaal

J.J.M. Gersjes drs. E.A.A. Kerkhoff O. Çifçi, mw. M. Claessen, mw. M. Craste bc, J.J.E.L. van Creij, mw. E.C.M. van Diejen BSc, mw. mr. Y. Doǧan, S.J.A. Elders BA, F.G.F. van Genugten, L.A.J. van Griensven, F.J. van Haren, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. F. Hoekstra-Wittebol, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, ing. J.N. Kieft, mw. W.M. van de Leemput, H.J.M. Mees, mw. drs. E.W.M. van Opdorp, W.J. Plasmeijer, A.P.R.G.M van Rosmalen, A.C. van Silfhout, mw. C.K.J. Visscher, mw. mr. C.H.A. van den Wildenberg, mw. J.J.M. van den Wildenberg, mw. dr. Y. van Zaalen M.J.J. van der Geld MSc, mw. mr. M.A.B. van der Sloot

Afwezig:

S.C. van Hasselt, mw. W.A.M.H. Parijs, mw. E. Samshuijzen, ir. P.K. Schuurmans

Verslaglegging

I. Wendt, DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter heet allen welkom bij de vergadering van de commissie Sociaal van 20 maart 2024. Er is bericht van verhindering ontvangen van de heer Schuurmans. De heer Çifçi komt iets later.

2.

Vaststellen van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van 21 februari 2024 Het verslag van de commissie Sociaal van 21 februari 2024 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Bestuurlijke toezeggingen en moties Het college stelt voor om de moties 11, 25, 27 als afgedaan te beschouwen. - Ten aanzien van motie 11, De juiste zorg op de juiste plaats middels één regisseur, hebben de heer Van Haren en mevrouw Van de Leemput voorgesteld om te wachten tot de commissie toegezegde informatie heeft ontvangen. - Ten aanzien van motie 27, Iedereen moet mee kunnen sporten, stelt mevrouw Van der Kallen voor om te wachten tot de Voorjaarsnota. Besloten wordt dat motie 25 als afgedaan wordt beschouwd en dat de moties 11 en 27 op de lijst blijven staan.

5.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen over de werkplanning.

Raadsvoorstellen 6.

Voedselbank – verbouwing Waalstraat De voorzitter licht toe dat de raad wordt gevraagd om een investeringskrediet van € 1,15 miljoen beschikbaar te stellen voor de verbouwing van het pand aan de Waalstraat ten behoeve van de Voedselbank. Mevrouw Doğan (GroenLinks) zegt dat GroenLinks volledig achter het belang van de Voedselbank staat als cruciale basisvoorziening voor het bestrijden van armoede in Den Bosch. De

1

nieuwe locatie biedt voordelen, zoals voldoende opslagruimte en een inrichting volgens het supermarktmodel. De drempel om gebruik te maken van de voedselbank wordt daardoor waarschijnlijk verlaagd en voedselverspilling wordt tegengegaan, omdat klanten zelf hun producten kiezen. Ook krijgen vrijwilligers meer ruimte om klanten te begeleiden, wat het werk voor hen leuker zal maken. Dat de kleding- en speelgoedbank in hetzelfde pand gehuisvest kunnen worden, vindt GroenLinks ook een pluspunt. De fractie zal daarom instemmen met het kredietvoorstel. Mevrouw Visscher (SP) sluit zich aan bij de voordelen die GroenLinks noemde. Wel valt het op dat het krediet wordt gedekt uit de incidentele middelen Armoede en schulden. Zoals men het logisch vond om het nieuwe theater niet te betalen uit het cultuurbudget, vindt de SP ook dat dit gebouw niet uit het armoedebudget moet worden betaald. De SP had graag gezien dat er een andere financieringsmogelijkheid was gevonden. De fractie zal wel instemmen met het voorstel. Mevrouw Van Diejen (PvdD) staat positief tegenover het voorstel. De PvdD ziet de voordelen van het nieuwe pand met het supermarktconcept. Nadat de kleding- en speelgoedbank hun intrek nemen in het pand is er nog ruimte beschikbaar. De PvdD ziet hierin een uitgelezen kans voor de dierenvoedselbank.

Afstand moeten doen van een huisdier omdat er geen geld is voor de verzorging gunt de PvdD niemand. De dierenvoedselbank kan hierbij helpen, maar veel inwoners van Den Bosch zijn hiervan nog niet op de hoogte. Door initiatieven te clusteren, kunnen mensen op één locatie terecht voor alle hulp. De PvdD zal daarom een motie indienen, die oproept om in gesprek te gaan met de dierenvoedselbank en te kijken welke mogelijkheden er zijn om te verhuizen naar het pand aan de Waalstraat. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) vindt het treurig dat de gemeente een voedselbank nodig heeft. Desondanks is Bosch Belang enthousiast over de nieuwe locatie en het nieuwe concept. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat gewoon ge-DREVEN zal instemmen met het voorstel en voornemens is om het verzoek van de PvdD te steunen. Wel hoort de fractie graag hoe het mogelijk is dat er een krediet van € 1,15 miljoen nodig is, terwijl bij de begrotingsbehandeling slechts € 200.000 was vrijgemaakt. De voedselbank draagt zelf € 380.000 bij voor de inrichting van het pand. Gewoon ge-DREVEN hoort graag hoe deze investering geborgd is, bijvoorbeeld met een recht op opstal. De heer Van Genugten (CDA) sluit zich grotendeels aan bij het betoog van GroenLinks.

Het CDA is blij met het voorstel, waarmee er ruimte komt voor een menswaardiger supermarkt en bezoekers een voedselpakket kunnen samenstellen dat bij hen past. In de resterende ruimte zou misschien een repaircafé gevestigd kunnen worden. Dat zou een mooie combinatie zijn voor de doelgroep. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) constateert dat een rijk land als Nederland blijkbaar niet zonder een voedselbank kan. Ze is heel blij dat de gemeente op deze manier investeert in de voedselbank. Het maakt voor zowel bezoekers als vrijwilligers veel verschil dat er nu volgens een nieuwe formule gewerkt gaat worden. Ze zou graag zien dat de incidentele middelen voor armoedebestrijding niet worden gebruikt, maar dat het gebouw uit een ander budget wordt gefinancierd. De armoedebestrijdingsmiddelen kunnen vervolgens worden gebruikt voor het ophogen van de bijstandsnorm naar 130%. Tot slot vraagt de fractie of het mogelijk is om het gebouw te verhogen ten behoeve van een aantal woningen. Mevrouw C.H.A. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) is voorstander van het voorstel. VOOR Den Bosch hoort graag of het mogelijk is dat de dierenvoedselbank de overgebleven ruimte gaat huren. De heer Van Haren (VVD) sluit zich aan bij Bosch Belang. De verhuizing naar het nieuwe pand, het supermarktmodel, samenwerking met de kleding- en speelgoedbank en de investering zelf zijn een goed plan.

De VVD vindt het een compliment waard dat de voedselbank zo veel kan bijdragen aan de verbouwing en inrichting. In de Waalstraat vrezen omwonenden voor verkeersdrukte en veel geparkeerde auto's. Dit lijkt door de herinrichting van het schoolplein grotendeels te zijn opgelost. De VVD vraagt of de laad- en lostijden afgestemd kunnen worden op het naastgelegen kindcentrum. Verder heeft de VVD begrepen dat de invulling van het pand al grotendeels

2

rond is. Daardoor heeft hij het idee dat er geen ruimte meer is voor andere initiatieven. Hij hoort graag van de wethouder of dat klopt. De heer Plasmeijer (50PLUS) vindt het een prima voorstel. 50PLUS staat ook sympathiek tegenover de suggesties van het CDA en de PvdD. De heer Van Silfhout (Volt) erkent dat een verbouwing noodzakelijk is voor de voedselbank om het supermarktconcept goed uit te voeren. Volt staat daarom achter het voorstel, maar wil liever niet dat de investering wordt gedekt uit de incidentele middelen voor armoedebestrijding. Bij het debat over verkeersveiligheid heeft de raad gezien hoe belangrijk het is om wat handgeld te hebben om beleidswijzigingen door te voeren. Dat handgeld zou Volt ook graag hebben voor het armoedebeleid. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) vindt het een prima voorstel en zal ermee akkoord gaan. De heer Çifçi (PvdA) noemt de voedselbank een waardevol middel voor gezinnen die in armoede leven. Het is goed dat de organisatie overstapt naar het supermarktconcept. Het oude schoolgebouw vindt de PvdA een geschikte locatie hiervoor. Mevrouw Craste (D66) stemt van harte in met het voorstel. Eigen regie is belangrijk, alsook het tegengaan van voedselverspilling. D66 is wel benieuwd of de uitgave ertoe leidt dat de raad in 2024 helemaal niets meer kan doen aan armoedebestrijding.

D66 staat achter suggestie om de dierenvoedselbank in het pand te huisvesten. De fractie gaat ervan uit dat de gemeente de komende jaren haar best blijft doen om de voedselbank minder nodig te maken. De heer Van Hattem (PVV) staat sympathiek tegenover het voorstel, maar heeft enkele kanttekeningen. Hij vindt ook dat de dekking ten onrechte uit de incidentele middelen voor armoede en schulden komt. Dit budget is niet bedoeld voor vastgoed en zeker niet voor het investeren in duurzaamheidsmaatregelen. PVV hoort graag wat er niet meer mogelijk is doordat het budget is uitgeput. Het nieuwe concept zal zorgen voor minder voedselverspilling. Veel klanten hebben om religieuze redenen een bepaalde voedselbehoefte, waardoor producten soms worden weggegooid. Hij vindt het stuitend dat mensen producten weggooien, omdat daar varkensvlees in is verwerkt. Als dat de reden is om het supermarktconcept te voeren, vindt hij dat verkeerd. Dat mensen zelf hun producten willen uitkiezen, vindt hij wel een goed argument. De voorstellen om een dierenvoedselbank of een repaircafé aan het concept toe te voegen, vindt de PVV zeer sympathiek. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) noemt het voorstel een goede investering in de sociale infrastructuur en verwacht dat het leidt tot een kwaliteitsimpuls.

Leefbaar 's-Hertogenbosch complimenteert de voedselbank met zijn 200 vrijwilligers en zijn bestuur dat de zaken goed op orde heeft. De huur gaat met € 37.000 per jaar stijgen en de stijging voor energiekosten wordt ingeschat op € 15.000. Leefbaar 's-Hertogenbosch vindt het daarom verstandig om energiebesparende maatregelen te treffen, zoals zonnepanelen. De fractie is positief over het voorstel en zal het steunen. Reactie college Wethouder Van der Sloot dankt de commissie voor de brede steun voor het voorstel. Het nieuwe concept voor de voedselbank is nog maar op weinig plekken ingevoerd. Het doet echter iets voor de mensen dat zij gewoon met een karretje in de voedselbanksupermarkt kunnen winkelen. Op de locatie zal een soort hub worden gecreëerd met voedsel, kleding en speelgoed. De hoofdhuurder van het pand is de voedselbank. Die heeft zelf afspraken gemaakt met de kleding- en speelgoedbank. Vervolgens blijft er één ruimte over, die nog door de voedselbank kan worden ingevuld. De gemeente heeft, als eigenaar van het pand, aangegeven dat de invulling wel moet passen bij de rest van de hub. Initiatieven voor een dierenvoedselbank of een repaircafé verwijst de wethouder door naar de voedselbank. Tijdens de planvorming is goed rekening gehouden met de buren, waaronder het kindcentrum. Laad- en lostijden zullen in overleg worden vastgesteld.

In een eerdere fase van de plannen dacht het college dat het verstevigen van de vloer voldoende was om het pand beschikbaar te stellen, maar er bleek veel meer nodig. Het college is er trots op

3

dat de voedselbank zo veel steun ontvangt van sponsoren. Als er tijdens de verbouwing zaken tegenvallen, zal de voedselbank bij zijn sponsoren extra geld gaan ophalen. Het is gemeentelijk beleid om energiebesparende maatregelen te treffen, voordat maatschappelijk vastgoed wordt aangeboden. Daar wordt fors op ingezet, om te voorkomen dat de huurder een hoge energierekening krijgt. Meerdere fracties vroegen naar de financiering. Het is een vastgoedproject, dus het grootste deel van het bedrag wordt opgebracht vanuit maatschappelijk vastgoed. Daarnaast worden de incidentele middelen ingezet voor armoede en schulden. Deze middelen heeft de gemeente de afgelopen jaren van het rijk ontvangen. De wethouder vindt het legitiem om deze in te zetten, omdat de verhuizing het welzijn van de klanten verbetert. Mevrouw Visscher (SP) stelt per interruptie dat bij het theater ook geredeneerd had kunnen worden dat de bouw ten goede komt aan iedereen die cultuur wil ervaren. De armoede in Den Bosch wordt echter niet opgelost door de voedselbank in de school te vestigen. Ze vraagt of er voldoende geld overblijft om de armoede te verbannen. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat het uitbannen van armoede haar ambitie is, maar dat ze zeker weet dat ze die niet geheel kan waarmaken. Er is nog € 3,2 miljoen aan incidentele middelen over.

De raad heeft besloten om deze middelen via de Bossche Pas in te zetten. Wat er precies via die pas wordt aangeboden is nog niet besloten. Ook is ervoor gekozen om incidentele middelen structureler in te zetten, hoewel dat vaak lastig is. Het wijzigen van de bijstandsnorm is echt structureel, waardoor er elk jaar geld voor nodig is. Het is niet verstandig om daar incidenteel geld voor in te zetten. Het bedrag van € 200.000 wil het college graag inzetten voor de voedselbank, zodat er meteen kan worden doorgewerkt en de gemeente iets kan betekenen voor het welzijn van de doelgroep. Mevrouw Visscher (SP) merkt op dat het geld ook uit de post Onvoorzien had kunnen komen, zodat de € 200.000 gewoon aan armoedebestrijding besteed kan worden. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat de post Onvoorzien ook niet onuitputtelijk is. Het budgetrecht ligt echter bij de raad, dus er kan besloten worden om het anders te doen. Ze benadrukt dat het grootste deel uit de post Maatschappelijk vastgoed wordt betaald. Als de budgettering wordt gewijzigd, vreest ze dat het proces vertraagd wordt, terwijl het doel is om het pand heel snel te openen. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of een amendement om de € 200.000 uit de post Onvoorzien te halen oordeel raad zou krijgen.

Wethouder Van der Sloot antwoordt dat alles kan, maar dat de raad en het college wel financiële regels met elkaar hebben afgesproken. De post Onvoorzien kan overal voor ingezet worden, maar het incidentele budget armoedebestrijding is gewoon beschikbaar. Het is ook best lastig om incidenteel budget te investeren, dus dit lijkt de wethouder een mooie oplossing. Ze kan echter leven met een andere dekking. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt nogmaals naar het verschil tussen het bedrag van € 200.000 dat in november is gereserveerd en de € 1,15 miljoen die nu nodig is. Wethouder Van der Sloot legt uit dat er sowieso een bijdrage vanuit de voedselbank zelf en vanuit het vastgoedbudget nodig was geweest. Het klopt wel dat het benodigde krediet is gestegen van € 200.000 naar € 420.000. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) dacht dat de voedselbank in de veronderstelling was dat men meteen aan de slag kon na de investering van € 200.000. Nu heeft men echter hogere offertes gekregen vanwege het uitstel. Wethouder Van der Sloot heeft dat beeld niet gekregen uit de gesprekken met de voedselbank. Eerst ging het alleen om het versterken van de vloer. Dat bleek echter te gemakkelijk gedacht. Nu ligt er een goed doordacht voorstel, dat het ook mogelijk maakt om een gedeelte onder te verhuren.

4

Mevrouw Craste (D66) merkt op dat de gemeenteraad al eens heeft opgeroepen om met de dierenvoedselbank de samenwerkingsmogelijkheden met de voedselbank te onderzoeken. Nu zegt de wethouder dat dit initiatief bij de voedselbank ligt. Ze hoort hier graag een toelichting op. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat het college met de voedselbank heeft overlegd over de mogelijkheden. Toen het pand aan de Waalstraat vrijkwam, besloot de voedselbank om samen met de kleding- en speelgoedbank te verhuizen. Mevrouw Craste (D66) vraagt of de dierenvoedselbank betrokken is geweest bij de besluitvorming en waarom besloten is om de dierenvoedselbank uiteindelijk niet op te nemen in het totaalplan. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat de voedselbank heeft onderzocht met welke partijen ze zou kunnen samenwerken. Uiteindelijk koos men voor de kleding- en speelgoedbank, enerzijds omdat het klikte qua samenwerking, anderzijds omdat men een versterkende werking verwacht. Mevrouw Craste (D66) vraagt wat de wethouder ervan vindt om toch de regie te pakken en te kijken of de dierenvoedselbank in de overgebleven ruimte kan worden gehuisvest. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat de regie bij de voedselbank is gelegd. Mevrouw Van Diejen (PvdD) vindt dat de gemeente met de uitgave van € 420.000 best een inspanningsverplichting kan opleggen aan de voedselbank.

Wethouder Van der Sloot erkent dat de gemeente een groot bedrag bijdraagt. De voedselbank is gevraagd om te onderzoeken welke organisaties in het concept opgenomen kunnen worden. Ze zal vragen of de dierenvoedselbank nog past in het overgebleven lokaal, maar de beslissing erover zou ze graag bij de voedselbank laten. Tweede termijn De heer Van Silfhout (Volt) zou graag zien dat de kosten worden gedekt vanuit een andere post, zodat de raad handgeld overhoudt om zaken in het sociaal domein te bekostigen. Verder vraagt Volt aandacht voor stigmatisering van mensen in armoede. Er werd gezegd dat zij maar moeten accepteren wat de voedselbank hen geeft en dat ze geen keuzes mogen maken op basis van een dieet. Mensen in armoede mogen niet op deze manier gestigmatiseerd worden. Ze moeten juist keuzevrijheid krijgen omdat dit leidt tot zelfontplooiing, wat goed is voor iedereen. Mevrouw Visscher (SP) hoopt dat het met het nieuwe concept verleden tijd is dat mensen dankbaar hun voedselpakket in ontvangst moeten nemen. Er kunnen allerlei redenen zijn waarom mensen bepaalde producten, zoals varkensvlees, niet willen eten. Ook mensen in armoede moeten die keuze hebben, onafhankelijk van de reden. De heer Van Haren (VVD) reageert op de mogelijk andere dekking. De VVD vond het juist erg sterk dat ervoor gekozen is om incidentele armoedemiddelen in te zetten voor deze investering.

Op deze manier doet de gemeente iets aan de armoedebestrijding in de stad, waarvan men de komende 25 jaar plezier gaat hebben. De fractie is verder nieuwsgierig of de PvdD al contact heeft gehad met de voedselbank en heeft gevraagd of de dierenvoedselbank er gehuisvest kan worden. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) komt terug op de inzet van de incidentele middelen. Dit budget is bedoeld voor armoedebestrijding en niet om vastgoed te renoveren. Het probleem van de dierenvoedselbank suddert al een tijdje. De Bossche Groenen hoopt dat de wethouder toch gaat meedenken over een oplossing. De heer Van Hattem (PVV) vraagt welke duurzaamheidsmaatregelen worden getroffen in het pand en tegen welke kosten. Het betreft gemeentelijk vastgoed. Als de gemeente er een andere bestemming aan had gegeven, waarvan was de verbouwing dan betaald? Hij vindt dat er wel erg eenvoudig naar het budget voor armoedebestrijding wordt gekeken. Hij zou liever de post Onvoorzien gebruiken. Bij het raadsvoorstel over de tijdelijke bestemming voor Weener XL wordt het geld ook uit die post gehaald. Hij benadrukt nog eens dat de PVV het supermarktconcept, waarbij

5

mensen zelf producten kiezen, mooi vindt, maar dat de fractie het weggooien van gekregen eten verwerpt. Mevrouw Van Diejen (PvdD) dankt de commissie voor de brede steun voor haar voorgenomen motie. De PvdD ziet veel positieve kanten aan een combinatie tussen de voedselbank en de dierenvoedselbank en is van mening dat de gemeente een inspanningsverplichting kan vragen aan de betrokken partijen. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) vraagt per interruptie of de PvdD het verstandig vindt om een andere locatie voor de dierenvoedselbank te zoeken als blijkt dat huisvesting bij de voedselbank niet lukt. Mevrouw Van Diejen (PvdD) vindt dat inderdaad een goed idee. De dierenvoedselbank heeft overigens maar een kleine ruimte nodig als afgiftepunt. De opslag kan elders plaatsvinden. De PvdD ziet een groot voordeel in een combinatie met de dierenvoedselbank. De heer Van Haren (VVD) had graag gehoord of de PvdD met de voedselbank als hoofdhuurder heeft gesproken over haar voorstel. Mevrouw Van Diejen (PvdD) antwoordt dat ze nog niet met de voedselbank heeft gesproken, maar dit wel zal doen. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) stelt voor dat er in de supermarkt gewoon een rek met diervoeding en -benodigdheden wordt ingericht. Mevrouw Van Diejen (PvdD) hoopt dat de voedselbank en de dierenvoedselbank dit goede idee samen willen bespreken.

Het is wel zo dat de dierenvoedselbank in totaal veel ruimte nodig heeft, omdat men ook medische diervoeding en medicijnen verstrekt. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) meldt dat Leefbaar 's-Hertogenbosch een motie met deze insteek zou steunen. Mevrouw Van Diejen (PvdD) vindt dat er maar weinig duurzaamheidsmaatregelen worden getroffen in het pand. Om in 2045 klimaatneutraal te zijn, zijn meer maatregelen nodig, zodat het een nul-op-de-meterpand wordt. Tot slot sluit ze zich aan bij de SP en andere partijen over de financiering van het voorstel. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) vindt dat de raad geen invulling moet geven aan het overgebleven lokaal. De sportspullenbank zou misschien ook een goede partner zijn, maar dat moet echt aan de voedselbank worden overgelaten. Wethouder Van der Sloot reageert op de duurzaamheidsmaatregelen. Er wordt geïnvesteerd in zonnepanelen en ledverlichting om de energiekosten te drukken. Dat gebeurt in het kader van het gemeentelijk beleid om in 2045 klimaatneutraal en gasloos te zijn. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) vraagt per interruptie of er is nagedacht over het optoppen van het gebouw. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat hierover niet is nagedacht. Soms wordt er op een pand een extra verdieping gebouwd, maar dat lijkt op deze locatie technisch niet haalbaar.

Mevrouw Van Diejen (PvdD) veronderstelt dat er meer stappen nodig zijn om in 2045 klimaatneutraal te zijn. Dit lijkt haar een natuurlijk moment om meer duurzaamheidsmaatregelen te treffen. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat er nu gebeurt wat er nu kan. Het doel is om alle panden in 2045 klimaatneutraal te hebben. Er worden geen maatregelen achterwege gelaten waar men later spijt van krijgt. De voedselbank is in gesprek met partijen om een deel van het pand onder te verhuren. De gemeente heeft geen huisvestingsvraag ontvangen van de dierenvoedselbank en dacht dat men een particuliere oplossing had gevonden. De voedselbank biedt zelf soms ook diervoeding aan.

6

Zij wijst nogmaals op het budgetrecht van de raad. Ze adviseert om het voorstel met de beschikbare incidentele rijksmiddelen te financieren, zodat er een structureel effect op het welzijn van de mensen ontstaat. De voorzitter concludeert dat alle vragen zijn beantwoord en inventariseert de standpunten van de fracties. De PvdD is van plan een motie in te dienen. Mevrouw Visscher (SP) overweegt om een motie over de dekking in te dienen. De voorzitter concludeert dat Volt en De Bossche Groenen deze motie wellicht mede indienen en verwacht dat het een licht bespreekstuk wordt. Het voorstel wordt als licht bespreekstuk doorgeleid naar de raadsvergadering. 7.

Krediet tijdelijke invulling voormalig complex Weener XL De voorzitter licht toe dat wordt voorgesteld om het voormalig hoofdgebouw van Weener XL aan de Van Herpensweide voor tijdelijk gebruik beschikbaar te stellen tot uiterlijk 1 januari 2026 en hiervoor € 275.000 beschikbaar te stellen. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) zegt dat Rosmalens Belang moeite heeft met het voorstel, met name vanwege de tijdelijkheid van het project. Wie wil zo'n tijdelijke plek als atelier of werkplaats inrichten, wetende dat men per 1 januari 2026 weer een nieuwe locatie moet zoeken? Bovendien vergt het een flinke investering, zeker als er minder gebruik van wordt gemaakt dan nu ingeschat. Rosmalens Belang vraagt zich af waarom dit voorstel niet eerder is gedaan, want het pand staat al lang leeg, en vraagt of het college passend leegstandbeleid heeft. Als dat niet zo is, dan overweegt Rosmalens Belang om met een motie te komen om dit goed te regelen. De fractie hoort graag of er nog meer panden leeg komen te staan, waarvoor nog geen invulling is. Ook het feit dat het geld uit de algemene reserve komt, vindt Rosmalens Belang een probleem. Over anderhalf jaar is het geld op en is de algemene reserve nagenoeg leeg. Mevrouw Van Zaalen (CDA) stelt dat het een aantrekkelijk voorstel lijkt, waarmee veel belangen gediend worden.

Het CDA is echter van mening dat het voorstel financieel onverstandig en inhoudelijk onvoldoende is uitgewerkt. Het uitputten van de post Onvoorzien zo vroeg in het jaar vindt het CDA niet verstandig. Bovendien vraagt de fractie zich af of het wel een echte kans is die aan de zzp'ers wordt geboden, met name vanwege de korte termijn. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) merkt op dat de locatie van Weener XL is aangewezen voor woningbouw. Totdat die herontwikkeling van start gaat, is het een unieke kans om tijdelijke werkruimte te bieden aan maatschappelijke, culturele en creatieve ondernemers. Hiermee gaat de gemeente leegstand en verloedering tegen, maar wel tegen hoge kosten. VOOR Den Bosch hoort graag wat er gebeurt als de bouw later start dan 1 januari 2026. Vooraf schijnen afspraken te worden gemaakt over een mogelijke verlenging. VOOR Den Bosch hoort graag hoe deze afspraken zich verhouden tot de rijkssubsidie om te gaan bouwen. Bij de risico's staat dat het tijdelijk gebruik en de start van de sloop elkaar kunnen gaan bijten. VOOR Den Bosch wil weten of er rekening wordt gehouden met de verkeersafwikkeling tijdens de sloop, zeker omdat deze waarschijnlijk de nieuwbouw aan de Orthense donk overlapt. Tot slot merkt zij op dat de gebouwen niet in goede onderhoudsstaat zijn.

De verantwoordelijkheid om het gebouw functioneel en veilig te maken, ligt bij de leegstandsbeheerder. Ze hoopt dat gecontroleerd wordt dat deze de kosten voor zijn rekening neemt, omdat de cultuursector te weinig vet op de botten heeft om deze kosten te betalen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit zich aan bij de betogen van het CDA en Rosmalens Belang. Gewoon ge-DREVEN vindt dat de gemeente geen € 300.000 moet uitgeven aan een creatieve broedplaats voor anderhalf jaar. Ook het gebruik van de post Onvoorzien vindt de fractie onverstandig. Als de gebruikers huurbescherming gaan aanvragen, zoals zij driemaal mogen doen, heeft de gemeente helemaal een probleem. Gewoon ge-DREVEN is er voorstander van om het pand te slopen. Mevrouw Visscher (SP) was bij de bespreking van het atelier- en broedplaatsenbeleid al bang voor deze situatie: als je het niet goed aanpakt, ontstaan dit soort financieel absurde

7

noodsprongen. Het voorstel om € 300.000 uit te geven voor anderhalf jaar kan de SP nauwelijks serieus nemen. De heer Elders (D66) kan zich de discussie over het atelier- en broedplaatsenbeleid nog goed herinneren. Gebruikers vroegen de raad om meer ruimte in de stad. Er werd zelfs geopperd om het Weener XL-gebouw beschikbaar te stellen. Dat leek hem onhaalbaar, maar nu ligt er toch een voorstel. D66 vindt het een gouden kans om invulling te geven aan het beleid. Mensen kunnen hier in korte tijd exposure krijgen en tonen wat ze maken; kortom, een mooie kans voor de stad. De heer Van Hattem (PVV) noemt het een dode D66-mus voor de kunstenaars. Zij willen natuurlijk langere tijd gebruik kunnen maken van het Weener XL-gebouw. Het is nogal wat om € 300.000 te investeren om het complex anderhalf jaar beschikbaar te stellen. In het advies van STIPO staat echter dat wordt ingeschat dat de inkomsten uit verhuur in de tweede helft van 2024 kunnen oplopen tot € 817.000. Dat bedrag komt echter niet terug in het raadsvoorstel. De PVV vraagt een toelichting hierop van de wethouder. Ook wordt in het STIPO-rapport gesproken over leegstandsbeheerders. Die wilden niet meewerken, omdat ze volledig voor de kosten opdraaien. De PVV vraagt of de voorwaarden op basis waarvan de huidige leegstandsbeheerder instapt goed besproken zijn.

De fractie hoort ook graag hoe kan worden voorkomen dat het gebouw gekraakt wordt en hoe eventuele krakers zo snel mogelijk eruit gezet worden. De heer Plasmeijer (50PLUS) begrijpt dat dit een uitgelezen kans lijkt om het atelier- en broedplaatsenbeleid te concretiseren. Hij twijfelt echter of het gebouw hiervoor geschikt is, omdat het eerst nog € 300.000 kost, terwijl was afgesproken dat het niet tot kosten voor de gemeente zou leiden. Bovendien wordt de sloop in 2025 duurder en ingewikkelder, doordat rekening gehouden moet worden met de tijdelijke huurders. 50PLUS vraagt om een toelichting op deze extra kosten. Er ligt nog een ander scenario, namelijk sloop van het gebouw. 50PLUS neigt naar dit scenario. Een voordeel hiervan dat nog niet is genoemd, is dat er snel begonnen kan worden met woningbouw. Het laatste wat 50PLUS zou willen, is dat de tijdelijke huisvesting leidt tot vertraging van woningbouwprojecten. Mevrouw Hoekstra (PvdA) noemt het een enorme kans die zich voordoet om uitvoering te geven aan het atelier- en broedplaatsenbeleid. De PvdA hoort graag hoeveel initiatieven er in het gebouw gehuisvest kunnen worden. Het gaat de PvdA ook om het grotere concept van denken: de gemeente moet panden niet anderhalf jaar leeg laten staan, maar de tijd benutten om creatieve makers een tijdelijke plek te bieden.

Het vraagt een stevige investering, maar hiermee kan de gemeente laten zien de Cultuurstad van het Zuiden te zijn. De omvang van de locatie biedt volgens de PvdA enorme kansen. Mevrouw Van Diejen (PvdD) staat positief tegenover het voorstel, maar heeft wel enkele bedenkingen. Het plan wordt er snel en financieel ondoordacht doorgedrukt, zodat de gemeente kan meedoen aan een landelijke pilot. De raad wordt voor het blok gezet om te investeren, waardoor een commerciële leegstandsverhuurder straks zijn vakken kan vullen met publiek geld. De PvdD verwacht als gevolg van het atelier- en broedplaatsenbeleid vaker te maken te krijgen met voorstellen over tijdelijke ruimten en tijdelijk beheer. De fractie zou dit voorstel als een les voor de volgende keer willen beschouwen, zodat dan een andere keuze wordt gemaakt. De gemeente zou een businesscase kunnen opzetten voor het beheer van locaties vanuit de gemeentelijke organisatie. Zo wordt publiek geld ingezet voor publieke voorzieningen. Ze verwacht dat alle fracties tegen het onnodig uitgeven van geld zijn en vraagt of zij de meerwaarde van een businesscase zien. Het Weener XL-pand kan voor meerdere doeleinden gebruikt worden. Zij vraagt of zij ervan uit mag gaan dat het voornamelijk wordt ingezet voor kunstenaars. Tot slot merkt ze op dat ze het nogal een risico vindt om zo vroeg in het jaar alle incidentele middelen op te maken.

De heer Van Silfhout (Volt) merkt op dat Volt het aspect van tijdelijkheid lastig vindt. Bij het vaststellen van het atelier- en broedplaatsenbeleid had de fractie geen periode van anderhalf jaar voor ogen. Volt vraagt daarom wat er na die anderhalf jaar met de kunstenaars gebeurt. Het is nieuw beleid en een nieuwe locatie. Daar zijn flinke kosten mee gemoeid. Volt vindt het niet nodig

8

om meteen op de rem te trappen en wacht graag de uitkomsten af. Daarna wil de fractie wel graag dat er een goede evaluatie wordt uitgevoerd. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt het voorstel geen haalbare kaart. € 300.000 voor anderhalf jaar vindt Leefbaar 's-Hertogenbosch absurd veel geld. De dekking is gekunsteld met € 275.000 uit de post Onvoorzien en een bijdrage van € 50.000 vanuit het Grondbedrijf. Geld voor specifieke doeleinden moet uit de reguliere begrotingsposten komen, zoals die voor cultuur. Ook ziet Leefbaar 's-Hertogenbosch juridische risico's, als gebruikers niet willen vertrekken en een beroep doen op het huurrecht. Leefbaar 's-Hertogenbosch zal tegen het voorstel stemmen. Mevrouw Claessen (De Bossche Groenen) zegt dat De Bossche Groenen groot voorstander is van placemaking en het tijdelijk gebruikmaken van leegstaande panden. De fractie is daarom enthousiast over het voorstel. Het is een goed experiment om te ontdekken hoe placemaking kan uitwerken in de stad. De termijn is kort, maar uit ervaring weet zij dat kunstenaars staan te springen om tijdelijke ruimte. Voor jonge makers is het een goede kans om te beginnen. De Bossche Groenen hoort graag hoe de gemeente ervan verzekerd is dat de ruimten grotendeels gebruikt gaan worden door kunstenaars en niet door bijvoorbeeld laptopwerkers.

Ook vraagt de fractie hoe wordt voorkomen dat de aanbestedingsprocedure anderhalf jaar in beslag neemt, zodat het gebouw pas wordt opgeleverd als het bijna gesloopt gaat worden. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) heeft zich afgevraagd wat een betaalbaar atelier, dokterspraktijk of sportlocatie is. Ze heeft gevraagd naar de prijzen per vierkante meter, wie er serieuze belangstelling heeft en wanneer de eerste huurder wordt gehuisvest. Na de beantwoording van haar vragen is het haar nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat er 11.000 m 2 beschikbaar komt. Met een bezettingsgraad van 66% is € 8,50 per vierkante meter extra aan huur nodig om uit de kosten te komen. Hoe kan er eerst een uur worden gediscussieerd over een investering in de voedselbank, terwijl het nu gaat om een investering van € 300.000 voor hooguit een jaar? Bosch Belang overweegt om tegen het voorstel te stemmen en over te gaan tot zo snel mogelijk te slopen, om kraak en verloedering te voorkomen. De heer Van Haren (VVD) vindt een tijdelijke invulling van het Weener XL-gebouw niet in verhouding staan tot de investering van € 300.000. Het is prima om het pand te gebruiken als broedplaats, maar niet tegen deze investering. Daarnaast vindt de VVD het onjuist om de post Onvoorzien te gebruiken voor de financiering.

Het is onverstandig om deze post al in maart leeg te maken, zeker voor iets wat bij de begrotingsbehandeling voorzien had kunnen worden. De VVD heeft overwogen om het voorstel te amenderen. Er staat echter in dat het bedrag nodig is, omdat er anders geen enkele vastgoedbeheerder instapt. Omdat de VVD de wethouder niet op pad wil sturen met een onmogelijke opdracht, overweegt de fractie om tegen het voorstel te stemmen. De heer Van Rosmalen (GroenLinks) vindt € 300.000 voor anderhalf jaar veel geld. Voor pleit dat het gebouw gebruikt en beheerd wordt. Er zijn immers beloften gedaan aan kunstenaars in het kader van het atelier- en broedplaatsenbeleid. Het gaat overigens om gebruikskosten en dus niet om een investering die leidt tot kapitaalvernietiging. Het is fijn dat er snel gebouwd kan gaan worden op de locatie, maar jammer dat het gebruik dan maar anderhalf jaar mogelijk is. GroenLinks vindt de dekking van de investering acceptabel, maar had graag iets meer creativiteit van de wethouder gezien, zodat in maart niet al meteen de hele post Onvoorzien wordt uitgegeven. De fractie stelt voor dat het college voor de raadsvergadering met een verbeterd dekkingsvoorstel komt. Reactie college Wethouder Van der Geld begrijpt de dilemma's die worden genoemd. Het college vindt echter dat er een grote kans ligt voor het atelier- en broedplaatsenbeleid.

Het gebouw biedt veel mogelijkheden voor makers, terwijl overal in de stad tekort is aan ruimten. Hij vindt dat de gemeente verplicht is om te kijken hoe het pand beschikbaar gesteld kan worden aan de stad en aan maatschappelijke initiatieven. Het hele project gaat de leegstandsbeheerder ongeveer € 800.000 kosten, waarvan de gemeente € 300.000 afdekt. Van die € 300.000 komt overigens € 70.000 terug aan ozb. De leegstandsbeheerder neemt een risico van € 500.000. Dat zegt iets over het geloof in het succes van de businesscase.

9

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) heeft gelezen dat er drie jaar huurbescherming mogelijk is en veronderstelt dat de leegstandsbeheerder dat heeft verwerkt in zijn businesscase. In hoeverre neemt de gemeente dat zelf ook mee? Wethouder Van der Geld vraagt of de heer Van Creij doelt op het risico dat huurders blijven zitten. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) bedoelt dat de leegstandsbeheerder wellicht zal proberen om de ruimten langer te verhuren, zodat hij beter uit de kosten komt. Wethouder Van der Geld legt uit dat het pand sowieso per 1 januari 2026 wordt gesloopt. De leegstandsbeheerder kan het pand niet langer claimen. Als de geplande nieuwbouw onverhoopt vertraagd wordt, dan kunnen de gebruikers eventueel wat langer blijven zitten. Dat risico is echter voor de leegstandsbeheerder. Het is aan de beheerder om het pand op orde te krijgen. De staat van het gebouw is goed, maar er moet wel een en ander aan gebeuren, bijvoorbeeld aan de brandmeldinstallatie. In ogenschouw nemend dat het pand 4,5 keer zo groot is als Nova Zembla is het bedrag dat aan de leegstandsbeheerder wordt betaald, helemaal niet zo hoog. De heer Van Haren (VVD) vraagt waarom het bedrag niet opgenomen is in de oorspronkelijke begroting. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het atelier- en broedplaatsenbeleid pas na de begrotingsbehandeling is vastgesteld.

Vanaf nu wordt gekeken hoe wordt omgegaan met kansen die zich voordoen. Omdat de begroting al was vastgesteld, is gekeken naar alternatieve dekkingsmogelijkheden, zoals via het Grondbedrijf en de algemene reserve. Gevraagd werd of er alleen kunstenaars gevestigd gaan worden. Het gebouw is groot genoeg om ook maatschappelijke en sociale initiatieven te huisvesten. Een uitgangspunt is wel dat het een broedplaats wordt voor kunstenaars en makers. Mevrouw Visscher (SP) vraagt of de termijn van anderhalf jaar reëel is. Het zou betekenen dat in juni/juli de eerste gebruikers moeten intrekken. Wethouder Van der Geld verwacht dat dit gaat lukken. Sommige fracties twijfelen of mensen op tijdelijke huisvesting zitten te wachten. Hij denkt van wel. Veel creatievelingen in de stad zijn al blij met een onderkomen voor een maand. Dat ziet men ook bij tijdelijke verhuur van winkelpanden en expositieruimten. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of al nagegaan is of er behoefte is aan de invulling door allerlei verschillende ondernemers, ontwerpers en sociale initiatiefnemers. Mevrouw Visscher (SP) begrijpt dat veel mensen ruimte nodig hebben, maar ze vraagt hoe reëel het is dat er binnen een paar maanden een beheerstichting is die alle problemen heeft opgelost, huurders heeft gevonden en alles heeft ingericht.

De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat er na anderhalf jaar gebeurt met de gebruikers. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) had begrepen dat er een wettelijke termijn van drie maanden is na de aanbestedingsprocedure. Na de aanbesteding wordt de opdracht aan de beheerorganisatie gegund en pas daarna komen de ruimten beschikbaar. Ze vraagt hoe lang het duurt voordat de eerste gebruikers zich kunnen vestigen. Ook krijgt ze graag toegelicht waarom er alleen maar naar maatschappelijk belang wordt gekeken bij de keuze voor gebruikers. Mevrouw Van Zaalen (CDA) vraagt in hoeverre bij de verbouwing rekening wordt gehouden met beroepsspecifieke eisen voor de werkruimten. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het gebouw verschillende vleugels heeft. Ook is het mogelijk om het te compartimenteren, maar dat is aan de leegstandsbeheerder. Hij verwacht dat het reëel is om te verwachten dat het gebouw op tijd klaar is. Leefbaar 's-Hertogenbosch vroeg wat er met de gebruikers gebeurt als het pand wordt gesloopt. Er is bewust gekozen voor een

10

tijdelijke optie. De gemeente biedt dus geen garantie voor daarna. Wel wordt gezocht naar andere plekken in de stad, die daarna als tijdelijk onderkomen kunnen dienen. Een plek van 14.000 m2 zal niet meer gevonden worden, maar misschien wel kleinere ruimten. Mevrouw Visscher (SP) vraagt of de aanbesteding al gestart is. Wethouder Van der Geld antwoordt dat de aanbesteding start na akkoord van de gemeenteraad. Bosch Belang vroeg waarom maatschappelijke partijen worden gehuisvest. Dat is omdat het maatschappelijk geld is dat de gemeente investeert. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) kan zich niet voorstellen dat er in juli al mensen worden gehuisvest als de aanbestedingsprocedure drie maanden duurt. Wethouder Van der Geld antwoordt dat de gebruikers relatief snel kunnen in- en uittrekken. Hij verwacht geen problemen met het mixen van verschillende beroepen. Het is evident dat voor bepaalde beroepen beroepsspecifieke eisen gelden. Er zijn echter al diverse partijen bekend bij de gemeente die behoefte hebben aan ruimte in de stad. Er was nog een vraag gesteld over de verkeersafwikkeling. Die is echter te technisch om nu te beantwoorden. Het is wel een belangrijk aandachtspunt. De heer Plasmeijer (50PLUS) had gevraagd hoeveel duurder de sloop van de omliggende gebouwen gaat worden, omdat rekening gehouden moet worden met de zittende huurders.

Wethouder Van der Geld antwoordt dat hij niet weet hoeveel duurder het gaat worden. De extra kosten zullen voor rekening komen van de leegstandsbeheerder. De heer Plasmeijer (50PLUS) kan zich dat laatste niet voorstellen en veronderstelt dat de kosten voor rekening van de gemeente komen. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het een risico is dat zich kán voordoen. Dergelijke risico's weegt de raad altijd af bij de besluitvorming. Hoe groot het risico is, kan hij niet aangeven. De heer Van Hattem (PVV) vraagt naar het risico op krakers als het pand leeg blijft staan. Hij hoort graag of daarop gehandhaafd wordt. Ook wil hij weten hoe het kan dat de leegstandsbeheerder het project helemaal ziet zitten, terwijl hiervoor vijf andere beheerders zich terugtrokken, omdat het financieel niet haalbaar zou zijn. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het college aan STIPO heeft gevraagd om een inschatting van de kosten. De leegstandsbeheerder moet € 500.000 terugverdienen uit huurinkomsten. Met 14.000 m2 moet dat wel lukken, denkt hij. De heer Van Hattem (PVV) vindt het nog steeds onduidelijk, omdat er eerst vijf leegstandsbeheerders bedankt hebben voor het project. Wethouder Van der Geld weet niet waaruit de PVV opmaakt dat er vijf leegstandsbeheerders zijn afgehaakt. STIPO heeft geconstateerd dat er animo is voor het beheer van het pand.

Over kraken zegt hij dat de gemeente voor de fundamentele keuze stond tussen leegstand en een tijdelijke invulling. Het college kiest voor het laatste, omdat er veel behoefte is aan werkruimte. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat er gebeurt als de aanbesteding mislukt. Wethouder Van der Geld schat in dat de termijn te kort wordt om opnieuw aan te besteden. In dat geval moet het college zijn knopen tellen. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) vraagt nogmaals of de gemeente passend leegstandbeleid heeft en of er nog meer panden leeg komen te staan. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het atelier- en broedplaatsenbeleid voorziet in het beantwoorden van de vraag hoe de gemeente omgaat met het tijdelijk beheer van leegstaande panden.

11

Tweede termijn De heer Van Haren (VVD) reageert op de betogen van D66 en PvdA in eerste termijn. Zij gaven aan dat het aantrekkelijk is als er maatschappelijke functies in het gebouw worden gehuisvest, zoals zorgverleners en horeca. Hij vraagt of dergelijke ondernemers daadwerkelijk geïnteresseerd zijn om zich voor anderhalf jaar te vestigen in het gebouw, gezien de benodigde investeringen om daar een bedrijf te starten. Ook merkt hij op dat de ozb weliswaar deels terugvloeit naar de gemeentelijke begroting, maar dat die eerst wordt onttrokken uit de post Onvoorzien. Dat is volgens de VVD niet verstandig. De heer Elders (D66) ziet wel mogelijkheden voor kortstondige pop-upevenementen, te vergelijken met De Bossche Zomer en vraagt of de VVD zich daar iets bij kan voorstellen. De heer Van Haren (VVD) kan zich dat prima voorstellen, maar vindt dat iets anders dan de voorbeelden die D66 in eerste termijn gaf. Tot slot concludeert de VVD dat de fractie het niet eens is met de wethouder over de vraag of de besteding al dan niet onvoorzien was bij het opstellen van de begroting. Hij verwacht dat de VVD tegen het voorstel zal stemmen. Mevrouw Van Diejen (PvdD) vraagt of de VVD zich wel kan vinden in het opstellen van een businesscase, om een dergelijk plan volgende keer in eigen beheer uit te voeren.

De heer Van Haren (VVD) antwoordt dat de VVD niet tegen het idee van broedplaatsen is en ook niet tegen het gebruik van het gebouw voor zo'n broedplaats. De VVD zet vraagtekens bij de investering die nu gevraagd wordt. Het maakt voor de VVD geen verschil of de uitvoering via een leegstandsbeheerder verloopt of in eigen beheer wordt gedaan. De heer Van Silfhout (Volt) doet een appel op de SP, omdat deze partij altijd fel tegen leegstand is. Misschien kan er wat ruimte in de dekking worden gecreëerd dat aan de voedselbank besteed kan worden. Dan kan het experiment alsnog worden uitgevoerd. Hij vraagt hoe de wethouder tegen het experiment aankijkt om het atelier- en broedplaatsenbeleid tot uitvoering te brengen. De heer Van Hattem (PVV) hoorde de wethouder zeggen dat hij zijn knopen gaat tellen als de aanbesteding mislukt. Hij hoort graag wat hij daarmee bedoelt: alsnog het sloopscenario of nog weer iets anders? Slopen zou de PVV het beste vinden, want daarmee wordt kraken voorkomen. Ook wordt daarmee voorkomen dat er in die anderhalf jaar tijd een andere bestemming wordt gegeven aan het gebouw, zoals een azc. Als er toch een tijdelijke invulling komt, worden de sloopkosten hoger en ontstaat er overlast voor de gebruikers. Hij hoort graag of er al gebruikers in beeld zijn die de overlast van sloopwerkzaamheden accepteren. De kosten worden gedekt door de post Onvoorzien.

Als deze post dan toch wordt leeggetrokken, dan geeft de PVV het geld liever uit aan de voedselbank. De PVV zal tegen het voorstel stemmen. Mevrouw Hoekstra (PvdA) zegt dat het de PvdA niet uitmaakt wie er in het pand gaan werken. Er kunnen allerlei mensen hun intrek nemen. Volgens het raadsvoorstel zijn er vele partijen geïnteresseerd en worden er kansen gezien in de combinaties, zowel voor kunstenaars als makers. Ook vanuit de gezondheidssector is er interesse om gebruik te gaan maken van het gebouw. Mevrouw Van Diejen (PvdD) vraagt de commissie te overwegen om een businesscase op te stellen voor het vervolg. De PvdD vindt het over de balk gooien van € 300.000 vrij roekeloos en vreest dat dit vaker voorgesteld zal worden. Om het atelier- en broedplaatsenbeleid in uitvoering te brengen, lijkt het de fractie verstandig om te onderzoeken of de gemeente het zelf kan gaan beheren. De heer Elders (D66) vraagt wat de PvdD bedoelt met "over de balk gooien" en "roekeloos". Mevrouw Van Diejen (PvdD) antwoordt dat het veel geld is dat voor anderhalf jaar moet worden uitgegeven. De PvdD zou het liever besteden aan de sociaal-maatschappelijke voorzieningen zelf dan aan een commerciële partij, de leegstandsbeheerder.

12

De heer Elders (D66) begrijpt dat de PvdD een andere afweging maakt, maar kan zich niet vinden in de gebruikte formulering. Mevrouw Van Diejen (PvdD) beschouwt dat als haar persoonlijke woordkeuze. Een evaluatie vindt zij een goed idee. De PvdD wil graag onderzoeken welke lessen uit dit project getrokken kunnen worden. Sloop vindt de fractie onwenselijk, zeker gezien het gebrek aan ruimte in de stad. Mevrouw Visscher (SP) vindt het enthousiasme van Volt voor het experiment roerend, maar € 300.000 uitgeven aan een experiment vindt zij onverantwoord. Mevrouw Van Zaalen (CDA) vindt het onverstandig om de volledige post Onvoorzien in te zetten voor dit project. Het CDA twijfelt ook of het wel zo'n goede kans is die aan kunstenaars wordt geboden. Het is namelijk onduidelijk hoe de selectie plaatsvindt van wie er wel en niet mogen huren. In het voorstel wordt ook geen rekening gehouden met ruimtespecifieke eisen voor bijvoorbeeld de gezondheidszorg. Het antwoord op haar vraag hierover vond zij onvoldoende. Het CDA heeft ook grote moeite met de positieve insteek van de exploitatiekosten. De grote ruimten zullen niet 100% van de tijd verhuurd worden. Uitgegaan wordt van een bezettingsgraad van 66%, wat haar te positief lijkt. Ook wordt er geen rekening gehouden met de concurrentie op andere culturele instellingen.

Het CDA is desondanks blij dat de wethouder met een voorstel is gekomen om de kunstenaars en makers van tijdelijke ruimte te voorzien. De fractie wil echter een gedegen en onderbouwd plan zien, dat financieel gezond is en goed past bij de behoeften van de doelgroepen. Het gebouw van de Sancta Maria zou misschien ingezet kunnen worden voor onderwijsgerelateerde activiteiten. Het CDA vraagt het college om dit te onderzoeken. In het bestuursakkoord wordt De Meerendonk genoemd als locatie om een nieuwe rafelrand te realiseren. Dit zou voor een langere tijd kunnen, zodat cultuurmakers er echt iets aan hebben. Als de post Onvoorzien niet wordt aangesproken, kan het college op de steun van het CDA rekenen. Reactie college Wethouder Van der Geld begint met de vraag van Volt hoe het college het creëren van een experiment ziet. Daar is het college enthousiast over. Hij vindt dat de gemeente het lef moet hebben om de kans te grijpen. Dat is spannend en niet geheel zonder risico, maar het is een dusdanige kans dat de gemeente die niet moet laten liggen. De PVV vroeg wat er gebeurt als de aanbesteding mislukt. De kans is groot dat dan overgegaan wordt tot sloop, want dat was het oorspronkelijke plan. De PvdD stelde voor om een businesscase op te stellen. Deze situatie zal echter niet opnieuw voorkomen.

De gemeente heeft geen andere gebouwen met 14.000 m 2 ruimte en bovendien is de terugverdientijd van anderhalf jaar uitzonderlijk kort. Andere projecten hebben dus een heel andere businesscase. De wethouder heeft begrip voor de aversie tegen het gebruik van de post Onvoorzien. Den Bosch is een financieel zeer gezonde gemeente en dat verandert niet door het uitgeven van deze post. De gemeente heeft voldoende reserves. Als de raad echter een andere dekking wil, is hij bereid om de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat er weer niet geantwoord is op zijn vragen over het kraken. Wethouder Van der Geld antwoordt dat hij de vraag impliciet beantwoord had. Als het plan niet doorgaat, zal het pand waarschijnlijk gesloopt worden en kan het dus niet gekraakt worden. De heer Van Hattem (PVV) benadrukt dat het in de tussentijd wel gekraakt kan worden en hoort graag hoe de gemeente dan gaat optreden. De heer Van Rosmalen (GroenLinks) vraagt of de wethouder het niet een beetje flauw vindt om als wethouder van Financiën de bal neer te leggen bij de raad als het gaat om de dekking van het voorstel. De wethouder weet namelijk dat het voor raadsleden heel moeilijk is om dekking te vinden in de begroting. Wethouder Van der Geld antwoordt dat hij zelf achter de voorgestelde dekking staat, maar graag wil meedenken met de raad over alternatieven.

Tegen de heer Van Hattem zegt hij dat hij niet

13

allerlei aannames wil doen. Als het project niet doorgaat, is het zeer waarschijnlijk dat wordt overgegaan op het oorspronkelijke plan en dat is sloop van het gebouw. De heer Van Hattem (PVV) constateert dat zijn vraag wat er gebeurt als er toch gekraakt wordt, niet wordt beantwoord. Ook had hij graag willen weten of uitgesloten kan worden dat het gebouw verhuurd gaat worden aan het COA om in te zetten als azc. Wethouder Van der Geld noemt deze laatste vraag een impliciete poging om de buurt te laten schrikken dat er ooit een azc gaat komen. Dat is totaal niet aan de orde, mede omdat de opvang voor anderhalf jaar totaal niet past binnen het gemeentelijke beleid om op humane manier vluchtelingen op te vangen. De heer Van Hattem (PVV) vindt het prima om 'nee' als antwoord te horen, maar wil voorkomen dat er enige vorm van tijdelijke noodopvang van vluchtelingen in het gebouw komt. Wethouder Van der Geld benadrukt dat nu wordt gesproken over het plan om het gebouw beschikbaar te stellen aan kunstenaars en ondernemers. Van een azc is nu geen enkele sprake. Mevrouw Van Zaalen (CDA) had gevraagd naar Sancta Maria en De Meerendonk. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het onderzoek naar Sancta Maria als tijdelijke locatie nog niet zover is. Hij zal aan de wethouder van Onderwijs vragen wat de stand van zaken is en wat de mogelijkheden zijn.

Het pand is recent vernieuwd en zal waarschijnlijk voor onderwijsdoeleinden worden ingezet. Over gebiedsontwikkeling van Groot Meerendonk komt wethouder Slikker binnenkort met een raadsinformatiebrief. Daarin zal ook aandacht besteed worden aan placemaking. De voorzitter inventariseert de standpunten van de fracties. Mevrouw Van Zaalen (CDA) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. De heer Van Rosmalen (GroenLinks) zal voor het voorstel stemmen. De heer Van Silfhout (Volt) overweegt een motie om de experimentele waarden te verankeren. De heer Elders (D66) zal voor het voorstel stemmen. Mevrouw Hoekstra (PvdA) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. Mevrouw Van Diejen (PvdD) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. De heer Plasmeijer (50PLUS) zou er geen hamerstuk van maken. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) neemt het voorstel terug naar de fractie. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zal tegen het voorstel stemmen en een amendement indienen om te besluiten tot scenario 1, sloop. De heer Van Haren (VVD) zou het voorstel als licht bespreekstuk willen agenderen, waarbij alleen de moties en amendementen worden behandeld. De VVD zal tegen het voorstel stemmen.

Mevrouw Visscher (SP) sluit zich aan bij de inbreng van de VVD. De heer Van Hattem (PVV) wil het voorstel als bespreekstuk agenderen, zodat er voldoende ruimte is voor inbreng en interrupties.

14

De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zal tegen het voorstel stemmen. Mevrouw Claessen (De Bossche Groenen) zal voor het voorstel stemmen. De voorzitter concludeert dat het voorstel als bespreekstuk in de raad kan worden behandeld. Overige onderwerpen ter bespreking 8.

Rondvraag en sluiting Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) merkt op dat de raad op 12 maart jl. met een brief van het college werd geïnformeerd over het beheer en toezicht van de strandbaden. Tot haar verbazing heeft de gemeente in de afgelopen twintig jaar van alles gebouwd en gerealiseerd, maar is men niet in staat geweest om bij de Zuiderplas één gebouwtje neer te zetten en duidelijkheid te geven aan de huidige uitbater. Ze vraagt hoe dit mogelijk is. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat het onderwerp al lang speelt en dat er veel partijen bij betrokken zijn. Bosch Belang had gevraagd of de gemeente al een besluit heeft genomen over de vervanging van het uitgiftepunt. Het college is bezig met het proces voor vervanging. In het bestuursakkoord is opgenomen dat er bij de Zuiderplas een nieuwe, vaste horecavoorziening zal komen, gericht op een breed publiek. Totdat die nieuwe voorziening er is, blijft het huidige gebouw door de huidige eigenaar in gebruik. Voor de zomer wil de wethouder duidelijkheid over het proces bieden aan de exploitant. Bosch Belang stelde ook vragen over andere zwemplassen. Overal komen dezelfde basisvoorzieningen, zoals een uitgiftepunt, toiletten en EHBO. Per locatie kunnen de voorzieningen wel iets verschillen.

Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) concludeert dat er voor de zomer met de exploitant wordt gekeken naar een passende oplossing en vraagt wanneer de eerste schop de grond in gaat voor het nieuwe gebouw. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat de gemeente bezig is met de inschrijvingsprocedure. Voor de zomer wordt de huidige exploitant geïnformeerd over de gang van zaken, zodat duidelijk is of hij zich kan opmaken voor een verlenging of dat er een andere ondernemer aan de slag gaat. De voorzitter deelt mee dat de volgende commissievergadering plaatsvindt op 17 april 2024. Hij bedankt iedereen voor de aanwezigheid en inbreng, wenst allen een prettige avond en sluit de vergadering om 21.11 uur.

15