Verslag Commissie Omgeving d.d. 23 mei 2023

In het bestuursakkoord staat dat verder wordt gegaan met de Bossche Binnenstadsring en hij vraagt een toelichting van de wethouder op de vorderingen in de uitvoering daarvan en op welke termijn de volgende plannen komen. Hij wil ook het autogebruik vergroenen en daarom heeft GroenLinks samen met de PvdD en anderen voorgesteld om een apart parkeertarief en coöperatieve deelmobiliteit te introduceren en hij ziet meer kansen waarop hij bij het vaststellen van de parkeertarieven voor 2024 terugkomt. GroenLinks is positief over de voorjaarsnota met een focus op vergroening en duurzame mobiliteit, kijkt uit naar de plannen die naar de commissie komen en houd de uitvoering met interesse in de gaten. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering.

15

Reactie college Wethouder Van der Geld kiest primair voor inbreiding, maar er kan ook nog wel worden uitgebreid. Er wordt ingezet op stedelijk gebied, en daarvoor worden ook bijvoorbeeld NOVEX-middelen ingezet, om te voorkomen dat de druk op snelwegen toeneemt en mensen wel het OV gaan gebruiken. Het paper over de verstedelijkingsstrategie heet niet voor niets 'De Moerasdraak slaat zijn vleugels uit', die moerasdraak zit in het moeras en uitbreiding is in verband met water en waterberging niet verstandig. De PvdD zet liever in op natuur dan op de brug, maar hij ziet hierin geen tegenstelling. Er is € 100 miljoen van het rijk beschikbaar voor infrastructuur en hij probeert ook rijksmiddelen voor groen binnen te halen om die in stedelijk gebied te investeren. Verstedelijking kan alleen als de groenstructuren en de natuur in de stad worden verstevigd om daar te kunnen recreëren en de stad leefbaar te houden. Als de raad in discussie wil over het paper, dat in de regio is opgesteld, ziet hij die graag tegemoet. Gewoon ge-DREVEN vroeg of het college empathischer met initiatieven kan omgaan. Dat doet het vanzelfsprekend en hij is erg benieuwd om wat voor initiatieven het gaat en hij kijkt graag met een welwillend oog naar initiatieven vanuit de stad. De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) doelde met name op het feit dat Vrienden op de fiets met zijn activiteiten wil stoppen.

Wethouder Van der Geld zegt dat wethouder Geers uitgebreid antwoord op een vraag hierover heeft gegeven en dat daaruit bleek dat het om veel meer gaat dan alleen om de financiën. Met betrekking tot EKP-Noord geeft hij aan dat de vergunning en de sloop rond de zomer van 2023 plaatsvinden en dat het college ernaar streeft dat de schop eind 2023 de grond in gaat. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) geeft aan dat de start in het eerste kwartaal van 2022 zou plaatsvinden, maar dat dit eind 2023 wordt en hij wil weten hoe hard dat streven is. Wethouder Van der Geld zegt dat geluidsonderzoeken waarschijnlijk de laatste hobbel vormen en dat daarna kan worden gestart. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of er niets verandert aan de programmering, aan de verhoudingen tussen wat er wordt gebouwd. Wethouder Van der Geld zegt dat het kader van de raad in stand blijft en dat het college de raad op de hoogte houdt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) bedoelt de soorten woningen. Wethouder Van der Geld blijft binnen de segmentering tussen sociale, midden- en vrijesectorwoningen en hij kent de roep van de raad wat betreft sociale en middeldure woningen heel goed en hij houdt de raad op de hoogte van de vorderingen van EKP.

De voorjaarsnota is een voorsturing op de begroting en er staan nu voor het eerst ook cijfers in de voorjaarsnota waardoor de raad concreet kan sturen. De heer Van Hoek (50PLUS) bedoelde dat er eigenlijk geen voorjaarsnota van het college, maar een programmabegroting van de raad zou moeten zijn. Wethouder Van der Geld zegt dat het college een voorstel doet en dat de commissie input kan leveren. Hij begrijpt de oproep van GroenLinks om in te zetten op duurzaam bouwen en onder andere in Willemspoort wordt gekeken naar volledig emissieloos bouwen om ondanks dat de bouw vanwege de stikstofregels op slot zit toch zaken van de grond te krijgen. Mevrouw Korver (GroenLinks) vraagt of het college dit niet alleen in Willemspoort kan doen maar het breder kan trekken. Wethouder Van der Geld zegt dat het breder is dan alleen in Willemspoort. Het college attendeert de ontwikkelaars op emissieloos bouwen, maar zij doen dit ook al op eigen initiatief omdat het ook in hun belang is om te kunnen bouwen.

16

Wethouder Slikker zegt dat het ondanks de stijgende bouwprijzen, de stikstofproblematiek, de hoge rente en dalende vrij-op-naamprijzen momenteel goed gaat met de plancapaciteit in Den Bosch. Er zitten 14.500 woningen in de plancapaciteit waarvan 6400 in de periode tot 2027 met 63% betaalbare woningen en als er toch problemen komen, grijpt het college samen met corporaties en ontwikkelaars in. Naast het vergroten van de plancapaciteit vallen projecten die stuklopen op de verkoop stil, worden de duurdere woningen wat meer aangehaald, bouwen de corporaties meer betaalbare woningen, worden de corporaties in positie gebracht als huurwoningen van beleggers minder worden verhuurd, wordt de bestaande voorraad beter benut door splitsing en transformatie, komen er extra flexwoningen en zijn er de regionale versnellingstafels die voortkomen uit de regionale Woondeal. Er worden ook rijksubsidies benut om betaalbaar te kunnen blijven bouwen en de al ontvangen € 100 miljoen van NOVEX en de vele miljoenen voor de flexwoningen zorgen ervoor dat de verwachting is dat er ongeveer 1000 woningen per jaar kunnen worden gebouwd, de dip die in 2024 wordt voorzien hoopt hij op te lossen met flexwoningen. Momenteel worden er locatieonderzoeken verricht en daar komt hij op terug zodra de uitkomst hiervan beschikbaar zijn.

De Wet tijdelijk huur gaat over huur tot twee jaar, maar de huur van flexwoningen duurt vijf tot vijftien jaar en als mensen een huurcontract voor bijvoorbeeld STEK krijgen, kunnen ze daarna met dat huis meeverhuizen of behouden ze hun inschrijfduur waardoor mensen met een lange inschrijftijd, omdat ze acht tot vijftien jaar in een flexwoning hebben gewoond, ook zijn verzekerd van een nieuw huis. De heer Van Silfhout (Volt) hoort van de Bossche PvdA andere dingen dan van de landelijke PvdA die pleit voor meer woonzekerheid in de sociale markt, hij legde geen relatie tussen tijdelijke contracten en de flexhuur in Den Bosch. Wethouder Slikker zegt dat in de Wet tijdelijke verhuur expliciet een uitzondering voor flexwoningen is gemaakt. Niet alleen de luide maar ook de zachtere stem horen, ook op de woningmarkt, is helemaal in lijn met het bestuursakkoord. Het recht op uitzicht wordt vaker naar voren gebracht dan het recht op wonen en het stedelijk huurdersplatform vertegenwoordigt ook de toekomstige huurders, de maatschappelijke opvang doet dat voor de daklozen. Op 28 juni a.s. is de dag van het wonen ter voorbereiding op het woondebat en daar is ook een tafel met outsiders op de woningmarkt. Daarnaast zijn er gesprekken met de corporaties, het stedelijk huurdersplatform, jongeren en starters over hun positie, waarbij het middel en het doel twee verschillende dingen zijn.

Het doel om de outsiders een stem te geven is goed, maar het college gelooft wat minder in een woonraad omdat de mensen die hun stem willen laten horen daar niet per se in geloven. Mevrouw Muller (D66) wil woningzoekenden al in het voortraject van een woningbouwproject een stem geven, bijvoorbeeld bij de omgevingsdialoog. Wethouder Slikker wil aansluiten op de behoefte van woningzoekenden en die willen praten over het woonbeleid en soms over individuele projecten, maar meestal niet over een klein woningbouwproject. Op grond van het rijksprogramma 'Wonen en zorg voor ouderen' moet 's-Hertogenbosch ongeveer 1700 nultredenwoningen realiseren en die zitten in het woonprogramma, maar ook 800 geclusterde ouderenwoningen en 400 woon-zorgplekken. Daarover worden afspraken gemaakt met de corporaties en het netwerk Zorgzaam. De gemiddelde inschrijftijd bij woningbouwcorporaties is momenteel tien jaar, maar via loting komen mensen na gemiddeld zestien maanden aan een woning en via regulier aanbod na 36 maanden. Dat is lang, maar ook veel woningzoekenden zijn niet in aangewezen op sociale huur, maar op middenhuur en ook zij hebben een probleem, daarom is het percentage middenhuur ook verhoogd. De heer Dupuis (SP) merkt op dat iemand langer moet wachten als iemand anders via loting eerder aan de beurt is en dat de SP de wachttijd structureel wil verkorten.

Wethouder Slikker is het hiermee eens en daarom is het streven om de kernvoorraad sociale huurwoningen te vergroten. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) geeft aan dat haar zoon van 28 al vanaf zijn achttiende is ingeschreven en naar een middeldure of dure woning zoekt. Hij reageert al twee jaar iedere week op woningen in Den Bosch en zoekt nu een woning op een ander plek. Het is schrijnend dat Bosschenaren zo uit Den Bosch worden gejaagd. 17

Wethouder Slikker vindt dat ook schrijnend, daarom is met de corporaties afgesproken dat die 500 tot 1000 extra middenhuurwoningen realiseren omdat projectontwikkelaars die niet kunnen of willen realiseren en staat in het bestuursakkoord dat het percentage middenhuurwoningen tot 30% moet worden verhoogd. De Meerendonk is een prachtige locatie voor de langere termijn waar 2000 woningen kunnen landen. Hij wil het liefst alles direct oppakken, maar er zijn capaciteitsvraagstukken en bij de Meerendonk ligt nog steeds een vuilstort onder de grond en spelen de geluidscontouren van de A2 een rol, maar er is recent wel een kwartiermaker voor de Meerendonk begonnen De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of Minitopia een flexlocatie kan worden. Wethouder Slikker komt daarop terug als de zee aan flexlocaties klaar is in de wetenschap dat de geluidscontouren richting Minitopia vrij dringend zijn. Minitopia is met vijf jaar verlengd, maar intussen moet wel worden gewerkt aan placemaking en het maken van plannen voor de Meerendonk. Ook in Nuland en Vinkel is de woningnood groot, dat blijkt uit het feit dat de doorstroming van ouderen stokt en starters geen plek in het eigen dorp kunnen vinden. In Nuland worden de komende jaren bijna 250 en in Vinkel 150 woningen gerealiseerd om de doorstroming op gang te brengen en starters een plek te geven.

De afgelopen jaren was 94% van alle vrijkomende sociale woningen voor reguliere woningzoekenden, dakloze inwoners en inwoners uit zorginstellingen en slechts 6% voor statushouders. De gemeente trekt bij grote verduurzamingsoperaties, sloop en nieuwbouw met de corporaties op, bijvoorbeeld in de Gestelse buurt en De Haren. Wethouder Roy Geers zegt dat met de toekenning van de NOVEX-middelen voor bereikbaarheid deze opgave niet ineens gemakkelijk is geworden en dat het met betrekking tot de brede binnenstad geen ad-hocmaatregelen wil nemen. Het college moet aan de slag met de Magistratenlaan, in het noordelijke deel van de parallelweg bij het EKP-innovatiekwartier is aandacht voor groen en verblijfskwaliteit en er wordt gekeken of het zuidelijke deel een doorstroomas kan blijven. Dat is het uitgangspunt van het mobiliteitssysteem en de infrastructuur, maar in de doorrekening van de verkeersintensiteit in het kader van de bestemming brede binnenstad wordt een stresstest voor de Magistratenlaan opgenomen, zodat duidelijk wordt of de Magistratenlaan toekomstbestendig is in het vanuit de brede binnenstad te ontwikkelen systeem. Er kunnen allerlei maatregelen voor de Magistratenlaan worden bedacht en uitgevoerd, maar die kunnen uiteindelijk niet passend blijken te zijn en hij wil daarom eerst het grotere plan oppakken om daarna de juiste maatregelen te nemen.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is het ermee eens dat naar het totale beeld moet worden gekeken, maar de Magistratenlaan maakt deel uit van de voorjaarsnota en staat ook in het bestuursakkoord. In het bestuursakkoord wordt gesproken over optimaal opwaarderen van de Magistratenlaan, nu ligt er een voorstel voor 2027 en hij wil weten waarom de wethouder dit niet naar voren haalt als het beeld over de Magistratenlaan al helder is. Wethouder Roy Geers vindt het beeld van de Magistratenlaan op dit moment nog niet helder genoeg, hij hoort allerlei suggesties over de verbetering van de doorstroming op de Magistratenlaan en hij wil daar gedegen onderzoek naar doen om op basis van de discussie aan te gaan. Hij wil zorgen dat de volledige binnenstad, waarin de Magistratenlaan een belangrijke rol speelt, goed toegankelijk blijft. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat dit onderzoek, dat er binnen een jaar is, het ijkpunt is om door te pakken met het voorstel dat de wethouder nu doet over het optimaliseren van de Magistratenlaan. Wethouder Roy Geers zegt dat in de voorjaarsnota een financieringsvoorstel zit waarin staat dat er 2027 middelen voor de Magistratenlaan zijn en dat daar dan mee aan de slag wordt gegaan, maar dat nog wordt gekeken naar de exacte uitvoering van de Magistratenlaan, de parallelweg en het feit dat het een doorstroomas is.

18

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of het klopt dat binnen nu en een jaar de doorrekening 'Binnenstad en directe omgeving' het een ijkpunt is voor de optimalisering van de Magistratenlaan. Wethouder Roy Geers geeft aan dat er na de doorrekening eerst een ontwerp moet worden gemaakt waarover de raad ook een mening wil geven. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of het klopt dat er al € 2 miljoen wordt geïnvesteerd in de verwachting dat de Magistratenlaan een doorstroomas blijft. Wethouder Roy Geers geeft aan dat dit klopt. Wat betreft de Zandzuigerstraat geeft hij aan dat hij zich met name richt op het efficiënter en slimmer inrichten van de knoop van de Zandzuigerstraat met de Orthenstraat zodat er ruimte voor woningbouw ontstaat. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt of het niet efficiënter wordt in de zin dat het verkeer sneller kan worden afgevoerd. Wethouder Roy Geers zegt dat het om beide gaat. De afrit van de oude A2 kan slimmer worden ingericht waarbij het verkeer vanaf de Binnenstadsring minder via de Oranjeboulevard en meer over de doorstroomassen rijdt. Wat betreft de fasering van de Binnenstadsring vraagt hij de recent gestuurde raadsinformatiebrief 'Bestemming brede binnenstad' te lezen.

Hij neemt de genoemde oplossingen voor De Groote Wielen mee in de verdere ontwikkeling, maar hij wil ook hier geen ad-hocmaatregelen nemen omdat blijkt dat in het verleden genomen ad-hocmaatregelen niet meer voldoende zijn. Hij wil hierbij breder kijken dan alleen naar De Groote Wielen omdat de omliggende kernen overlast van sluipverkeer uit De Groote Wielen ondervinden en hierbij horen ook de mobiliteitstransitie en de bereikbaarheid van het OV. In dat proces wordt nadrukkelijk naar de vormgeving en de bijbehorende planning gekeken. In de raadsinformatiebrief staat ook een duidelijke fasering van de rotonde Bruistensingel, de a, b en c. De heer Van Griensven (PVV) denkt dat a, b en c de files op de A2 en de A59 niet verminderen en dat de sluiproutes daarmee blijven bestaan. Hij vindt het beter om aan de oostkant te beginnen met bijvoorbeeld een route via de Oude Gewandeweg richting Oss. Wethouder Roy Geers zegt dat de afgelopen tien tot twaalf jaar is gewerkt aan de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen en dat daarbij bleek dat veel opties geen goede oplossing bieden. Nu wordt naar andere mogelijkheden gekeken om de doorstroming rond De Groote Wielen te bevorderen.

Hij is het ermee eens dat doorstroming op de A2 belangrijk is en daarom overleggen de gemeente Den Bosch, de provincie Noord-Brabant, de noordelijke buurgemeenten en de provincie Gelderland over opwaardering van de A2 tussen Deil en Vught zodat de doorstroming verbetert. Er is ook een mobiliteitspakket met als doel dat minder mensen in de auto stappen. Hij wil geen ad-hocmaatregelen nemen omdat dit allemaal samenhangt. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) zegt dat met asfalt meer asfalt wordt gecreëerd en ze vraagt wat er gebeurt als de rondweg vol raakt. Wethouder Roy Geers is het er niet mee eens dat er direct een rij auto's op staat als ergens asfalt wordt neergelegd en geeft aan dat er meer dan alleen asfalt nodig is voor de bereikbaarheid van een gebied zoals vervoer voor mensen zonder auto en een aanpak om te zorgen dat mensen voor een korte afstand niet met de auto gaan. Uit alle verkeersberekeningen voor De Groote Wielen en de Noordoosthoek blijkt dat andere maatregelen nodig zijn dan de infrastructuur die er nu ligt. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of het verkeer daardoor niet meer stilstaat en er geen asfalt toegevoegd hoeft te worden. Wethouder Roy Geers wil concrete toekomstbestendige maatregelen nemen.

Hij gaat voor een robuuste infrastructuur voor De Groote Wielen zodat Empel, Maaspoort, Rosmalen, Kruisstraat en Nuland minder zwaar worden belast met verkeer uit De Groote Wielen.

19

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt waarom de wethouder dit voorstel doet terwijl hij het sluipverkeer nog nader wil uitkristalliseren. Wethouder Roy Geers wil het sluipverkeer niet nader uitkristalliseren, maar naar het totaal kijken, naar de verkeersbewegingen bij de aanleg van een robuuste infrastructuur. Op basis daarvan kan worden geconstateerd of er nog steeds sluipverkeer is en hoe dat kan worden voorkomen of hoe de overlast daarvan zoveel mogelijk kan worden weggenomen. De rondweg is nog een p.m.-post in het Structuurfonds omdat nog niet bekend is welke vorm de rondweg krijgt en welke kosten dat met zich meebrengt. De raad krijgt binnenkort een uitwerking van de maatregelen op korte termijn aan de westkant met een doorkijk naar de oostkant en eind 2023 komt hij met een concreter plan. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is definitief 1 januari 2024 en hij gaat ervan uit dat dit zo blijft. In een eerder naar de raad gestuurd spoorboekje staat de invoeringsdatum 1 juli 2023, daarop is de planning afgestemd en de gemeente ligt op koers om op 1 januari 2024 klaar te zijn voor de Omgevingswet.

Er komen in 2023 nog drie of vier besluiten naar de raad en het college is in overleg met de werkgroep van de commissie Omgeving voor de strategische dossiers over een werkbezoek en het streven is om dat nog voor het reces van 2023 te laten plaatsen om er na het reces inhoudelijk over in debat te gaan. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de gemeente op 1 januari 2024 in operationele zin klaar voor de Omgevingswet is of dat de wethouder enige verhapering vreest. Wethouder Roy Geers vreest geen verhapering en verwacht op 1 januari 2024 klaar te zijn voor de Omgevingswet. Het college ligt op koers wat betreft de invoering van de Omgevingswet, er is een aantal instrumenten vastgezet en de raad krijgt nog een aantal instrumenten voorgelegd, bijvoorbeeld een regeling voor nadeelcompensatie, en dat past in de planning. Ook als alle instrumenten goed op de rit staan en de gemeente er helemaal klaar voor is, is het een enorme opgave om per 1 januari 2024 over te gaan. Er wordt gewerkt aan een mobiliteitsstudie waarin ook wordt gekeken welke vervoersmiddelen er zijn om op basis daarvan met de provincie over de nieuwe concessie in gesprek te gaan. Hij erkent recent verkeerde informatie over lijn 90 te hebben verstrekt.

Lijn 90 stond in de conceptdienstregeling en hij ging er daarom vanuit dat die weer gaat rijden, maar de provincie moet daar nog over besluiten en er moet ook personeel beschikbaar zijn. Nuland en Vinkel zijn met de inzet van Seniorenbussen wel beter bereikbaar geworden. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) leest in het bestuursakkoord dat dé bereikbaarheid van Nuland en Vinkel met een extra investering in een Seniorenbus wordt verbeterd, maar het gaat alleen om ouderen. Wethouder Roy Geers geeft aan dat met de Seniorenbus de bereikbaarheid van Vinkel en Nuland wordt verbeterd en dat de verdere vervoersmogelijkheden worden benoemd, maar dat er nog geen concrete plannen zijn. Hij wil vanuit de mobiliteitsvisie in gesprek gaan met de provincie om te komen tot een sluitende bereikbaarheid voor iedereen. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) is blij met het overleg met de provincie en ze vraagt of eigenlijk in het bestuursakkoord had moeten staan dat € 130.000 aan de Seniorenbus wordt besteed om het vervoer voor alle senioren in de gemeente toegankelijker te maken en dat het er nu wat onhandig staat. Wethouder Roy Geers vindt niet dat het er onhandig staat. Het is bekend dat de bereikbaarheid van Nuland en Vinkel onder druk staat, een Seniorenbus kan veel voor de senioren betekenen en in het bestuursakkoord wordt benadrukt dat Nuland en Vinkel met een Seniorenbus beter bereikbaar worden.

De heer Van Griensven (PVV) vraagt waarom deze bus alleen voor senioren is en niet ook voor bijvoorbeeld scholieren. Wethouder Roy Geers zeg dat de gemeente de stichting Seniorenbus niet kan verplichten de doelgroep aan te passen. Het college is op zoek naar een sluitend systeem, maar hoopt wel dat scholieren vooral op de fiets naar school gaan. Er zijn allerlei initiatieven zoals High Five en Ring-Ring om mensen op de fiets te krijgen, die kunnen ook scholen invoeren en de gemeente 20

staat er open voor om de scholen hierover te informeren. Het college werkt aan een fietsplan waar het later in 2023 op terugkomt. Bij de snelfietsroute naar Veghel speelt dat een andere gemeente de financiering nog niet rond heeft, een fietsroute kan niet halverwege stoppen en daarvoor moet een oplossing worden bedacht. Hij kent de Herenboeren, vindt dat een interessant concept en weet dat die een locatie zoeken, maar hierbij speelt wel het Didam-arrest op grond waarvan iedereen een gelijke kans moet krijgen. De voorzitter vraagt of er nog onbeantwoorde vragen zijn. De heer Van der Leest (CDA) heeft gevraagd om bij de ontsluiting van Heesch West eerst een weg voor het fietsverkeer aan te leggen. Mevrouw Klerks (Volt) heeft gevraagd naar de toegankelijkheid van de openbare ruimte en de diensten voor mindervalide inwoners. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) heeft gevraagd de omgeving van de scholen mee te nemen in de gedragsaanpak in verband met sluipverkeer en ze wil ook weten hoever de wethouder is met de aanpassing van de schoolomgeving van de scholen die al eens hebben ingesproken. Verder heeft ze gevraagd of er al zicht is op het veranderen van tweerichtingsrotondes naar één fietsrijrichting. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) heeft een vraag gesteld over de enorme toename van het aantal fietsen in de binnenstad.

De heer Bos heeft gevraagd naar de vordering van de uitvoering van de Binnenstadsring. De heer Dupuis (SP) heeft gevraagd onderzoek te doen naar het gebruik van OV en de belemmeringen die daarbij spelen. Hij heeft ook gevraagd een pas op de plaats te maken met de promotie van de bedrijvigheid in Den Bosch. Ten slotte heeft hij niet echt gehoord wat de toegevoegde waarde van de brug tussen EKP en De Bossche Stadsdelta is als er ook een route via de Veemarktweg is. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) heeft vragen gesteld over de Omgevingswet, het koersdocument, participatie en het digitale voortraject, hoe dan tot een omgevingsvisie van en voor iedereen wordt gekomen. Wethouder Van der Geld geeft aan dat er aan de kant van het innovatiekwartier/EKP een mobility hub komt die is bedoeld voor het bezoekersparkeren en bewonersparkeren van De Bossche Stadsdelta. Als er geen brug komt, moeten mensen meer dan een paar minuten omlopen en parkeren in De Bossche Stadsdelta is veel complexer en duurder. De heer Dupuis (SP) vraagt zich af wat er mis is met de Veemarktweg. Wethouder Van der Geld: zegt dat er niets mis is met de Veemarktweg en dat wordt onderzocht of ook het perron door de brug kan worden ontsloten. Wethouder Roy Geers vindt het lastig om de vraag van het CDA te antwoorden omdat die erg globaal en abstract is.

Het college zorgt altijd voor goede fietsverbindingen, zeker in De Groote Wielen en de Noordoosthoek. Voor Heesch West heeft hij dit niet scherp, maar hij denkt dat ook daar wordt gekeken naar een uitermate goede bereikbaarheid en daar ligt aan beide zijden van de rijksweg al het een en ander. Bereikbaarheid per fiets is belangrijk, maar in verband met het bouwverkeer is het lastig om eerst alle fietspaden aan te leggen. De heer Van der Leest (CDA) doelde op de veiligheid van fietsers al tijdens het project in verband met het toenemende vrachtverkeer en autoverkeer. Hij denkt aan vrijliggende fietspaden en een fietstunnel en wil dit naar voren te trekken. Wethouder Roy Geers geeft aan dat bij de planontwikkeling voor Heesch West uitgebreid bij dit soort voorstellen is stilgestaan, dat nadrukkelijk naar alle mogelijkheden is gekeken, dat is gekozen voor een infrastructuur die ook voor fietsers goed en veilig is en dat er nu een passend en 21

veilig fietsnetwerk is. De vraag van Volt over de toegankelijkheid van de openbare ruimte hoort eigenlijk in de commissie Bedrijvigheid omdat die gaat over de inrichting van de openbare ruimte en niet mobiliteit en bereikbaarheid, maar hij kan Volt wel geruststellen, bij onderhoud aan de openbare ruimte zijn er altijd gesprekken met bijvoorbeeld het Gehandicapten Platform 's-Hertogenbosch en worden hun wensen zoveel mogelijk meegenomen. Mevrouw Klerks (Volt) vraagt in hoeverre de bereikbaarheid voor minder mobiele mensen ook in nieuwe projecten wordt meegenomen. Wethouder Roy Geers antwoordt dat bij alle nieuwe infrastructuur het uitgangspunt is dat iedereen er gebruik van moet kunnen maken. Zoals in het verkeersveiligheidsbeleid en de raadsinformatiebrief staat, wordt de schoolomgeving meegenomen in de gedragsaanpak en de verkeersveiligheid. Het college gaat in gesprek met de scholen die zich bij de gemeente hebben gemeld en hij heeft telefonisch contact met de directeur van De Troubadour gehad om het eindresultaat mondeling te bespreken. In het bestuursakkoord staat dat er geen nieuwe rotondes met tweerichtingsverkeer worden aangelegd en dat bij het vollediger herinrichten van een rotonde wordt gekeken of het tweerichtingsverkeer kan worden teruggedraaid.

In verband met de opmerking over de vele fietsen in de binnenstad merkt hij op dat er een fietskelder in de Kerkstraat is en een in voorbereiding in het Gasthuiskwartier. Daarnaast is er aandacht voor het juist stallen van fietsen in de openbare ruimte en volgt verscherpt toezicht en handhaving. In antwoord op de vraag van de SP over een onderzoek om de belemmeringen voor het gebruik van het OV te achterhalen geeft hij aan dat mensen tijdens corona niet altijd met het OV konden of wilden reizen en dat het OV-gebruik nog steeds minder is dan voor corona, maar er zijn ongetwijfeld ook andere redenen waarom mensen niet van het OV gebruikmaken. Dit wordt met de provincie besproken en is onderdeel van de mobiliteitsvisie. De heer Dupuis (SP) wil streven naar meer gebruik van het OV dan voor corona en hij denkt dat het goed is om na te vragen waarom mensen het OV niet gebruiken. Hij wil dit onderzoeken, maar misschien is hier al onderzoek naar gedaan. Wethouder Roy Geers weet niet welke onderzoeken er zijn, maar hij is ervan overtuigd dat de provincie en de busmaatschappijen daar wel degelijk onderzoek naar doen en de beschikbare gegevens neemt hij mee in de gesprekken over de nieuwe concessie en bij het bedenken van nieuwe campagnes om mensen te stimuleren om minder met de auto te reizen.

Het koersdocument van de omgevingsvisie heeft digitaal ter inzage gelegen en daar zijn veel reacties op gekomen. 10.000 reacties van inwoners stonden aan de basis van het koersdocument en de gebiedsvisies en in het traject naar de omgevingsvisie is er continu participatie. Er is al gesproken met stakeholders in verschillende deelgebieden en de bewoners komen nog aan het woord. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt hoe inwoners die minder digitaal zijn hierop worden aangesloten zodat het echt een document van alle inwoners wordt. Wethouder Roy Geers kan niet garanderen dat er een fysieke bijeenkomst komt. Er wordt wel met veel belangenorganisaties en bewonersraden gesproken en die input wordt meegenomen, waardoor er een hele breed beeld ontstaat. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of via wijk- en buurtcentra ook de inwoners zelf worden benaderd. Wethouder Roy Geers gaat kijken welke mogelijkheden er hiertoe zijn. Het college was vorige week op een bijeenkomst in Vinkel en dat is ook in Nuland gebeurd en daarmee is ook van privépersonen heel veel informatie opgehaald. Tweede termijn De heer Van Silfhout (Volt) merkt dat vaak een klein deel uit zijn verhaal over flexwoningen werd gehaald en volledig uit zijn verband werd getrokken waarmee het idee werd afgeserveerd zonder op het idee zelf in te gaan. Dat demotiveert hem.

Hij schetste wat de heer Nijboer in de Tweede Kamer probeerde te doen om te laten zien dat ook naar de geluiden van het woonprotest kan worden geluisterd, maar daar werd niet op ingegaan zoals dat bij zijn eerdere pogingen ook niet gebeurde. 22

De heer Dupuis (SP) begrijpt dat de wethouder ervan uitgaat dat er wel onderzoeken naar het OV zijn gedaan en dat die worden meegenomen, maar dat de gemeente dit niet duidelijk inzichtelijk heeft. Het is belangrijk dat dit inzicht er wel komt omdat OV een belangrijke optie in de mobiliteit is. Hij begrijpt dat de promotie en de bedrijvigheid zelf bij de commissie Bedrijvigheid horen, maar dit heeft veel impact op de woonachterstand en de verkeersdruk en hij wil weten of de wethouders die daarover gaan die risico's ook zien en of ze daarover met elkaar in gesprek zijn. Mevrouw Korver (GroenLinks) is blij met de reactie van de wethouder op de ambities met betrekking tot klimaatneutraal bouwen, maar nog niet blij genoeg omdat er veel meer kan en daarom heeft GroenLinks samen met de PvdD een discussienotitie ingediend die in de commissie Bedrijvigheid wordt besproken. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) roept haar collega's op nog eens na te denken over de combinatie van aan de ene kan auto's en aan de andere kant, fietsers, veiligheid, scholen et cetera. Het faciliteren asfalt en auto's gaat niet samen met het faciliteren van de veiligheid van kinderen bij scholen, fietspaden en schone lucht en dat betekent dat er een keuze moet worden gemaakt. De voorstellen worden als bespreekstuk doorgeleid naar de raadsvergadering. 8.

Opnemen vervanging Tolbruggarage in de verkenningsfase Structuurfonds De heer Dupuis (SP) merkt op dat de Tolbruggarage niet veel wordt gebruikt en dat verplaatsing naar De Bossche Stadsdelta een aantrekkende werking voor dat gebied kan hebben. Hij vindt het verstandiger deze parkeergarage naar Orthenpoort te verplaatsen. Hij wil de Citadelpoort en het Citadelhofje behouden en bovendien zou verplaatsing naar dit gebied leiden tot meer verkeer bij de Citadelpoort terwijl het verkeer bij verplaatsing naar de Orthenpoort wat meer naar buiten wordt gedrukt en zijn er mogelijkheden om de garage beter op de doorstroomassen aan te sluiten als de Vogelstraat toch wordt doorgetrokken. Hij vraagt of dit een optie is. Wethouder Roy Geers zegt dat er naast de verplaatsing van de Tolbruggarage een mobiliteitshub wordt gerealiseerd. Het college kijkt nadrukkelijk naar de Citadelpoort in combinatie met de functies die daar komen, de nabijheid van de binnenstad en van de huidige parkeergarage. De heer Dupuis (SP) overweegt met een motie te komen. Dit voorstel wordt als hamerstuk doorgeleid naar de raadsvergadering.

Overige onderwerpen ter bespreking 10.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen.

11.

Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.47 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 20 juni 2023. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, F.J. van Haren

23