Verslag Commissie Bestuur 28-08-2025 concept

Commissie BESTUUR Conceptverslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

28 augustus 2025 Raadzaal

Collegeleden:

J. Kouwenberg mr. drs. R. van der Meer B. El Amraoui, J.J.E.L. van Creij, J.J.M. Gersjes, A.W.J.A. van Hattem LLB, A. Hernández, F. Hoekstra-Wittebol, J.A.B. Huibers, drs. P.E. Kagie, M.A.J.T. Korver-van Weegberg, mr. drs. R. Lipman, B.F.C. Roovers, E. Samshuijzen, J.P.M. Welten-van Doremalen drs. J.M.L.N. Mikkers, mr. M.A.B. van der Sloot

Afwezig:

drs. J. Hendrickx, P.M. van der Krabben, A.C. van Silfhout

Verslaglegging:

J. Beaumont, DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en verwelkomt alle aanwezigen. Bericht van verhindering is ontvangen van de heren Van der Krabben en Silfhout en mevrouw Hendrickx.

2.

Vaststellen van de agenda De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) stelt voor de agendapunten 7 Themajaar 2029: Oormerken reserves themajaren citymarketing en 8 Discussienotitie Ambitieniveau themajaar 2029 gezamenlijk te behandelen aangezien deze twee onderwerpen veel raakvlakken hebben. De voorzitter constateert dat de commissie hiermee instemt. Dit gezamenlijke onderwerp wordt als raadsvoorstel geagendeerd. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de commissie Bestuur van 19 juni 2025 Het verslag van de commissie Bestuur van 19 juni 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Vaststellen van de lijst van toezeggingen en lijst openstaande moties De voorzitter zegt dat het college voorstelt moties 15 Ontbindende samenwerkingsovereenkomst met COA, 16 Openbaarheidsverantwoording, 17 Campagne voor afvalboetes en 19 Aansluiten bij oproep kabinet inzake oorlogsmisdaden in Gaza als afgedaan te beschouwen. De heer Van Hattem (PVV) heeft de definitieve stukken van de samenwerkingsovereenkomst met het COA nog steeds niet gezien. Hij wil die eerst ontvangen voordat motie 15 als afgedaan wordt beschouwd. Ten aanzien van motie 16 is er deze week een brief aangeboden waar hij eerst goed naar wil kijken voordat die motie als afgedaan wordt beschouwd. Mevrouw Hoekstra (PvdA) meent dat de afspraak is dat dit soort zaken schriftelijk wordt aangegeven en niet ter vergadering. De voorzitter heeft begrepen dat er altijd de mogelijkheid is dit soort zaken in de vergadering aan te geven. Mevrouw Hoekstra (PvdA) vindt dat verbazingwekkend want eerder maakte een voorzitter in een commissie de opmerking dat dat niet de bedoeling was. Hier moet consequent in de commissies mee omgegaan worden. 1

De voorzitter neemt dit punt mee. Portefeuillehouder Mikkers heeft geen moeite met de brief over de Woo. De commissie gaat erover of een motie afgedaan kan worden of niet. Hij zou een voorstel doen waar de commissie op kon reflecteren. Dat dient voor april 2026 want dan moet de jaarrekening vastgesteld worden en daar staat dit in. Het punt van de samenwerkingsovereenkomst geeft hij door aan wethouder Slikker. De voorzitter zegt dat genoemde moties aangehouden worden. De lijst met toezeggingen en de lijst met openstaande moties worden zoals besproken vastgesteld. 5.

Werkplanning De werkplanning wordt overeenkomstig vastgesteld.

Raadsvoorstellen 6.

9e Wijziging Algemene Plaatselijke Verordening 2016 De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) onderstreept de aanpassing ten aanzien van art.2.8a om boa’s ruimte te geven om te kunnen handhaven. De wijziging in art.2.39: in de toelichting wordt ernaar verwezen dat er eerst een APV-wijziging nodig is zoals de gemeente Zaanstad heeft opgenomen ten aanzien van een vergunningsplicht voor dakdekkers. Deze titel wordt nu opgenomen in de APV. Wat zijn de vervolgstappen naar aanleiding van deze wijziging? Mevrouw Welten (VVD) zegt dat de wijzigingen voortkomen uit de implementatie van de Omgevingswet dus deze zijn deels technisch van aard. Over de aanpassingen die niet technisch van aard zijn, is zij enthousiast. Er komen meer mogelijkheden om de veiligheid in de stad te verhogen en de boa’s krijgen daartoe ook middelen om zich te verdedigen. Daarnaast kunnen overlastgevende straatmuzikanten aangepakt worden en het gebiedsverbod wordt verlengd. Ook rond voetbalwedstrijden worden de tijden verlengd en gevaarlijke voorwerpen kunnen worden ingenomen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) is het eens met de aanpassing inzake straatmuzikanten maar er worden geen argumenten aangedragen op basis waarvan een straatmuzikant geweigerd kan worden. Die eisen moeten nog vastgesteld worden en dat is raar. De heer Van Hattem (PVV) heeft met belangstelling gekeken naar de wijzigingsvoorstellen.

Een aantal is zeer terecht, zoals ten aanzien van de messen- en steekwapens. Enkele andere behoeven aandacht zoals de aanpassing inzake straatmuzikanten. In sommige gemeenten moeten straatmuzikanten eerst hun muziek laten toetsen op kwaliteit; kan dat hier ook verwacht worden? Waarom is er geen bedelverbod in de APV opgenomen? De afgelopen tijd is te zien dat beroepsbedelaars met busjes worden afgezet in het centrum van Den Bosch en hun inkomsten moeten afdragen. Hij stelt voor dit verbod alsnog op te nemen, middels een amendement op dit voorstel. Gebiedsontzeggingen: goed dat dit is opgenomen maar er staat bij dat dit een van de grondslagen is voor een gebiedsverbod. Welke zijn er nog meer nodig om dit effectief in te kunnen zetten? Hem bereiken signalen dat de overlastgevende groep zich verplaatst naar het Prins Hendrikpark; kan daar ook een gebiedsverbod opgelegd worden of zijn daar weer meer grondslagen voor nodig? Mevrouw Hernández (50PLUS) kan instemmen met deze 9e wijziging. Art. 2.8a en art. 2.18 helpen om incidenten te voorkomen en maken de stad veiliger. Het gebiedsverbod geeft ruimte om effectief op te treden bij verstoringen. Straatmuzikanten zijn welkom maar zij moeten de regels kennen. De gemeente moet sterker optreden bij ondermijning. Deze aanpassing ten aanzien van de vergunningsplicht is heel verstandig mits zorgvuldig toegepast om ondernemers niet 2

onnodig te belasten. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) sluit zich aan bij de PVV inzake de beroepsbedelaars en is van mening dat dit hier ook moet worden opgenomen. Welke rol is weggelegd voor de politie en welke voor de boa’s? Heeft de gemeente voldoende capaciteit om die rol uit te voeren? Reactie college Portefeuillehouder Mikkers zegt ten aanzien van de straatmuzikanten dat de aanpak nooit op de aard van de muziek zal zijn. Er moet gekeken worden naar overlastgevende situaties. Vorig jaar is iemand aangehouden die wel veertig keer per dag hetzelfde liedje zong bij dezelfde winkel en dat is vervelend. De richtlijn moet zodanig opgesteld worden dat er flexibiliteit is voor de boa’s en politie om te bezien of een straatmuzikant aangehouden kan worden. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat er willekeur zou kunnen optreden. Portefeuillehouder Mikkers vindt dat de handhavers de ruimte moeten krijgen om in te kunnen spelen op een situatie die ook echt overlastgevend is. Op basis van dit artikel kunnen zij optreden tegen straatmuzikanten. Het doel van de APV is om het gesprek aan te gaan. Art. 2.39: dit is een belangrijk artikel. Er zal een stevige aanleiding moeten zijn om dit te kunnen doen. Het verschil tussen een Bossche ondernemer en een ondernemer die toevallig uit Vught komt, moet duidelijk zijn.

Het artikel geeft een handvat maar het is niet zo dat er morgen een lijst komt met vijf branches waar dit toegepast wordt. Er is een aantal keren in deze raad gesproken over het bedelverbod. Mochten er zaken gebeuren die niet wenselijk zijn dan is er de mogelijkheid een gebiedsverbod in te stellen los van de aard van de activiteit. Dat is ook al een aantal malen gebeurd. De APV is maar een klein middel om busjes met bedelaars aan te pakken. Belangrijker is een dergelijke groep een keer op te pakken en over dergelijke groepen informatie uit te wisselen met andere gemeenten. Art. 2.1 uit de APV geeft hier voldoende mogelijkheden voor. Bij een specifiek bedelverbod moet specifiek vastgesteld worden dat het bedelen is. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat een gebiedsverbod een verstrekkender middel is dan een algemene bepaling van een bedelverbod. Net als bij de straatmuzikant zou ook bij een bedelaar kunnen gelden: als er echt overlast is, kan er opgetreden worden. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat Art. 2.1 de middelen geeft om die situaties aan te pakken. De vraag was altijd of bedelen an sich een probleem is of de situatie en de context daar omheen. Er zijn voldoende middelen om dat aan te pakken. Dit zijn wel groepen die stevig aangepakt moeten worden.

De handhaafcapaciteit is sterk gegroeid in de gemeente, zowel qua politie als qua boa’s, maar de vraag is of het ooit genoeg is. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) maakt zich zorgen over de capaciteit van de boa’s en de vele taken die zij hebben en over moeten nemen van de politie. Er moeten prioriteiten gesteld worden; daar schort het aan. Er moet capaciteit bij, vindt hij, is de portefeuillehouder dat met hem eens? Portefeuillehouder Mikkers zegt dat de boa geen taken overneemt van de politie. De politie wordt betaald door de rijksoverheid en het kan niet zo zijn dat de rijksoverheid zaken over de schutting gooit. De boa’s zijn minder beschermd en minder bevoegd dan een politiefunctionaris. De boa’s houden zich bezig met de leefbaarheid en zorgvuldigheid inzake de regels. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat de boa’s voormalige politietaken uitvoeren. De vraag is of de capaciteit wel in balans is. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat alle raadsleden uitgenodigd waren met de boa’s op stap te gaan. Zij pakken extra taken op die de samenleving graag wil en die vroeger niet door de politie maar door de buurman werden gedaan. Buren durven elkaar niet meer aan te spreken.

3

Mevrouw Hernández (50PLUS) zegt dat er ooit een campagne is geweest om wapens naar de politie te brengen. Is dat iets om over na te denken? Portefeuillehouder Mikkers zegt dat in de driehoek is besproken die campagne van drie jaar geleden weer een keer te houden. Het gaat hier echter om werktuigen die bijvoorbeeld in een auto liggen en die gebruikt kunnen worden als wapen. De heer Van Hattem (PVV) herhaalt zijn vraag over de verplaatsing naar het Prins Hendrikpark. De grondslag voor de aanpak van een straatmuzikant komt niet terug in het voorstel. In de tekst komt het criterium overlastgevend bijvoorbeeld niet terug. Een stukje mooi erfgoed als een draaiorgel, moet dat als overlast worden gezien? Of een gebiedsoproep van een moskee, kan dat ook als overlast worden gezien? Waarom worden die niet in de APV genoemd? Portefeuillehouder Mikkers meent dat het over straatmuzikanten ging en er is nu geen titel om daarop in te grijpen. Bij gebiedsverboden kan gedacht worden aan iemand die op vrijdagavond na het uitgaan overlast geeft en die zijn roes te laten uitslapen. Die dag is hij dan uit het centrum geweerd. De bedoeling is dat zo iemand wat langer uit het centrum geweerd kan worden. Een gebiedsverbod zoals nu aan een groep is opgelegd, daarvoor is het nodig om de driehoek te horen want zowel politie als OM moeten daar vervolg op geven.

De heer Van Hattem (PVV) begrijpt dat dit alleen op individuele gevallen is gericht en niet op groepen. Dat kan nog wel in combinatie met een samenscholingsverbod worden gedaan? Portefeuillehouder Mikkers zegt dat een gebiedsverbod altijd individueel is. In dit geval hebben 27 mensen individueel een gebiedsverbod gekregen. Het is niet zo dat de groep zich verplaatst heeft naar het Prins Hendrikpark, dat is een andere groep. Tweede termijn De heer Van Hattem (PVV) overweegt toch met een amendement te komen inzake het bedelverbod. Gelet op de discussie zojuist overweegt hij ook met een amendement te komen om gebedsoproepen te beperken in de APV. De voorzitter constateert dat dit voorstel als licht bespreekstuk naar de raadsvergadering wordt doorgeleid. 7. 8.

Themajaar 2029: Oormerken reserves themajaren citymarketing Discussienotitie Ambitieniveau themajaar 2029 Mevrouw Samshuijzen (PvdD) begrijpt dat het college stilstaat bij het 400-jarig bestaan van de stad. Daarbij mag niet vergeten worden dat dat met belastinggeld gebeurt en dat echt bijdraagt aan mens, dier en planeet. In de notitie wordt over miljoenen gesproken terwijl de gemeente tegelijkertijd wordt geconfronteerd met gezinnen die niet rond kunnen komen, jongeren zonder woning en een klimaatcrisis. Miljoenen uittrekken voor grootschalige evenementen kan dan niet zomaar. Zij denkt aan een kleinschaligere herdenking en viering. Voorkomen moet worden dat duurzaamheid een loze kreet is. Er staat nu in het voorstel dat duurzaamheid een integraal thema zal zijn maar er zijn geen concrete afspraken en dat is onvoldoende. Zij stelt voor die paragraaf te concretiseren. Hier komt zij in tweede termijn op terug. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat de viering van hem wel een bepaalde ambitie mag hebben met een gulden middenweg. Er zijn drie scenario’s uitgewerkt. Er is een vergelijking met Vuelta, de Spanjaarden zijn hier eigenlijk ook bij betrokken. Het bedrag van € 2 miljoen tot € 3 miljoen en de spaarpot die hiervoor genoemd wordt, is voor hem akkoord. Wellicht komt er ook een bijdrage van andere overheden of misschien wel Spanje.

Veel vrijwilligers zijn er al jaren mee bezig om dit groots voor te bereiden. Mevrouw Welten (VVD) heeft in juni 2024 een motie ingediend om juist in te gaan zetten op het 400-jarig beleg dus zij is hier positief over. Ten aanzien van de blijvende effecten zou zij het 4

vierde punt graag als economische duurzaamheid willen zien. Het doel van de viering ontbreekt in de visie. Is het doel samen in Den Bosch feest te vieren of wil Den Bosch de stad nationaal en internationaal op de kaart zetten? Dat kan een boost zijn voor een duurzaam economisch effect. Het antwoord op die vraag is bepalend voor het ambitieniveau dat bepaald wordt. Het duurzame effect van het Jeroen Boschjaar was zeer beperkt en het zou goed zijn de oorzaak daarvan te weten. Zij zal een motie indienen om daar inzicht in te krijgen. Door te kiezen voor het hoogste ambitieniveau wordt de stad optimaal gepromoot maar dat vraagt ook om risico’s te nemen. Zij denkt eerder aan een hoog dan een laag ambitieniveau maar dat inzicht is niet onbelangrijk. De heer Roovers (SP) zegt dat 14 september 1629 de belangrijkste datum in de Bossche geschiedenis is. Het is belangrijk dat je als gemeenschap een collectief geheugen hebt en investeert in kennis van je eigen geschiedenis. Daar mag je ambitieus in zijn maar dan moet wel iedereen hier hetzelfde verstaan onder ambitie. In de notitie van het college staat vooral: Den Bosch in de landelijke media terecht laten komen. Als Den Bosch hier geld aan uitgeeft dan zou dat eerst naar de Bossche inwoners moeten gaan en naar educatie op de Bossche scholen. Dat hoeft niet per se duur te zijn.

Hij wil eerst goede plannen hiervoor zien die hij vervolgens zal toetsen. Den Bosch is inderdaad niet de enige stad die hierbij betrokken is geweest en er mag best gekeken worden naar de nationale overheid als opvolger van de Staten-Generaal die het ooit een goed idee vond om Den Bosch in te lijven en 400 jaar koloniale bezetting is begonnen in Brabant. Dit zou ook als een vorm van herstelbetaling geframed kunnen worden. Er is nog één schilderij van Jeroen Bosch in Nederland en dat hangt in het Museum Boijmans Van Beuningen dat tot 2030 gerenoveerd wordt. Hoe symbolisch mooi zou het zijn als met het Gewest Holland tot overeenstemming gekomen kan worden dat het totdat dat schilderij weer in het Boijmans Van Beuningen wordt gehangen, in het Noordbrabants Museum terugkomt. Hij bedoelt dit half ludiek maar is benieuwd wat de wethouder hiervan vindt. De heer Huibers (Rosmalens Belang) sluit aan bij de woorden van de VVD. Dit moment moet goed op de kaart gezet worden, zowel lokaal als landelijk. Ook sluit hij aan bij de heer Roovers: hier zou zowel een educatief programma onder moeten liggen alsook een commercieel goed programma voor de stad. De financiële paragraaf bij de ambitieniveaus 2 en 3 zou duidelijker moeten om het juiste besluit te kunnen nemen.

De heer Van Hattem (PVV) zegt dat in de literatuur veel gesproken werd over de reductie van Den Bosch, het terugbrengen van Den Bosch onder de Unie van Utrecht. Los van het historische aspect is hij het ermee eens dat Spanje misschien ook mee kan betalen. De Koning van Spanje noemt zich immers nog altijd Hertog van Brabant en hij mag ook wel eens iets tegenover die titel stellen. In dit stuk wordt nadrukkelijk gesproken over festival; dat lijkt op een eenmalig feestje. Het lijkt hem goed iets neer te zetten dat bijdraagt aan de collectieve bewustwording en ook voor langere tijd. De suggestie van de SP om het schilderij hierheen te halen, vindt hij leuk. Het Vestingmuseum is een heel leuk museum met veel mooie verhalen maar met weinig authentieke objecten om tentoon te stellen. Als er veel in depots ligt bij andere musea in het land dan is het leuk die hier tentoon te stellen en het verhaal van 1629 hier te laten zien. Als geinvesteerd wordt in restauratie en presentatie van de Bossche monumenten dan is dat ook voor langere tijd. In Groenlo wordt elk jaar de Slag om Grolle uit de Tachtigjarige Oorlog nagespeeld en dat is een fantastisch evenement. Zoiets zou hier ook kunnen. De heer El Amraoui (PvdA) is voor het voorstel en sluit aan bij het verzoek van herstelbetaling van de SP. Het gaat hier om meer dan alleen een historische duiding of herdenking.

Dat geeft kans op het versterken van de maatschappelijke betrokkenheid, regionale samenwerking en de samenwerking van de economische en culturele partijen. Het vraagt ook om een stellingname inzake de ambitie. De ambitieniveaus 2 en 3 spreken hem zeer aan. Die bieden de mogelijkheid om grootstedelijk, regionaal en zelfs landelijk impact te hebben en voor de inwoners om die maatschappelijke meerwaarde te realiseren. Tegelijkertijd vindt hij dat een concretere uitwerking van de ambitieniveaus nodig is om een kostenafweging te kunnen maken. Hoe bouwt Den Bosch na 2029 blijvend aan de kennis en het netwerk en voorzieningen die daaruit 5

voortvloeien? Dit 400-jarig jubileum kan aangegrepen worden om deze blijvende positie en positieve impact te realiseren en dat ook prudent wordt omgegaan met de algemene middelen. Complimenten voor het perspectief dat de SP aangaf, namelijk de andere zijde van de geschiedschrijving en de katholieken en minderheden in Den Bosch. Voor hen was het geen bevrijding maar een bezetting van een andere macht in hun stad. Hoe wordt daar aandacht aan besteed tijdens de herdenking? Mevrouw Lipman (CDA) verwijst naar de vraag van D66 welke lessen hieruit getrokken worden. Wat haar betreft wordt dit doorgetrokken naar 850 jaar ’s-Hertogenbosch in 2035. Zij proeft dat andere partijen ook ambities neer willen leggen. In een tijd van politieke onzekerheid en toenemende maatschappelijke onrust is het van belang dat de gemeente een rol pakt op bijvoorbeeld als plek op het gebied van verbinding, reflectie en vooruitgang. Die potentie heeft Den Bosch. Ten tijde van de bezetting was er sprake van onderdrukking en menselijk leed maar het was ook het begin van een nieuw hoofdstuk. Den Bosch toonde veerkracht en groeide uit tot een stad met karakter. Die veerkracht is opnieuw nodig en daar plakt zij een groot ambitieniveau op. De gemeente kan daarmee opnieuw op de kaart gezet worden. Den Bosch heeft eerder met de Vuelta of het Jeroen Boschjaar laten zien die rol te kunnen uitdragen.

Zij meent dat in 2029 de geschiedenis geactualiseerd moet worden, van belegering naar weerbaarheid en van bezetting naar gemeenschapszin. Veel partijen willen meewerken, verbinden en bijdragen. Mevrouw Hernández (50PLUS) ziet de waarde van deze viering in. Dit zal generaties verbinden en zal ruimte geven aan reflectie op de gezamenlijke geschiedenis. De middelen moeten verstandig ingezet worden. Het ambitieniveau moet zorgvuldig en realistisch vastgesteld worden. Het is belangrijk dat scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties hier actief bij betrokken worden. Zij verwacht dat omliggende gemeenten, de provincie, het rijk en (waarom ook niet) Spanje een bijdrage leveren. Met deze kanttekeningen kan zij instemmen met het oormerken van deze reserve. Mevrouw Hoekstra (PvdA) spreekt mede namens GroenLinks. Zij heeft geworsteld met dit voorstel. Het is van enorme waarde dat deze gebeurtenis herdacht en gevierd wordt, en hier zou ambitieus mee omgegaan moeten worden. Anderzijds gaat het wel om maatschappelijk geld en er is nogal wat aan de hand in de samenleving. Dit zou alleen gedaan moeten worden als er een stevige ambitie onder gelegd wordt want dan kan er een succes van gemaakt worden en zal het effect duurzaam zijn.

Het moet wel een viering zijn voor iedereen, met een educatieve waarde, door het bereiken van groepen in de samenleving die normaliter niet op historische gebeurtenissen afkomen of zich daar niet mee verbonden voelen omdat zij het verhaal niet kennen. Het moet een feest van alle Bosschenaren worden. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vindt dat dit gebeuren gevierd kan worden maar dan moeten de omliggende kernen en de provincie ook met middelen komen. Het moet een feest voor de Bosschenaren zijn en die moeten daar ook iets van terugzien. Niet te hoog insteken, ambitieniveau 1 vindt hij al mooi. Het Jeroen Boschjaar heeft niet de duurzaamheid opgeleverd die het eigenlijk zou moeten hebben. Hij zou het binnen de provincie houden dus met Den Bosch en omliggende gemeenten. Die landelijke aandacht komt vanzelf wel als Den Bosch het goed insteekt. Enquêteer de Bosschenaar over wat hij vindt en wil met de viering. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) zegt dat in 2019 het convenant Linie 1629 is aangegaan met de gemeenten Heusden, Vught en Gestel. Daar is werk van gemaakt. Het ging om meer: het verhaal over de Linie 1629 is niet alleen een verhaal over vriend en vijand maar ook over godsdienstvrijheid en vormen van fundamentalisme. Het jaar 2029 dient aangepakt te worden om scherp te markeren, ook die problematiek, vooral met alle inwoners.

Als er half werk van gemaakt wordt, moet het niet worden gedaan. Er zou op ambitieniveau hoog ingezet moeten worden. Hij hoort graag of dit college en dat van de andere gemeenten daar ook voor willen gaan. Reactie college 6

Wethouder Van der Sloot zegt dat als het over geschiedenis en collectief geheugen gaat in deze zaal dan doet dat wel iets. Het jaar 1629 is een ankerpunt geweest voor de stad en ook voor het land. Het raadsvoorstel over de reserve voor themajaren: dit stond in het bestuursakkoord en dit geld was er al en wordt nu hieraan gelinkt. Het tweede voorstel is bedoeld om bij de leden op te halen hoe zij denken over de viering. Zij hoort graag of de commissie nog zaken mist bij de uitgangspunten. Dit dient in een nieuwe bestuursperiode opgepakt te worden en dit is een eerste stap richting 2029. Er zijn inderdaad heel veel vrijwilligers met dit thema bezig, ook vanuit de culturele sector. Er zijn zelfs sportevenementen die zich hierop willen richten, er zijn boeken, lezingen, onderzoeken, musicals etc. Wat nu nodig is, is een eerste start zodat met die partijen in gesprek kan worden gegaan om te bezien wat past en wat niet. Het college heeft een aantal uitgangspunten opgenomen: maatschappelijk effect, activeren van inwoners, het bereik. Zij hoort verschillende opties: Spanje erbij betrekken, doe het binnen de grenzen van de stad of regio. Het is goed dat soort opties met elkaar te bespreken. Ook hoort zij over duurzame nalatenschap. Zij verwacht niet dat dit een Jeroen Boschjaar wordt dat € 27 miljoen kost. Dit is niet het onderwerp om er zo’n gigantisch jaar tegenaan te zetten.

Dat betekent niet dat al die andere zaken niet kunnen. Het Jeroen Boschjaar was een icoon en daar kan ook van geleerd worden. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat er ook dingen achterblijven en dat het niet een eenmalige investering is. Zij hoort ook de optie om educatie als uitgangspunt toe te voegen, dat vindt zij een mooi punt. Ook het uitgangspunt commerciële meerwaarde voor de stad staat er niet in; ook dat is een mogelijkheid. Herstelbetaling: dat is een prachtig idee en als Den Bosch daar iets mee wil doen dan moet daar vroeg mee gestart worden. Zij hoort ook over veerkracht en wat zo’n groot event heeft gedaan. Wat toen gebeurde, gebeurt nu ook maar op andere manieren; de historie herhaalt zich. Het tastbaar maken is ook belangrijk. Dat kan in monumenten of objecten en bekeken wordt hoe dit op een goede manier gerealiseerd kan worden. Duurzaamheid is ook een aandachtspunt dat toegevoegd zou kunnen worden. Mevrouw Welten (VVD) leest dat op voorhand het aantal mede-investeerders als gering wordt gezien. Zijn er al partijen benaderd zoals de provincie of het bedrijfsleven? Wethouder Van der Sloot is al langer met de provincie in gesprek over wat er gedaan zou kunnen worden. Dat heeft al geleid tot een aantal zichtbare zaken. Eerst moeten we weten wat we willen en pas dan kunnen we anderen vragen.

Veel ondernemers zijn al actief geweest in evenementen en toneelstukken hierover. Er moet veel meer uitgewerkt worden maar het college wil de raad niet te laat overal bij betrekken. Het is beter vroegtijdig het gesprek aan te gaan voordat er een kant-en-klaar voorstel wordt voorgelegd. Mevrouw Hoekstra (PvdA) vraagt hoe groepen die hier niet zo vanzelfsprekend op aanhaken actief benaderd worden. Wethouder Van der Sloot antwoordt dat dat ook het verschil in scenario’s is en de mate van maatschappelijke betrokkenheid en activering. Educatie kan hier een rol in spelen. Vraag daarbij is hoe je het verleden bij het heden trekt en ook daar moet het gesprek over aangegaan worden. Als je echt mensen er actief bij wil betrekken bijvoorbeeld middels een burgerberaad dan vraagt dat meer inzet. Zij zou het een mooie ambitie vinden om van een van oorsprong historisch moment een maatschappelijk verhaal te maken. Tweede termijn Mevrouw Samshuijzen (PvdD) zegt dat in de duurzaamheidsparagraaf staat beschreven dat dit een integraal thema zal zijn. Dat is dus al het uitgangspunt in tegenstelling tot hetgeen de wethouder aangaf die zei dat dat punt toegevoegd zou kunnen worden. Zij stelt voor hier meer concrete afspraken over te maken. In dit verband noemt zij de RVO, richtlijnen voor duurzame evenementen. Mevrouw Lipman (CDA) vraagt zich af van welk ambitieniveau de PvdD wil uitgaan.

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) denkt dat duurzame elementen vanuit elk ambitieniveau kunnen; 7

dat zijn twee verschillende dingen dus dat ambitieniveau kan klein en lokaal blijven. Zij denkt dat het wel meevalt met de extra kosten als je je richt op verstandig omgaan met energiegebruik en minder wegwerpspullen. Het is verstandig de RVO-richtlijnen te volgen. Het gaat om belastinggeld en dat moet zorgvuldig besteed worden. Het is lastig nu al iets over het raadsvoorstel, over het oormerken van reserves te zeggen omdat nog niet bekend is wat het verder in gaat houden en hoe groot de spaarpot moet worden. Wat zij bijzonder vindt, is de passage over de uiteindelijke ambitie die onderdeel gaat vormen van het bestuursakkoord en een concrete passende financiële vertaling die daarvoor voorgelegd zal worden. Misschien begrijpt zij die passage niet maar het lijkt erop dat al besloten wordt wat er in het nieuwe bestuursakkoord komt te staan. Zij kan zich niet voorstellen dat dat de intentie is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) denkt dat het enthousiasme dat de wethouder uitstraalt ook invloed zal hebben op de verenigingen die betrokken zijn bij dit gebeuren; dat is heel goed. Richting de heer Van Hattem noemt hij de Historische Dag op 7 september 2025 in Emmeloord; ga daar eens kijken. Hij is blij met de houding van de PvdA die zich zorgen maakt over het maatschappelijke geld dat hiervoor gebruikt gaat worden.

De PvdA is blijkbaar wakker geworden want in het Design Museum zit ook maatschappelijk geld. De heer Van Hattem (PVV) vindt de suggestie van de heer Van Creij een goede. De wethouder is zo enthousiast dat alle voorstellen ongeveer omarmd worden; dan kan het nog alle kanten op. Er moet meer concreetheid komen zodat de raad kan toetsen welke kant het op zou moeten gaan. Als alle duurzaamheidsaspecten meegenomen moeten worden zoals de PvdD oppert dan houdt hij zijn hart vast; dat hoeft absoluut niet van de PVV. Wel is het belangrijk de initiatieven uit de bevolking te omarmen en daarop voort te bouwen. Dan hoeft het ook niet heel veel geld te kosten want de basis en het enthousiasme ligt er al. Hij wil ervoor waken dat het een subsidiefeestje wordt en allerlei regelingen en projecten worden opgetuigd waar eenmalig iets uit voortkomt. Het moet voortbouwen op wat er al is. Niemand zit te wachten op allerlei moralistische verhalen bij dit evenement. Voorkomen moet worden dat een tiende penning van de bevolking geheven moet worden om dit te kunnen organiseren. Investeer in zaken die geld op kunnen leveren en voor de langere termijn behouden kunnen worden zoals de restauratie van monumenten. Heusden heeft daar voor de langere termijn profijt van en er zijn veel meer plaatsen die hiermee hun toeristische profiel versterken.

De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat middels de motie Beleg 2026 een rol is belegd bij Den Bosch Partners. Hij meent dat rekening moet worden gehouden met de evaluatie in 2026 van Den Bosch Partners. Als zij allerlei activiteiten ontplooien richting dit evenement dat moet wel het risico daarbij bezien worden als straks wordt gezegd: het is niet langer wenselijk met Den Bosch Partners verder te gaan. Mevrouw Hoekstra (PvdA) hoopt dat de raad voor een ambitieniveau kiest waarbij de maatschappelijke waarde geborgd is want dat is volgens haar de belangrijkste meerwaarde. Richting de heer Van Creij zegt zij dat zij groot voorstander is van investeren van maatschappelijk geld in andere dingen die toekomstproof zijn. Ook het afschaffen van de hondenbelasting is een brede kostenpost voor alle Bosschenaren want die gaan dan meebetalen aan de voorzieningen. Mevrouw Hernández (50PLUS) meent dat het belangrijkste punt is wat aan de kinderen wordt meegegeven. De studenten moeten zich bewust worden van wat er gebeurt. Samen met alle scholen ook in de regio moet dit item meegenomen worden en uitgewerkt. Educatie vindt zij een heel belangrijk punt. Wethouder Van der Sloot hoort dat educatie nogmaals wordt genoemd en dat wordt breed onderstreept. De maatschappelijke meerwaarde onderschrijft zij volledig.

In de komende weken – en specifiek in de herfstvakantie – zal het verhaal van 1629 verteld worden, met een koppeling naar de toekomst. Iedereen wordt daarvoor uitgenodigd. Dat wordt verteld op het stadhuis. Dezelfde soort projectie als indertijd bij de Sint-Jan komt er op het stadhuis. Dat zal de gehele herfstvakantie op verschillende momenten plaatsvinden. Er is voor 8

gekozen om het daar te doen omdat dat voor iedereen toegankelijk is zonder dat iemand een kaartje hoeft te kopen. Het is ook geschikt voor kinderen. Zodoende kan het verhaal laagdrempelig bij de mensen komen. Daarnaast komt er in de herfstvakantie (op de woensdag) een samenkomst van alle mensen die hier al mee bezig zijn waarin het verhaal uitgediept zal worden. Je wilt groepen juist niet uit elkaar drijven maar meer met elkaar verbinden, ook dat gaat gebeuren. De opdracht in dit bestuursakkoord was: zet de eerste stappen om te komen tot dat themajaar. Er is al langer geld gespaard voor dat themajaar. Er komt een projectorganisatie die ervoor zorgt dat mensen op een goede manier begeleid worden. Hoe de daadwerkelijke inkleding wordt, dat zal niet meer in deze periode bepaald worden. Dat is aan de nieuwe raad. Als een nieuw college iets hierover wil opnemen in het bestuursakkoord dan is het wel fijn dat er al iets ligt. Toeristisch perspectief: ook dit punt zou meegenomen kunnen worden. Den Bosch heeft ook een toeristische visie dus bekeken moet worden hoe dit daarin past. Ten aanzien van duurzaamheid zegt zij dat als er evenementen georganiseerd worden daar de regels die afgesproken zijn bij gehanteerd worden. Het 1629-verhaal heeft veel van doen met water en een component die aan de wateropgave gekoppeld zou kunnen worden.

Zij dankt de commissie voor de input vandaag; dat geeft veel hoop voor de toekomst. Den Bosch Partners is hierbij betrokken. Als uit de evaluatie blijkt dat dat verandert of er een andere partij komt dan is die partij betrokken. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat het helemaal niet zeker is of een andere partij Den Bosch Partners gaat opvolgen. Hij ziet hier een risico. Wethouder Van der Sloot zegt dat in deze periode aan het jaar 2029 wordt gewerkt met Den Bosch Partners en dat is naar tevredenheid. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt waarom het voorstel om het geld te oormerken nu wordt voorgelegd. De wethouder heeft immers middelen ter beschikking voor de uitvoering nu. Wethouder Van der Sloot zegt dat begonnen moet worden met voorstellen maken en mensen vragen wat zij willen. Er moet naartoe gewerkt worden en daar is juist ook zo’n reserve voor. Als daar niet in deze periode mee wordt begonnen dan wordt er veel tijd verloren. De voorzitter maakt een ronde langs de partijen. Mevrouw Welten (VVD) kondigt twee moties aan onder andere over de economische duurzaamheid. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat als het een B-stuk gaat worden in het debat niet meer op moties gereageerd kan worden en dat vindt hij lastig want hij weet nog niet wat de moties inhouden. Hij wil dat dit een C-stuk wordt.

De heer Roovers (SP) zegt dat het altijd mogelijk is bij de vaststelling van de agenda van een Bstuk een C-stuk te maken. De heer Van Hattem (PVV) heeft gevraagd hier een C-stuk van te maken. De heer Roovers (SP) komt met een motie om educatie mee te nemen als uitgangspunt. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als C-stuk naar de raadsvergadering wordt doorgeleid. Op het raadsstuk komen geen moties, op de discussienotitie wel. Overige agendapunten 9.

Rondvraag en sluiting De heer Van Hattem (PVV) ziet dat de portefeuillehouder niet meer aanwezig is en hij verzoekt 9

zijn vraag aan hem door te spelen. Op de kermis is veel overlast van fietsers en fatbikes. Niet bekend is dat er een fietsverbod geldt op de kermis. De bebording en aanduiding is niet duidelijk. Kan goed gekeken worden naar de wijze waarop het fietsverbod wordt gecommuniceerd? De voorzitter zegt dat deze vraag aan de portefeuillehouder wordt doorgegeven. Hij sluit de vergadering om 21.30 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 25 september 2025.

De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, J. Kouwenberg

10