Uitvoeringsprogramma Detailhandelsvisie-opzet boekje_landscape

's-Hertogenbosch

UITVOERINGSPROGRAMMA DETAILHANDELSVISIE ’S-HERTOGENBOSCH 2023 Samen werken aan kwaliteit juni 2023

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

1

Inleiding Op 29 maart 2023 is de nieuwe detailhandelsvisie ‘Samen werken aan kwaliteit’ voor de gemeente ’s-Hertogenbosch vastgesteld door de raad. Aanvullend op deze visie, is dit uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma biedt uitvoeringsaspecten voor een aantal thema’s, en de daarbij geformuleerde ambities, uit deze visie. Hiermee blijft de visie niet slechts papierwerk maar zorgen we ervoor dat deze ook daadwerkelijk in de praktijk gebracht wordt. Het uitvoeringsprogramma bevat een planning en een begroting. De actielijnen zijn uitgewerkt in een vergelijkbare verdeling, zoals opgenomen in de detailhandelsvisie.

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

2

Uitvoeringsbudget In het Bestuursakkoord (2022) is specifiek aandacht besteed aan en budget vrijgemaakt voor het opwaarderen van de wijkwinkelcentra binnen onze gemeente. Het gaat om een structureel budget vanaf 2024 voor drie jaar van € 150.000,- per jaar. Dit komt boven op het reguliere budget van € 34.500,- voor horeca én detailhandel en eenmalig budget van € 60.000,- voor het jaar 2023. Dit uitvoeringsprogramma heeft betrekking op de inzet van bovenstaand uitvoeringsbudget en is bedoeld om uitvoering te geven aan de detailhandelsvisie voor de komende vier jaar. Onderstaand is per uitvoeringsaspect per ‘deelgebied’, te weten gemeentebrede acties, Brede Binnenstad, stadsdeel- en wijkwinkelcentra,

kernen, en perifiere en solitaire locaties, een begroting opgenomen op basis van bovenstaand budget. Het is een begroting voor de komende vier jaar. De inzet van de gelden is mede afhankelijk van de inzet van ondernemers en vastgoedeigenaren van de winkelgebieden. De begroting is daarmee dan ook niet in beton gegoten, maar geeft een indicatie. Omdat een deel van het reguliere budget eveneens bedoeld is voor horeca gerelateerde activiteiten is niet het volledige budget ‘opgesnoept’, maar gereserveerd voor horeca. De Brede Binnenstad en het centrum van Rosmalen kunnen geen aanspraak maken op bovenstaand uitvoeringsbudget. Zij hebben een apart budget ter uitvoering van het Economisch Perspectief Brede Binnenstad (EPBB) en het Actieplan versterking centrum Rosmalen.

Totaaloverzicht budget wijkwinkelcentra / uitvoering detailhandelsvisie Jaar

Budget

Welk uitvoeringsbudget?

2023

€ 94.500,-

Regulier budget detailhandel, horeca en eenmalig extra budget

2024

€ 184.500,-

Regulier budget detailhandel, horeca en budget wijkwinkelcentra n.a.v. bestuursakkoord

2025

€ 184.500,-

Regulier budget detailhandel, horeca en budget wijkwinkelcentra n.a.v. bestuursakkoord

2026

€ 184.500,-

Regulier budget detailhandel, horeca en budget wijkwinkelcentra n.a.v. bestuursakkoord

Totaal

€ 648.000,-

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

3

Uitvoeringsaspecten en begroting gemeentebreed Gemeentebreed zijn er in de detailhandelsvisie 2023 een aantal ambities en uitgangspunten opgenomen. De hoofdpunten hierin zijn: •

Inzetten op compacte en fijnmazige winkelstructuur met focus op kwaliteit en consumentenbeleving; Terughoudend omgaan met uitbreiding winkelvloeroppervlak. Nieuwe initiatieven zoveel mogelijk binnen de bestaande winkelstructuur; Inspelen op trends en ontwikkelingen, zoals blurring, bezorgdiensten, flitsbezorgers etc.;

• •

• •

Verduurzamen en het stimuleren van duurzaam ondernemen; Digitaliseren ondernemerschap. Stimuleren van het gebruik van data en het stimuleren van datavaardigheden bij het lokale bedrijfsleven.

Dit resulteert in onderstaande concrete uitvoeringaspacten 1t/m10 voor de gehele gemeente, incl. planning en diegene die hiervoor primair aan de lat staat. Voor de uitvoeringsaspecten 1 t/m 10 is voor 2024 € 40.000,- begroot en voor 2025 en 2026 per jaar € 10.000,-. Voor een uitgebreid overzicht van de ambities en visie op de detailhandel, zie hoofdstuk 3 van de detailhandelsvisie.

Actielijn

Omschrijving

Primair aan zet

Planning

1

Optimaliseren winkelstructuur

Nieuwe detailhandelsinitiatieven moeten zoveel mogelijk plaatsvinden binnen de winkelstructuur (zie bijlage IV van de detailhandelsvisie 2023). Eventuele uitbreidingsruimte is alleen mogelijk indien er sprake is van kwaliteitsverbetering – modernisering en hoogstedelijke gebiedsontwikkelingen, zie uitzonderingen in paragraaf 3.1 van de visie. Daarnaast wordt ingezet op het stimuleren van transformatie van bestaande detailhandelsbestemmingen buiten de winkelstructuur.

Vastgoed- eigenaren (kartrekker), gemeente (faciliterend)

Afhankelijk van het aantal aanvragen uit de markt

2

Behoud en voortzetting lokaal ondernemerschap

Lokaal ondernemerschap is een van de kwaliteiten van ’s-Hertogenbosch. Dit willen we zo houden en daarvoor is het belangrijk korte lijntjes met ondernemers te houden (weten wat er speelt en waar de behoefte ligt) en nieuwe ondernemers een warm welkom te heten en wegwijs maken in de mogelijkheden.

DBP1 (kartrekker) gemeente (faciliterend) vastgoed ondernemers

Doorlopend vanaf 2023

3

Blurring

Faciliteren en duidelijkheid scheppen m.b.t. regeling functie-ondersteunende horeca bij detailhandel. Aangescherpte regeling vertalen in een paraplubestemmingsplan.

Gemeente (kartrekker)

Vaststelling eind 2023

4

Bezorg-diensten en flitsbezorgers

Solitaire bezorgbedrijven faciliteren op bedrijventerreinen. Beleidslijn vertalen in een paraplubestemmingsplan.

Gemeente (kartrekker)

Vaststelling eind 2023

5

Aanpassen APV Aanpassen APV m.b.t het bedrijfsmatig stallen van voertuigen, zoals fietsen en scootbedrijfsmatig stallen ers, in de openbare ruimte. voertuigen

Gemeente (kartrekker)

Eind 2023

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

4

6

Campagne ‘koop lokaal’

Kleinere lokale ondernemers vormen een belangrijk onderdeel van het Bossche Gemeente winkellandschap, maar hebben vaak minder budget en mogelijkheden om zichzelf te (kartrekker) i.s.m. DBP en profileren en op te boksen tegen grote ketens en online (massa)consumptie. Dit terwijl ondernemers lokale consumptie gunstiger is voor zowel de regionale economie en werkgelegenheid als voor het milieu. Om consumenten te stimuleren om meer lokaal te kopen (met name gericht op het behouden van het voorzieningenniveau in de kern), lanceren we een campagne die dit onder de aandacht brengt.

Start campagne medio 2024

7

Duurzaam ondernemen

Voor toekomstbestendigheid van winkels is duurzaamheid essentieel. Ter bevordering van verduurzaming van zowel panden als ondernemingen, waaronder winkels en winkelpanden, is onlangs een energieloket opgericht. Het energieloket voorziet in het verschaffen van informatie en advies richting vastgoedeigenaren en ondernemers. Uiteindelijk ligt de realisatie hiervan wel bij de vastgoedeigenaren en ondernemers zelf.

Vastgoed en ondernemers (kartrekkers), DBP (aanjagers), Gemeente (faciliterend)

Energieloket 2023 opgeleverd

8

Digitalisering retail onder-nemingen

Er worden verschillende handvaten voor digitalisering aangeboden vanuit het rijk, waaronder subsidie en advies voor ondernemers m.b.t. digitalisering van hun onderneming. Als gemeente brengen we deze mogelijkheden reeds onder de aandacht bij onze ondernemers. Daarnaast biedt het MKB-datalab ondernemers een mogelijkheid om door middel van data hun onderneming te digitaliseren en bedrijfsvoering te optimaliseren. De insteek is dat DBP hierin een meer kartrekkers rol vervult.

DBP (kartrekker) MKB-datalab – gemeente (faciliterend)

Voortzetten

9

Evaluatie distributieve marktruimte

Voor de berekening van de distributieve marktruimte voor detailhandel is o.a. uitgegaan van de bevolkingsprognose t/m 2030. Als eventuele (onvoorziene) grootschalige ontwikkelingen na 2030 aanleiding geven om de distributieve marktruimte te evalueren en eventueel te herijken zal een nieuwe analyse uitgevoerd worden.

Gemeente (kartrekker)

Start medio 2028

Gemeente (kartrekker)

Start medio 2025

10 Uitstallingenbeleid - Bekeken wordt of het huidige uitstallingenbeleid evt. aangepast/geactualiseerd moet Onderzoek worden.

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

5

Uitvoeringsaspecten en begroting Brede Binnenstad Veel van de gemeente brede acties werken ook door in de brede binnenstad. Daarnaast ligt er voor de brede binnenstad al een uitvoeringsplan (het Economisch Perspectief Brede Binnenstad - EPBB). In de detailhandelsvisie zijn daarnaast extra aandachtspunten en uitvoeringsaspecten voor de Brede Binnenstad geformuleerd. De hoofdpunten hierin zijn: • Behouden en uitbouwen van de regionale en nationale positie; • Transitie naar een ‘place te be, meet and live’ waarin beleving van de consument centraal staat; • Een divers en dynamische aanbod; • Behouden en aantrekken van unieke lokale zelfstandige ondernemers en Actielijn

•

inzetten op een toekomstbestendig aanbod; Het stimuleren en faciliteren van wonen boven winkels.

Voor een uitgebreid overzicht van de ambities en visie op de detailhandel in de Brede Binnenstad, zie hoofdstuk 3 van de detailhandelsvisie en het EPBB. Onderstaand een overzicht van de uitvoeringsaspecten voor de Brede Binnenstad (11 t/m 16) met daaraan gekoppeld wie hiervoor primair aan zet is en de planning. Voor de uitvoering van het Economisch Perspectief Brede Binnenstad (EPBB) is voor de komende vier jaar een budget vrijgemaakt van € 675.000,- per jaar.

Omschrijving

Primair aan zet

Planning

11 Uitvoering geven aan EPBB

Verder uitvoering geven aan het Economisch Perspectief Brede Binnenstad (2020)

DBP i.s.m. gemeente (kartrekkers), vastgoed, ondernemers

Voortzetten

12 Optimaliseren functiemix binnenstad

Streven naar een optimale functiemix. Transformatie naar functies die bijdragen aan een 'place to be, meet en live’ worden gestimuleerd. Voor A1 winkelgebied wordt ingezet op de hoofdfunctie detailhandel en incidenteel publiekgerichte functies. In de uitloopgebieden is het bewaken van het gemixed profiel van belang met een bepaald ritme van wonen en commercieel en publiekgerichte functies.

Vastgoed (kartrekker), gemeente (faciliterend)

Afhankelijk van het aantal aanvragen vanuit de markt

13 Behouden grootschalige panden

Terughoudend t.a.v. transformatie van grootschalige winkelpanden. Onder voorwaarden medewerking verlenen. Afwegingskader, zie paragraaf 3.2 van de detailhandelsvisie.

Vastgoed (kartrekker) gemeente (faciliterend)

Afhankelijk van het aantal aanvragen vanuit de markt

14 Wonen boven winkels

Bekijken incentives om wonen boven winkels te stimuleren, zie EPBB.

Vastgoed (kartrekker) gemeente

Gestart 2021, voortzetten

15 Divers en dynamisch aanbod

Behouden en aantrekken lokale ondernemers door behouden korte lijntjes en ondersteuning bieden bij bijv. vestigingsvraagstukken en extra aandacht voor local heroes.

DBP (kartrekker) gemeente

Doorlopend vanaf 2023

16 Aanspreken nieuwe Vergroten diversiteit winkelaanbod, zodat dit beter aansluit op nieuwe doelgroepen doelgroepen die nu (nog) niet/weinig de Bossche binnenstad bezoeken. Hiervoor stellen we nader onderzoek in om ontbrekend aanbod in kaart te brengen. De acquisitie van nieuwe concepten wordt hier vervolgens op afgestemd. i.r.t. sfeergebieden

DBP (kartrekker)

Start onderzoek medio 2024

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

6

Uitvoeringsaspecten en begroting stadsdeel- en wijkwinkelcentra Naast de gemeentebrede acties zijn in de detailhandelsvisie extra aandachtspunten en uitvoeringsaspecten voor het centrum van Rosmalen, het stadsdeelcentrum De Helftheuvelpassage en de wijkwinkelcentra geformuleerd. De hoofdpunten zijn: • • •

Inzetten op verbeteren kwaliteit wijkwinkelcentra (gebouwde omgeving en openbare ruimte); Verbeteren samenwerking in en tussen de wijkwinkelcentra; Compacte buurt- en wijkhubs waar de sociale ontmoeting een belangrijke rol speelt.

Voor een uitgebreid overzicht van de ambities en visie op de detailhandel in het Actielijn

centrum van Rosmalen, het stadsdeelcentrum De Helftheuvelpassage en de wijkwinkelcentra, zie hoofdstuk 3 van de detailhandelsvisie en voor het centrum van Rosmalen zie eveneens het Actieplan versterking centrum Rosmalen. Onderstaand een overzicht van de uitvoeringsaspecten voor de stadsdeel- en wijkwinkelcentra (17 t/m 23) met daaraan gekoppeld wie hiervoor primair aan zet is en de planning. Voor de uitvoering van het Actieplan versterking centrum Rosmalen is t/m 2026 is jaarlijks een budget van € 75.000,- beschikbaar, incl. € 35.000,- voor de uitvoering van het amendement. Voor onderstaande uitvoeringsaspecten (17 t/m 23) wordt voor de komende 4 jaar € 565.000,- begroot. Voor 2023 gaat het om een begroting van € 80.000,- voor 2024 € 140.000,- en voor 2025 en 2026 gaat het om een jaarlijks bedrag van € 172.500,- .

Omschrijving

Primair aan zet

Planning

17 Uitvoering geven Actieplan centrum Rosmalen

Verder uitvoering geven aan actieplan ‘Versterking centrum Rosmalen’ (2022).

CMR en gemeente (kartrekkers) – ondernemers - vastgoed

Voortzetten

18 Rondgang wijkwinkelcentra

Een rondgang langs alle wijkwinkelcentra met als doel spiegel voorhouden resultaten Centrummanager KSO2021 en ter promotie van de detailhandelsvisie. Van belang dat alle stakeholders (kartrekker) – gemeente op de hoogte zijn van de mogelijkheden die de visie ter bevordering van de vastgoed –ondernemers samenwerking en ter bevordering van de kwaliteit van de gebouwde omgeving biedt. Het budget kan o.a. ingezet worden voor het inzetten van de centrummanager die deze rondgang organiseert en faciliteert. Uitgegaan is van het bezoeken van ongeveer 5-10 wijkwinkelcentra per jaar.

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

2024 t/m 2026

7

19 Ontwikkel- en verbeterplannen

Verbeter- en ontwikkelplannen kunnen ingediend worden door een samenwerkingsverband tussen stakeholders, zoals ondernemers en vastgoedeigenaren om een fysieke kwaliteitsslag te maken in het winkelgebied. Bij kwalitatieve goede plannen, zijn er mogelijkheden t.a.v. de inzet van een centrummanager om dit vlot te trekken. Het budget kan daarnaast ook ingezet worden voor fysieke aanpassingen in de openbare ruimte (een plus) naast het reguliere onderhoudsbudget. In 2023 zal een start gemaakt worden met het ontwikkelen van de kaders waar de ontwikkel- en verbeterplannen ter verbetering van de kwaliteit (gebouwde omgeving en openbare ruimte) van een winkelgebied aan moet voldoen. Vanaf 2024 zal er gebruik gemaakt kunnen worden van deze mogelijkheid. Plannen die in 2023 ingediend worden, worden als pilot beschouwd. Per jaar kunnen er ongeveer 2-3 verbeter- en ontwikkelplannen behandeld worden.

Gemeente (kaders stellen) 2023 kaders opstellen, – vastgoed en ondernemers 2024 openstellen regeling (kartrekkers t.a.v. indienen van de plannen) - Centrummanager (vlottrekken plannen en stimuleren samenwerking)

20 StimuleringsTer bevordering van de samenwerking en de kwaliteit in de wijkwinkelcentra wordt een Gemeente (kartrekker) – regeling samenstimuleringsregeling opgesteld. Voor 2023 staat op de rol om de kaders m.b.t. deze ondernemers en vastgoed werkingsverbanden stimuleringsregeling op te stellen. Vanaf 2024 zal het budget beschikbaar gesteld worden waar winkelgebieden gebruik van kunnen maken.

2023 t/m2026

21 Pilot stadsdeel zuidoost

Opzetten samenwerkingspilot tussen vastgoedeigenaren en ondernemers voor het stadsdeel zuidoost. Het budget kan o.a. ingezet worden voor het inzetten van een centrummanager die deze samenwerkingspilot op poten zet en verder uitrolt.

Centrummanager (kartrekker) – vastgoed – ondernemers - gemeente

2024 t/m 2026

22 Schouw

Frequente check kwaliteit openbare ruimte in winkelgebieden (want worden intensiever gebruikt en daardoor sneller onderhevig aan slijtage). Per jaar kunnen ongeveer 5 schouwen plaatsvinden. Voor 2023 geldt dat er gebruik gemaakt wordt van reguliere ambtelijke uren. Vanaf 2024 zal de centrummanager hierin ook een rol vervullen en kan er een combinatie gemaakt worden met de rondgang langs wijkwinkelcentra (zie actiepunt nummer 17).

Gemeente (kartrekker 2023) – centrummanager (kartrekker 2024) ondernemers - vastgoed

Voortzetten

23 Onderzoeken mogelijkheden platform

Om samenwerking en communicatie met en tussen de wijkwinkelgebieden te stimuleren en te verbeteren worden de mogelijkheden onderzocht voor een online platform, zoals bijvoorbeeld Chainels, waarin informatie wordt uitgewisseld tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente.

Gemeente

Start onderzoeken mogelijkheden 2023

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

8

Uitvoeringsaspecten en begroting kernen Voor de dorpen wordt ingezet op het behoud van de supermarkt in de kern. De supermarkt is vaak de dragende kracht van het voorzieningencluster in onze dorpen en draagt onder andere bij aan sociale cohesie, werkgelegenheid en zelfraadzaamheid van inwoners. Een aantal ondernemers van supermarkten in de kernen hebben aangegeven dat de toekomst van hun onderneming onder druk staat. De huidige situatie en reden(en) voor het onzekere toekomstperspectief verschilt per supermarkt en vereist daarom maatwerk. Om de mogelijkheden voor het behoud van supermarkten in onze dorpen te onderzoeken, richten we een werkgroep op die samen met de betreffende ondernemers op zoek gaat naar een mogelijke oplossing die het behoud van de supermarkt kan garanderen. Daarnaast Actielijn 24 Werkgroep supermarkt in de kernen

zal de publiekscampagne Koop Lokaal, zoals opgenomen bij de gemeentebrede uitvoeringsaspecten, ook een belangrijke rol spelen bij het behouden van het lokaal ondernemerschap in de kernen.

Omschrijving

Primair aan zet

Planning

Samenstellen werkgroep/ taskforce team ten behoeve uitbreiding of relocatie supermarkten in de kernen. Maximaal 1-2 maatwerkverzoeken kunnen per jaar behandeld worden.

Ondernemers en vastgoed (kartrekkers) – gemeente (faciliterend)

Mede afhankelijk van input uit de markt

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

9

Uitvoeringsaspecten en begroting perifere en solitaire locaties In het bestuursakkoord en in de detailhandelsvisie is de ambitie opgenomen een nadere verkenning uit te laten voeren naar beschikbare ruimte voor het vestigen van MKB op De Groote Vliet. Hiervoor is eenmalig een budget begroot van € 10.000,-.

Actielijn

Omschrijving

25 Onderzoek naar Instellen onafhankelijk onderzoek naar de Groote Vliet n.a.v. bestuursakkoord. haalbaarheid Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is een eventuele aanpassing van het grootschalige beleid noodzakelijk ten aanzien van grootschalige en reguliere bouwmarkten. bouwmarkt en MKB Groote Vliet

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

Primair aan zet

Planning

Gemeente (kartrekker)

Eind 2023 gemeenteraad

10

DETAILHANDELSVISIE ‘S-HERTOGENBOSCH

11