Technische vragen Jaarrek2024 ACT2025 VJN2026 - deel 2

PDF Jaarverslag 2024, Actualisatie 2025 en Voorjaarsnota 2026: Raadsvoorstellen Raadsvoorstel jaarstukken 2024 Gemeente 's-Hertogenbosch Raadsvoorstellen Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2025 Gemeente 's-Hertogenbosch Raadsvoorstellen Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2026 Gemeente 's-Hertogenbosch Technische vragen Jaarverslag 2024 / Actualisatie 2025 / Voorjaarsnota 2026 Aanvullende technische vraag gesteld tijdens Informeren en Ontmoeten 12-5-2025 en deel 2 beantwoording vraag 23.

Nr.

Partij

Vraag

23

Gewoon Gedreven

Lange termijn verkeersmaatregelen oostzijde Den Bosch, Aanvullend onderzoek in verband met pauzering verbreding A2. Vraag: € 150.000.- voor aanvullend onderzoek ? Wat is het doel van dit onderzoek, wat is de onderzoeksopdracht aan het onderzoeksbureau ? Is er een schematisch overzicht ( laatste 10 jaar) van eerder gehouden onderzoeken over de bereikbaarheid van de oostzijde van onze gemeente Graag een overzicht , met kosten ! In de actualisatie wordt € 150.000 extra voorbereidingskrediet gevraagd voor ‘verkeersmaatregelen lange termijn De Groote Wielen Noord. Welke extra onderzoeken worden voor dit bedrag uitgevoerd?

83

Gewoon Gedreven

Antwoord Het eerste deel van de vraag is beantwoord in de eerste toezending. De kosten van de onderzoeken Oostelijke Landweg van de afgelopen 10 jaar:

We zijn bezig met een onderzoek naar de optimalisering van de ontsluiting van de oostelijke gemeentedelen. Het advies wordt uitgewerkt door een expertteam. Een belangrijk onderdeel van het proces is de dialoog met de omgeving in de vorm van een klankbordgroep. Het gevraagde krediet voor deze lange termijn maatregelen wordt onder meer gebruikt voor rekenexercities (het simuleren van mogelijke maatregelen in het BBMA verkeersmodel), het toetsen van mogelijke maatregelen aan de omgevingsvisie, het begeleiden van de sessies met de klankbordgroep (inclusief verslaglegging) en het afwegen van varianten en het uitwerken van een adviesrapport.

Aanvullende technische vragen - nazending 84

Leefbaar 'sHertogen bosch

Ontwikkeling gemeentelijke organisatie en de kosten er van A) Omvang totale gemeentelijke organisatie in FTE’s B) Het aantal FTE per 1000 inwoners C) De apparaatskosten per inwoner D) Het percentage inhuur op de totale loonsom E) De overhead van de gemeentelijke organisatie

A. B. C. D. E.

2020 2021 2022 2023 2024 1664,9 1719 1779,5 1851,8 1921,5 9,3 10,3 11,4 11,6 11,20 810 831 837 883 942 16,5% 16,8% 17,0% 17,8% 17,1% € 37,6 € 40,5 € 45,4 € 53,8 € 53,8 miljoen miljoen miljoen miljoen miljoen

Graag de antwoorden op bovenstaande afgezet tegen dezelfde gegeven over de afgelopen vijf jaar? 85

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Jeugdcriminaliteit

“Vanuit het ministerie van J&V ontvangen we een bijdrage van ca. 2,5 miljoen euro (tot medio 2026) om te werken aan het voorkomen van jeugdcriminaliteit.” • •

Wat zijn de maatregelen die met deze extra middelen zijn ondernomen? Hoeveel thuisbezoeken hebben er plaatsgevonden?

We werken hieraan onder de noemer van “Bossche Veerkracht”. U bent hier met een werkbezoek en diverse raadsinformatiebulletins (zoals week 15, 2025) over geïnformeerd. Met de extra middelen werken we dus aan “Bossche Veerkracht” en richten we ons op drie doelstellingen: 1) Voorkomen dat jongeren die risico lopen afglijden in crimineel gedrag, 2) Tegengaan dat jongeren tot de jonge aanwas gaan behoren en doorgroeien en tot slot 3) Harde kern jongeren aanpakken opdat zij stoppen met crimineel gedrag. Concreet zijn de inspanningen en middelen stadsbreed gericht op meer menskracht (JeugdBOA’s 2 fte, Jeugdtafels 2 fte, Zorg en Veiligheidshuis, 1 fte), betere afstemming en informatiepositie, betere samenwerking in het gehele netwerk, meer kennisdeling over signalen van criminele uitbuiting en hoe daarop te handelen. We hebben 200 jongeren in beeld via de daartoe bedoelde (jeugd)tafels. In de helft van het aantal gevallen vinden huisbezoeken plaats sec in het kader van het programma Bossche Veerkracht. Daarnaast is er vanuit het programma verbinding

met hulpverlening, jongerenwerk, leerplicht, toegang en regie en de justitiepartners – daar waar noodzakelijk en gewenst. 86

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Gemeentelijke “potjes” binnen de begroting

Binnen de gemeentelijke begroting kennen we zgn “potje” of een eigen vierkant benadering. Zoals de reserve Sociaal Domein, asielvraagstuk en ook binnen het beleidsveld cultuurkomen we het tegen. Vraag • Graag vernemen wij de stand per 01-01-25 van die ‘potjes’?

Wij gaan ervan uit, dat u hierbij doelt op de zgn. gesloten circuits reserves, conform de door uw raad vastgesteld financiële verordening 2024. De saldi per 01-01—2025 hiervan waren als volgt: -

Reserve vervanging fitnessapparatuur: € 164.967 Reserve opvang vluchtelingen en Ontheemden: € 16.617.721 Reserve Sociaal & Zorgfonds: € 32.710.965 Reserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang regionaal: € 26.845.258 Reserve Werk & Ontwikkelbedrijf: € 8.897.319 Algemene reserve grondbedrijf: € 54.858.168 Reserve GSB, gemeentelijke middelen: € 2.722.400 Reserve GSB/ISV middelen: € 132.080 Reserve Parkeer en verkeer: € 2.674.309 Reserve FWI Inkomensdeel: € 5.269.348 Reserve Activa: € 55.147.190 Reserve verkiezingen: € 43.175 Reserve ICT: € 2.300.170 Reserve natuurbouwprojecten: € 566.216 Reserve decentrale arbeidsvoorwaarden: € 153.944 Bedrijfsrisicoreserve: € 778.000 Reserve bomenfonds: € 260.384 Energiebesparingsfonds: € 529.601 Reserve grote werken: €7.937.651 Reserve Inventaris: € 1.971.623 Reserve Veiligheidshuis: € 251.802 Reserve onderwijskansenfonds: € 102.745.

Voor het beleidsgebied Cultuur zijn de financiële afspraken vastgelegd in het Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028. Daarin is besloten dat overgebleven budgetten van verschillende onderdelen binnen de cultuurbegroting in hetzelfde jaar voor andere onderdelen mogen worden gebruikt, of mogen worden doorgeschoven naar de cultuurbegroting van een volgend jaar. Omdat dit besluit ingaat op 1 januari 2025, is er op dat moment nog geen sprake van een overgebleven budget. 87

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Werkveiligheid – Afvalstoffendienst. De Arbeidsinspectie is de afgelopen jaren zeer regelmatig op bezoek geweest bij de Afvalstoffendienst.

Vraag: Kunt u ons een overzicht verstrekken van het aantal bezoeken en de reden (sec!) van het bezoek. Van het afgelopen jaar tot nu?

De Nederlandse Arbeidsinspectie is om de volgende redenen op bezoek geweest bij de Afvalstoffendienst vanaf 1 januari 2024 tot nu: 1. Ongeval dubbele beenbreuk (2024) 2. Onderzoek voertuigveiligheid (2024) 3. Onderzoek dieselmotoremissie en andere emissies (2024) 4. Herinspectie n.a.v. ongeval milieustraat 2023 (2024) 5. Ongeval Wit- en Bruingoed (2024) 6. Onderzoek prikaccident (2024) 7. Voortgangsgesprek (2024) 8. Algemene herinspectie (2024) 9. Onderzoek psychosociale arbeidsbelasting (2025) 10. Algemene herinspectie (2025) Deze bezoeken vonden gepland of ongepland plaats en werden soms opgevolgd door een eindbespreking. Daarnaast volgde dan vaak nog een controlebezoek (indien iets is geconstateerd) om te bekijken of de afgesproken maatregelen zijn uitgevoerd.

88

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Er zijn doorlopende en/of periodieke kwaliteits- en tevredenheidsonderzoeken. Deze onderzoeken voeren we uit bij inwoners en ondernemers. De resultaten gebruiken we om verbeteringen in de dienstverlening te realiseren. Vraag

Naast specifieke kwaliteits- en tevredenheidsonderzoeken, zijn er ook meer algemene onderzoeken waarin gevraagd wordt naar tevredenheid en waarbij de resultaten indirect worden gebruikt om de kwaliteit voor inwoners en ondernemers te verbeteren, zoals (verkeers) veiligheid. Dit komt bijvoorbeeld terug in de wijk- en buurtmonitor: Link naar wijk- en buurtmonitor (thema sport bijvoorbeeld) en in de rapportage van de programmabegroting.

89

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Kunnen wij de resultaten van deze doorlopende en/of periodieke onderzoeken ontvangen? Zowel voor inwoners als voor ondernemers.

De afdeling Onderzoek en Statistiek heeft daarnaast onder andere de volgende rapporten gepubliceerd: - Tabellenboek Openbare ruimte 2023 - downloadlink naar rapport – najaar 2025 volgt volgend rapport - De monitor samenleven en vertrouwen - link naar downloadpagina - Rapport veiligheidsmonitor 2023 - link naar downloadpagina (H11.1) - Dit jaar komt de nieuwe monitor uit. - KTO Wmo regiotaxi, 2024 - KTO Wmo beschermd wonen en maatschappelijke opvang, 2024 - KTO Wmo begeleiding en dagbesteding, 2023 - KTO jeugdzorg, 2023 - KTO Wmo hulpmiddelen, 2022 - KTO Wmo hulp bij het huishouden volgt binnenkort via tertiaalbericht - KTO hulp bij geldzaken volgt binnenkort via tertiaalbericht - KTO Afvalstoffendienst volgt binnenkort

Dienstverlening met de mens centraal

Zie beantwoording vraag 88 met betrekking tot de rapportages in het sociaal domein. Voor beleidsveld economische zaken zijn dergelijke rapportages niet voorhanden.

We blijven werken aan vereenvoudiging van onze dienstverlening van onze dienstverlening door waar mogelijk gebuikt te maken van landelijke standaarden, en methodieken ter ondersteuning van procesverbetering.

Dit is een lopend proces waarin we stapsgewijs continue verbeteren Gerealiseerd: gedeeltelijk

Wij gaan er vanuit dat de vereenvoudigingen en de stapsgewijze verbeteringen gemonitord worden.

Vraag

•

90

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Graag ontvangen we de voorhanden zijnde monitor-rapportages binnen de beleidsvelden: zorg en economische zaken?

Veiligheid Rapportcijfer veiligheid in de buurt Het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt Doelstelling 2024: 7,0 Realisatie 6,7 In de genoemde buurten is sprake van groeiende overlast, met meer en meer intimidatie kenmerken. De rapportcijfers lopen uiteen als er wordt gekeken naar de resultaten op buurtniveau. Zo hebben acht buurten een rapportcijfer lager dan een 6: het Zand, Bazeldonk, de Gestelse buurt, de Slagen, de Sprookjesbuurt, de Edelstenenbuurt, de Schutskamp en de Kruiskamp. De respondenten uit deze buurten geven de veiligheid van hun buurt gemiddeld een rapportcijfer tussen de 5,1 en 5,9. De buurten met de

In mei 2024 is de (wijk) Veiligheidsmonitor gepubliceerd waarin deze cijfers terugkomen. In vervolg hierop hebben we de resultaten met o.a. de wijkmanagers besproken om deze in de context van de wijk te plaatsen en bekijken we welke interventies passen in de verschillende buurten ten behoeve van een gerichte inzet. Intensivering van onze wijkgerichte aanpak, met prioriteit voor deze buurten, heeft een plek gekregen in het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2025-2026 en krijgt dit jaar verder vorm. De professionals in de wijk zijn daarnaast continu bezig met wat leeft en speelt in de wijk en hebben daarbij ook aandacht voor veiligheid.

hoogste rapportcijfers zijn de Watertuinen, de Haverleij en Bokhoven. Zij geven minimaal een 7,9 voor de veiligheid in hun buurt.

Vraag Wat was het antwoord van de gemeente, politie en partners op deze ontwikkeling? Hoe zag de aanpak term van concrete maatregelen uit er in 2024? 91

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Verkeersveiligheid Aanpak verkeershufters Wat hebben we er voor gedaan In de aanpak van verkeershufters hebben we een plan van aanpak opgesteld en gaat in het voorjaar van 2025 een pilot aanpak lopen met inzet op het aanpakken van huftergedrag in het verkeer, identificatie van veelplegers en het persoon aanpakken daarvan. In 2024 konden we lezen over verkeersoverlast: ‘In de aanpak van verkeershufters hebben we gedrag, locaties en doelgroepen in beeld gebracht, zodat er in 2024 een plan van aanpak opgesteld kan worden rondom dit thema.’ Vragen 1.Kunnen wij het resultaat van dit ‘in beeld brengen’ ontvangen? 2.Graag ontvangen we het plan van aanpak verkeershufters?

In juli 2024 heeft het college een brief naar de raad gestuurd met de voorgenomen aanpak huftergedrag in het verkeer. In de bijlage van die brief vindt u meer info over het plan van aanpak. De pilotaanpak richt zich op het registreren, identificeren en de persoonlijke aanpak van de ‘verkeershufter’ in de geïdentificeerde hotspots. Momenteel worden de laatste procesafspraken verder uitgewerkt in samenwerking met onze veiligheidspartners en wordt de monitoring van deze pilotaanpak ingeregeld. Naar verwachting zal het uitvoeringsplan in juli 2025 gereed zijn en zal de uitvoering van de maatregelen starten. Hierover wordt u dan ook geïnformeerd. Ten aanzien van fatbikes worden acties door de politie uitgevoerd. Zij registreren niet specifiek op fatbikes, waardoor we geen aantallen kunnen noemen.

3.Wanneer vindt de uitvoering van de maatregelen plaats? Aannemelijk is dat de aanpak ook betrekking heeft op het verschijnsel fatbikes. Vragen 4. Hoeveel controle acties op fatbikes en de bestuurders zijn er gehouden? 5. Waar zijn die controles gehouden? Hoe vaak is er nabij scholen gecontroleerd? 6. Wat zijn de resultaten van de controle acties? Hoeveel fatbikes zijn er in beslag genomen?

92

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Veiligheid Verplaatsing Coffeeshop Hinthamerstraat In 2024 zijn potentiele alternatieve locaties verkend.

93

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Wanneer start op basis van de verkenning van de alternatieve locaties, de formele procedure gericht op verplaatsing van de Coffeeshops? Aa-Veste sloop-nieuwbouw Brabant-Wonen is genoodzaakt de Aa-Veste flats aan de Rijnstraat te slopen. Brabant Wonen is van plan om de drie geschakelde flats volgtijdelijk te slopen om daarmee doorstroming

De verwachting is, conform eerdere correspondentie naar uw raad, dat per 1 juli aanstaande het formele traject start, zoals toegelicht in de collegebrief van afgelopen september en raadsinformatiebulletin van februari dit jaar. Te beginnen met toe te werken naar een intentieovereenkomst met de coffeeshophouders. Hierin leggen de gemeente en coffeeshophouders afspraken vast over het vervolgtraject.

BrabantWonen heeft sloopbesluit genomen en bewoners geïnformeerd omdat de flats technisch op lange termijn niet behouden kunnen worden. BrabantWonen start nu de planvoorbereiding waarbij ook een ruimtelijke procedure hoort. Daarna volgt pas vergunningverlening

van bewoners van de laatste te slopen flats naar de nieuwbouw mogelijk te maken. Vragen Is het proces van vergunningverlening van de sloop en vervolgens de nieuwbouw (1e, 2e en 3e flat) lopende gaande? 94

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Woningvoorraad ’s-Hertogenbosch, woningbouwproductie en woningenwoningbouwmix 1.Hoeveel woningen zijn er de afgelopen 6 jaar (per jaar) nieuw gerealiseerd in de categorieën: Sociale huur, per aftoppingsgrens incl. onderscheid corporatie en particulier; Middenhuur; Dure huur; Sociale koop; Middeldure koop; Dure koopsector? 2.Graag een overzicht van de ontwikkeling van de woningvoorraad in de hierboven genoemd categorieen in de afgelopen 6 jaar? 3.Hoeveel corporatie-woningen zijn er in diezelfde periode verkocht?

95

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Corporatiewoningen: verduurzaming Energielabels van woningcorporaties Zayaz, BrabantWonen, Joost, Mooiland, Charlotte van Beuningen, Woonzorg Nederland en Woonveste (bron: Geoweb). Vragen

In het dashboard wonen is de ontwikkeling van de woningvoorraad naar huur, koop en corporatiehuur te vinden. Het aantal verkochte corporatiewoningen vindt u hier in het Dashboard Wonen

Voor het aantal verduurzaamde corporatiewoningen verwijzen wij naar de Voortgangsrapportage Wonen 2024 (blz. 19). Voor de energielabels van de woningcorporaties verwijzen wij naar het woondashboard (tabblad ‘Energielabels’): Dashboard Wonen sHertogenbosch | Tableau Public.

1.Hoeveel corporatiewoningen zijn er de afgelopen jaar verduurzaamd? 2.Wat is de huidige stand van zaken wat betreft de energielabels van corporatiewoningen?

96

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Schone, hele en veilige Openbare ruimte De komende jaren lopen we de vervangingsachterstand geleidelijk in. Aanpak hotspots zwerfafval wegens capaciteitsgebrek niet opgepakt. 1.Graag ontvangen we het overzicht van de vervangingsachterstand? In concreto: welke straten, pleinen, plantsoenen, parken en zwembaden het betreft. 2.Graag ontvangen we het overzicht hotspots zwerfafval en de capaciteit die daarvoor nodig is?

1. De achterstand is gebaseerd op vastgestelde afschrijvingstermijnen en de keuze van de raad om 40% van de theoretische vervangingsopgave uit te stellen tot de periode na 2026 (BBOR 2015-2025). In technische zin is de openbare ruimte goed op orde, maar om in de toekomst te voorkomen dat er een grote vervangingsgolf ontstaat is in het huidige bestuursakkoord besloten om de vervangingsachterstand geleidelijk in te lopen. Om werk met werk te maken kiezen we ervoor om vervangingen gebiedsgericht aan te pakken. Bijvoorbeeld, Gestelse Buurt, Nederlandse en Belgische Buurt en de Overlaet. Alle vervangingsprojecten zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma openbare ruimte (UPOR) zoals eerder bij informeren en ontmoeten is toegelicht. We werken momenteel aan een meerjarige programmering en zullen deze eind 2025 aan uw raad toelichten 2. De bij ons bekende hotspots voor zwerfafval in de binnenstad zijn: a. Looproute centraal station naar de markt en de markt zelf b. Burgemeester Loefplein c. Sint Jan en Parade d. Bolwerk Sint Jan e. ‘Het strandje’ t.h.v. Westwal 2 f. Uilenburgparkje De aanpak van de hotspots is maatwerk, hoe we welke hotspot aan gaan pakken moeten we nog bepalen. Hiervoor hebben we per juli van dit jaar extra capaciteit beschikbaar.

97

98

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Bereikbare stad, dorpen en wijken: Studie doorstroming Magistratenlaan/Nelson Mandelalaan.

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Bereikbare stad, dorpen en wijken

Wanneer wordt de studie opgeleverd?

Mobiliteitsaanpak Brede Binnestad

De studie naar de doorstroming op de Magistratenlaan en de Nelson Mandelalaan is inmiddels in volle gang. We verwachten de studie in het vierde kwartaal van 2025 af te ronden, zodat we in Q1 2026 de volgende stappen in de realisatie van de verkeerstructuur kunnen zetten.

Het project beslaat de gehele binnenstad, waarbij we nu in de Hinthamerdriehoek zijn gestart.

Alle voorbereidingen en participatieprocesssen is gedaan voor de invoering van het STS-systeem in de Hinthamerdriehoek in 2025, waarbij ook een basis is gelegd voor verdere uitbreiding in de rest van de binnenstad. Gerealiseerd: gedeeltelijk Graag tekst en uitleg wat wordt bedoeld met gedeeltelijk?

99

Leefbaar ‘sHertogen bosch

Werk en inkomen Bijstandsuitkeringen < 27 jaar Jaarverslagen Weener XL Bijstandsuitkeringen < 27 jaar I 2023 387 I 2022 | 354 2021 | 372 2020 | 362 2019 316 Hoeveel inwoners van ’s-Hertogenbosch onder de <27 jaar ontvangen een bijstandsuitkering?

In 2024 hebben er 432 inwoners < 27 jaar een bijstandsuitkering ontvangen.

100

101

102

De Bossche Groenen De Bossche Groenen

De Bossche Groenen

Wat was het vetrekpunt in 2018 m.b.t. het jaarlijks aan te planten bomen (nulmeting).

In 2018 werden 700 nieuwe bomen aan de bestaande omvang van bomen toegevoegd.

Hoeveel bomen zijn er jaarlijks (bij) geplant? Over welke bomen spreken we dan? Laanbomen, sfeerbomen, bosplantsoen? Graag uitsplitsen in categorieën.

Jaar

Solitaire bomen (straat- laan en parkbomen) 314 73 115 115

Jonge bomen

Jonge struiken

2019 1.753 2.093 2020 5.450 2.750 2021 3.332 4.932 2021 (gerealiseerd zonder 1.332 2.932 compensatie bos) 2022 2007 3.239 4.864 2022 (gerealiseerd zonder 2007 1.610 1.610 compensatie bos) 2023 615 2.098 5.937 2024 328 7.650 9.350 2024 (gerealiseerd zonder 328 400 1.600 compensatie bos) Het compensatiebos omvat het Diezebos in de Ertveldpolder. Hoeveel bomen worden er in 2025 extra geplant? Dan Bij iedere herinrichting van de openbare ruimte en gebiedsontwikkeling planten we spreken we niet alleen over te compenseren bomen daar waar kan extra bomen. Daarnaast zien we kansen voor vergroening door het toevoegen van extra bomen. Ook hiermee zijn we aan de slag gegaan. In het plantseizoen 2024-2025 zijn 339 extra bomen gepland, in het plantseizoen 2025-2026 worden nog eens circa 460 extra bomen gepland.

Bij de jaarlijkse begrotingscyslus wordt het areaal van de bomen (straat- laan- en parkbomen) gepresenteerd. Hierdoor is inzichtelijk wat de daadwerkelijke uitbreiding van het bomenareaal is. 103

104

De Bossche Groenen

Hoe wordt de aanplant van deze bomen gedekt?

De Bossche Groenen

Is er de afgelopen 8 jaar meer geld vrijgemaakt voor beheer openbare ruimte? Zo ja, hoeveel en in welk jaar?

De dekking voor de extra bomen in 2025 vindt plaats uit niet besteedt investeringsbudget van SO/LO en SB/B&P. Vervanging van bomen wordt gefinancierd vanuit het vitaliseringbudget Ja, in 2022 heeft uw raad besloten om eerder doorgevoerde bezuinigingen op groen en bomen, wegen en reiniging (totaal €775.000) terug te draaien. Boven op deze teruggedraaide bezuiniging heeft uw raad besloten €250.000 extra budget beschikbaar te stellen voor de extra beheerkosten die de transitie naar ecologische, soortenrijke groenstructuren met zich meebrengen.