Spoorboekje Voorjaarsnota 2024

Spoorboekje behandeling Jaarverslag 2022, Actualisatie 2023 en Voorjaarsnota 2024 Vastgesteld door het Presidium op 23 maart 2023

1. Inleiding In dit spoorboekje wordt de behandelprocedure van het jaarverslag 2022, de actualisatie 2023 en de Voorjaarsnota 2023 uiteengezet. Deze procedure verschilt in een aantal opzichten van de behandeling van reguliere raadsvoorstellen: • De behandeling van de Voorjaarsnota vindt plaats in 2 raadsvergaderingen en begint met algemene beschouwingen in de eerste raadsvergadering en na de commissieronde, de besluitvorming in de tweede raadsvergadering; • In de vergadering van de algemene beschouwingen komt alleen de voorjaarsnota aan bod. Hierbij wordt niet gepraat over afzonderlijke voorstellen, maar over het totale beleid; • In de afsluitende vergadering komen naast jaarverslag, actualisatie en voorjaarsnota geen andere raadsvoorstellen aan bod, tenzij het om voorstellen gaat die geen uitstel kunnen velen.

2. Behandeling van het jaarverslag, de actualisatie en de voorjaarsnota 2.1 Het jaarverslag 2022 Plaats jaarverslag in planning- en controlcyclus In het verleden is afgesproken dat de raad in principe in de vergadering voorafgaand aan de behandeling van de voorjaarsnota het jaarverslag vaststelt (mei). Door de grote decentralisaties in de sociale sector, is het tijdstip waarop de accountant zijn verklaring af kan geven naar achter geschoven. De accountsverklaring is daarom niet tijdig gereed om het jaarverslag in mei te kunnen behandelen. Het jaarverslag wordt daarom de laatste jaren tegelijk met de voorjaarsnota behandeld. Ook dit jaar is de behandeling van het jaarverslag gepland in dezelfde vergadering als de voorjaarsnota. De relatie van het jaarverslag met de voorjaarsnota is tweeledig. Enerzijds wordt in het jaarverslag inzichtelijk gemaakt welke doelstellingen uit de begroting al dan niet zijn gerealiseerd. Dit resultaat kan gevolgen hebben voor politieke keuzes bij de voorjaarsnota. Anderzijds worden de financiële effecten (mee- en tegenvallers) die uit het jaarverslag blijken, verwerkt in de voorjaarsnota. Het jaarverslag bestaat uit twee onderdelen: a. Het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording plus een toelichting en de paragrafen; b. de jaarrekening met daarin een overzicht van baten en lasten, de balans en de toelichting op de balans.

Gebruik moties en amendementen Het besluit over het jaarverslag en de jaarrekening bestaat uit twee delen: 1. Het vaststellen van het jaarverslag en de jaarrekening; 2. Een voorstel over hoe om te gaan met het rekeningresultaat (als er geld over is); Bij het eerste punt maakt de raad gebruik van de accountantsverklaring en het verslag van bevindingen. Het besluit tot vaststellen van deze stukken kan niet worden geamendeerd, raadsleden kunnen 1

alleen voor- of tegenstemmen. Wel kan de raad zaken constateren, aan de orde stellen en met moties een politiek oordeel uitspreken. De consequenties in de vorm van politieke keuzes, bijvoorbeeld in de vorm van de wens om beleid af te bouwen of te intensiveren, worden bij de voorjaarsnota ingebracht. Als tweede punt is het onderdeel rekeningresultaat opgenomen. Voor zover er een positief rekeningresultaat is, bevat het raadsvoorstel over de jaarrekening een voorstel om het resultaat een bestemming te geven. Bij een negatief resultaat wordt aangegeven ten laste waarvan het tekort komt. Het is binnen deze gemeente een financiële gedragslijn om de positieve en negatieve resultaten van de jaarrekening te verrekenen met de algemene middelen zodat de raad bij de begroting een integrale afweging kan maken. Het college kan echter beargumenteerd afwijken van de geschetste gedragslijn en voorstellen doen om het rekeningresultaat niet (geheel) te verrekenen met de algemene middelen maar delen ervan anders te bestemmen c.q. een andere dekking aan te geven. Dit deel van de besluitvorming kan wel geamendeerd worden. 2.2 De actualisatie 2023 Bij de voorjaarsnota zit in ’s-Hertogenbosch ook altijd een apart raadsvoorstel over de actualisatie van het lopende begrotingsjaar.

Deze actualisatie geeft een zo volledig mogelijk beeld van de onontkoombare ontwikkelingen binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting hebben voorgedaan. Met de actualisatie wordt de begroting van het lopende jaar gewijzigd. De raad kan in theorie door middel van amendementen hier wijzigingen op aanbrengen. In de praktijk gaat het (als het goed is) om onontkoombare ontwikkelingen en niet om politieke keuzes, waardoor amendementen niet veel voorkomen. 2.3 De voorjaarsnota 2024 Inhoud voorjaarsnota In de voorjaarsnota geeft het college aan op welke punten ze het bestaande beleid voor de komende jaren wil wijzigen. De voorjaarsnota vormt hiermee de basis voor de begroting 2024 die in het najaar wordt vastgesteld. Onderdeel van de voorjaarsnota zijn de financiële kaders voor de opstelling van de begroting (indexeringspercentages e.d.) Gebruik moties en amendementen Het college biedt met de voorjaarsnota op hoofdlijnen de plannen voor de komende jaren aan de raad aan. Afspraak met de raad is dat deze plannen in de voorjaarsnota nog niet voorzien worden van een financiële onderbouwing of dekking. Pas bij de begroting worden de financiële consequenties volledig in beeld gebracht. De raad stelt daarom de voorjaarsnota niet vast. In plaats daarvan kunnen fracties door het indienen van moties hun sturing geven aan het nieuw beleid voor de komende jaren.

Het college verwerkt deze uitspraken van de raad in de begroting 2024. De raad besluit definitief over het beleid voor 2024 bij het vaststellen van de begroting. In de begroting is terug te vinden op welke wijze het college is omgegaan met de moties die de raad bij de behandeling van de voorjaarsnota heeft aangenomen. Wat de raad tijdens de behandeling van de voorjaarsnota wel vaststelt zijn de financiële kaders voor de opstelling van de begroting 2024 (indexeringspercentages e.d.). Als fracties hier wijzigingen in aan willen brengen, kan dat door middel van een amendement.

2

3. Het tijdschema Het tijdschema voor de behandeling van het jaarverslag 2022 en de voorjaarsnota 2024 ziet er als volgt uit: Datum

Tijdstip

Onderdeel

25 april 2023

Vaststellen voorjaarsnota en jaarverslag in college

28 april 2023

Website jaarverslag beschikbaar Voorjaarsnota naar raad

10 mei 2023 15 mei 2023

Indienen schriftelijke technische vragen 19.00 uur

I&O bijeenkomst voorjaarsnota + jaarverslag (met toelichting accountant)

16 mei 2023

20.00 uur

17 mei 2023

Algemene beschouwingen Voorjaarsnota 2024 Schriftelijke beantwoording technische vragen

22 mei 2023

19.00 uur

Commissie Bedrijvigheid

23 mei 2023

19.00 uur

Commissie Omgeving

24 mei 2023

19.00 uur

Commissie Sociaal

25 mei 2023

19.00 uur

Commissie Bestuur

5 juni 2023

12.00 uur

Tijdstip indienen moties en amendementen

6 juni 2023

14.00 uur

Afsluitende behandeling jaarverslag en voorjaarsnota

4. Toelichting tijdschema Informeren en ontmoeten bijeenkomst 15 mei Op 15 mei is er, tijdens de Informeren & Ontmoeten bijeenkomst, een informatiebijeenkomst over de voorjaarsnota waarin een technische toelichting wordt gegeven. Tevens zal op dit moment de accountant zijn oordeel over de jaarrekening toelichten. Verder is er gelegenheid voor raadsleden tot het stellen van technische vragen. Tijdens het inspreekgedeelte kan worden ingesproken op de voorjaarsnota. Zoals gebruikelijk bij Informeren & Ontmoeten bijeenkomsten, kan echter ook over andere onderwerpen worden ingesproken. Behandeling schriftelijke technische vragen Raads- en commissieleden kunnen hun technische vragen over de voorjaarsnota ook schriftelijk stellen aan de ambtelijk organisatie. Dit is als volgt georganiseerd: 3

- Technische vragen kunt u via email in dienen bij Hendrik-Jan Schep, hoofd concernfinanciën; h.schep@s-hertogenbosch.nl, 073 6159809 - Technische vragen die uiterlijk 10 mei zijn ingediend worden uiterlijk 17 mei beantwoord. - Voor vragen die later worden ingediend is er geen garantie dat deze voor de commissievergaderingen kunnen worden beantwoord. Algemene beschouwingen De algemene beschouwingen vinden plaats in de raadsvergadering van 16 mei 2023 Fracties geven hierin op hoofdlijnen hun politieke visie op de beleidsvoornemens van het college die in de voorjaarsnota staan. Het schetst een totaalbeeld van de visie van een fractie op de voorjaarsnota, die in de commissiebehandeling verder wordt ingekleurd. De algemene beschouwingen kennen de volgende indeling: - Voor de algemene beschouwingen hebben de fracties zes minuten spreektijd. Er is ruimte voor korte interrupties. De spreekvolgorde is op basis van de grootte van de fractie, afwisselend tussen oppositie en coalitie en beginnend met de grootste oppositiepartij. - Bij beide raadsvergaderingen (16 mei en 6 juni) over de voorjaarsnota mogen alle raadsleden interrupties plaatsen (dit is niet alleen beperkt tot de woordvoerders). - Alle collegeleden krijgen in principe de mogelijkheid om een eerste politieke reactie te geven op de fractiebeschouwingen.

Zij hebben een maximale spreektijd van 5 minuten per collegelid, hoewel het college er in het verleden ook wel voor heeft gekozen om alleen de portefeuillehouder financiën het woord te laten voeren tijdens algemene beschouwingen. - Het vergaderschema ziet er als volgt uit: 20.00 – 22.00 uur Algemene beschouwingen raad 22.15 – 23.00 uur Eerste reactie collegeleden Commissiebehandeling De commissievergaderingen vinden plaats op 22 mei t/m 25 mei 2023. De commissievergaderingen staan geheel in het teken van de voorjaarsnota en het jaarverslag. De commissies behandelen de onderwerpen binnen de voorjaarsnota, actualisatie en het jaarverslag die in hun portefeuille vallen. De drie documenten worden in één agendapunt behandeld. Het debat kent zoals gebruikelijk 2 termijnen. De spreektijd voor de fracties in de eerste termijn is zes minuten en in de tweede termijn drie minuten. De gezamenlijke spreektijd van het college is vijfentwintig minuten in de eerste termijn en de helft daarvan in de tweede termijn. Fracties mogen in dit geval met twee woordvoerders werken en geven zo veel mogelijk aan welke punten zij willen bespreken in de raad. Eventuele moties en amendementen worden waar mogelijk aangekondigd.

Moties en amendementen Om andere fracties en het college de gelegenheid te geven zich voor te bereiden, worden moties en amendementen uiterlijk 5 juni 12.00 uur aangeleverd via het mailadres raadsondersteuning@s-hertogenbosch.nl. Moties en amendementen die na 5 juni 12.00 uur worden aangeleverd worden ter vergadering ingediend. Moties en amendementen worden via Notubiz aan de raad beschikbaar gesteld. Voor advies over het gebruik van moties en amendementen en voor ondersteuning bij het formuleren ervan kunt u zich wenden tot de medewerkers van de griffie. Vooral bij amendementen is het aan te bevelen om vooraf de juridische/financiële correctheid te laten toetsen. 4

Afsluitende behandeling jaarverslag en voorjaarsnota De vergadering van 6 juni is bestemd voor de afsluitende behandeling van het jaarverslag en de voorjaarsnota. Ervaring uit het verleden leert dat de raad er meestal voor kiest om de jaarverslag en de voorjaarsnota gezamenlijk te behandelen. Met in achtneming hiervan kent de vergadering het volgende verloop: - Eerste termijn voor de raad voor toelichting op ingediende moties en amendementen, spreektijd 6 minuten per fractie. De spreekvolgorde is op basis van de grootte van de fractie, afwisselend tussen oppositie en coalitie en beginnend met de grootste oppositiepartij. In deze termijn is ruimte voor debat. Interruptietijd gaat niet ten koste van de spreektijd. - In de collegetermijn reageert het college op de ingediende moties en amendementen, spreektijd 6 minuten per portefeuillehouder. - De tweede en laatste termijn is voor de raadsfracties, spreektijd 3 minuten per fractievoorzitter. Het is de laatste mogelijkheid om moties en amendementen in te dienen. De laatste jaren is gebruikelijk dat het debat zich voornamelijk in eerste termijn afspeelt en dat de tweede termijn wordt gebruikt voor concluderende opmerkingen over moties en amendementen.

- Het vergaderschema ziet er als volgt uit 14.00 – 18.00 uur eerste termijn raad 15.30 – 15.45 uur pauze 18.00 – 19.00 uur gezamenlijke maaltijd 19.00 – 21.00 uur eerste termijn college 21.00 – 21.15 uur pauze 21.15 – 22.30 uur tweede termijn 22.30 – 23.00 uur besluitvorming - Bij de besluitvorming worden eerst de ingediende amendementen en vervolgens de moties door de voorzitter aan de orde gesteld. Fracties kunnen hun stem desgewenst toelichten met een stemverklaring. - Tenslotte stelt de raadsvoorzitter de besluitvorming over het jaarverslag 2022, voorjaarsnota 2024 en de actualisatie van de begroting 2023 aan de orde. Ook hierbij kunnen fracties een stemverklaring geven.

Steller

: Van der Meer

Tel.

: 073-6155536

E-mail

: r.vandermeer@s-hertogenbosch.nl

5