Samenwerkingsovereenkomst COA Gemeente 's-Hertogenbosch (005)
Tekst van het document
[Auteur]
Samenwerkingsovereenkomst gemeente ‘s-Hertogenbosch en COA inzake toekomstbestendige opvang vluchtelingen
Samenwerkingsovereenkomst gemeente ‘s-Hertogenbosch en COA inzake toekomstbestendige opvang vluchtelingen
De gemeente ‘s-Hertogenbosch, gevestigd aan de Markt 1 te ’s-Hertogenbosch, hierbij vertegenwoordigd door de burgemeester, de heer J. Mikkers, zulks ter uitvoering van na te melden besluit van het college van burgemeester en wethouders van ’s-Hertogenbosch, hierna ook te noemen: ‘gemeente’ En Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, gevestigd aan de Rijnstraat 8 te Den Haag, hierbij vertegenwoordigd door een lid van het bestuur van het COA, de heer J. Kapteijns, hierna te noemen: ‘COA’
Hierna te noemen partijen, Overwegende dat: -
-
-
-
-
In ‘s-Hertogenbosch we vluchtelingen op een Bossche manier herbergen: gastvrij, humaan, betrokken en met degelijke kwaliteit. We streven daarom naar een toekomstbestendige opvang met een duurzaam karakter vanaf 2029; Partijen hiervoor uitgangspunten hebben ontwikkeld (samen wonen, samen leren, samen leven) en deze wensen vast te leggen in een overeenkomst; Partijen zich inzetten om vanaf de eerste dag vluchtelingen te laten meedoen in de Bossche samenleving, om een doorgaande lijn te borgen van het proces van integratie, participatie tot huisvesting in ‘s-Hertogenbosch en ‘inburgering’; Dit een actieve samenwerking van partijen vraagt; Deze overeenkomst in grote lijnen de contouren van deze gewenste samenwerking op de gezamenlijke uitgangspunten zal invullen maar dat specifieke uitwerking te zijner tijd nodig zal zijn; Deze samenwerking wordt vastgelegd in een bestuursovereenkomst; Deze overeenkomst op hoofdlijnen de wensen en behoeften van beide partijen zal waarborgen; Partijen zich hieraan committeren en elkaars belangen hierin zullen respecteren; Op 24 februari 2025 ongeveer 450 vluchtelingen worden opgevangen in de gemeente door het COA; Deze opvang op dit moment als volgt is geregeld: o azc Pettelaarpark 90 heeft 250 plekken voor de duur van 3-5 jaar.
o Noodopvang op het terrein van Kasteel Meerwijk heeft 140 plekken, deze locatie sluit zodra het geplande tijdelijke azc Kruithoorn gerealiseerd is. o Er verblijven 60 vergunninghouders in hotel van der Valk. Verder voor opvang van vluchtelingen het volgende nog geldt: o We werken samen aan de realisatie van het tijdelijk azc Kruithoorn (5-10 jaar). De ingebruikname is gepland in het tweede kwartaal 2026. o We onderzoeken samen de mogelijkheid om 70 plekken te realiseren voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. 2
De gemeente ’s-Hertogenbosch vangt zelf ongeveer 1.000 Oekraïense ontheemden op. De gemeente ‘s-Hertogenbosch voornemens is om, naast het onder het vorige gedachtestreepje vermelde, 600 vluchtelingen en/of andere, in allerlei opzichten urgente, woningzoekenden toekomstbestendig op te vangen en partijen zich gezamenlijk inspannen om deze opvangplekken te realiseren. o
-
Doel Deze overeenkomst is de grondlegger van een duurzame samenwerking tussen partijen om 600 toekomstbestendige plekken te realiseren. Dit zijn reguliere plekken in de vaste voorraad van het COA. De uitwerking van afspraken van deze overeenkomst zullen in gezamenlijk overleg plaatsvinden met oog voor elkaars positie, wensen en behoeften.
Spreken partijen af Artikel 1 -Toekomstige situatie 600 opvangplekken 1. Partijen zullen zich gezamenlijk inspannen voor het creëren van maximaal 600 reguliere opvangplekken voor vluchtelingen en of andere woningzoekenden in de vaste voorraad van COA (inclusief alleenreizende minderjarige vluchtelingen) in de te realiseren wijk GrootMeerendonk. Realisatie is afhankelijk van de voortgang van de gebiedsontwikkeling; 2. Van de 600 plekken zijn er 30 plekken standaard voor ‘andere woningzoekenden’ en 570 plekken voor vluchtelingen. Deze 30 plekken voor ‘andere woningzoekenden’ worden aangeboden aan de gemeente voor invulling. 3. Onder vluchtelingenopvang verstaan we opvang voor asielzoekers tijdens de asielprocedure of statushouders die in afwachting zijn van een woning. De opvang en infrastructuur wordt geschikt gemaakt voor gezinnen met kinderen. Dat betekent dat er geen Centrale ontvangstlocatie en Vrijheidsbeperkende en gesloten locaties (nu genaamd: Proces beschikbaarheidslocatie (PBL), Intensieve begeleidende opvang (IBO) en handhaving en toezichtlocatie (HTL), gezinslocatie, gesloten gezinsvoorziening (GGV)) in gemeente ‘sHertogenbosch gerealiseerd worden. De gemeente verleent hier geen medewerking aan. 4. Met deze overeenkomst voorkomen we nog (crisis)noodopvangplekken te moeten realiseren. 5.
Partijen spannen zich in om 70 plekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen te borgen in de vaste voorraad van het COA. Artikel 2: Eisen aan reguliere opvangplekken 1. Indien er sprake is van leegstand en de prognose is dat er minder opvangplekken nodig zijn voor vluchtelingen dan 570 worden deze plekken aangeboden aan de gemeente ‘sHertogenbosch voor invulling. 2. Partijen gaan gezamenlijk in overleg over op welke wijze de plekken ingevuld worden (al dan niet tijdelijk, gelijktijdig of volgtijdelijk). 3. Naast vluchtelingen kunnen dan ook andere woningzoekenden, zoals bijvoorbeeld jongeren of andere spoedzoekers (nader te bepalen door de gemeente) opvang krijgen indien er plekken vrij komen. Deze groepen kunnen gelijktijdig of na elkaar gebruik maken van de opvang. Hierdoor creëren we meer woonruimte, voorkomen we leegstand en bevorderen we op natuurlijke wijze sociale verbindingen. 3
4. De tijdelijke opvangvoorzieningen Pettelaarpark 90 en azc Kruithoorn kunnen gefaseerd sluiten zodra de toekomstbestendige opvangvoorziening gefaseerd opent. 5. Partijen zullen zich gezamenlijk inzetten om omwonenden te laten participeren in nieuwe ontwikkelingen; 6. COA garandeert dat de 600 reguliere plekken in vaste voorraad de kwaliteit hebben van het ruimtelijk functioneel programma van eisen (versie 3) 2020 en Technisch programma van eisen versie 2.1 14 april 2020. Dit is de ondergrens voor de toekomst. Eenzijdig besluiten tot versobering van de opvang is niet mogelijk. Artikel 3 – Samen leven (Opvang en begeleiding) 1. Het COA stelt bewoners van reguliere opvangplekken in staat, en stimuleert bewoners om, zelfredzaam te zijn. 2. Het COA zet zich in voor een bedrijvig, open en levendig azc. 3. Het COA is een actieve partner en zal, in samenwerking met externe partijen, een activiteitenaanbod realiseren dat zowel aansluit bij de behoefte van vluchtelingen als bij de behoefte van buurtbewoners. Dit activiteitenaanbod wordt door het COA toegankelijk gemaakt voor vluchtelingen en buurtbewoners. 4. Het COA stelt een werkruimte voor externe partijen, zoals Welkom in Den Bosch, op locatie beschikbaar waar bewoners van het azc omwonenden kunnen ontmoeten en participatie kan plaatsvinden. 5.
Het COA spant zich maximaal in om het netwerk Bij Ons in Den Bosch een stap verder te brengen en asielzoekers en statushouders te betrekken en te stimuleren voor deelname. Dit netwerk houdt zich bezig met de participatie en integratie van vluchtelingen (asielzoekers, statushouders en Oekraïners) in 's-Hertogenbosch. Dit netwerk stelt zich het doel een inclusieve gemeenschap te creëren waarin vluchtelingen vanaf dag één actief kunnen deelnemen en een bijdrage kunnen leveren. 6. Het COA levert jaarlijks een bijdrage aan de maatregelen die de gemeente neemt in het kader van de leefbaarheid in de omgeving. De gemeente stelt hiervoor een leefbaarheidsplan op in samenspraak met de omwonenden en ondernemers. Op deze manier creëren we maatschappelijke meerwaarde voor de lange termijn voor de gemeente en het COA. Nadere afspraken hierover worden vastgelegd in een bestuursovereenkomst. 7. Om duurzame relaties op te bouwen, een participatietraject niet te onderbreken en een vroege start te maken met inburgering spant het COA zich maximaal in om asielzoekers waarbij een vergunning tot verblijf verleend wordt te koppelen aan de gemeente 'sHertogenbosch voor huisvesting, zolang er nog niet aan de taakstelling huisvesting statushouders voldaan is en dit ook de wens van de vergunninghouder is. Artikel 4 – Samen leren (Inburgering en participatie) 1.
Partijen zorgen gezamenlijk dat vluchtelingen, ongeacht status, in de asielopvang vanaf dag één de mogelijkheid krijgen om te participeren en zich zo persoonlijk te ontwikkelen in de Nederlandse maatschappij. Hiertoe realiseren zij, in samenwerking met externe partijen, een participatieaanbod dat aansluit bij de behoefte van vluchtelingen en de samenleving. 2. Bij aankomst in de opvang in ‘s-Hertogenbosch verstrekt COA informatie aan de vluchteling over het beschikbare aanbod om mee te doen en zich persoonlijk te ontwikkelen alsmede de contactgegevens van de partij die ervoor zorgt dat de behoefte van de vluchteling en het aanbod op elkaar afgestemd worden en blijven. 4
3. Partijen zorgen voor participatie en betrokkenheid van omwonenden bij COA-locaties. De gemeente ‘s-Hertogenbosch behoudt de regie op participatie met omwonenden. COA is verantwoordelijk voor participatie op en om de locatie. Artikel 5 – Randvoorwaarden opvang 1. Voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen en kinderen met de leerplichtige leeftijd stemt het COA vroegtijdig af met de gemeente ‘s-Hertogenbosch, zodat de gemeente ‘s-Hertogenbosch tijdig in onderwijs kan voorzien. 2. Boven op de participatie activiteiten faciliteert en bekostigt het COA een (vorm van) meedoen balie. Artikel 6 – Governance 1. Bestuurders hebben jaarlijks overleg. Op basis van input uit de evaluaties op de programma’s samen leven en samen leren en van de diverse locaties wordt de samenwerking indien nodig aangescherpt. 2. Evaluaties samen leven en samen leren (artikel 3 en 4) worden uitgevoerd door de regiomanager COA en de programmamanager opvang vluchtelingen van de gemeente ‘sHertogenbosch. 3. Evaluatie per locatie worden uitgevoerd door de locatiemanager van het COA en een adviseur van de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Daarnaast worden er per locatie afspraken gemaakt over overlegstructuren met andere betrokken partijen (onder andere politie en omwonenden) 4.
Locatiemanager en de adviseur van de gemeente ‘s-Hertogenbosch kunnen bij verschil van inzicht opschalen naar de regiomanager en de programmamanager vluchtelingenopvang van de gemeente ‘s-Hertogenbosch. 5. Indien bovenstaande niet leidt tot een oplossing wordt opgeschaald naar de portefeuillehouder asiel en migratie en het bestuur van het COA. 6. Bij alle verschillen van inzicht tussen het COA en gemeente ‘s-Hertogenbosch met betrekking tot deze overeenkomst kan mediation worden ingeroepen. Artikel 7 – Financiën 1. De Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers (19 mei 1994) is van toepassing. De Minister van Asiel & Migratie verstrekt op basis hiervan een subsidie aan het COA voor de opgedragen taken. 2. De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (1 februari 2024) is van toepassing. 3. Het Faciliteitenbesluit Opvangcentra (29 juli 1994) en de aanvullingen van 8 juni 1998 en 25 januari 2001 zijn van toepassing (alsmede eventuele toekomstige wijzigingen en aanvullingen). 4. Indien er door het afsluiten van samenwerkingsovereenkomst voor de gemeente ‘sHertogenbosch kosten ontstaan, voorziet het Faciliteitenbesluit in de betaling hierin.
Worden er door de gemeente ‘s-Hertogenbosch, in verband met de afsluiting van deze overeenkomst en/of reeds aanwezige of nog te vestigen (nieuwe) locatie(s), extra kosten gemaakt die het via het Faciliteitenbesluit Opvangcentra toegekende bedrag overschrijden, dan kan het COA, met inachtneming van artikel 8 van het Faciliteitenbesluit, en onder goedkeuring van de
5
Minister van Justitie en Veiligheid op verzoek van de gemeente ‘s-Hertogenbosch een hogere uitkering verstrekken. De hogere uitkering vindt plaats indien de extra kosten die de gemeente ‘s-Hertogenbosch maakt de toegekende bedragen op grond van bestaande wet- en regelgeving in een zodanige mate overtreffen, dat het niet redelijk is die hogere kosten voor de gemeente te laten. 5. Partijen maken nadere afspraken over de uitwerking van artikel 7 lid 4, deze worden separaat in een addendum vastgelegd. Artikel 8 – Looptijd 1. Deze overeenkomst wordt aangegaan voor onbepaalde tijd. Artikel 9 – Publiekrechtelijke aspecten 1. Het bepaalde in deze overeenkomst laat onverlet de bevoegdheid van de gemeente en haar organen voor wat betreft de uitoefening van haar publiekrechtelijke taken. 2. Het gemeentebestuur blijft dan ook onverminderd autonoom in de uitoefening van haar publiekrechtelijke taken en bevoegdheden, zodat zij, met inachtneming van alle betrokken belangen en na afweging daarvan, onverminderd de bevoegdheid zal hebben zich te laten leiden door de betrokken regelingen van publiekrechtelijke aard en de belangen die deze beogen te beschermen. 3. Alle te volgen procedures moet de gemeente in volle vrijheid en onder gestanddoening van haar volledige publiekrechtelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden kunnen doorlopen.
De gemeente kan dan ook geenszins verzekeren dat het door COA beoogde resultaat daadwerkelijk en in volle omvang zal kunnen worden gerealiseerd. 4. De hieruit voortvloeiende risico’s komen geheel voor rekening van COA en kunnen niet op de gemeente worden afgewenteld. In het kader van de uitoefening van haar publiekrechtelijke taken kan de gemeente dan ook nimmer aansprakelijk worden gesteld voor eventueel vergeefs door COA gemaakte kosten. 5. Bij de uitvoering van de onderhavige overeenkomst en de daaruit voortvloeiende overeenkomsten is het college van burgemeester en wethouders van de gemeente gehouden zich tot het uiterste in te spannen om het door COA gewenste resultaat mogelijk te maken. 8. COA onderkent dat het besluit tot het aangaan van de onderhavige overeenkomst wordt genomen door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente en erkent dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente geen uitspraken kan doen over zaken die de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de raadscommissie van de gemeente, de gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch en hogere overheden betreffen. Artikel 10 – collegebesluit De gemeentelijke besluitvormingsprocedure omtrent de totstandkoming van de onderhavige overeenkomst kan niet eerder worden gestart dan nadat COA deze overeenkomst heeft ondertekend.
Ondertekening van de overeenkomst namens de gemeente vindt plaats nadat het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente heeft besloten tot het aangaan van de overeenkomst. COA is ermee bekend dat deze overeenkomst pas rechtskracht heeft op het moment van goedkeuring en ondertekening door het college van burgemeester en wethouders van de
6
gemeente. Ambtelijke goedkeuring is niet voldoende om rechten te kunnen ontlenen aan de onderhavige overeenkomst.
Aldus overeengekomen, in tweevoud opgemaakt en ondertekend. ‘s-Hertogenbosch
Den Haag
[ datum ]
[ datum ]
gemeente ‘s-Hertogenbosch
Centraal Orgaan opvang asielzoekers
J. Mikkers burgemeester
J. Kapteijns lid van bestuur COA
-
7