RV Regioplan en centrumregeling BW MO 2026-2030 - wijziging presidium

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

17098892 25 februari 2025

Onderwerp

Raadsvoorstel Regioplan en centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026-2030 We willen dat alle inwoners van de regio Meierij en Bommelerwaard meedoen in de samenleving, ook de mensen die ondersteuning krijgen vanuit beschermd wonen(BW) en maatschappelijke opvang (MO). Deze ambitie willen we blijven realiseren in samenwerking met gemeenten, ervaringsdeskundigen, zorgaanbieders, woningcorporaties en andere ketenpartners in onze regio in de periode 2026-2030.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

Vaststellen van het Regioplan Thuis in de Wijk, Actualisatie regioplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026 e.v. Regio Meierij en Bommelerwaard. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.

Geen zienswijze in te dienen op de voorgenomen Centrumregeling Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken Meierij-Bommelerwaard 2026-2030.

Aanleiding We willen als regio gezamenlijk doorgaan met de transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang: van grootschalige opvang en intramurale zorg naar kleinschalige zorg en opvang, spreiding over de regio, uitstroom naar zelfstandig wonen, ambulante ondersteuning en een zachte landing in onze wijken en dorpen. De huidige centrumregeling voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken loopt tot en met 2025. Om die reden vragen wij de raad om in te stemmen met het vernieuwen van de centrumregeling tot 2030. Het aangaan van een centrumregeling is een raadsbevoegdheid. Dit Regioplan 2026-2030 is een actualisatie van de Regiovisie 2020 e.v. en het Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2022 e.v. We willen de ingezette samenwerking continueren. Beoogd doel We werken als gemeenten, zorgaanbieders, corporaties, ervaringsdeskundigen en andere ketenpartners goed samen in de transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang en dat willen we de komende jaren blijven doen. Voor inwoners/cliënten betekent dat dat de zorg die zij krijgen doorgaat zoals zij die nu kennen (zorgcontinuïteit). Cliënten hebben in onze regio een volwaardige kans om weer een zelfstandig bestaan op te bouwen met een eigen woning (uitstroom via urgentieplus). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Er wordt de komende periode verder ingezet op de aanpak van dakloosheid, het realiseren van voorzieningen in de regiogemeenten en passende zorg en huisvesting voor de meest complexe doelgroep. We blijven als gemeenten in (financiële) solidariteit met elkaar samenwerken, ook als de wetgever de doordecentralisatie van beschermd wonen wel invoert in de komende bestuursperiode. Financiële houdbaarheid is een gezamenlijk belang. Relevante besluitgeschiedenis Regiovisie en samenwerkingsovereenkomst Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2020 e.v. Regio Meierij en Bommelerwaard (november 2019, kenmerk 9436657), Regioplan Doordecentralisatie Beschermd Wonen 2022-2025 en Centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en aanverwante taken, Regio Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 (september 2021, kenmerk 11376726) en Raadsvoorstel Zienswijze op voorgenomen wijziging van de centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken regio Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 (januari 2023, kenmerk 14476368). Argumenten 1.1 Het geactualiseerde regioplan Thuis in de Wijk bevat de samenwerkingsagenda voor de komende vier jaar. Deze beleidsactualisatie geeft een actueel beeld van de ingezette transformatie van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en zorg & veiligheid.

Het geeft aan welke ontwikkelingen we in gang hebben gezet, zowel regionaal als in de zeven gemeenten, en welke opgaven we nog hebben. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.1 We stellen een nieuwe centrumregeling vast voor een periode van vier jaar De centrumregeling 2022-2025 bevat een optie om deze met telkens één jaar te verlengen. Daar maken we geen gebruik van. De reden daarvoor is dat dit een raadsbevoegdheid is, waardoor we ieder jaar naar alle colleges én alle raden in de regio zouden moeten voor een verlengingsbesluit. Dat is een te grote belasting voor raden, colleges en ambtelijke capaciteit. We stellen de raad voor om in te stemmen met het aangaan van een nieuwe centrumregeling voor de duur van vier jaar (2026-2030). 2.2 De regionale samenwerking wordt gecontinueerd onder dezelfde condities als in de periode 2022-2025. De samenwerkingsafspraken tussen de zeven gemeenten blijven op hoofdlijnen gelijk. ’s-Hertogenbosch is wettelijk aangewezen als centrumgemeente voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Indien de doordecentralisatie beschermd wonen wettelijk wordt ingevoerd, blijven we tot 2030 in financiële solidariteit samenwerken vanuit één regionale begroting. Voor maatschappelijke opvang blijft ’s-Hertogenbosch wettelijk centrumgemeente. Zorg & Veiligheid is een lokale bevoegdheid, waarbij we regionaal gezamenlijk Wvggz-taken en bemoeizorg inkopen. 2.3 De centrumregeling wordt opnieuw door de raden vastgesteld, waarbij er met name beperkte en/of technische wijzigingen in de tekst worden voorgesteld.

De belangrijkste wijzigen die – in vergelijking met de centrumregeling 2022-2025 – in de nieuwe centrumregeling worden voorgesteld zijn: -

De verlenging van de samenwerking met vier jaar (2026-2030) (overweging/preambule en art. 32, lid 1 en 2);

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

-

-

-

De financiële verdeelsleutel tussen gemeenten is aangepast (twee peildata i.p.v. één), hetgeen een evenwichtiger verdeling tussen de gemeenten oplevert (art. 1, lid y); De lokale toegangsteams/wijkteams zijn ook verantwoordelijk geworden voor de toegang maatschappelijke opvang (art. 3 lid 6); De eigen bijdragen voor beschermd wonen zijn door het abonnementstarief niet te onderscheiden binnen de betaling vanuit het CAK aan gemeenten en dus niet te verrekenen tussen gemeenten en centrumgemeente (art. 7 lid 3). Veel cliënten BW MO vallen onder vrijstellingen voor eigen bijdragen vanwege hun lage inkomen. De lokale uitvoeringsmiddelen voor BW MO en de tussentijdse uitkeringen uit de Reserve regionaal BW MO worden lokaal zo veel mogelijk ingezet in het sociaal domein, in het bijzonder op het brede terrein van beschermd wonen/ggz en maatschappelijke opvang/dakloosheid (‘gentlemens agreement’) (art. 7 lid 6); De artikelen over toezicht en handhaving zijn aangescherpt en de manager van de Regionale Inkooporganisatie Zorg (RIOZ) wordt aangewezen als toezichthouder (1 lid w, artikel 5 en artikel 17). Dit om ook regionaal zorgfraude aan te kunnen pakken, naast het regionale toezicht op kwaliteit dat al in de centrumregeling 20222025 was geregeld. De centrumregeling kan maximaal tweemaal één jaar door de colleges worden verlengd.

Het instellen, wijzigen, toe- en uitreden en opheffen van de centrumregeling is voorbehouden aan de raden (art. 32, lid 3).

2.4 De definitieve tekst van de centrumregeling wordt later dit jaar ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. U kunt als raad een zienswijze indienen op de voorgenomen tekst van de centrumregeling (Wet Gemeenschappelijke Regelingen, art. 1 lid 2). Later dit jaar zullen wij uw raad toestemming vragen om de definitieve tekst van de centrumregeling vast te stellen. Uw raad kan dan enkel toestemming onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (Wgr art 1, lid 4). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s Wet- en regelgeving De gemeente ’s-Hertogenbosch is wettelijk aangewezen als centrumgemeente voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De Wet Woonplaatsbeginsel beschermd wonen (doordecentralisatie) is meermaals uitgesteld. Deze wet zou in 2022 worden ingevoerd, maar is inmiddels uitgesteld tot 2026 en mogelijk volgt verder uitstel of zelfs afstel. Indien de doordecentralisatie wel landelijk wordt ingevoerd, blijft voor gemeenten de verplichting bestaan om regionaal samen te werken (Norm van Opdrachtgeverschap). De centrumgemeentetaak voor maatschappelijke opvang staat landelijk niet ter discussie, die taak blijft wettelijk bij centrumgemeente ’s-Hertogenbosch. Financiële risico’s In meerjarig perspectief hebben we een overschot op de regionale begroting van € 5 mln., waarbij het structurele tekort op maatschappelijke opvang van € 2 mln. al is verdisconteerd. We houden als regio onder andere rekening met een mogelijke bezuiniging op de regionale integratieuitkering voor beschermd wonen vanwege het financiële tekort van de rijksoverheid op de Wet Langdurige Zorg (Wlz) voor GGZwonen. Aan de doordecentralisatie van beschermd wonen is een herverdeling van financiële middelen gekoppeld tussen regio’s. Onze regio zou – volgens een raming uit 2021 – een voordeelregio zijn.

Financiën Regionale begroting 2025 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Inkomsten BW MO Uitgaven BW MO Overschot

€ 40,1 mln. € 34,6 mln. € 5,5 mln.

Duurzaamheid n.v.t. Participatie en communicatie Het regioplan en de centrumregeling zijn op 4 november jl. besproken met de Wmo adviesraad (zie hieronder). In 2024 zijn voor het regionale plan van aanpak dakloosheid een groot aantal themasessies georganiseerd over wonen, werk & inkomen, zorg, toegang etc. Als regio zijn we voor BW en MO via overlegtafels frequent in gesprek met zorgaanbieders en woningcorporaties. In 2024 hebben wij een eigen cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. Markieza en Door & Voor zijn onze regionale ontwikkelpartners op het terrein van ervaringsdeskundigheid. Bespreek- en adviespunten Wmo adviesraad: “Als adviesraad WMO & Jeugdhulp ‘s-Hertogenbosch mogen we blij zijn met het Regionaal Plan Beschermd wonen en Maatschappelijke zorg. Toch menen wij de volgende overwegingen (ongevraagd advies) te mogen aanbieden.” www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1. Druk op ‘Den Haag’ wat betreft de uitvoering van de aanbevelingen in het rapport Roemer. Antwoord college: indien EU-arbeidsmigranten hun werk verliezen, verliezen zij ook huisvesting en medische zorg. Wij zien deze groep terug op straat, bij onze straatdokter of in de winteropvang. De Taskforce Roemer heeft aanbevelingen gegeven om de positie van EU-arbeidsmigranten in Nederland te versterken. Wij zullen dit advies in ‘Den Haag’ bestuurlijk onder de aandacht blijven brengen. 2. Druk op ‘Den Haag’ voor het ter beschikking stellen van voldoende gelden voor de uitvoering van Haags beleid op gemeentelijk en regionaal niveau. Antwoord: het is een gezamenlijke inspanning van de VNG en de gemeenten om voldoende middelen voor het sociaal beleid te krijgen van het Rijk. Dat geldt voor zowel de Wmo, jeugdhulp en preventie als voor de gemeentelijke financiën in het algemeen (“ravijnjaar”). 3. Regelmatig werkbezoek van gemeentelijke beleidsambtenaren aan cliënten en cliëntenraden om de uitvoering en resultaat van eigen beleid te toetsen aan de uitwerking in de praktijk. Dit gecombineerd met cliënten ervaringsonderzoeken onder grote percentages van zorgontvangers. Antwoord: binnen het team Toegang & Regie zijn vaste contactpersonen voor alle locaties waar beschermd wonen of maatschappelijke opvang wordt geboden.

Periodieke evaluaties met cliënten worden op die woonlocaties gevoerd, zodat we zicht hebben op cliënt en locatie. Binnen beleidsontwikkeling wordt samengewerkt met ervaringsdeskundigen (Door & Voor, Markieza, klankbordgroep dakloosheid). Markieza en Door & Voor hebben een ontwikkelopdracht voor herstelondersteuning, opleiding en laagdrempelige steunpunten. Tussen 2017 en 2023 heeft de Universiteit van Amsterdam met ervaringsdeskundige interviewers jaarlijks onderzoek gedaan onder onze cliënten BW en MO. Dat onderzoek is afgerond. In 2024 hebben we cliëntervaringsonderzoek in eigen beheer uitgevoerd.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. Goede multidisciplinaire afstemming op casusniveau van de diverse gemeentelijke instellingen (Zorgregisseur/ zorg arrangeur). Antwoord: binnen Toegang & Regie wordt intensief samengewerkt met collega-consulenten (casuïstiekoverleg), met de regionale toegangscollega’s in het regionaal Netwerk Opvang en Wonen, met zorgaanbieders (bij evaluatie, herindicatie of escalatie) en met corporaties en zorgaanbieders bij uitstroom (urgentieplus). Waar nodig wordt samengewerkt met collega’s van WeenerXL, zowel op het terrein van inkomen als participatie (o.a. Poort Richting Activering/PRA, Individuele plaatsing/IPS). De Centrale Toegang MO (CTMO) is bewust gehuisvest op de locatie WeenerXL. 5. Spoed achter een goede inloopvoorziening voor dak- en thuisloze in de stad en ommelanden onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Antwoord: in 2024 is onderzoek verricht naar de behoefte en haalbaarheid van een inloop in de binnenstad voor dak- en thuislozen inwoners. Er ligt nu een plan voor realisatie. Dat plan wordt bekostigd uit de lokale uitvoeringsmiddelen die vanuit de regionale begroting BW MO beschikbaar zijn voor uitgaven in onze eigen stad. 6. Extra toerusting van overheidsdienaren met kennis van ethiek, vorming in mensbeeld en gelegenheid tot hen ondersteunende moreel beraden voor de bespreking van morele dilemma’s.

Antwoord: het team Toegang & Regie dat volwassen inwoners met de meest complexe problematiek begeleidt, maakt sinds twee jaar gebruik van het instrument ‘moreel beraad’, hetgeen als zeer waardevol wordt ervaren. Ook intervisie wordt structureel ingezet binnen dit team. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2. 3.

Regioplan Thuis in de Wijk, Actualisatie Regioplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026 e.v. Regio Meierij en Bommelerwaard. Was-wordt-tabel voorgenomen centrumregeling ‘Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken Meierij-Bommelerwaard 2026-2030’. Gespreksverslag voor de Adviesraad WMO & Jeugd, d.d. 4 november 2024.

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

17098892 Verordenend P. Slikker Sociaal: 12 februari 2025 MO/MO/VOLW/O&R Dungen van den a.vandendungen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 17098892 Raadsvergadering 25 februari 2025 Onderwerp

Raadsvoorstel Regioplan en centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026-2030

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 10 december 2024 en 28 januari 2025: besluit: 1. 2.

Vaststellen van het Regioplan Thuis in de Wijk, Actualisatie regioplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026 e.v. Regio Meierij en Bommelerwaard. Geen zienswijze in te dienen op de voorgenomen Centrumregeling Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken Meierij-Bommelerwaard 2026-2030.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch- van datum 25 februari 2025 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704