RV Beleidsplan begraafplaatsen 2024 en verordeningen - geamendeerd raadsvoorstel

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

16840547 8 oktober 2024

Onderwerp

Beleidsplan begraafplaatsen 2024 en verordeningen gemeentelijke begraafplaatsen We voorzien met onze gemeentelijke begraafplaatsen in een integraal aanbod van voorzieningen en dienstverlening. In dit beleidsplan leggen we onze huidige manier van werken vast en spelen we in op trends en ontwikkelingen en wensen uit de samenleving. Hier passen we ook de verordeningen op aan.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Het Beleidsplan begraafplaatsen 2024 gemeente ‘s-Hertogenbosch vast te stellen;

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. De Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 's-Hertogenbosch 2025 vast te stellen, onder intrekking van de huidige Beheersverordening 2013, zoals in de verordening verwoord; 3. De Verordening houdende regels betreffende de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten voor het gebruik van algemene begraafplaatsen 2025 (citeertitel “Verordening begraafplaatsrechten 2025”), vast te stellen, onder intrekking van de huidige Verordening begraafplaatsrechten 2024, zoals in de verordening verwoord.

Aanleiding De gemeente heeft meerdere gemeentelijke begraafplaatsen. We leggen onze werkwijze en beleid vast in het beleidsplan, waarbij we een slag willen maken gelet op trends en ontwikkelingen. Op basis van dit beleid en inzichten passen we de betreffende verordeningen aan. Veranderingen in onze samenleving zien we ook terug in het gebruik van begraafplaatsen. Er zijn uiteenlopende trends en ontwikkelingen die direct of indirect van invloed zijn op het gebruik en beheer van onze begraafplaatsen. Zo zijn er andere wensen omtrent de uitvaart, de aard en het gebruik van begraafplaatsen en de keuzemogelijkheden over grafrechten. Deze trends nemen we mee in het beleidsplan. Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft verschillende regelingen en afspraken vastgelegd met betrekking tot het beleid, beheer en gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen. Er is echter nog geen beleidsplan begraafplaatsen. Er is behoefte om deze regelingen en afspraken samen te brengen in een beleidsplan en de betreffende verordeningen daarmee in lijn te brengen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft het beheer en gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen Orthen en Ketsheuvel belegd bij de stichting Solamen

Beoogd doel We bieden aan alle inwoners van onze gemeente en belangstellenden van buiten onze gemeente nu en in de toekomst de gelegenheid om hun overleden dierbaren op een respectvolle manier te begraven of hun as te bezorgen op onze begraafplaatsen in Rosmalen, Engelen, Orthen en Ketsheuvel. We waarborgen een dienstverlening op onze begraafplaatsen die past bij de huidige behoefte van nabestaanden en het unieke karakter van onze begraafplaatsen. De begraafplaatsen vormen waardige plekken voor gedenken, herdenken en bezinnen. We leggen ons beleid en regelgeving transparant en duidelijk vast.

Relevante besluitgeschiedenis

-

Raadsbesluit inzake vaststelling Verordening begraafplaatsrechten 2024 registratienummer 15409055, 14 november 2023 Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl)

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

Raadsbesluit inzake vaststelling Beheersverordening begraafplaatsen 2013, registratienummer 120569, 26 juni 2012

Microsoft Word - Raadsvoorstel begraafplaatsenverordening.docx (notubiz.nl)

Argumenten 1.1 We spelen in op trends en ontwikkelingen in de samenleving. We zien een ontwikkeling naar een meer eigentijdse manier van afscheid nemen. De nabestaanden willen aan de uitvaart, het afscheid en de rouwverwerking na de uitvaart steeds meer een persoonlijk karakter geven. Hiermee stellen zij steeds hogere eisen aan de kwaliteit van de dienstverlening op begraafplaatsen. We maken, passend binnen het karakter en de kaders van onze begraafplaatsen deze wensen mogelijk. Landelijk is er een toenemende belangstelling voor begraven in de natuur of een natuurlijke omgeving. Door -afhankelijk van een nog te doorlopen procedure- op de begraafplaats in Rosmalen de gelegenheid te bieden om te begraven in natuurlijke graven spelen we in op deze ontwikkeling. We verbinden daarmee een nieuwe doelgroep aan onze begraafplaats en genereren extra inkomsten. Het beleidsplan biedt ook het kader om te starten met natuurlijk begraven op begraafplaats Orthen. We spelen ook in op toenemende vraag naar islamitisch begraven, zie hiervoor 1.5.

1.2 Het beleidsplan en de verordeningen geven een eenduidig en actueel kader voor alle gebruikers van onze begraafplaatsen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In dit beleidsplan leggen we onze huidige manier van werken vast en spelen we in op trends en ontwikkelingen en wensen uit de samenleving. Hier passen we ook de verordeningen op aan. Met dit beleidsplan en de bijbehorende verordeningen is er een eenduidig en actueel beleidskader voor de gemeentelijke begraafplaatsen. Het geeft aan alle inwoners en overige belanghebbenden weer welk beleid we voeren en welke mogelijkheden wij bieden. Het vormt tevens een duidelijk kader voor de afspraken met Solamen over het beheer en gebruik van de begraafplaatsen in Orthen en Ketsheuvel.

1.3. We geven meer keuzemogelijkheden bij onze grafrechten De particuliere graven en urnenvoorzieningen geven we uit met een recht voor bepaalde tijd. Daarna kan het grafrecht steeds worden verlengd. We breiden de keuzemogelijkheden voor verlengingen uit naar 5, 10, 15 en 20 jaar. We doen dit zodat rechthebbenden daarmee telkens opnieuw hun keuze optimaal afstemmen op hun persoonlijke situatie en wensen. Het graf kan daardoor desgewenst van generatie op generatie in stand worden gehouden. Bij de natuurlijke graven maken we een uitzondering, hier is bij uitgifte ook een eerste termijn van 50 jaar mogelijk. Dit sluit aan bij het karakter van natuurlijk begraven. De graven krijgen daarmee de kans om geheel opgenomen te worden in de natuurlijke omgeving. Het is een bewuste keuze om in de overige gevallen geen particuliere graven of nissen op de gemeentelijke begraafplaatsen uit te geven voor een termijn langer dan 20 jaar of voor onbepaalde tijd, of op deze begraafplaatsen te voorzien in eeuwigdurende grafrust. Dit heeft ongewenste effecten op de capaciteitsbenutting, de exploitatie en het beheer van onze begraafplaatsen. Met de uitgebreide keuzemogelijkheden in verlengen bieden we op onze gemeentelijke begraafplaatsen een goed alternatief hiervoor.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Eeuwigdurende grafrust kan wel worden gerealiseerd op een bijzondere begraafplaats, in eigendom en beheer van derden. De houder van een dergelijke begraafplaats heeft de ruimte om hiervoor te kiezen en dit met een eigen reglement mogelijk te maken. Zie ook onder 1.5. 1.4 De groene inrichting van de begraafplaatsen behouden en waar mogelijk versterken. We vinden het belangrijk dat onze begraafplaatsen een waardig karakter hebben. Een groene begraafplaats versterkt dat karakter en het zorgt voor rust. We beheren onze begraafplaatsen met respect voor de ecologische waarden. Wij zetten in op nieuwe aanplant en biodiversiteit. We betrekken hier ook IVN en scholen bij, kleinschalig en passend bij het karakter van de begraafplaatsen. 1.5 We werken aan een goede relatie met verschillende stakeholders met daarbij een werkbare balans tussen de belangen en wensen van de verschillende partijen. Het beleidsplan en de verordeningen zien we ook als toetsingskader voor de begraafplaatsen die in gebruik en beheer zijn gegeven bij stichting Solamen. We zijn met Solamen in gesprek over actualisatie van de afspraken. Het is mogelijk dat er in dat traject reële kansen of gevolgen komen die niet (volledig) binnen de uitgangspunten van dat kader passen. Waar het de bevoegdheid van de raad betreft, wordt de raad daartoe in dat geval in stelling gebracht.

We blijven als goede buur in gesprek met DELA en bezien welke kansen er zijn door elkaars directe nabijheid op de begraafplaats in Rosmalen. Daarnaast faciliteren we vanuit onze rol de Werkgroep Islamitisch begraven ’s-Hertogenbosch bij hun wens voor de realisatie van een bijzondere begraafplaats voor islamitisch begraven, in eigendom en beheer van de werkgroep. Op een eigen begraafplaats kan de werkgroep, als eigenaar en exploitant, zelf rechten en regels vaststellen die zijn gebaseerd op de specifieke islamitische eisen zoals een eeuwigdurende grafrust.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.1. De huidige beheersverordening is in 2013 vastgesteld en moet worden aangepast ten gevolge van het beleidsplan. Op basis van het beleidsplan, de actualiteit en praktische ervaringen is de nieuwe beheersverordening 2025 opgesteld. Hierin worden de voorwaarden, eisen en regels gesteld voor het beheer en gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen die de gemeente beheert.

3.1. De huidige verordening begraafplaatsrechten is in 2024 vastgesteld en moet worden aangepast ten gevolge van het beleidsplan en de jaarlijkse indexering Op basis van het beleidsplan en de indexering zijn wijzigingen doorgevoerd in de nieuwe verordening 2025. Dit betreft de indexering van alle tarieven met 4,28% en een toevoeging van de in het beleidsplan opgenomen verlengingsmogelijkheden en bijbehorende tarieven. Voor natuurlijk begraven op Rosmalen zijn deze nog niet toegevoegd, omdat deze graven nog niet beschikbaar zijn.

Kanttekeningen en risico’s Ontwikkelingen in uitvaartbranche In het beleidsplan is een swot-analyse opgenomen. Hierin staan kansen, maar ook bedreigingen. Dit heeft een relatie met de trends in de uitvaartbranche. We hebben in het beleidsplan geanticipeerd op deze trends. We blijven de ontwikkelingen volgen en de gevolgen voor onze begraafplaatsen monitoren. Zodat we zo goed mogelijk kunnen bijsturen, zodat er vraag en aanbod en de exploitatie in balans blijft.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën Het uitgangspunt bij het toekomstige beheer van de begraafplaatsen is een handhaving van de huidige overall kostendekking van 85%, waardoor de uitvoering van dit beleidsplan geen financieel effect heeft op de gemeentelijke begroting. Wanneer in de toekomst een gemiddelde kostendekking van 85% niet structureel haalbaar blijkt, dan zullen we aanpassingen doorvoeren. Daarbij kiezen we primair voor verlaging van het onderhoudsniveau en secundair voor verhoging van de tarieven. Vaststelling van de verordeningen heeft geen financiële consequenties voor gemeente. De huidige tarieven zijn in de verordening begraafplaatsrechten 2025 regulier geïndexeerd.

Duurzaamheid Het beheer van de begraafplaats wordt steeds duurzamer. Er vindt geen chemische onkruidbestrijding plaats en door het gebruik van elektrische gereedschappen en materieel verminderen we de CO2-uitstoot. We onderzoeken samen met de betrokken partijen voortdurend de mogelijkheden om extra waardevolle bijdragen hierin te leveren. Participatie en communicatie We vinden het belangrijk om de binding en betrokkenheid van inwoners met onze begraafplaatsen te vergroten. Passend bij het karakter van de begraafplaatsen willen we inwoners en lokale organisaties, zoals bijvoorbeeld IVN en scholen, betrekken bij het groen en de ecologische waarden op onze begraafplaatsen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We hebben onze in het beleidsplan genoemde stakeholders geïnformeerd over de lijn in het beleidsplan. Hierin staat ook beschreven welke relatie wij met hen hebben en welke actualiteiten er nu spelen. Wij blijven met hen in gesprek om het beheer en gebruik van de begraafplaatsen zo goed mogelijk af te stemmen. Na vaststelling van het beleidsplan en de verordeningen worden deze op de gebruikelijke, digitale wijze bekend gemaakt.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Beleidsplan begraafplaatsen 2024 2. Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 's-Hertogenbosch 2025 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. Verordening begraafplaatsrechten 2025 Registratienummer

16840547

Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

Kaderstellend en verordenend R.J.J. Geers Bedrijvigheid: 23 september 2024 SB/BEH&PROG OR/PROG S. Ilbrink/ s.ilbrink@s-hertogenbosch.nl/06-55470137

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 16840547 Raadsvergadering 8 oktober 2024 Onderwerp

Beleidsplan begraafplaatsen 2024 en verordeningen gemeentelijke begraafplaatsen

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 2 september 2024 besluit: 1. Het Beleidsplan begraafplaatsen 2024 gemeente ‘s-Hertogenbosch vast te stellen, met dien verstande dat de mogelijkheid om grafrechten voor onbepaalde tijd uit te geven wenselijk is en mogelijk wordt gemaakt, op de door het college daartoe aangewezen delen van een begraafplaats.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. De Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 's-Hertogenbosch 2025 vast te stellen, onder intrekking van de huidige Beheersverordening 2013, zoals in de verordening verwoord, met dien verstande dat artikel 14 lid 1 als volgt komt te luiden: ‘Het college verleent, voor zover de daartoe bestemde ruimte van de begraafplaats dat toelaat, op een daartoe bij hen schriftelijk in te dienen aanvraag, voor de tijd van: a. 20 jaar recht op een particulier graf of particulier kindergraf; b. 20 of 50 jaar recht op een particulier natuurlijk graf; c. 10 of 20 jaar recht op een particulier urnengraf; d. 10 jaar recht op een particuliere urnennis; e. 20 jaar recht op een particuliere urnenzuil; f. 5 jaar recht op een particulier gedenkplaatje; of g. voor onbepaalde tijd recht op een particulier graf of particulier kindergraf op de door het college daartoe aangewezen delen van een begraafplaats. De termijn begint te lopen op de datum waarop het graf, de urnennis, de zuil of het gedenkplaatje is uitgegeven’ 3.

De Verordening houdende regels betreffende de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten voor het gebruik van algemene begraafplaatsen 2025 (citeertitel “Verordening begraafplaatsrechten 2025”), vast te stellen, onder intrekking van de huidige Verordening begraafplaatsrechten 2024, zoals in de verordening verwoord, met dien verstande dat het college de tarieven voor grafrechten voor onbepaalde tijd nader uitwerkt en zo spoedig mogelijk ter vaststelling voorlegt aan de gemeenteraad.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 8 oktober 2024. De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door drs. W.G. Amesz op 10-10-2024

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704