Ruimtelijk en functioneel kader EKP terrein Noord
Tekst van het document
Eenvoudige toegang tot deelmobiliteit
SDK Vastgoed (Volker Wessels) of een toekomstige eigenaar van de garage bespreekt met de gemeente en exploitant periodiek het functioneren en ontwikkelen van de mobiliteitshub aan de hand van de benoemde uitgangspunten en monitoringsgegevens. Vanuit gemeentelijke zijde wordt daar de informatie vanuit de omgeving ingebracht (parkeerdruk) en vanuit SDK Vastgoed / eigenaar (in samenwerking met de exploitant) de gegevens vanuit het gebruik en de gebruiker. Aan de hand van deze afstemming kunnen door SDK Vastgoed (Volker Wessels) in overleg met de gemeente wijzigingen worden aangebracht in het mobiliteitsconcept. Voorzieningen electrisch rijden
Digitaal verbonden
MOBILITEIT
41
RFK - EKP-terrein Noord
Hieronder een toelichting op het winnende plan:
06 Plan ‘Uit de kunst, aan de Dieze’ In december 2019 is de aanbestedingsprocedure ‘Gebiedsontwikkeling EKP-terrein Noord’ gegund aan SDK Vastgoed (VolkerWessels), op basis van hun concept-stedenbouwkundig plan, ontwikkelstrategie en plan van aanpak voor de communicatie en participatie met de omgeving. De eerste stap is de nadere aanscherping van het stedenbouwkundig plan. Vervolgens worden de verschillende deelgebieden per fase uitgewerkt op bouwplanniveau. Het RFK biedt enige flexibiliteit om het plan nader uit te werken, uiteraard binnen de mogelijkheden van het Ontwikkelkader EKP-terrein, de resultaten van de aanbestedingsprocedure en de gewenste rechtszekerheid.
Ambitie van het plan De ambitie van het plan ‘Uit de kunst, aan de Dieze’ steunt op vier pijlers: creatieve schakel, sterke identiteitsdrager, optimaal verbonden en de Dieze als groene drager. Het EKP-terrein is onderdeel van de creatieve bedrijvigheid in de Spoorzone en fungeert als programmatisch en fysiek knooppunt. Daarmee wordt ’s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden versterkt. De locatie is de ideale woonomgeving voor de Dynamische Stedeling, met een geheel eigen karakter en een unieke combinatie van wonen, werken en onderwijs. Deze ‘dynamische stedelingen’ blazen het gebied nieuw leven in: een geweldige impuls voor de dynamiek in ’s-Hertogenbosch en de Spoorzone in het bijzonder. Het gebied past perfect in de omgeving en de stad ’s-Hertogenbosch. Het is geen ‘eiland’, maar is optimaal verbonden met de omgeving. Dit is een belangrijk element voor de levendigheid in het gebied. Het binnengebied wordt grotendeels autovrij en de groene openbare ruimte wordt zo ingericht dat er geen achterkanten ontstaan. Het gaat om een duurzaam gebied waarin de Dieze een belangrijke rol speelt. Met het plan wordt een aantrekkelijke waterkant gemaakt om langs te wandelen of te fietsen. Het plan versterkt de groen- en waterbeleving met oog voor plant en dier. Autoluwe Parallelweg
‘Kubus’
Creatieve schakel
42
Sterke identiteitsdrager
PLAN ‘UIT DE KUNST AAN DE DIEZE’
Optimaal verbonden
De Dieze als groene drager
43
Impressie concept-stedenbouwkundig plan
44
RFK - EKP-terrein Noord
PLAN ‘UIT DE KUNST AAN DE DIEZE’
45
RFK - EKP-terrein Noord
een verbetering van het windklimaat op maaiveldniveau en creëert een prettige overgang van onderbouw naar bovenbouw. De vertrapping zorgt voor een rank silhouet. De nieuwe gebouwen zijn alzijdig, dat wil zeggen zonder ‘achterkanten’, en hebben een open plint. Een fraaie ingreep is het verleggen van de Veemarktweg waardoor het verkeer dat onder de Royal Welshbrug rijdt, vrijwel direct zicht heeft op het monumentale gebouw ‘1931’ van de Brabanthallen. Hierdoor ontstaat er ruimte om de Dieze-oever te programmeren met wonen en publieksfuncties in de plint van de woontoren. Een aanlegsteiger zorgt voor extra levendigheid.
EKP-gebouw transformeert naar KuBus, het ‘Hart’
Open structuur van gebouwen
Aansluiten bij de omgeving met routes en zichtlijnen
Toevoegen van vier torens: poort van de stad
Impressie concept-stedenbouwkundig plan
Integrale visie ‘Uit de Kunst aan de Dieze’ Het plan ‘Uit de kunst, aan de Dieze’ heeft de ambitie om van het EKP-terrein Noord een herkenbare culturele woon-, werk- en leerhotspot te maken, met ruimte voor experiment. Het gebied wordt ingezet als creatieve schakel tussen het Grenco-/Grassoterrein en de Kop van ’t Zand (onderdeel van de Bossche Stadsdelta). KuBus - wat staat voor Kunst & Business - is daarin de centrale spil. Dit komt tot uiting in de heldere stedenbouwkundige opzet van het plan, met looproutes en zichtlijnen vanuit de omgeving naar de voormalige EKP-hal. De uitstraling en indeling van de hal wordt aangepakt. Onder de Royal Welshbrug wordt een ‘arthub’ voorgesteld met ruimte voor kunst en activiteiten.
46
Stedelijk woonmilieu Het plan gaat uit van één samenhangende stedenbouwkundige opzet en signatuur, waarmee er voor het EKP-terrein een duidelijke identiteit ontstaat. Hoofdopzet van het plan ‘Uit de kunst, aan de Dieze’ is het behoud en de verbouw van de bestaande EKP-hal tot KuBus, het hart van het EKP-terrein. Er is voor het overige gekozen voor een open structuur van middelhoge bebouwing die zowel qua massaopbouw, schaal als situering en zichtlijnen goed aansluit op de bestaande woonomgeving. Vier zorgvuldig gepositioneerde hoogteaccenten in de vorm van torens oplopend in hoogte richting het spoor en Dieze (maximaal 60 meter) markeren de poortfunctie van het EKPterrein op stadsniveau. De torens staan gedraaid ten opzichte van de basis, de draaiing zorgt voor
PLAN ‘UIT DE KUNST AAN DE DIEZE’
47
RFK - EKP-terrein Noord
Kunst en Business De voormalige hal van het expeditieknooppunt wordt omgebouwd tot KuBus. In KuBus komt een permanente, compacte versie van de kunstacademie AKV|St.Joost en werkruimtes voor onder andere creatieve start-ups en scale-ups. Publieksfuncties zijn er in de vorm van horeca (inclusief terras), expositie en ruimte voor voorstellingen. Zo ontstaat een levendige mix van werken, leren, experimenteren en ontmoeten. Creatief talent krijgt hier de ruimte.
Impressie KuBus
Woonprogramma gericht op de dynamische stedeling Rondom KuBus wordt een stevig stedelijk woonmilieu geïntroduceerd, gericht op de ‘dynamische stedeling’. Deze doelgroep laat zich niet definiëren door leeftijd, inkomen of achtergrond maar deelt dezelfde leefstijl. Ze zijn jong en/of jong van geest en zien de stad als verlengde van hun huiskamer. Ze hechten meer waarde aan toegang hebben tot dan aan bezit. Ondersteunende functies
Ondersteunende functies
48
Het woonprogramma in het concept-stedenbouwkundig plan bestaat uit circa 820 woningen, met een grote variëteit aan oppervlakten, oriëntatie en beleving. De focus is op één- en tweepersoonshuishoudens. Een groot deel van de appartementen is niet groter dan 60 m² gebruiksoppervlak. Er komen studentenwoningen, starterswoningen, woningen voor doorstromers en een aantal grote appartementen. Bijzondere voorbeelden zijn de vrij indeelbare atelier-en cascowoningen. The Startup House is een mogelijk concept bestaande uit een combinatie van kleine woonunits met gedeelde werkruimtes. Minimaal 25% van het woonprogramma wordt sociaal, minimaal 15% middelduur.
Niet-woonfuncties Horeca is bedacht in KuBus en op nog minimaal twee andere plekken in het gebied. Het gaat om horeca in de vorm van daghoreca of een restaurant. Deze horeca is ondersteunend aan de functies wonen en werken. Aan de waterkant is ruimte voor dag- en avondhoreca met een terras met uitkijk op de Dieze. En op het EKP-plein is ruimte voor kleinschalige daghoreca dat meer gericht is op de bewoners en gebruikers van het EKP-terrein en de directe omgeving. Andere niet-woonfuncties kunnen voorkomen in de plinten van (sommige) woongebouwen. De situering hiervan is afgestemd op belangrijke routes en zichtlijnen in het plan. Dagelijkse voorzieningen, zoals een fietsenmaker, drogist of bakker, zorgen voor meer levendigheid en sociale veiligheid on het openbaar gebied Duurzame mobiliteit Het plan ‘Uit de kunst, aan de Dieze’ gaat uit van toekomstbestendige duurzame deelmobiliteit. De ambitieuze visie op duurzame mobiliteit sluit naadloos aan op de beoogde doelgroep. Autobezit wordt sterk ontmoedigd en het gebruik van fiets, OV en deelauto’s optimaal gefaciliteerd. Er wordt een grotendeels autovrij binnengebied gemaakt. Auto’s worden opgevangen in de parkeergarages aan de randen van het plan. Er komen heldere en aantrekkelijke langzaam verkeersroutes en er is gekozen voor een innovatieve en toekomstbestendige mobiliteitsoplossing: Mobility as a Service.
Via een multimodale mobiliteitshub, krijgen alle bewoners en gebruikers toegang tot het gewenste deelvervoermiddel, zoals een elektrische auto of e-bike. Het
Horeca aan het water
deelvervoer is gemakkelijk te plannen, boeken en betalen via één app, waar je ook een OV- of taxirit mee regelt. Naast bewoners kunnen ook bezoekers en omwonenden gebruik maken van de app en de mobiliteitshub. De hub is eenvoudig af te stemmen op de wensen en vraag van de gebruikers. Voor de eerste bewoners van de nieuwbouw is er een EKP-fiets (per huishouden) die dicht bij huis gestald kan worden.
Duurzaamheid - mobiliteit
PLAN ‘UIT DE KUNST AAN DE DIEZE’
49
RFK - EKP-terrein Noord
Levendigheid, ontmoeting en sociale veiligheid Het EKP-terrein Noord wordt onlosmakelijk onderdeel van de Noordelijke Spoorzone. Pleinen, plekken en routes zijn zorgvuldig aangehaakt op de omgeving waardoor de bestaande en nieuwe bewoners, werkers en studenten elkaar makkelijk kunnen ontmoeten. Op strategische plekken wordt gezorgd voor levendigheid en sociale veiligheid: in en rond KuBus en de plinten van sommige woonblokken. Follies geven ruimte aan experiment, in de openbare ruimte is ruimte voor (kleine) evenementen.
Groen en innovatief De energiebehoefte, duurzaamheid en klimaatadaptatie worden voorzien met beproefde voorzieningen en nieuwe technieken en innovaties, daarbij wordt gedacht aan aquathermie (waarbij warmte wordt uitgewisseld via het water van de Dieze), WKO en zonnepanelen in combinatie met groene daken met een waterbergende functie. Een smart grid zorgt ervoor dat de zelf opgewekte duurzame energie efficiënt over het gebied wordt verdeeld en de energievoorziening in balans blijft. De groenblauwe daken, wadi’s, plantvakken en bomen zorgen niet alleen voor waterberging en het verminderen van hittestress maar ook voor een prettig verblijfsklimaat. De visie en vormtaal van Mien Ruys vormt hierbij de basis voor het eigentijdse ontwerp van de pleinen en plekken in de openbare ruimte, met het beeld Pathos (ook wel ‘Kolossos’ genoemd) op een prominente plek. De ecologische waarde wordt versterkt door natuur-inclusief te bouwen en de inrichting van de Dieze-oever en de beplantingskeuze in de rest van de openbare ruimte.
Placemaking Gestreefd wordt om met tijdelijke functies en evenementen het EKP-terrein Noord al voor de start van de ontwikkeling op de kaart te zetten (placemaking). De kunstacademie en andere geïnteresseerden worden hier actief bij betrokken.
Impressie recreatie en wonen aan het water
De Dieze
Duurzaamheid - groen
50
Impressie levendig plein
PLAN ‘UIT DE KUNST AAN DE DIEZE’
51
RFK - EKP-terrein Noord
Fase 1 start met de ontwikkeling van de nieuwbouw langs de Nelson Mandelalaan en de verbouwing van het voormalige EKP-gebouw tot KuBus. Ook de mobiliteitshub van het EKP-terrein Noord wordt in de eerste fase gerealiseerd. In fase 2 wordt een deel van de nieuwbouw langs de Parallelweg en de (toekomstige) Veemarktweg gerealiseerd, in fase 3 de nieuwbouw langs de Dieze-oever en de resterende nieuwbouw langs de Parallelweg. Onderdeel van elke fase is de aanleg van de aangrenzende openbare ruimte. Bijzondere aandacht vergt de Veemarktweg. Deze weg heeft een belangrijke verkeersfunctie en moet toegankelijk blijven voor autoverkeer. Pas na oplevering en overname van de nieuwe weg, wordt de bestaande Veemarktweg verwijderd. Planning is om dit in fase 2 of 3 te doen.
07
Er wordt uitgegaan van de volgende globale planning: µ µ µ µ
Fase 1 Start bouw 2022 Fase 2 Start bouw 2023 Fase 3 Start bouw 2025 Ontwikkeling EKP-terrein Noord gereed in 2027
De gebouwvolumes hebben een flexibele opzet. Gebouwen en segmenten zijn hierdoor uitwisselbaar, zodat maximaal kan worden ingespeeld op de marktvraag mocht die in de toekomst wijzigen. Dit zorgt bovendien voor meer flexibiliteit. Hierdoor kan er ingespeeld worden op mogelijk nieuwe trends en behoeftes. Het Ruimtelijk Functioneel Kader blijft echter het uitgangspunt.
Ontwikkelstrategie De ontwikkeling en realisatie van het EKP-terrein Noord vindt plaats in drie fases. Deze fases zijn afgestemd op de marktvraag, opnamecapaciteit en schaalgrootte van ’s-Hertogenbosch. De fasering zorgt ervoor dat het EKP-terrein Noord op een beheerste en zorgvuldige wijze wordt ontwikkeld.
Fasering
Impressie zicht vanaf Tramkade
52
ONTWIKKELSTRATEGIE
53