RIB Ambities en inspanningen RES Noordoost Brabant

Raadsinformatiebrief Registratienummer

15079536

Onderwerp

Ambities en inspanningen RES Noordoost Brabant

Aanleiding Tijdens de heisessie van de stuurgroep Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant (RES NOB) in november 2022 is gekeken naar de realisatie van het RES-bod voor onze regio en de ambities en inspanningen per regiogemeente. Afgesproken is om deze informatie te delen met de raden. In deze raadsinformatiebrief bieden wij u deze informatie aan.

Beoogd doel Doel van deze informatie is om alle gemeenteraden in de regio te laten zien dat – ondanks de conclusies van de 3e Monitor RES NOB – de ambities en inspanningen van elke regiogemeente zijn gericht op het tijdig realiseren van de lokale RES-opgave, zoals die is afgesproken in de RES NOB 1.0. Via deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de ambities en inspanningen van de gemeenten in onze RES-regio. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis 

Op 20 april 2021 heeft de raad de RES NOB 1.0 vastgesteld.



Op 14 juni 2022 hebben wij uw raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van de regionale en onze lokale RES-opgave (3e Monitor RES NOB).

Inhoud In onderstaande tabel is zowel de gerealiseerde opwek met wind en zon als de pijplijnprojecten/ambitie per gemeente binnen de Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant (RES NOB) opgenomen. Na enkele conclusies wordt de tabel toegelicht en worden algemene en per gemeente enkele specifieke opmerkingen gemaakt over de inhoud.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Naam gemeente

Opgave TWh

Wind gerealiseerd TWh

Wind pijplijn TWH

Bernheze Boekel Boxtel s-Hertogenbosch Land van Cuijk Maashorst Meierijstad Oss Sint-Michielsgestel Vught Totaal

0,060 0,030 0,080 0,350 0,280 0,150 0,280 0,280 0,040 0,050 1,600

0,000 0,000 0,000 0,045 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,045

0,000 0,000 0,033 0,239 0,025 0,000 0,042 0,202 0,000 0,009 0,549

Zon op dak Zon op dak Zon op land Zon op land Totaal gerealiseerd pijplijn gerealiseerd pijplijn gerealiseerd TWH TWh TWh TWh TWh 0,019 0,015 0,090 0,039 0,090 0,031 0,103 0,070 0,010 0,011 0,478

0,015 0,005 0,010 0,007 0,000 0,044 0,101 0,000 0,007 0,022 0,210

0,000 0,000 0,000 0,005 0,010 0,012 0,002 0,004 0,000 0,000 0,033

0,044 0,010 0,220 0,095 0,155 0,067 0,143 0,009 0,023 0,009 0,775

0,019 0,015 0,090 0,089 0,100 0,043 0,105 0,074 0,010 0,000 0,556

Totaal pijplijn Twh

Totaal TWh

0,059 0,015 0,263 0,341 0,180 0,111 0,286 0,211 0,030 0,039 1,534

0,078 0,030 0,353 0,430 0,280 0,154 0,391 0,285 0,040 0,050 2,090

NB: De ‘pijplijn’ is een optelsom van alle lopende initiatieven, die zich tenminste in één van de volgende fasen bevinden: voortraject, ruimtelijke procedure, vergunningaanvraag, vergunningverlening, subsidiebeschikking of bouw. Conclusie  Elke gemeente heeft de ambitie om minimaal de lokale RES-opgave voor 2030 te realiseren.  De totale ambitie is groter dan de opgave. Op dit moment is 26% van de opgave gerealiseerd. De verwachting is dat in richting 2030 meer netwerkcapaciteit beschikbaar komt, waardoor een tijdige realisatie vlak voor (of vlak na) 2030 mogelijk is. 1  Van de totale ambitie wordt 71% gerealiseerd met zonne-energie en 29% met windenergie. Het PBL 1

PBL (2021), Monitor concept-RES: een analyse van de concept Regionale Energie Strategieën. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

stelt dat een wind/zon verhouding van ongeveer 4:1 gedurende het jaar gemiddeld voor de beste balans op het netwerk zorgt op nationale schaal. Door de ruimtelijke belemmeringen en luchtvaartbeperkingen in Noordoost Brabant is deze verhouding hier niet haalbaar.

Toelichting tabel  In de tweede kolom staan de lokale RES-opgaven per gemeente in Terawattuur (TWh) uitgedrukt, zoals deze zijn vastgesteld in de RES NOB 1.0 in 2021.  Per soort opwek is opgegeven wat is gerealiseerd en wat de gemeente nog wil realiseren tot 2030 (= pijplijn).  Hierbij is geen rekening gehouden met de netcongestie in de regio en de mogelijk nog te realiseren uitbreiding van transportcapaciteit door congestiemanagement.

Algemene opmerkingen  In deze RIB informeren we de gemeenteraden over de ambities en inspanningen van gemeenten en niet over de realisatie van het RES-bod.  Over de realisatie van het RES-bod rapporteren we in de voortgangsrapportage die elke RES-regio uiterlijk 1 juli 2023 levert aan het Nationaal Programma RES (NPRES). In die voortgangsrapportage wordt ook de 4e monitor RES NOB opgenomen. Via een raadsinformatiebrief van de stuurgroep RES NOB en een regionale raadsinformatieavond worden de gemeenteraden hierover geïnformeerd.  In die voortgangsrapportage wordt het begrippenkader van de NPRES gehanteerd. De NPRES verlangt van RES-regio’s dat zij een zogenaamde realisatiegraad toepassen op projecten. De hoogte van de realisatiegraad is afhankelijk van (1) de fase van besluitvorming en (2) de mate van congestie op het elektriciteitsnetwerk. Hoe verder het project in de besluitvorming zit en hoe meer ruimte er op het netwerk beschikbaar is, hoe hoger de realisatiegraad. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



De gemeenten hanteren verschillende rekenmethodieken en databronnen. In bovenstaand overzicht is uitgegaan van de cijfers die de gemeenten hebben aangeleverd.

Opmerkingen per gemeente Bernheze  Zon op land. Er is nog niets gerealiseerd, maar wel 44.000 MWh in de pijplijn.  Fase 1: drie zonnevelden a 13.200 MWh (vvgb afgegeven) waarvan 6.700 MWh mét aansluitcapaciteit.  Fase 2: drie zonnevelden a 25.650 MWh (positief principebesluit afgegeven)  Fase 3: OER A59 a 5.160 MWh (vooronderzoek gestart) Boekel  

Boxtel 



Wil de gehele opgave realiseren door grootschalig zon en conform de zonneladder bij voorkeur door zon op dak. Doordat er al relatief veel zon op dak is gerealiseerd en nog geen zon op land, is de pijplijn zon op land echter groter dan zon op dak.

Wind op land: In Boxtel Noord is een zoekgebied voor windenergie in verkenning. Daar is nog geen concrete invulling aan gegeven, maar in de pijplijn is wel die ambitie opgenomen (3 turbines à 0,011 TWh = 0,033 TWh). Zon op land: Conform het door de raad vastgestelde beleidsakkoord van het college is er de ambitie om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn en om daarvoor in de periode 2021-2026 jaarlijks een tender van 50 hectare zonneparken uit te zetten, dus 250 hectare in totaal. Wegens netcongestie is alleen de eerste tender uitgezet en zijn daarvoor locaties bekend, maar de ambitie is vijf maal zo groot (5 x 0,044 TWh = 0,22 TWh). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

’s-Hertogenbosch  Wind op land gerealiseerd: 5 molens (16,7 MW/0,0445 TWh)  Wind op land pijplijn (per 1-1-2023): 16 windmolens in de Duurzame Polder loopt (89,6 MW/0,239 TWh). Planning gericht op vergunningverlening vóór 1-1-2025. Belangrijkste risico is tijdige aansluiting door netwerkbeheerders (m.n. uitbreiding pocket Wijchen door TenneT). Vooralsnog gaat ‘s-Hertogenbosch ervan uit dat de 16 windmolens per 1-1-2030 zijn gerealiseerd.  Zon op land gerealiseerd: 2 zonnevelden (5 MW/0,005 TWh)  Zon op land pijplijn (per 1-1-2023): - Traject uitvraag 50 ha (75 MW/0,0712 TWh) - OER A59 (naar schatting 20 MW/0,0190 TWh). Voorverkenning gestart in februari 2023. - Heesch-West (5 MW/0,005 TWh) Land van Cuijk  Wind op land: Het waterschap wil 4 windmolens gaan plaatsen.  Zon op land: Heeft 9 zonnepark projecten vergund, waarvan 8 onherroepelijk. 1 is er gerealiseerd. Een aantal projecten loopt aan tegen de netcongestie en lopen hierdoor vertraging op in de uitvoering.  Land van Cuijk gaat in 2023 nieuw geharmoniseerd beleid voor zonneparken en windenergie vaststellen  Zon op dak: Door netcongestie inschatting dat pijplijn zon op dak 0 is. Maashorst  Wind op land: Door de luchtvaartbeperkingen (vanwege vliegbasis Volkel) is de kans klein dat er op dit moment rendabele windturbines geplaatst kunnen worden.

De Provincie is in gesprek met de Staatssecretaris en Defensie om te kijken naar eventuele mogelijkheden.  Zon op land: Hiervan is 14.4 MWp (0,0125 TWh) gerealiseerd en 15.5 MWp (0,0135 TWh) vergund. Een maatschappelijke tender voor zonneparken met een omvang van 90 MWp (0,079 TWh) is in www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

 

voorbereiding. Zon op land: De gemeente Maashorst werkt samen met gemeente Bernheze en Meierijstad aan de aanmelding voor de uitvraag OER (Opwek Energie Rijksgronden) langs het tracé A50. Netcongestie: uitbreiding hoofdstation Uden geprogrammeerd in 2029-2031.

Meierijstad  Wind op land: Vier windmolens Veghel Wind(t) zijn enige die gerealiseerd kunnen worden. Andere molens zijn op dit moment door radarbeperking niet mogelijk.  Zon op dak en land: Realisatie is zeer beperkt door op dit moment geen ruimte op het elektriciteitsnetwerk & beperkte investering voor uitbreiding op het netwerk. Dit gaat uit van een lineair scenario tot 2050 waar de raad nog een uitspraak over moet doen in de besluitvorming in mei 2023. Oss         

Wind op land: pijplijn (0,202 TWh) Elzenburg- de Geer wachten we op uitspraak van de Raad van State. Vergunning is afgegeven en aansluiting is geregeld. Voor de Duurzame Polder is MER procedure opgestart. Risico is de aansluiting, afhankelijk van pocket Wijchen. Planning gericht op vergunningverlening vóór 1-1-2025. Zon op land: gerealiseerd (0,004 TWh) De RWZI is gerealiseerd. Daarnaast hebben we nog een demo-opstelling van het duurzaamheidspark (0,5 hectare, deze is echter niet terug te zien in cijfers. Zon op land: pijplijn (0,009 TWh) Zonnepark Munlaan ligt voor de Raad van State, we wachten op uitspraak. De zonneparken aan de Valendonkstraat en Wilgendaal zijn in procedure. Beiden hebben een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

aansluiting bij Enexis.

Sint-Michielsgestel  Wind op land: In het bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen dat de gemeente tot 2030 niet voor windenergie gaat.  Zon op land: een tender voor 10 hectare zonneparken is uitgezet. Na bepaling van de voorkeursvolgorde en evaluatie wordt de omvang van de volgende tender bepaald, die minimaal de resterende opgave inhoudt. De intentie is om die opgave vóór 2025 vergund te hebben. Vught 

Zon en wind: De ambitie tot 2030 is de realisatie van de opgave 0,05 TWh per jaar. Hiervoor is een planMER in voorbereiding.  Aan de hand van de planMER zal het gemeentebestuur een besluit nemen over de verhouding zonneen windenergie en de mogelijke locaties hiervoor. Op dit moment kan dus niet gezegd worden hoeveel energie met zon en/of wind wordt opgewekt. Daarom is in de tabel de ambitie aan zon en wind op land gelijkelijk verdeeld.  Opgave: Het doel is om 0,033 TWh (66%) van de opgave te realiseren met grootschalig zon op dak. Als dat haalbaar is, wordt de overige 0,017 TWh met zon en/of wind op land gerealiseerd. Het totaal van de opgave is ook afhankelijk van de verdeling zon en/of wind en de daadwerkelijke dak potentie voor zon op dak, om de opgave van 0,05 TWh in te vullen tot 2030. Omdat er nog geen politiek bestuurlijke keuze is gemaakt voor zon en/of wind op land, is bij zowel wind op land als zon op land uitgegaan van 0,0085 TWh. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen Geen Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

15079536 4 juli 2023 Van der Geld SO/ECONOMIE & ENERGIE R.J. van der Zee r.vanderzee@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704