Reactie GL PvdD op zienswijze ZLTO

18 januari 2023 Reactie op zienswijze ZLTO Naar aanleiding van de bespreeknotitie van PvdD en GL is op deze bespreeknotitie een zienswijze ontvangen van ZLTO. Graag informeren wij u voor de commissiebehandeling alvast schriftelijk over onze reactie hierop, om het gesprek in de commissie politiek te kunnen houden en technische beantwoording op deze manier van te voren vorm te geven. 1. ZLTO geeft aan dat de wetenschap niet eenduidig is over of biologische landbouw duurzamer is dan reguliere landbouw. → hier is wel degelijk consensus over. Een goed voorbeeld hiervan is wat het IPBES hierover zegt, het platform van de VN (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services). Aan de rapporten van het IPBES werken honderden wetenschappers wereldwijd samen en zij werken met duizenden wetenschappelijke onderzoeken. In het IPBES rapport uit 20161, specifiek over bestuivers, bestuiving en voedselproductie geeft het IPBES aan dat veelheid, diversiteit en gezondheid van bestuivers (insecten) en de voorwaarden van bestuiving worden bedreigd door directe oorzaken, die bedreigingen zijn voor samenlevingen en ecosystemen. Deze directe oorzaken zijn verandering in landgebruik, intensieve landbouw, gebruik van pesticiden, milieuvervuiling, invasieve soorten, pathogenen en klimaatverandering.

Aangegeven wordt dat een deel van deze bedreiging afkomstig is uit de intensieve landbouw en dat een meer duurzame manier van landbouw de risico’s voor bestuivers kan verminderen. Juist pesticiden, kunstmest en niet duurzaam watergebruik worden expliciet genoemd als grote bedreigingen voor de biodiversiteit en milieuschade in het IPBES rapport uit 20192. Naast biodiversiteit is de uitstoot van broeikasgassen ook een aanzienlijk aandeel van het duurzaamheidsaspect. Hier zijn het UNEP3 en IPCC4 heel duidelijk over: dierlijke voedselproductie veroorzaakt een enorme uitstoot van broeikasgassen. Het Planbureau voor de Leefomgeving5 is t.a.v. stikstof ook erg duidelijk, veehouderij en kunstmest is een hele grote bron voor de veel te hoge stikstofdepositie in Nederland. Ook in Den Bosch6. Hieruit kunnen we concluderen dat de hetgeen juist erg vaak in traditionele landbouw wordt toegepast, pesticiden, kunstmest en niet verantwoord watergebruik, wel is geborgd bij biologische landbouw7. 2. ZLTO geeft aan dat de CBS cijfers al jaren een dalend aantal veehouderij bedrijven laten zien en dat maatschappelijke ontwikkelingen die daling versterkt, ook in Den Bosch. → Dit is dan ook geen struikelpunt in de bespreeknotitie, hetgeen gesteld wordt in de bespreeknotitie, geen toename in het aantal bedrijven dat bedrijfsmatig landbouwhuisdieren houdt, gaat mee in de trend die toch al gaande is.

Hiermee kunnen de huidige (biologische) veehouders die gebruik maken van de pachtgronden nog steeds blijven. Het aantal landbouwhuisdieren dat bedrijfsmatig gehouden wordt is hiervoor voor ons wellicht wel een belangrijkere factor, omdat uiteindelijk een daling van het aantal landbouwhuisdieren noodzakelijk is, zo geeft ook de literatuur aan zoals eerder benoemd. 3. ZLTO geeft aan dat het aan aantal landbouwhuisdieren is gebonden aan omgevingsvergunningen, ruimtelijke beperkingen en productierechten. → in algemene zin is dit zo, bij de gunning van pachtgronden is dit echter een ander verhaal en sluit dit niet aan. Natuurlijk moet een veehouder hier de juiste vergunningen voor verkrijgen, die voornamelijk provinciaal worden afgegeven, wanneer de gemeente pachtrechten

gunt dan staat dit los van het hebben van de benodigde vergunningen en dan kunnen in de beleidsafweging van de gunning van de gronden afwegingen worden opgenomen waarmee een toename van het aantal landbouwhuisdieren niet wenselijk is. 4. ZLTO geeft aan dat het de sector inderdaad meer recht aan zou doen wanneer er meer balans zou komen in de 1-jarige en meerjarige pachtovereenkomsten. Wij onderschrijven ook, waar ZLTO aan refereert, dat uitgifte voor meerdere jaren niet altijd mogelijk is in verband met de plannen die op de gronden gaan komen. Hierbij willen wij benadrukken dat wij pleiten voor meer balans, om actiever rekening te houden met de planontwikkeling en voor hoeveel jaar er dan wel een pachtuitgifte mogelijk is en zo meer balans te brengen in de uitgifte. Wanneer u naar aanleiding hiervan aanvullende vragen heeft dan vernemen wij dit uiteraard graag.

Namens de fracties van, Partij voor de Dieren – Eileen Samshuijzen GroenLinks – Wies Korver

1

https://ipbes.net/assessment-reports/pollinators

2

https://ipbes.net/global-assessment

3

https://www.unep.org/resources/emissions-gap-report-2022

4

https://journeytozerostories.neste.com/sustainability/ipcc-report-analysis-top-five-measureshalve-emissions2030?gclid=Cj0KCQiAq5meBhCyARIsAJrtdr4iOkUzjD1ept0WZqsj70krtKEtH1OWDayZuym5 duv-_B40pVGc5QkaAjjjEALw_wcB#885e9708 5

https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/500125003.pdf

6

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2022/06/10/startno titie-nplg-10-juni-2022/startnotitie-nplg-10-juni-2022.pdf 7

https://www.skal.nl/wetgeving