Rapportage Samenleven en vertrouwen december 2024

Monitor Samenleven en vertrouwen

Onderzoek & Statistiek December 2024

Inleiding

Samenvatting

De gemeente ’s-Hertogenbosch wil álle stemmen horen, ook de stemmen die zich niet vanzelfsprekend aandienen. Omdat we betere besluiten nemen wanneer het stadsbestuur gevoed wordt door al onze inwoners. Het is ook een noodzaak: we zien dat het vertrouwen in de overheid afneemt, ook op lokaal niveau.1

De gemeente wil dat inwoners van ’s-Hertogenbosch zich gehoord voelen door en betrokken voelen bij de gemeente. Dat ze vertrouwen hebben in een wendbare gemeentelijke organisatie die op elkaar is ingespeeld en de kaders van participatie kent.2 1 op de 5 vindt dat gemeente niet naar mening van inwoners luistert Luistert de gemeente ’s-Hertogenbosch naar haar inwoners? 22% van de inwoners vindt van niet. 18% is van mening dat de gemeente te weinig doet voor ‘mensen zoals zij’. 29% voelt zich niet voldoende betrokken bij het maken van gemeentelijke plannen; de ontevredenheid daarover nam tussen 2009 en 2017 af, maar is sinds 2019 weer gestegen.

Luistert de gemeente voldoende naar de mening van de inwoners? Hoe groot is het vertrouwen in het functioneren van de gemeente? Ofwel, hoe wordt het lokale bestuur ervaren? Denkt iedereen er ongeveer hetzelfde over, of zijn er verschillen naar leeftijd, geslacht, opleiding, inkomen en buurt? Deze vragen proberen we te beantwoorden in het rapport Samenleven en vertrouwen. Het plan is om deze verkenning tweejaarlijks te herhalen. In deze eerste editie kunnen we nog weinig trends en ontwikkelingen schetsen, omdat veel indicatoren nieuw zijn.

Vertrouwen in de gemeente 45% van de inwoners heeft vertrouwen in de gemeente, terwijl 17% aangeeft dit niet te hebben. Het vertrouwen in de medemens ligt iets hoger: 52% zegt hierin vertrouwen te hebben, tegenover 12% die dit niet heeft.

De cijfers komen uit de enquête Leefbaarheid & Veiligheid. Eind 2023 hebben 5.250 inwoners deze enquête ingevuld, waarvan 4.600 via een steekproef. Ongeveer 21.000 inwoners ontvingen een uitnodiging. Deelname was zowel schriftelijk als digitaal mogelijk. Daarnaast is een open link via sociale media verspreid. De resultaten zijn gewogen op leeftijd en woonbuurt om ervoor te zorgen dat de respons de werkelijkheid benadert. We bespreken alleen statistisch significante verschillen, waarbij soms specifieke groepen worden uitgelicht. De resultaten per groep zijn vermeld als minimaal 20 respondenten de vraag beantwoord hebben.

Wie voelt zich niet gehoord? Verschillende groepen inwoners geven vaker aan dat de gemeente niet naar hen luistert, zoals huishoudens die grote (31%) of enige (29%) moeite hebben met rondkomen. Ook eenoudergezinnen (31%), 50-64-jarigen (28%), mensen met een Indonesische achtergrond (32%), mensen zonder diploma of met een vmbo-diploma (25%) en huurders van een corporatiewoning (26%) voelen zich vaker niet gehoord. Daarnaast geven inwoners uit de buurten Binnenstad Oost, Bazeldonk, de Gestelse buurt, de Meerendonk, Aawijk Zuid, Kruisstraat, de Donk, de Edelstenenbuurt, Maasstroom en Bokhoven ook vaker aan zich niet gehoord te voelen. In deze buurten geeft minimaal 30% van de respondenten aan dat de gemeente niet luistert naar inwoners.

1

Bron: Notitie ‘Werkenderwijs op weg naar een integraal participatiekader’.

2 Bron: Visie ‘Samen maken we ’s-Hertogenbosch’.

2

1 op de 6: de gemeente doet onvoldoende voor mensen ‘zoals ik’ Aan inwoners is de stelling voorgelegd: ‘de gemeente doet onvoldoende voor mensen zoals ik’. In 2023 beaamt 18% die stelling, terwijl 35% dat niet vindt. Een grote groep (31%) is neutraal.

1 op de 5 vindt dat de gemeente niet luistert naar mening inwoners Aan inwoners is de stelling voorgelegd: ‘de gemeente luistert naar de mening van inwoners’. In 2023 vindt 25% van de respondenten dat, terwijl 22% dat niet vindt. Een grote groep (37%) is neutraal en de rest heeft hierover geen mening of weet het niet.

Landelijk vindt een derde van de Nederlanders dat de overheid te weinig doet voor mensen zoals zij. Bron: SCP

Landelijk vindt iets meer dan 40% van de Nederlanders dat de overheid onvoldoende naar inwoners luistert. Bron: SCP

Groepen inwoners Bepaalde groepen inwoners geven relatief vaak aan dat de gemeente onvoldoende doet voor mensen zoals zij: huishoudens die grote moeite hebben met rondkomen (41%) en degenen met een Noord-, West-, of ZuidEuropese achtergrond (excl. Nederland) (30%). Ook 18-29-jarigen (23%) beamen de stelling vaak. Evenals huishoudens die enige moeite hebben met rondkomen (24%) en huurders van een corporatiewoning (22%).

Gemeente luistert niet: wie voelt zich niet gehoord? Verschillende groepen inwoners geven relatief vaak aan dat de gemeente niet luistert, zoals huishoudens die grote (31%) of enige (29%) moeite hebben met rondkomen, eenoudergezinnen (31%) en mensen met een Indonesische achtergrond (32%). Ook 50-64-jarigen (28%), mensen zonder schooldiploma of met een vmbo-diploma (25%) en huurders van een corporatiewoning (26%) geven dit vaker dan gemiddeld aan.

Buurten In Binnenstad centrum, het Zand, Bazeldonk, de Gestelse buurt, Aawijk zuid, Aawijk noord en de Edelstenenbuurt geeft minimaal 25% aan dat de gemeente onvoldoende doet voor mensen zoals zij.

Buurten In Binnenstad oost, Bazeldonk, de Gestelse buurt, de Meerendonk, Aawijk zuid, Kruisstraat, de Donk, de Edelstenenbuurt, Maasstroom en Bokhoven geeft minimaal 30% aan dat de gemeente niet luistert naar inwoners.

3

Zo’n 3 op de 10 vindt dat inwoners te weinig betrokken worden bij gemeentelijke plannen; dit aandeel neemt de laatste jaren toe Aan inwoners is de stelling voorgelegd: ‘Inwoners worden voldoende betrokken bij het maken van gemeentelijke plannen.’ In 2023 is 20% het daar (helemaal) mee eens, terwijl 29% het daar niet mee eens is. De rest is neutraal (29%) of heeft hierover geen mening (22%). De ontevredenheid daalde van 2009 tot 2017, maar stijgt sinds 2019 weer. Deze stijging is zichtbaar bij bijna alle groepen, zoals leeftijd en opleidingsniveau.

Stelling ‘inwoners (18+) worden voldoende betrokken bij het maken van plannen van de gemeente’ 50%

40%

34% 29%

29%

30%

23%

30% 20% 10%

18%

20%

2009

2011

17%

18%

19%

2013

2015

2017

29%

25%

26%

23%

21%

20%

2019

2021

2023

0%

Groepen inwoners Met name inwoners met een Indonesische achtergrond (42%), huishoudens die grote (37%) of enige (34%) moeite hebben met rondkomen, eenoudergezinnen (35%) en 50-64-jarigen (33%) geven relatief vaak aan dat inwoners niet voldoende worden betrokken bij het maken van gemeentelijke plannen.

(helemaal) mee eens

Buurten In Aawijk zuid, Kruisstraat, de Donk, Heeseind en Bokhoven geeft minimaal 40% van de respondenten aan dat zij niet voldoende betrokken worden bij het maken van plannen van de gemeente.

4

(helemaal) mee oneens

Helft van de inwoners heeft vertrouwen in de medemens Stelling: ‘ik heb vertrouwen in de medemens’. In 2023 heeft 52% van de respondenten vertrouwen in de medemens, terwijl 12% dat niet heeft. Een derde (33%) heeft een neutrale mening.

Bijna de helft heeft vertrouwen in de gemeente Stelling: ’ik heb vertrouwen in de gemeente’. In 2023 is 45% van de respondenten het daar mee eens. 17% heeft geen vertrouwen in de gemeente. De rest heeft een neutrale mening (33%) of weet het niet (5%).

Groepen inwoners Huishoudens die grote moeite hebben met rondkomen (28%), inwoners met een Surinaamse of Caribisch-Nederlandse achtergrond (23%), Noord-/West of Zuid-Europese achtergrond (22%), eenoudergezinnen (20%), huurders van een corporatiewoning (19%), 18-29-jarigen (17%), lhbt’s (lesbisch, homo, biseksueel of transgender) (17%) en mensen met een havo-, vwo- of mbo-diploma (15%) hebben vaker dan gemiddeld geen vertrouwen.

Groepen inwoners Vooral inwoners met een Indonesische achtergrond (32%) en huishoudens die grote (31%) of enige (25%) moeite hebben met rondkomen (31%). Ook eenoudergezinnen (24%), 50-64 jarigen (22%) en huurders van een corporatiewoning (21%) geven vaker dan gemiddeld aan geen vertrouwen te hebben in de gemeente. Buurten In de Gestelse buurt, Kruisstraat, de Haren en de Edelstenenbuurt geeft minimaal 30% aan dat zij geen vertrouwen hebben in de gemeente.

Buurten In Bossche Pad, Graafsebuurt zuid, de Slagen, de Haren, Orthen west, de Kruiskamp en Aawijk zuid geeft minimaal 20% aan dat zij geen vertrouwen hebben in de medemens.

Landelijk vindt 58% van de Nederlanders dat je anderen over het algemeen kunt vertrouwen (15% is het hiermee oneens). Sinds de (na)zomer van 2023 laat het sociaal vertrouwen in Nederland een dip zien; vergeleken met het voorjaar in 2022 daalde het vertrouwen van 67% naar 58%. Bron: SCP. 5

% inwoners (15+) dat vertrouwen heeft in Tweede Kamer, politie en rechters in Nederland in 2023, per gemeente.

Landelijk onderzoek laat zien dat inwoners van ’s-Hertogenbosch iets meer vertrouwen hebben in de Tweede Kamer, politie en rechters 3 dan gemiddeld in Nederland. Tussen 2014 en 2019 nam het vertrouwen gestaag toe. Na een piek aan het begin van de coronapandemie in 2020 volgde in 2021 en 2022 een afname. In 2023 stabiliseerde het vertrouwen in deze instituties, net als landelijk. % inwoners (15+) dat vertrouwen heeft in Tweede Kamer, politie, rechters in de gemeente ’s-Hertogenbosch en Nederland 100%

100% 80%

60% 40%

80%

67%

67%

63%

63%

64%

57%

58%

60%

2014

2015

2016 2017 2018 s-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch

67%

73%

71%

73% 70% 60% 67% 67% 67% 64% 70% 64% 63% 63% 64% 67% 63% 63% 63% 40%

65%

61%

70% 67% 63% 63% 63% 61% 61% 60% 20% 57% 58% 0%

20%

2019 2020 2021 Nederland Nederland

2022

0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Bron: CBS

Bron: CBS 3

Percentage mensen van 15 jaar en ouder dat vertrouwen heeft in drie instituties (Tweede Kamer, politie, en rechters). De indicator betreft het gemiddelde van de drie scores. De cijfers van 2023 zijn voorlopige cijfers.

6

Veel zorgen over verschillende maatschappelijke thema’s Over welke maatschappelijke thema’s maken inwoners zich zorgen? Ongeveer 70% maakt zich veel zorgen over de gezondheidszorg en woningmarkt. Zo’n 60% maakt zich zorgen over klimaat en milieu, hoe mensen met elkaar omgaan en immigratie en vluchtelingen.

Bijna een kwart vindt dat burgemeester en wethouders hun besluiten niet duidelijk uitleggen Aan inwoners is de stelling voorgelegd: ‘de burgemeester en wethouders leggen hun besluiten duidelijk uit’. In 2023 vindt 13% van de respondenten dat de burgemeester en wethouders hun besluiten duidelijk uitleggen, terwijl 23% vindt dat ze dat niet doen. Een derde is neutraal (32%). Evenveel mensen hebben hierover geen mening of weten het niet.

Groepen inwoners 55-plussers en inwoners zonder diploma of met een vmbo-diploma maken zich relatief vaak zorgen over het thema vluchtelingen en immigratie. Inwoners met een hbo- of wo-diploma maken zich vaker dan andere opleidingsgroepen zorgen over politiek en bestuur, hoe mensen met elkaar omgaan en klimaat en milieu.

Landelijk vindt 44% van de Nederlanders dat de regering besluiten niet goed uitlegt aan inwoners, terwijl 17% het wel goed vindt. Bron: SCP. Groepen inwoners Huishoudens die grote (31%) of enige (29%) moeite hebben met rondkomen, 50-64 jarigen (28%), 65-74 jarigen (26%) en mannen (25%) geven vaker aan dan gemiddeld aan dat de burgemeester en wethouders hun besluiten niet duidelijk uitleggen.

Hoeveel zorgen maken inwoners (18+) zich over deze maatschappelijke thema’s?

Buurten In Zuid, de Gestelse buurt, Grevelingen, de Meerendonk, Kruisstraat, de Slagen, de Rompert, de Donk, de Edelstenenbuurt, Staatsliedenbuurt, Ertveld en Bokhoven geeft minimaal 30% van de respondenten aan dat de burgemeester en wethouders hun besluiten niet duidelijk uitleggen.

Gezondheidszorg

71%

8%

Woningmarkt

68%

11%

Klimaat en milieu

62%

12%

Hoe mensen met elkaar omgaan

58%

9%

Vluchtelingen en immigratie

57%

14%

Inkomen en armoede

53%

16%

Criminaliteit en veiligheid

52%

13%

Discriminatie en racisme

43%

19%

Stikstofcrisis

42%

22%

(heel) veel zorgen

7

(heel) weinig zorgen

Een kwart heeft aan een handtekeningenactie deelgenomen Ongeveer 25% van de inwoners geeft aan de afgelopen 12 maanden aan een handtekeningenactie te hebben deelgenomen. 10% bezocht een debat of inspraakmoment, 5% was actief in een actiegroep en 4% nam deel aan een demonstratie of staking.

Meesten zijn van plan te stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen In 2023 geeft 80% van de respondenten aan te zullen gaan stemmen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen, terwijl 4% dat niet van plan is. Groepen inwoners Verschillende groepen inwoners geven relatief vaak aan niet van plan te zijn om te stemmen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Dit geldt vooral voor inwoners met een Midden- of Oost-Europese achtergrond (13%) en inwoners met een Marokkaanse achtergrond (12%). Ook huurders van corporatiewoning (8%), mensen zonder diploma of met een vmbo-diploma (6%) en huishoudens die enige of grote moeite hebben met rondkomen (beide 6%) zijn vaker dan gemiddeld niet van plan te stemmen.

Groepen inwoners • Van de mensen met een hbo- of wo-diploma (31%), huishoudens die grote (34%) of enige (32%) moeite hebben met rondkomen en inwoners met een Indonesische achtergrond (44%) nam minimaal 30% van de respondenten deel aan een handtekeningenactie. • Van de inwoners met een Turkse achtergrond nam 22%% van de respondenten deel aan een demonstratie of staking.

Buurten In de Sprookjesbuurt, de Muziekinstrumentenbuurt, de Edelstenenbuurt, Hintham zuid en Kom Vinkel geeft minimaal 10% aan dat zij niet van plan zijn te gaan stemmen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen.

Buurten • In Binnenstad oost, het Zand, de Meerendonk en de Muntel nam minimaal 40% van de respondenten deel aan een handtekeningenactie. • In de Gestelse buurt, de Meerendonk, Sparrenburg, de Watertuinen, Bokhoven en Heeseind bezocht minimaal 20% van de respondenten een debat- of inspraakmoment. • In Binnenstad oost, Binnenstad noord, Boschveld, de Buitenpepers, Aawijk zuid, Graafsebuurt noord, Maliskamp oost, Sparrenburg, Ertveld, Bokhoven en landelijk gebied Vinkel was minimaal 10% van de respondenten actief in een actiegroep. • In Aawijk zuid, Graafsebuurt noord, Binnenstad oost en Vinkeloord heeft minimaal 10% van de respondenten deelgenomen aan een demonstratie of staking.

8

Overzicht: verschillende groepen inwoners en buurten Hier zijn twee tabellen met resultaten van verschillende groepen inwoners en buurten. De cijfers zijn van hoog naar laag gesorteerd en weergegeven voor de volgende indicatoren: % inwoners dat (helemaal) oneens is met de stellingen: 1. Stelling: ‘Gemeente luistert naar de mening van inwoners’ 3. Stelling: ‘Inwoners worden voldoende betrokken bij het maken van gemeentelijke plannen’ 4. Stelling: ‘Ik heb vertrouwen in de gemeente’ 5. Stelling: ‘Burgemeester en wethouders leggen hun besluiten duidelijk uit’ % inwoners dat (helemaal) eens is met de stelling: 2. Stelling: ‘Gemeente doet onvoldoende voor mensen zoals ik’ Leesvoorbeeld Huishoudens die moeite hebben met rondkomen voelen zich op meerdere indicatoren vaker niet gehoord. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor inwoners met een Indonesische achtergrond. Daarnaast geven inwoners uit Bokhoven, Kruisstraat, Gestelse buurt, Aawijk Zuid, Bazeldonk en Edelstenenbuurt vaker aan zich op meerdere indicatoren niet gehoord te voelen.

4 5

6

Overig Azië is excl. Indonesië en een deel van de Arabische landen (Midden-Oosten). Bij het opleidingsniveau is gevraagd naar het hoogst behaalde diploma.

Groepen inwoners

1

2

3

4

5

Mannen Vrouwen 18–29 jaar 18–39 jaar 40–49 jaar 50–64 jaar 65–74 jaar 75 jaar of ouder Nederlands Marokkaans Turks Indonesië Noord-, West-, en Zuid-Europa Midden- en Oost-Europa Arabische landen (excl. Marokko) Suriname en voormalige NederlandseAntillen Overig Azië 4 Zonder diploma of met vmbo diploma Havo, vwo of mbo Hbo Wo5 Minima6 Niet-minima Enige moeite met rondkomen Grote moeite met rondkomen Geen moeite met rondkomen Alleenwonend Eenoudergezin Overige huishoudens met kinderen Overige huishoudens Koopwoning Huurwoning woningcorporatie Huurwoning andere verhuurder

23% 20% 15% 18% 24% 28% 21% 16% 22% 9% 15% 32% 22% 8% 19%

19% 17% 23% 16% 17% 19% 14% 18% 17% 24% 13% 27% 30% 18% 18%

18% 16% 12% 17% 16% 22% 15% 10% 17% 22% 6% 32% 19% 6% 0%

30% 28% 23% 25% 32% 33% 31% 25% 29% 21% 22% 42% 27% 9% 22%

25% 20% 15% 19% 23% 28% 26% 20% 23% 26% 19% 31% 26% 9% 21%

17%

24%

11%

24%

27%

3% 25% 24% 22% 15% 26% 20% 31% 29% 19% 21% 30% 20% 21% 21% 26% 17%

19% 19% 18% 19% 16% 23% 18% 41% 24% 15% 20% 20% 15% 18% 16% 22% 22%

6% 18% 19% 17% 14% 21% 16% 31% 25% 14% 17% 24% 15% 17% 16% 21% 14%

11% 30% 31% 30% 23% 29% 27% 37% 34% 27% 27% 35% 27% 29% 28% 31% 25%

5% 22% 25% 24% 18% 27% 21% 31% 29% 21% 20% 25% 22% 24% 22% 21% 26%

Minima en niet-minima: op basis van de samenstelling van het huishouden en hun nettohuishoudinkomen worden de groepen/huishoudens ingedeeld in minima en niet-minima.

9

Buurten

1

2

3

4

5

1205 Bokhoven 0604 Kruisstraat 0205 De Gestelse buurt 0211 Aawijk zuid 0207 De Meerendonk 0907 De Donk 0203 Bazeldonk 0912 De Edelstenenbuurt 0102 Binnenstad oost 1005 Maasstroom 1107 De Kruiskamp 0210 Grevelingen 0105 Het Zand 1304 Heeseind 0601 Het Ven 1006 Staatsliedenbuurt 1003 Abdijenbuurt 0904 De Slagen 0103 De Hofstad 0305 Hintham zuid 0913 Orthen 0909 De Hambaken 0905 De Haren 0908 De Rompert 0306 Hintham noord 1111 Ertveld 0304 Graafsebuurt noord 0602 Rosmalen centrum 0301 Hinthamerpoort 1103 Willemspoort 1002 Maasdal 0802 Maasakker 0910 De Sprookjesbuurt 1101 Boschveld 0303 Aawijk noord 0603 Hondsberg 0901 De Buitenpepers 0505 Sparrenburg

45% 43% 37% 37% 34% 33% 32% 32% 30% 30% 29% 28% 27% 27% 27% 27% 26% 26% 25% 25% 25% 25% 24% 24% 24% 24% 24% 23% 23% 23% 23% 23% 23% 22% 22% 22% 21% 21%

20% 20% 37% 29% 18% 19% 29% 26% 22% 12% 22% 24% 32% 14% 13% 20% 14% 22% 14% 17% 10% 21% 21% 15% 16% 12% 23% 15% 13% 12% 14% 15% 15% 24% 25% 22% 7% 22%

41% 51% 34% 41% 31% 43% 33% 37% 33% 30% 31% 29% 18% 46% 30% 39% 23% 33% 19% 37% 19% 30% 35% 33% 24% 32% 31% 30% 23% 35% 26% 22% 29% 34% 28% 39% 26% 30%

20% 43% 31% 28% 29% 15% 26% 31% 17% 22% 23% 13% 18% 17% 22% 11% 11% 20% 26% 24% 28% 18% 30% 13% 13% 18% 12% 16% 12% 16% 19% 18% 22% 22% 16% 12% 14% 20%

34% 48% 32% 27% 36% 32% 29% 30% 26% 29% 23% 31% 18% 21% 15% 30% 18% 31% 21% 28% 20% 20% 27% 32% 19% 32% 19% 26% 19% 20% 20% 17% 28% 23% 20% 26% 27% 22%

1106 De Schutskamp 0101 Binnenstad centrum 1102 Paleiskwartier 1009 Maasoever 1004 Lokeren 0606 De Overlaet oost 0706 De Hoven 0202 Zuid 0911 De Muziekinstrumentenbuurt 0705 De Watertuinen 1301 Kom Nuland 0302 Graafsebuurt zuid 1008 Maasvallei 0914 Orthen west 0209 De Bossche Pad 0902 De Herven 1499 Landelijk gebied Vinkel 0104 Binnenstad noord 0403 Orthenpoort 0704 Broekland 0401 De Muntel 0106 Vughterpoort 0801 Kom Empel 1401 Kom Vinkel 0906 De Reit 0703 Vlietdijk 1104 Deuteren 0707 De Lanen 1007 Het Zilverpark 1201 Kom Engelen 0506 Molenhoek 0402 De Vliert 0803 Empel oost 1402 Vinkeloord 1001 Italiaanse buurt 0607 De Overlaet west 0502 Maliskamp oost 1204 De Haverleij

10

21% 21% 21% 20% 20% 20% 19% 19% 19% 19% 19% 19% 18% 18% 17% 17% 16% 16% 15% 15% 15% 15% 15% 15% 14% 14% 14% 13% 13% 13% 12% 12% 11% 11% 11% 10% 9% 8%

23% 27% 20% 10% 10% 21% 16% 9% 12% 17% 11% 14% 12% 19% 22% 21% 8% 13% 21% 17% 21% 14% 14% 20% 13% 16% 18% 17% 14% 5% 14% 11% 10% 23% 14% 17% 13% 8%

24% 33% 18% 30% 31% 22% 21% 33% 28% 27% 28% 38% 29% 25% 23% 19% 25% 18% 31% 16% 32% 23% 36% 26% 24% 28% 22% 24% 31% 19% 26% 33% 16% 7% 18% 28% 12% 20%

20% 24% 16% 12% 16% 12% 12% 13% 16% 9% 19% 18% 10% 14% 13% 12% 15% 12% 12% 13% 13% 6% 17% 12% 16% 14% 11% 15% 14% 14% 9% 9% 6% 16% 9% 10% 8% 10%

28% 19% 22% 19% 24% 16% 25% 34% 29% 16% 16% 24% 20% 17% 22% 20% 11% 22% 20% 28% 24% 18% 10% 23% 20% 25% 16% 19% 23% 17% 18% 23% 14% 16% 19% 13% 8% 14%

Bronvermelding Enquête Leefbaarheid & Veiligheid Het rapport is hoofdzakelijk gebaseerd op data uit de enquête Leefbaarheid en Veiligheid (eind 2023). Iedere twee jaar wordt deze enquête uitgezet. Het vragenblok over samenleving is door 5.220 inwoners ingevuld, waarvan 4.600 via de steekproef. Ongeveer 21.000 inwoners ontvingen een uitnodiging. Deelname was zowel schriftelijk als digitaal mogelijk. Daarnaast is een open link via sociale media verspreid. Van de respondenten zijn enkele achtergrondgegevens bekend, zoals leeftijd en woonbuurt. De verdeling van de respondenten naar deze achtergrondkenmerken is niet hetzelfde als de werkelijke verdeling binnen de gemeente. Om ervoor te zorgen dat de respons een goede benadering van de werkelijkheid is, zijn de resultaten gewogen. Wegen betekent dat de groepen die oververtegenwoordigd zijn, minder zwaar worden meegeteld. De groepen die ondervertegenwoordigd zijn, worden juist zwaarder meegeteld. Hierdoor verbetert de representativiteit van het onderzoek. Alleen statistisch significante verschillen worden besproken, waarbij soms specifieke groepen worden uitgelicht. Het onderzoek kijkt naar verschillen in leeftijd, sekse, achtergrond7, opleiding8, inkomen, rondkomen, woonsituatie en buurt.

Resultaten worden gepresenteerd voor groepen met minimaal 20 respondenten, behalve voor de buurt Ertveld (15 respondenten) die is meegenomen voor de volledigheid.

In de enquête is gevraagd: ‘Wat is uw hoogst behaalde schoolopleiding? Staat uw diploma er niet tussen? Kies wat er het meest op lijkt.’ De categorie ‘zonder diploma of met een vmbodiploma’ omvat de groepen ‘geen diploma’ en ‘Lbo, vbo, vmbo of mavo (of vergelijkbare opleidingen zoals in het buitenland)’.

7

8

De achtergrond van iemand is bepaald op basis van het antwoord van de respondent op deze vraag in de enquête: ‘Tot welke bevolkingsgroep rekent u zich?’

11