raadsvoorstel zienswijze op ontwerp-centrumregeling BW MO Meierij-Bommelerwaard 2022-2025

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14476368 31 januari 2023

Onderwerp

Zienswijze op voorgenomen wijziging van de centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken regio Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 om een tussentijdse uitkering van de regionale reserve aan deelnemende gemeenten mogelijk te maken De regionale reserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is te hoog. De meerjarenbegroting 2023-2026 laat zien dat de reserve door stortingen in de komende jaren nog hoger wordt. Dat is politiek en maatschappelijk ongewenst. Om tussentijdse uitkeringen aan de deelnemende gemeenten mogelijk te maken is een wijziging van de centrumregeling nodig, waarbij we de nieuwe zienswijzeprocedure van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) van 1 juli 2022 moeten volgen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld collegebesluit Het college van burgemeester en wethouders nodigt de gemeenteraad uit om binnen 8 weken een eventuele zienswijze kenbaar te maken betreffende het voorgenomen besluit tot wijziging de Centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken regio Meierij en Bommelerwaard 2022-2025. Aanleiding De regionale reserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is te hoog. De meerjarenraming beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) laat zien dat de reserve door stortingen in de komende jaren nog hoger wordt. Zo’n hoge regionale reserve is politiek en maatschappelijk ongewenst. Er dient een regionale reserve te zijn die de regionale risico’s afdekt. Daarvoor is een risico-inventarisatie uitgevoerd. De regionale reserve dient in de periode 2023-2024 een hoogte van € 6,5 mln. te hebben. Het is gewenst het surplus tussentijds uit te keren aan de deelnemende gemeenten voor investeringen en uitgaven in het sociaal domein en voor de doelgroep mensen met psychische kwetsbaarheid, verslaving of dakloosheid, en als lokale risicoreserve. Voor een tussentijdse uitkering van reservegelden is een wijziging van de centrumregeling noodzakelijk. De huidige centrumregeling kent alleen een uitkering van reservegelden bij het opheffen van de centrumregeling.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Beoogd doel De regionale samenwerking in de regio Meierij-Bommelerwaard is vastgelegd in een centrumregeling voor de periode 2022-2025. De regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2021) en het regioplan Doordecentralisatie beschermd wonen (2021), die door de colleges en raden in de regio is vastgesteld, zijn leidend. Het doel van de regionale samenwerking is een optimaal woonzorg-landschap te realiseren, waardoor de doelgroep van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en zorg & veiligheid zo zelfstandig mogelijk met passende zorg en ondersteuning in onze wijken en dorpen kunnen wonen.

Relevante besluitgeschiedenis Regioplan Doordecentralisatie Beschermd Wonen en centrumregeling Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 (oktober 2021, kenmerk 11376726).

Argumenten 1.

De meerjarenbegroting BW MO 2022-2025 laat een meerjarig overschot zien De regionale begroting voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2023-2026 kent uitgaven voor zorginkoop beschermd wonen (in natura, pgb) en maatschappelijke opvang, ontwikkeling en preventie (VLV, preventie verslaving, preventie dakloosheid e.d.) en uitvoeringskosten (centrumgemeente, regionale inkooporganisatie RIOZ). Voor beschermd wonen is een overschot zichtbaar: we hebben voldoende middelen om naar behoefte zorg toe te kennen en we werken toe naar herstel en uitstroom naar alle regiogemeenten. Voor maatschappelijke opvang zetten we in op www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

kwalitatieve verbetering van de opvang, onder andere via kleinschalige opvang en wonen eerst in onze gemeente en regiogemeenten en De Nieuwe Opvang aan de Oranje Nassaulaan. De totale regionale uitgaven BW MO zijn geraamd voor 2023 op € 29,7 mln. De inkomsten bedragen in 2023 op € 36,0 mln. In 2023 wordt een storting in de regionale reserve geraamd van € 6,3 mln. Ook in de jaren erna zijn overschotten geraamd. 2. De regionale reserve BW MO is te hoog De regionale reserve (als regionaal deel van het Sociaal & Zorgfonds) bedroeg op 31 december 2021 € 20,7 mln. In 2023 wordt een storting van € 6,3 mln. in de regionale reserve geraamd. Zo’n hoge regionale reserve is politiek en maatschappelijk ongewenst. Het advies van de regionale portefeuillehouders is om deze middelen meerjarig lokaal te investeren in het sociaal domein en ten behoeve van de doelgroep mensen met psychische kwetsbaarheid, verslaving of dakloosheid en om deze reservegelden voor de periode 2023-2033 (landelijke periode van doordecentralisatie/integratie-uitkering BW) hiervoor lokaal te reserveren. 3.

Vanaf 2024 krijgt de landelijke doordecentralisatie beschermd wonen zijn beslag In onze gemeente en onze regio zetten we al jarenlang in op het versterken van de lokale basisinfrastructuur en preventie voor de inwoners met psychische kwetsbaarheid, verslaving en dakloosheid, als ook het versterken van lokale toegang en beleid en uitstroom via urgentieplus. Deze doordecentralisatie is evenals de decentralisatie Wmo en jeugdhulp van 2015 een meerjarige decentralisatie voor een kleinere, maar kwetsbare en complexe doelgroep. We voeren beschermd wonen en maatschappelijke opvang in onze regio uit in financiële solidariteit. Om lokaal te investeren in het sociaal domein voorziet de centrumregeling in een lokaal uitvoeringsbudget. Die verhogen we van 2% naar 10% van de regionale begroting (in totaal €2,9 mln. in 2023) en we maken tussentijdse uitkeringen van reservegelden mogelijk. 4.

We zetten lokaal in op ondersteuning in wijken voor onze inwoners met psychische kwetsbaarheid, verslaving of (ex-)dakloosheid

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We zetten in op een op zachte landing in de wijk door bij uitstroom uit verblijf te zorgen voor een optimale aansluiting tussen zorgaanbieders en organisaties in het voorliggend veld en in de basisondersteuning (bijlage e.). Daarnaast willen we een dekkend netwerk van laagdrempelige bewonersinitiatieven (caring communities) waar psychische kwetsbare inwoners bij kunnen aansluiten, een waardevolle daginvulling vinden en van betekenis kunnen zijn. We borgen een aantal bestaande zaken waar nu nog geen dekking voor is, zoals CTMO, herstelacademie De Stijl, Stichting Ismes en Life Goals ’s-Hertogenbosch. We zetten de specifieke expertise van deze organisaties met de doelgroep breder in, zodat ook het voorliggend veld goed is toegerust op de beweging naar thuis in de wijk. U ontvangt een collegebrief over het lokaal uitvoeringsprogramma Beschermd wonen & maatschappelijke zorg 2023. 5.

De regio stelt een gezamenlijke beleidslijn vast voor de regionale reserve BW MO De regionale reserve bedraagt 15% van de rijksuitkering, tenzij de risico-analyse een hogere reserve noodzakelijk maakt. Er wordt tweejaarlijks een risico-analyse uitgevoerd door de centrumgemeente. Overschotten op de regionale reserve worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten, tekorten worden aangezuiverd vanuit de regionale begroting BW MO. De regionale risicoreserve wordt voor 2023-2024 vastgesteld op € 6,5 mln. Voor de eerste tussentijdse uitkering van de regionale reserve wordt als peildatum 31-12-2021 gehanteerd, waarbij de stand van de reserve is vastgelegd in de jaarrekening 2021. De eindstand van de regionale reserve BW MO (als regionaal deel van het Sociaal & Zorgfonds) per 31-12-2021 bedraagt € 20,7 mln. In 2023 wordt aan de deelnemende gemeenten een bedrag uitgekeerd van € 14,2 mln. volgens de in de centrumregeling opgenomen verdeelsleutel. Dit onder voorbehoud van de wijziging centrumregeling door alle deelnemende gemeenten en instemming van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch als budgethouder van de regionale reserve BW MO. In de komende jaren kunnen na wijziging van de centrumregeling tussentijdse uitkeringen van de reserve meegenomen worden in de reguliere besluitvorming over de meerjarenbegroting BW MO.

6.

Er is een wijziging van de centrumregeling BW MO nodig om de regionale reserve tussentijds te kunnen uitkeren Artikel 11 van de centrumregeling (CR) voorziet wel in een uitkering van de regionale reservegelden bij het opheffen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

7.

8.

van de centrumregeling, maar kent geen tussentijdse uitkering. Om een tussentijdse uitkering wel mogelijk te maken voegen we een lid toe aan artikel 11 CR. Het schrappen van een najaarevaluatie in artikel 19 CR is een kleine wijziging Voor de (bij)sturing van het regionaal uitvoeringsprogramma door de regionale portefeuillehouders is de halfjaarverantwoording in juni/juli van belang. De najaarverantwoording in oktober heeft nagenoeg geen meerwaarde en kan vervallen, is het advies van het regionale portefeuillehoudersoverleg maatschappelijke zaken (poho MZ). Er is zowel een zienswijzeprocedure als een toestemmingsprocedure met de gemeenteraad noodzakelijk De wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) kent sinds 1 juli 2022 een verplichte zienswijzeprocedure. De colleges dienen de ontwerp-centrumregeling ter kennisgeving aan de raad te sturen en hen uit te nodigen een zienswijze in te dienen. Daarvoor heeft de raad tenminste 8 weken de tijd. Na de zienswijzeprocedure en een eventuele bijstelling van de concept-centrumregeling (in regionale afstemming) neemt het college een voorlopig besluit op de wijziging centrumregeling en vraagt zij daarvoor toestemming aan de raad.

Kanttekeningen en risico’s 1.

Indien niet alle gemeenten instemmen met de wijziging centrumregeling blijft de huidige centrumregeling in stand en gaat de centrumgemeente niet over tot tussentijdse uitkering van de regionale reserve. De gemeenteraad ’sHertogenbosch (centrumgemeente) dient in te stemmen met zowel de wijziging centrumregeling als het tussentijds uitkeren van de regionale reserve (budgetrecht).

Financiën Na het doorlopen van de zienswijzeprocedure met de raden en het besluit tot wijziging van de centrumregeling door de colleges (met toestemming van de raden) zal aan de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

raadsvoorstel worden voorgelegd om in 2023 € 14,2 mln. uit te keren aan de in de centrumregeling deelnemende gemeenten volgens de regionale beleidslijn. Daarvoor is in de centrumregeling een verdeelsleutel vastgelegd. Duurzaamheid n.v.t.

Participatie en communicatie Uw raad kan een zienswijze vaststellen door middel van een motie. Na de zienswijzeprocedure zal aan uw raad toestemming worden gevraagd voor de wijziging centrumregeling.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlagen 1. Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang Meierij-Bommelerwaard 2022-2025. 2. Memo Wijziging centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 in verband met tussentijdse uitkering regionale reserve en wijzigingen Wgr.

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

14476368 zienswijze P. Slikker commissie Sociaal: 18 januari 2023 MO/MO/VOLW/O&R Dungen van den a.vandendungen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704