Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp-Programmabegroting 2022 Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN)
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Onderwerp: Zienswijze ontwerp-Programmabegroting 2022 Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN)
Reg.nr.
:
11034050
B&W verg.
:
18 mei 2021
Commissie
:
Omgeving
Cie_verg.
:
1 juni 2021
Raadsverg.
:
16 juni 2021
1) Status Het raadsvoorstel ziet op het vaststellen van een zienswijze op grond van uw budgettaire bevoegdheid. 2) Samenvatting De Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) voert als gemeenschappelijke regeling een aantal taken uit in onze regio voor (op dit moment) 15 gemeenten en de provincie Noord-Brabant. Onlangs heeft het Dagelijks Bestuur de Jaarstukken 2020 en de ontwerp-Programmabegroting 2022 inclusief het meerjarenperspectief 2023-2025 aan de deelnemers toegestuurd. Wat betreft de Jaarstukken 2020 is het formeel niet mogelijk om een zienswijze in te dienen. Wel behoort het tot de mogelijkheid om als deelnemer eventuele bevindingen kenbaar te maken. De afgelopen jaren hebben wij van deze mogelijkheid ook gebruik gemaakt. Gelet op het omvangrijke positieve resultaat van € 1.799.000,- en het gegeven dat het weerstandsvermogen inmiddels weer op peil is, zien wij daartoe dit jaar echter geen aanleiding. Wat betreft de ontwerp-Programmabegroting 2022 is van belang dat de begroting voor het jaar 2022 sluitend is en een positief resultaat laat zien van € 397.000,-. Het meerjarenperspectief voor de jaren 2023-2025 laat eenzelfde beeld zien. Voor het jaar 2022 is uitgegaan van een indexering van 1,5%, die is gebaseerd op de macro-economische verkenning van het CPB van september 2020. Dit betekent een verhoging van het uurtarief van € 101,21 naar € 102,74.
Wij stellen voor om op de volgende punten een zienswijze in te dienen: Inhoudelijke punten 1) Aandacht voor Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) De Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu en het streven is om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. Wij onderschrijven de aandacht die in de ontwerp-Programmabegroting 2022 is besteed aan deze stoffen. 2) Klachtenregeling en kwaliteit Milieuklachtencentrale De ODBN voert voor ons en de andere deelnemers de klachtenregeling uit. Milieuklachten worden door inwoners van onze gemeente ingediend bij de zogenaamde Milieuklachtencentrale. Uit onderzoek naar tevredenheid over de Milieuklachtencentrale blijkt dat de kwaliteit moet worden verbeterd. Wij vinden een zorgvuldige afhandeling van ingediende milieuklachten zeer belangrijk en worden daarom graag op de hoogte gehouden over de doorontwikkeling van de klachtenregeling en de verbetering van de kwaliteit van de Milieuklachtencentrale. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
2
Financiële punten 3) Structureel positief resultaat De ontwerp-Programmabegroting 2022 laat voor de komende jaren een structureel positief resultaat zien van € 397.000,-. Dit structurele positieve resultaat werpt de vraag op of de voorgestelde tariefverhoging in 2022 met 1,5% noodzakelijk is en of wellicht de bijdrage voor ons als deelnemer kan worden verlaagd. Voor nu steunen wij echter de visie van het Dagelijks Bestuur van de ODBN om de manoeuvreerruimte niet bij voorbaat in te perken. Uitgangspunt voor ons is wel dat indien de financiële positie van de ODBN daarvoor ruimte biedt en het structurele positieve resultaat de komende jaren zich voortzet een verlaging van het tarief en dus de bijdrage aan de orde moet zijn. 4) Weerstandsvermogen Wij hechten veel waarde aan het op peil zijn van het weerstandsvermogen. Daarvoor hebben wij de afgelopen jaren ook meerdere malen aandacht gevraagd. Het weerstandsvermogen is inmiddels weer op peil. Wij spreken daarvoor onze complimenten uit. Wel verzoeken wij de ODBN om de risico’s steeds opnieuw met de nodige zorgvuldigheid te beoordelen om zo te borgen dat de risico’s zo realistisch en volledig mogelijk worden ingeschat. Bij het opstellen van de zienswijze is als uitgangspunt gehanteerd dat de gemeente ’s-Hertogenbosch zich als deelnemer van de ODBN inzet om deze organisatie tot een succes te brengen.
Daarnaast is rekening gehouden met het advies van het adoptiepanel, een door de deelnemers samenstelde groep ‘adoptie-ambtenaren’. 3) Voorstel: Het college van burgemeester en wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: De zienswijze op de ontwerp-Programmabegroting 2022 van de ODBN vaststellen.
Steller
: Laheij
Tel.
: 6153048
: b.laheij@s-hertogenbosch.nl
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
3
4) Aanleiding De Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) voert als gemeenschappelijke regeling een aantal taken uit in onze regio voor (op dit moment) 15 gemeenten en de provincie Noord-Brabant. Onlangs heeft het Dagelijks Bestuur de Jaarstukken 2020 en de ontwerp-Programmabegroting 2022, inclusief het meerjarenperspectief 2023-2025, aan de deelnemers toegestuurd. Wat betreft de Jaarstukken 2020 is het formeel niet mogelijk om een zienswijze in te dienen. Wel behoort het tot de mogelijkheid om als deelnemer eventuele bevindingen kenbaar te maken. De afgelopen jaren hebben wij van deze mogelijkheid ook gebruik gemaakt. Dit jaar zien wij daartoe echter geen aanleiding. Wat betreft de ontwerp-Programmabegroting 2022 is het wel mogelijk om formeel een zienswijze in te dienen. Deze zienswijze moet voor 25 juni 2021 bij het Dagelijks Bestuur zijn ingediend. De door de deelnemers ingediende zienswijzen worden vervolgens door het Dagelijks Bestuur gewogen en van beantwoording voorzien in een reactienota. De begroting wordt daarna ter vaststelling aangeboden in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 14 juli 2021. 5) Inhoud Jaarstukken 2020 Met de Jaarstukken 2020 legt de ODBN verantwoording af over de uitvoering van het gevoerde beleid en beheer van het afgelopen jaar.
De Jaarstukken bestaan uit een jaarverslag (de programmaverantwoording) en uit een jaarrekening (de financiële verantwoording). De Jaarstukken 2020 zijn op 31 maart jl. door het Algemeen Bestuur vastgesteld. De Jaarstukken laten zien dat ook voor de ODBN het jaar 2020 een veel bewogen jaar was. Naast de gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) heeft de ODBN te maken gekregen met andere, grote ontwikkelingen. Dit betreft onder meer de voorbereiding op de Omgevingswet, het stikstofdossier en de transitie naar een zorgvuldige veehouderij via de Taskforce Veehouderij. We zijn verheugd om te zien dat de ODBN, na enkele roerige jaren en ondanks het veel bewogen jaar, 2020 afsluit met een behoorlijk omvangrijk positief resultaat. Het positieve resultaat bedraagt namelijk € 1.799.000,-. Nadelige effecten van het Coronavirus (COVID-19), waarvoor uw raad vorig jaar al aandacht heeft gevraagd, zijn dus uitgebleven. Na overheveling van een tweetal budgetten, Omgevingswet en thuiswerkfaciliteiten, resteert een resultaat € 1.350.000,-. Het Algemeen Bestuur heeft besloten om een gedeelte van dit resultaat, te weten een bedrag van € 400.000,-, te storten in de algemene reserve. Door deze storting is het weerstandsvermogen met een weerstandsratio van 1,5 eindelijk weer op peil. Daarvoor heeft uw raad al meerdere malen aandacht gevraagd.
Het uiteindelijke positieve resultaat over het jaar 2020 bedraagt € 950.000,-. Een bedrag van € 750.000,- is vervolgens door besluitvorming in het Algemeen Bestuur als volgt bestemd: 1) storting van € 150.000,- in de nieuwe bestemmingsreserve “Implementatie Omgevingswet” 2) storting van € 200.000,- in de nieuwe bestemmingsreserve “Informatiegestuurd werken” 3) storting van € 400.000,- in de nieuwe bestemmingsreserve “HR-instrumentarium”. Wat ons betreft moet terughoudend worden omgegaan met het vormen van nieuwe bestemmingsreserves. De onderbouwing voor deze 3 nieuwe bestemmingsreserves is in dit geval voldoende toegelicht in de besluitvorming van het Algemeen Bestuur. Het resterende positieve resultaat van € 200.000,- vloeit terug naar de deelnemers. Voor onze gemeente betekent dit een bedrag van € 10.742,-. Daar komt voor onze gemeente nog een bedrag van € 33.343,- bij als gevolg van het niet volledig aanwenden van het budget voor het www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
4
Meerjaren Ontwikkelplan (MJOP). Dit betekent dat we over het jaar 2020 een bedrag van in totaal € 44.085,- terug ontvangen van de ODBN. Tot slot is het goed om te zien dat in de Jaarstukken het eerder door uw raad aangegeven punt om de inhuur expliciet te kwantificeren daadwerkelijk is terug te zien. Gelet op het positieve resultaat en het gegeven dat het weerstandsvermogen weer op peil is, zien wij geen aanleiding om richting de ODBN een nadere reactie te geven op de Jaarstukken 2020. Ontwerp-Programmabegroting 2022 inclusief meerjarenperspectief 2023-2025 De ontwerp-Programmabegroting 2022 ziet op de basis- en verzoektaken die de ODBN voor haar deelnemers uitvoert (programma Individuele dienstverlening) en daarnaast de collectieve taken en andere regionale taken (programma Regionale dienstverlening). De ontwerp-Programmabegroting is voor het jaar 2022 sluitend en laat een positief resultaat zien van € 397.000,-. Het meerjarenperspectief voor de jaren 2023-2025 laat eenzelfde beeld zien. Voor het jaar 2022 is uitgegaan van een indexering van 1,5%, die is gebaseerd op de macro-economische verkenning van het CPB van september 2020. Dit betekent een verhoging van het uurtarief van € 101,21 naar € 102,74. Belangrijk om te vermelden is dat in de ontwerp-Programmabegroting een indicatief bedrag van de individuele bijdrage van de deelnemers is opgenomen.
Leidend voor de individuele bijdrage zijn de werkprogramma’s, waarvan in maart van dit jaar de concepten zijn opgesteld. Deze concepten zijn de basis voor de opgestelde ontwerp-Programmabegroting. De komende periode worden de werkprogramma’s, in goed overleg met ons als deelnemer, definitief gemaakt. In de ontwerp-Programmabegroting worden de belangrijkste ontwikkelingen voor de ODBN in het jaar 2022 uiteengezet. Dit betreft onder meer de risico- en resultaatgerichte uitvoering van VTHtaken, de transitie van de veehouderij en de invoering van de Omgevingswet. Ook worden het steviger inbedden van strafrechtelijke handhaving en de verbetering van het toezicht als belangrijke ontwikkelingen genoemd. Daarnaast zet de ODBN in het jaar 2022 verder in op het informatiegestuurd werken. Zo wordt in 2022 een rapportage van de nieuwe Kwartiermaker opgeleverd, waarin vervolgstappen voor het informatiegestuurd werken worden gedaan. Tot slot gaan in 2022 waarschijnlijk ook de ontwikkelingen naar aanleiding van het rapport Om de Leefomgeving van de Commissie Van Aartsen een belangrijke rol spelen. De Commissie is van oordeel dat het VTH-stelsel niet goed functioneert en niet voldoet aan de oorspronkelijke doelstellingen. De Commissie noemt een tiental concrete maatregelen om te komen tot een effectief, slagvaardig en toekomstvast VTH-stelsel.
Deze maatregelen zien onder meer op het verbeteren van de kwaliteit, het verhogen van de ondergrens voor de omvang van de omgevingsdiensten en hetzelfde basistakenpakket voor elke omgevingsdienst. Verder zien de maatregelen op landelijke normfinanciering in plaats van lokale outputfinanciering en versterking van de positie van de directeur van de omgevingsdienst door verplicht mandaat. Op dit moment zijn de overleggen over het rapport en de daarin genoemde maatregelen opgestart. Het is op dit moment nog niet bekend wat de uitkomsten gaan worden van deze overleggen en het landelijke debat hierover. Wel is duidelijk dat de genoemde maatregelen een behoorlijk effect kunnen gaan hebben op de rol en de positie van omgevingsdiensten in Nederland. De ontwikkelingen naar aanleiding van dit rapport hebben onze volledige aandacht. Op 10 maart van dit jaar heeft uw raad onze zienswijze op de concept-Kadernota 2022 vastgesteld. Deze zienswijze is vervolgens aan de ODBN kenbaar gemaakt. Het is goed om te zien dat de punten uit onze zienswijze daadwerkelijk door de ODBN zijn opgepakt. Hieronder is per punt aangegeven welke acties door de ODBN zijn ondernomen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
5
a. Aandacht voor Kwaliteitscriteria 2.2 We zien dat in de ontwerp-Programmabegroting éénmaal de Kwaliteitscriteria specifiek zijn genoemd. We gaan er vanuit dat dit de komende jaren nog verder gaat worden uitgewerkt. b. Ontwikkelingen Omgevingswet In onze zienswijze hebben we met name gewezen op het gezamenlijk oppakken van de milieugerelateerde regels uit de Bruidsschat vanwege de uitvoerbaarheid, zowel wat betreft kosten als efficiency. De ODBN heeft, samen met ons, de regie genomen om met de andere regiogemeenten het overleg te starten over het gezamenlijk oppakken van de Bruidsschat. Op dit moment wordt een concreet voorstel daarover uitgewerkt. c. Gebruik maken elkaars kennis en kunde Om nog meer gebruik te maken van elkaars kennis en kunde om van elkaar te leren heeft doorlopend onze aandacht en ook die van de ODBN. d. Concretiseren risico’s, maatregelen nemen en risico’s afbakenen In onze zienswijze hebben we aandacht gevraagd voor het concretiseren van de risico’s en onzekerheden in financiële zin. Om vervolgens op deze manier maatregelen te kunnen nemen en risico’s daadwerkelijk te kunnen afbakenen. We zien in de ontwerp-Programmabegroting dat de financiële risico’s en onzekerheden nader zijn geconcretiseerd.
Eén van de weinige risico’s die niet zijn geconcretiseerd betreft de omstandigheid dat op dit moment de onderhandelingen voor een nieuwe CAO nog niet zijn afgerond en daarom de effecten daarvan op de indexering van 1,5% nog niet bekend zijn. De ODBN verwacht dat de opgenomen indexering voldoende is om de ontwikkelingen op te vangen. Gelet op het voorziene positieve resultaat is er ruimte om eventuele nadelen binnen de begroting op te vangen. e. Een maximum percentage overhead te hanteren In onze zienswijze hebben we de ODBN opnieuw verzocht om bij de komende begrotingen en Kadernota’s een uitgangspunt voor het maximum percentage overhead (management en administratie) op te nemen. Dit punt is door de ODBN opgepakt. De volgende normen zijn in de ontwerp-Programmabegroting als KPI’s (key performance indicator) opgenomen: - Formatie overhead met als norm 22% - 24% - Aandeel kosten overhead / personeel met als norm 25% - Aandeel kosten overhead totaal met als norm 35% - 37% Het in de ontwerp-Programmabegroting gehanteerde percentage overhead valt binnen deze bandbreedtes. f. Aandacht voor het weerstandsvermogen Met onze zienswijze hebben we opnieuw aandacht gevraagd voor het weerstandsvermogen. Uit de ontwerp-Programmabegroting blijkt dat het weerstandsvermogen voor het jaar 2022 ruim voldoende is met een weerstandsratio van 1,5. g.
Uitgangspunt geen verhoging bijdrage per deelnemer In onze zienswijze hebben we het uitgangspunt opgenomen dat, bij een gelijkblijvend takenpakket, de bijdrage niet verder mag toenemen, behoudens voor zover voortvloeiend uit wettelijke indexeringen. Dit uitgangspunt is overgenomen in de ontwerp-Programmabegroting, doordat is uitgegaan van een indexering van 1,5%. h. Taakstelling Gemeenschappelijke Regelingen In onze zienswijze is richting de ODBN aangegeven dat in het kader van een pakket aan ombuigingen op grond van een motie van uw raad is besloten tot een taakstelling richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR’en) waaraan wij deelnemen. Dit moet voor onze gemeente leiden tot een bezuiniging van in totaal € 50.000.
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
6
De ontwerp-Programmabegroting 2022 beschouwende stellen wij u voor onderstaande zienswijze in te dienen. Uitgangspunt daarbij is dat de gemeente ’s-Hertogenbosch zich als deelnemer van de ODBN inzet om deze organisatie tot een succes te brengen. Bij het opstellen van de zienswijze is ook rekening gehouden met het advies van het adoptiepanel, een door de deelnemers samenstelde groep ‘adoptie-ambtenaren’. Dit advies is als bijlage 2b bij dit voorstel gevoegd. Zienswijze ontwerp-Programmabegroting 2022 (zie ook de brief in bijlage 3) Inhoudelijke punten 1) Aandacht voor Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) De zogenaamde Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu en het streven is om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. Wij onderschrijven de aandacht die in de ontwerp-Programmabegroting 2022 is besteed aan deze stoffen. Het is een goede, en wat ons betreft ook een noodzakelijke, ontwikkeling om de kennis van ZZS bij de toezichthouders te vergroten en dat de ZZS ook in de risicoanalyse bij de herijking van het Regionaal Operationeel Kader (ROK-VTH) een plaats krijgen. 2) Klachtenregeling en kwaliteit Milieuklachtencentrale De ODBN voert voor ons en de andere deelnemers de klachtenregeling uit.
In 2021 heeft de ODBN een onderzoek gedaan naar de klachtenafhandeling, dat heeft geleid tot een nieuw proces met invulling van een front-officefunctie. Milieuklachten worden door inwoners van onze gemeente ingediend bij de zogenaamde Milieuklachtencentrale. Deze klachtencentrale is provinciebreed ingesteld en ondergebracht bij de Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant. Uit onderzoek naar tevredenheid over de Milieuklachtencentrale blijkt dat de kwaliteit moet worden verbeterd. De signalen die wij vanuit onze inwoners ontvangen over de kwaliteit van de klachtenregeling en de Milieuklachtencentrale zijn wisselend. Wij vinden een zorgvuldige afhandeling van ingediende milieuklachten zeer belangrijk. Daarom worden wij graag op de hoogte gehouden over de doorontwikkeling van de klachtenregeling en de verbetering van de kwaliteit van de Milieuklachtencentrale. Financiële punten 3) Structureel positief resultaat De ontwerp-Programmabegroting 2022 laat voor de komende jaren een structureel positief resultaat zien van € 397.000,-. Dit structurele positieve resultaat werpt de vraag op of de voorgestelde tariefverhoging in 2022 met 1,5% noodzakelijk is en of wellicht de bijdrage voor ons als deelnemer kan worden verlaagd. Zo komt het positieve resultaat ongeveer overeen met de waarde van de tariefstijging.
Bovendien is ook het weerstandsvermogen, met een weerstandsratio van 1,5 in de ontwerp-Programmabegroting 2022, inmiddels weer op peil. Voor nu steunen wij echter de visie van het Dagelijks Bestuur van de ODBN om de manoeuvreerruimte niet bij voorbaat in te perken, mede vanwege de majeure ontwikkelingen die in het jaar 2022 op ons en de ODBN gaan afkomen. Het gaat dan met name om de komst van de Omgevingswet. Uitgangspunt voor ons is wel dat indien de financiële positie van de ODBN daarvoor ruimte biedt en het structurele positieve resultaat de komende jaren zich voortzet een verlaging van het tarief en dus de bijdrage aan de orde moet zijn. 4) Weerstandsvermogen Wij hechten veel waarde aan het op peil zijn van het weerstandsvermogen. Daarvoor hebben wij de afgelopen jaren ook meerdere malen aandacht gevraagd. Het weerstandsvermogen is inmiddels weer op peil. Wij spreken daarvoor onze complimenten uit. Wel verzoeken wij de ODBN om de risico’s steeds opnieuw met de nodige zorgvuldigheid te beoordelen om zo te borgen dat de risico’s zo realistisch en volledig mogelijk worden ingeschat. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
7
6) Duurzaamheid Niet van toepassing.
7) Financiële paragraaf De bijdrage voor ons als deelnemer is in de ontwerp-Programmabegroting voor het jaar 2022 indicatief vastgesteld op € 1.417.274,- uitgaande van het gemiddelde uurtarief van € 102,74. De bijdrage bestaat uit de volgende onderdelen: - Basistaken en VTH-verzoektaken gemeente: € 1.151.305,- Overige verzoektaken VTH: € 107.763,- Collectieve taken: € 124.300,- Klachtenregeling: € 21.500,- Samen Sterk in Brabant: € 12.406,Deze bijdrage is vastgesteld op basis van de concept-werkprogramma’s, die in maart van dit jaar aan de deelnemers zijn toegestuurd. De komende periode worden de werkprogramma’s definitief gemaakt. De bijdrage zal daarna definitief worden vastgesteld. 8) Risicoparagraaf Doordat de ontwerp-Programmabegroting voor de komende jaren een structureel positief resultaat laat zien en het weerstandsvermogen van de ODBN inmiddels weer in orde is, zijn de risico’s voor de komende jaren kleiner dan de afgelopen jaren. Kanttekening daarbij is wel dat de ontwikkelingen naar aanleiding van het rapport van de Commissie Van Aartsen enige onzekerheid geven over de toekomstige inrichting en wijze van financiering van de omgevingsdiensten. Dit geldt dus ook voor de ODBN.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
Bijlagen: - Bijlage 1a: Jaarstukken 2020 Bijlage 1b: Advies adoptiepanel Jaarstukken 2020 - Bijlage 2a: Ontwerp-Programmabegroting 2022 inclusief meerjarenperspectief 2023-2025 Bijlage 2b: Advies adoptiepanel ontwerp-Programmabegroting 2022 - Bijlage 3: Zienswijze ontwerp-Programmabegroting 2022 Ter inzage: -
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
8
De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch in zijn openbare vergadering van 16 juni 2021;
gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 18 mei 2021, regnr. 11034050; gelet op de Gemeentewet;
Besluit De zienswijze op de ontwerp-Programmabegroting 2022 van de ODBN vaststellen.
's-Hertogenbosch, De gemeenteraad voornoemd, De griffier,
De voorzitter,
drs. W.G. Amesz
drs. J.M.L.N. Mikkers
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
9