Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14597538 28 februari 2023

Onderwerp

Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant We zetten ons in voor meer gezonde en gelukkige jaren voor onze inwoners. Deze zienswijze op de kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant versterkt die doelstelling.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: De zienswijze op de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant vast te stellen. Aanleiding Ieder jaar krijgt uw raad de kadernota van de GGD Hart voor Brabant (GGD) voorgelegd om een zienswijze te geven. De kadernota is het inhoudelijk kader waar vanuit de GGD werkt voor het desbetreffende jaar. De GGD is een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

gemeenschappelijke regeling van 19 gemeenten en voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied gezondheidstaken uit op het gebied van o.a. jeugdgezondheid, gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering en leefstijl. In de kadernota 2024 staan de hoofdlijnen van het beleid van de GGD voor 2024. Het beleid voor 2024 is gebaseerd op de nieuwe toekomstvisie van de GGD. Op basis van deze toekomstvisie en actuele ontwikkelingen geeft de GGD haar kadernota vorm. Het beleidsplan voor 2024 en verder heeft hier verder vorm aan. Dit document zal in 2023 met u worden besproken. Beoogd doel Hoofdlijnen voor het beleid van de GGD van 2024. De kadernota is de eerste stap naar de begroting van de GGD voor 2024. Via deze zienswijze geeft u als raad de aandachtspunten mee aan de GGD die worden verwerkt in de uitwerking van de begroting voor 2024. Deze zienswijze kan zo, binnen de gemeenschappelijke regeling, sturen geven aan het voorgestelde beleid van de GGD voor 2024. Relevante besluitgeschiedenis - Raadsvoorstel Zienswijze kadernota 2023 GGD Hart voor Brabant (reg. nr. 11832430) - Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2023 GGD Hart voor Brabant (reg. nr. 13738360)

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Argumenten 1. Prioriteit aan preventie en de noodzaak van het tegengaan van gezondheidsverschillen. Preventie wordt door de GGD aangehaald als een prioriteit voor hun beleid in 2024. Wij onderstrepen het belang om inwoners gelijke kansen te bieden op een gezond en gelukkig leven en zien het daarom als een positieve ontwikkeling dat de GGD focus legt op preventie en tegelijkertijd aandacht blijft houden voor het beschermen van mensen waar dat noodzakelijk is. Daarnaast ondersteunen we de inzet van de GGD voor mensen in kwetsbare situaties, waarmee de GGD onderstreept dat er expliciet aandacht nodig is voor de verschillende behoeften van inwoners. Echter kan deze inzet, gericht op het tegengaan van gezondheidsverschillen, sterker terugkomen in de thema’s ‘Gewoon Gezond’ van de GGD, zeker omdat gezondheid helaas niet voor alle inwoners gewoon is. Het is daarom van belang dat de GGD bij de ontwikkeling van een eerlijk, gedurfd en vernieuwend geluid nadrukkelijk aandacht heeft voor de bestaande verschillen en de wijze waarop gezondheidsverschillen tegengegaan kunnen worden. 2. Basispakket aansluitend bij behoeften van inwoners. In 2019 besloot het GGD-bestuur om het basispakket te actualiseren. Na een herijking in 2016 bleef dit pakket ongewijzigd, behalve bij de jeugdgezondheidszorg: daar kwam meer aandacht voor kinderen (en ouders) die meer zorg nodig hadden.

Het (voorstel voor) een geactualiseerd basispakket kwam tot stand via sessies met raadsleden en met de inbreng van wethouders en ambtenaren. Het GGD-bestuur stemde in november 2022 in met het voorstel zoals dat nu, als onderdeel van de kadernota 2024, aan u wordt voorlegt. Het voorstel bestaat uit het versterken van een aantal (wettelijk) verplichte diensten en enkele nieuwe diensten, zoals rond ouderschap en de komst van de Omgevingswet, die vanuit een keuze van het algemeen bestuur zijn toegevoegd aan het basispakket. In afbeelding 1 zijn deze wijzigingen van het huidige basispakket in 2023 en het voorstel voor het basispakket in 2024 weergegeven. Het nieuwe basispakket is zo opgedeeld in twee delen: verplichte taken bestaande uit diensten uit de Wet publieke gezond en/of de gemeenschappelijke regeling van de GGD en diensten vanuit de keuze van het algemeen bestuur van de GGD. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.1 Extra inzet op preventie, jeugdgezondheidszorg en advisering. Binnen de verplichte taken wordt extra ingezet op preventieprogramma’s zoals het ondersteunen van de Gezonde School aanpak. Daarnaast wordt de verbinding tussen gezondheidszorg, onderwijs en jeugdhulp verstevigd en wordt de capaciteit voor ziekteverzuimbegeleiding in het voortgezet onderwijs structuur vergroot om de participatie van jongeren op school te verhogen. Tenslotte worden er meer middelen beschikbaar gesteld om analyses en adviezen te geven op het gebied van gezondheid en positieve gezondheid. Hiermee is het mogelijk om beleid te verbeteren en effectiever te werken aan gezondheidsbevordering. 2.2 Diensten vanuit de keuze van het algemeen bestuur. Het basispakket wordt verder uitgebreid met extra diensten uit de keuze van het algemeen bestuur. De keuze voor deze diensten is tot stand gekomen door te beoordelen of deze diensten: een bijdrage leveren aan een (kwetsbare) doelgroep die aanwezig is in veel gemeenten, de inhoud voortkomt uit een landelijk of regionaal programma of duidelijke urgentie heeft, het effect van de dienst goed te onderbouwen is en ook op lange termijn effect heeft, de GGD de uitvoerder is van de dienst en of de dienst efficiënter uitgevoerd kan worden door deze op te nemen in het basispakket.

De bovenstaande punten zijn gebruikt als hulpmiddel om een keuze te maken voor de volgende diensten: Nu niet zwanger, keuzeaanbod voor ouders van kinderen in kwetsbare situaties en advisering omgevingsplan en deelnamen omgevingstafels. 2.3 Effecten van geactualiseerde basispakket. Het geactualiseerde basispakket is een verbreding én verdieping van de diensten en taken van de GGD met het doel om aan te sluiten bij de huidige behoeften van inwoners van ’s-Hertogenbosch en het werkgebied van de GGD Hart voor Brabant. Het aanbod van diensten voor inwoners wordt zo vergroot, om zo een positieve bijdrage te hebben op de publieke gezondheid van onze inwoners. Het is daarbij van belang dat het basispakket goed aansluit bij het programma Samen Gezond ’s-Hertogenbosch, zodat er voor inwoners een dekkend aanbod van preventie en zorg aanwezig is dat complementair is en waarin geen dubbelingen zijn. In de uitwerking van het basispakket voor ’sHertogenbosch is het van belang dat hier aandacht voor is. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1.

Meerkosten en verschuiving van taken naar basispakket. Het geactualiseerde basispakket zorgt voor een toename van de gemeentelijke bijdrage per inwoner (toename van €2,21 per inwoner). De inwonerbijdrage van ’s-Hertogenbosch stijgt hierdoor naar € 6.649.175 in 2024. De taken vanuit het lokaal accent worden onderdeel van het basispakket. Daarnaast worden enkele taken die nu onderdeel zijn van de basisondersteuning in 2024 verschoven naar het basispakket van de GGD. Beide veranderingen hebben op het inhoudelijke takenpakket en uitvoering geen effect, maar zorgt wel ervoor dat deze middelen in de toekomst niet voor andere doelstellingen kan worden ingezet. Met deze meerkosten kan het dienstenaanbod van de GGD worden uitgebreid en kan in het werkgebied van de GGD Hart voor Brabant het dienstenaanbod worden neergezet dat aansluit bij de behoefte van inwoners. De meerkosten van de het geactualiseerde basispakket zijn voor ’s-Hertogenbosch per jaar circa € 200.000. De verschuiving van taken van de basisondersteuning naar het basispakket dient in overeenstemming te gebeuren met de andere deelnemende organisaties aan de overeenkomst basisondersteuning. Dit zal leiden tot een aanpassing van deze overeenkomst per 1-1-2024. Bij deze afname, circa €150.000, is er geen sprake van een wezenlijke wijziging van de opdracht.

Dit brengt daarmee geen risico’s met zich mee in het kader van de aanbesteding van de basisondersteuning. Omdat het verder enkel gaat over taken van de GGD wordt verwacht dat alle partijen met deze verschuiving akkoord gaan. Farent, MEE, GGD en Humanitas zijn op de hoogte gebracht van deze wijziging per 1-12024. Deze wijziging wordt definitief gemaakt zodra de begroting van de GGD is vastgesteld en de effecten op de basisondersteuning daarmee definitief is. De sturing en zeggenschap op deze middelen voor ’s-Hertogenbosch nemen af en grotere veranderingen, zoals de verlaging of verhoging van de inzet of verandering van diensten, dienen worden afgestemd met alle deelnemende gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling van de GGD.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.

Ontwikkeling omtrent het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) en effecten op ´s-Hertogenbosch nog onzeker. De doorwerking van het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) in inhoudelijke beleidsontwikkeling is voor ’s-Hertogenbosch en de regio Hart voor Brabant nog ongewis. Het is hierdoor is het op dit moment nog niet mogelijk om deze ontwikkelingen mee te nemen in de afweging van het geactualiseerde basispakket. Medio maart, wanneer deze regelingen naar verwachting verder zijn uitgewerkt, wordt daar waar mogelijk de inhoudelijke en financiële aansluiting op het geactualiseerde basispakket gemaakt. Financiën Per inwoner wordt een vaste bijdrage betaald aan de GGD. Dit is de inwonerbijdrage. De gemeentelijke bijdrage voor het basispakket is in 2023 € 37,18 per inwoner. Dit bedrag wordt verhoogd naar €42,01 per inwoner. Deze verhoging is het gevolg van de actualisatie van het basispakket en de extra taken die daarmee worden toegevoegd aan het basispakket en de indexering. Twee andere wijzigingen, de uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma en de invoering van de Wet open overheid zijn een PM post.

Voorlopige berekening gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2024 Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023 (per inwoner) Actualisatie basispakket Gemeentelijke bijdrage basispakket (per inwoner) Indexering 2024 Rijksvaccinatieprogramma Invoeren Wet open overheid Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024 (per inwoner)

€ 37,18 + € 2,21 € 39,39 + € 2,62 + PM + PM € 42,01 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Afbeelding 1: De veranderingen in het basispakket met in grijs de wettelijke taken, in groen de taken die door de gemeente ingevuld worden en in oranje de taken die ingevuld worden op basis van de keuzes van het algemeen bestuur van de GGD. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Actualisatie basispakket Het aantal taken dat de GGD als gevolg van de actualisatie van het basispakket uitvoert wordt vergroot. Dit heeft financiële gevolgen. De extra kosten van het geactualiseerde basispakket zijn €2,21 per inwoner. In afbeelding 1 zijn de wijzigingen in het basispakket weergegeven. De extra kosten van het geactualiseerde basispakket zijn voor ’s-Hertogenbosch €349.790 (op basis van een inwoneraantal van 158.276). Omdat sommige taken al onderdeel zijn van de plustaken (basisondersteuning FMGH), zal voor deze taken een (gedeeltelijke) verschuiving plaatsvinden van middelen. De meerkosten van het geactualiseerde basispakket worden hiermee voor ’s-Hertogenbosch lager. De verwachte meerkosten van de actualisatie van het basispakket voor ’s-Hertogenbosch zijn daarmee circa € 200.000. Dit wordt door GGD en de gemeente uitgewerkt en opgenomen in de begroting 2024. Met de behandeling van de begroting van de GGD, die volgt in juni 2023, wordt de definitieve dekking bepaald. Hiervoor wordt onder andere gekeken naar de middelen die voortkomen uit GALA/IZA. Indexering De voorlopige index voor 2024 is 6,66 % wat leidt tot een extra bedrag van € 2,62. Voor het bepalen van de indexering wordt het systeem van de gemeente Tilburg gehanteerd als vastgesteld in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant.

De indexering is voorlopig en wordt later dit jaar definitief vastgesteld in de begroting 2024. Rijksvaccinatieprogramma De rotavirusvaccinatie (tegengaan effecten Rotavirus, dat zorgt voor ontsteking aan maag en darmen waar vooral jonge kinderen kwetsbaar voor zijn) wordt in 2023 onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. Via het gemeentefonds ontvangt ’s-Hertogenbosch hiervoor middelen. Deze aanpassing is voor de gemeente ’sHertogenbosch daarmee budgetneutraal. Op het moment dat de bijdrage van het Rijk bekend is, wordt dit verwerkt in een begrotingswijziging door de GGD. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Invoeren Wet open overheid Gemeenten ontvangen vanaf 2022 een vergoeding voor het invoeren van de Wet open overheid. Een onderdeel van deze middelen zijn bedoeld voor gemeenschappelijke regelingen, zoals de GGD. De GGD berekent hoe groot het ‘aandeel’ van de GGD op deze middelen is en neemt dit bedrag op in de gemeentelijke bijdrage vanaf 2024. Inwonerbijdrage 2024 Met de bovenstaande wijzigingen is de inwonersbijdrage vanuit ’s-Hertogenbosch voor 2024 berekend op € 6.649.175. Dit is op basis van een inwonersaantal van 158.276. De plustaken worden niet benoemd, omdat die per gemeente apart worden ingekocht. In de gemeente ‘sHertogenbosch zitten deze in de inkoopovereenkomst basisondersteuning 2023 tot 2025. Duurzaamheid n.v.t.

Participatie en communicatie De zienswijze op de kadernota 2024 wordt kenbaar gemaakt aan de GGD. De kadernota wordt vervolgens door het algemeen bestuur van de GGD vastgesteld. De kadernota vormt vervolgens de basis voor de GGD-begroting 2024.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Naar gewoon gezond – Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant 2. Wij maken gezond gewoon – Toekomstvisie GGD Hart voor Brabant 3. Concept Aanbiedingsbrief Zienswijze Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

14597538 Kaderstellend M.A.B. van der Sloot Sociaal: 15 februari 2023 MO/MO/VOLW/O&R J. Gruiters j.gruiters@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14597538 Raadsvergadering 28 februari 2023 Onderwerp

Raadsvoorstel

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 24 januari 2023 besluit: De zienswijze op de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 28 februari 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704