Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2022

Raadsvoorstel

Onderwerp: Voorjaarsnota 2022

Reg.nr.

:

11009420

B&W verg.

:

26 april 2021

Commissie

:

Cie_verg.

:

Raadsverg.

:

alle 31 mei t/m 3 juni 2021 16 juni 2021

1) Status Op grond van uw budgettaire bevoegdheid de begroting 2022 vast te stellen, bieden wij, ter voorbereiding hiervan de Voorjaarsnota 2022 aan.

2) Samenvatting Al een jaar staat vrijwel alles in het teken van het coronavirus en het enorme effect dat de pandemie heeft op onze samenleving. De verwachting is dat we in de rest van 2021 nog volop bezig zijn met maatregelen voor de coronacrisis. Ook wij blijven onze Bossche samenleving ondersteunen waar mogelijk, aanvullend op de steun die door het Rijk en de provincie wordt geboden. Het Rijk helpt nog steeds met grote steunpakketten de sectoren, ondernemers, starters, huishoudens, studenten die het moeilijk hebben. Niet alleen voor de acute zorg, maar ook voor de toekomst, na corona. Met onze ambities prettig en zorgzaam, toonaangevende datastad, cultuurstad van het zuiden en innovatieve stad in voeding en gezondheid werken we aan onze toekomst. Zodat ‘s-Hertogenbosch ook dan aantrekkelijk is om te wonen, samen te leven, te werken en te ondernemen. We vragen uw raad hier samen met ons college de schouders onder te zetten. De financiële situatie van gemeenten in Nederland is daarbij nog steeds zorgelijk. Dat was ook voor corona al het geval. ’s-Hertogenbosch staat er gelukkig nog relatief goed voor. Dit vanwege ons jarenlange solide financiële beleid. De financiële situatie voor de komende jaren is hoogst onzeker. Op termijn houden wij rekening met nieuwe ombuigingen.

Wat in dat geval dan de noodzakelijke omvang is, hangt sterk af van de mate waarin het Rijk de gemeenten tegemoet komt. Gegeven de onzekerheden en de financiële bandbreedte die daarbij hoort stellen we voor de lijn van de begroting 2021 vast te houden. Ook voor 2022 gaan we uit van een sluitende min of meer going-concern begroting. Een tekort dekken we uit de incidentele middelen uit de screening van de reserves en voorzieningen. Deze is vorig jaar gevormd bij de ombuigingen. Hiermee is het restant van deze bestuursperiode sluitend. Daarmee zijn ombuigingen op dit moment niet noodzakelijk. Aan de andere kant is er ook geen ruimte voor nieuw beleid. Tenzij daar specifieke dekking voor wordt aangedragen (oud voor nieuw). In dit raadsvoorstel geven wij u verder een update van het structuurfonds. Daarbij stellen wij voor om twee projecten samen te voegen tot één project en vragen wij u zich uit te spreken over het opnemen van De Bossche Stadsdelta als nieuw project. Tot slot staan we stil bij de technische uitgangspunten voor de begroting.

3) Voorstel: Het college van burgemeester en wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2

1. in te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2022. 2. In te stemmen met het samenvoegen van de projecten Oost-West-verbinding en Oostelijke omleiding Rosmalen tot één project op het structuurfonds (Maatregelpakket bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen). 3. zich uit te spreken over het opnemen van het project De Bossche Stadsdelta als nieuw project op het structuurfonds

Steller

: Reijnen - Nikkels

Tel.

: 6155439

E-mail

: a.reijnen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3

4) Aanleiding In aanloop naar de behandeling van de begroting 2022 in november leggen we uw raad deze voorjaarsnota voor. Allereerst schetsen wij u het perspectief waar binnen de begroting voor het komende jaar tot stand komt. Daarbij kunnen we niet voorbij gaan aan de enorme impact die de coronacrisis heeft. Hier bovenop hebben wij, net als veel andere gemeenten, te maken met een onzekere financiële positie. In het vervolg van deze voorjaarsnota staan we hier opnieuw bij stil. Vanwege de financiële positie ziet ons college op dit moment geen ruimte voor nieuw beleid. Maar binnen de ruimte die de begroting ons wel biedt, werken wij ook in dit laatste jaar van onze collegeperiode vol overgave aan de realisatie van de doelen uit ons bestuursakkoord ‘#073 #samen #duurzaam #vernieuwend’. De investeringen die wij vanuit ons bestuursakkoord al in uitvoering hebben gebracht of nog in uitvoering gaan brengen, dragen in belangrijke mate bij aan het herstel van onze gemeente na de crisis. Verder leggen wij in deze voorjaarsnota het voorstel voor om de Bossche Stadsdelta als nieuw project op te nemen op het structuurfonds, stellen wij voor twee projecten samen te voegen tot één project en vragen wij uw instemming met de financiële kaders voor het opstellen van de begroting 2020 (indexeringspercentages e.d.).

Als fracties hier wijzigingen in aan willen brengen, dan moet dat door middel van een amendement. Zoals te doen gebruikelijk, is ook bij deze voorjaarsnota weer een nieuwe stadsmonitor toegevoegd (bijlage 1).

5) Blijven werken aan perspectief en herstel Al een jaar staat vrijwel alles in het teken van het coronavirus en het enorme effect dat de pandemie heeft op de gezondheid van mensen en onze samenleving. De coronacrisis is dynamisch. Vorig jaar schreven we de Voorjaarsnota tijdens de eerste golf die Noord-Brabant zo bijzonder hard trof. In de zomer konden we genieten van relatieve versoepelingen en het succes van de Bossche Zomer in ’sHertogenbosch. Helaas is de tweede golf uit de herfst nu overgegaan naar een derde golf. Onze aanpak van helpen, ondersteunen en perspectief bieden waar dit kan, blijft daarom onverminderd belangrijk. Want de wissel die corona trekt is groot maar we zien ook dat corona inwoners, ondernemers en organisaties verschillend raakt. De effecten van de crisis zullen bovendien ongetwijfeld nog lang voelbaar zijn. Om een beter beeld te krijgen van de impact van 1 jaar corona in ’s-Hertogenbosch, hebben we een ‘foto’ gemaakt. Hierin vallen niet alleen de negatieve gevolgen op, waarbij blijft gelden dat we helpen en ondersteunen waar dat kan. Maar zien we ook positieve effecten, waarop we kunnen voortbouwen in de toekomst. Daarom vindt u naast de ‘foto’ een kansenkaart waarin op verschillende terreinen inhoudelijk wordt doorgekeken naar ’s-Hertogenbosch ná corona. Zowel de foto als de kansenkaart bieden wij u tegelijkertijd met deze voorjaarsnota aan.

Het is al vaak gezegd, maar niets is minder waar: we moeten volhouden. Er is licht aan het einde van de tunnel. Vaccinaties worden volop gezet. Ook al duurt dat voor sommigen langer dan gewenst. Rond de aankomende zomer heeft iedereen minstens een eerste prik gekregen. Dat is nu het beeld. Waarmee corona waarschijnlijk nog altijd wel onder ons zal zijn, maar hopelijk met veel minder invloed op ons leven. Daarom willen en moeten we verder kijken dan alleen het hier en nu. We bereiden ons voor op de periode post-corona. Waarbij we hopen ook dan gebruik te kunnen maken van de veerkracht die ’s-Hertogenbosch heeft. De veerkracht die ook het afgelopen jaar op verschillende momenten zichtbaar is geworden. Een vertrekpunt dat goede hoop geeft om met elkaar de weg naar herstel in te slaan.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4

Voor herstel is wel meer nodig dan veerkracht alleen. De financiële situatie van gemeenten in Nederland is zorgelijk. Dat was ook voor corona al het geval. ’s-Hertogenbosch staat er gelukkig nog relatief goed voor, vanwege ons jarenlange solide financiële beleid. Hiermee zijn we in staat de begroting voor het komend jaar sluitend te krijgen. Maar ruimte voor nieuwe ambities is er niet of nauwelijks. Ook omdat de financiële situatie voor de komende jaren hoogst onzeker is. We stellen uw raad daarom voor om voor 2022 uit te gaan van een min of meer going concern-begroting. Waarbij we tekorten afdekken uit de reserve screening. Dit is naar onze mening de enige goede koers richting herstel. De stijgende uitgaven in het sociaal domein geven ons, net als vele andere gemeenten, grote zorgen. Er is duidelijk te weinig geld van het Rijk naar gemeenten gegaan om de nieuwe taken goed uit te kunnen voeren. De afgelopen jaren, nu maar ook bij plannen voor de toekomst zoals de Omgevingswet. Voor ons is helder: geen nieuwe of extra taken erbij van het Rijk zonder de middelen die nodig zijn voor een goede uitvoering hiervan. Het demissionaire kabinet heeft de groeiende zorgen erkend. Ook in het licht van de grote maatschappelijke opgaven van nu en voor de toekomst. Daarvoor zijn financieel sterke gemeenten nodig met ruimte voor eigen keuzes .

Als wij onze kwetsbare inwoners passend willen ondersteunen en de ongelijkheid tegen willen gaan, voldoende woningen willen realiseren, de klimaatdoelen willen halen met een zorgvuldige energietransitie en onze economie duurzaam willen herstellen en versterken na corona, dan is hiervoor geld nodig van het Rijk. Het nieuwe kabinet zal hiervoor met oplossingen moeten komen. Structureel en voldoende. Onder meer via de VNG zullen wij hiervoor aandacht blijven vragen. Perspectief helpt bij het vooruitkijken. De verwachting is dat we in de rest van 2021 nog volop bezig zijn met maatregelen voor de coronacrisis. Ook wij blijven onze Bossche samenleving ondersteunen waar mogelijk, aanvullend op de steun die door het Rijk en de provincie wordt geboden. Het Rijk helpt nog steeds met grote steunpakketten de sectoren, ondernemers, starters, huishoudens, studenten die het moeilijk hebben. Niet alleen voor de acute zorg, maar ook voor de toekomst, na corona. De EU heeft een omvangrijk herstelfonds (RRF) opgericht om onze Europese economie en samenlevingen duurzamer en veerkrachtiger te maken. En zo beter voorbereid te zijn op de uitdagingen en kansen voor de groene en digitale transities. Dit biedt perspectief voor de toekomst van ’s-Hertogenbosch. Voor een hopelijk zo spoedig mogelijk herstel.

Want juist na corona willen we extra genieten van onze cultuur, de gezelligheid in de historische binnenstad, de winkels, restaurants en vooral van het samen zijn. Elkaar ontmoeten op straat, in Oeteldonk, in het theater, op het werk en samen leren, studeren en sporten. Daarom blijven we werken aan onze ambities in het bestuursakkoord en ondersteunen we waar het kan. En voor de verdere toekomst werken we samen met iedereen die een rol kan spelen richting 2035. Met onze ambities prettig en zorgzaam, toonaangevende datastad, cultuurstad van het zuiden en innovatieve stad in voeding en gezondheid werken we aan deze toekomst. Zodat ‘s-Hertogenbosch ook dan aantrekkelijk is om te wonen, samen te leven, te werken en te ondernemen. We vragen uw raad hier samen met ons college de schouders onder te zetten.

6) Financieel beeld Uit het raadsvoorstel “Actualisatie begroting 2021” blijkt het volgende financieel beeld voor de begroting 2021 en verder (bedragen x € 1.000):

Uitkomst Begroting 2021 Inzet Reserve screening reserves en voorzieningen Nieuwe taakstelling

2021 -800 800 -

2022 -383 383 -

2023 -1.351 1.351

2024 -3.104 3.104

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5

Uitkomsten actualisatie begroting 2021 Concept uitkomst meerjarenbegroting

-2.548 -2.548

-2.248 -2.248

-2.232 -2.232

-2.297 -2.297

Onzekerheid Het leidend thema van onze begroting 2021 was onzekerheid. Deze onzekerheid is er nu, een half jaar later, nog steeds. Ondanks dat er door de vaccinaties licht aan het eind van de tunnel is, is er weinig zicht op de structurele financiële armslag van onze gemeente. Waar we als gemeente aan toe zijn, is op dit moment in belangrijke mate ongewis en sterk afhankelijk van de duur van de crisis en het beleid van het nieuwe kabinet. Wel kennen we de majeure financiële dossiers waar we mee te maken hebben:  Gevolgen coronacrisis op langere termijn  Herijking gemeentefonds  Opschalingskorting  Sociale domein (Sociaal&Zorgfonds)  Invoering omgevingswet  Onderwijshuisvesting  Afkoopsom stortplaatsen Meerendonk/Vlagheide  Houdbaarheid voordeel BUIG-budget  Lagere renteopbrengsten belegde gelden (Essent)  Dividend Enexis Als bijlage bij deze voorjaarsnota hebben wij op deze majeure financiële dossiers een toelichting opgenomen met de actuele stand van zaken. Tegenover de risico’s staan kansen. Op Rijksniveau lijkt erkenning te ontstaan voor de financiële problemen van gemeenten. Daarnaast heeft onze gemeente een gezonde financiële positie als gevolg van het gevoerde deugdelijke financiële beleid.

De algemene reserve is op niveau, de gesloten circuits hebben ieder hun eigen remweg waarmee een financiële impact op de algemene middelen wordt vermeden, het grondbedrijf rendeert goed, de woonlasten zijn relatief laag en er zijn altijd nog beleidskeuzes te maken. Bandbreedte Als we door onze oogharen naar de financiële situatie van onze gemeente kijken, dan is de conclusie dat wij op termijn rekening moeten houden met nieuwe ombuigingen. Wat in dat geval dan de noodzakelijke omvang is, is echter nu nog niet goed vast te stellen. De uiteindelijke ombuigingstaakstelling kan zich beperken tot 3 tot 5 miljoen, maar ook een fors negatief scenario met een taakstelling van 10 tot 15 miljoen is denkbaar. Nieuwe ombuigingen hebben onvermijdelijk een grote impact op onze Bossche samenleving. Het is daarom ongewenst om bezuinigingen door te voeren, die achteraf gezien niet noodzakelijk blijken te zijn. Veel hangt af van de vraag of, en in welke mate, het Rijk de gemeenten tegemoet komt. Ons uitgangspunt is hierbij dat de financiële problematiek van het sociaal domein binnen het eigen vierkant wordt opgelost; hetzij door extra rijksmiddelen, hetzij door beleidsmatige ingrepen. Op z’n vroegst aan het eind van dit jaar verwachten we meer duidelijkheid te hebben vanuit het Rijk. De voortgang van de kabinetsformatie is hierbij cruciaal.

Bij de vorming van het nieuwe college, na de gemeenteraadsverkiezingen van komend jaar, gaan wij er vanuit dat wij een beter beeld hebben van onze financiële positie. Op dat moment kan een dan noodzakelijk geachte ombuigingstaakstelling worden vastgesteld. Daarbij kan ook worden afgewogen of extra ombuigingen gewenst zijn, om de ambities uit het nieuwe bestuursakkoord mogelijk te maken. Consequenties Gegeven de onzekerheden en de financiële bandbreedte die daarbij hoort stellen we voor de lijn van de begroting 2021 vast te houden. Ook voor 2022 gaan we uit van een sluitende min of meer goingwww.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6

concern begroting. Een tekort dekken we uit de incidentele middelen uit de screening van de reserves en voorzieningen die vorig jaar is gevormd bij de ombuigingen. Hiermee is, zoals eerder afgesproken, het restant van deze bestuursperiode sluitend en zijn ombuigingen op dit moment niet noodzakelijk. Aan de andere kant is er ook geen ruimte voor nieuw beleid, tenzij daar specifieke dekking voor wordt aangedragen (oud voor nieuw).

7) Moties begroting 2021 In de raadsvergadering van 10 november 2020 heeft de raad 14 moties aangenomen voor de begroting 2021, zie ook brief afdoening moties begroting 2021, 10565344 (bijlage). Voor een tweetal moties hebben we afgesproken hier bij de voorjaarsnota 2022 op terug te komen:  Motie 9 Ontschotting budgetten t.b.v. het maatschappelijk doel Stand van zaken: Uw Raad wordt separaat geïnformeerd over de inventarisatie van hoe afdelingen, met sector overschrijdende budgetten, kunnen werken aan het maatschappelijk welzijn nadat deze inventarisatie is afgerond.  Motie10 Vervanging steigers en kader zeilverenigingen Stand van zaken: We zijn intensief in gesprek met beide zeilverenigingen over de wijze waarop we gezamenlijk kunnen komen tot verbetering van de bestaande situatie. Daarbij wordt gekeken naar een mix van her-prioritering van bestaande investeringsbudgetten, inzet van onderhoudsbudget, medefinanciering en inzet van zelfwerkzaamheid door de zeilverenigingen zelf. We verwachten na de zomer met een voorstel te kunnen komen.

8) Structuurfonds Op dit moment staan er 2 gedekte projecten op het Structuurfonds die nog niet in de uitvoeringsfase zitten, te weten Huis73 (€ 3,7 miljoen) en GZG (€ 6,8 miljoen). Het project Stadsarchief Erfgoed (€ 6,0 miljoen) staat op de raadsagenda van 18 mei. Uw raad wordt daarbij gevraagd dit eveneens gedekte project over te hevelen naar de uitvoeringsfase. De hiervoor genoemde bedragen betreffen richtbedragen, die gedurende de uitwerking van het project duidelijker worden. De overige projecten in het Structuurfonds zijn ongedekt. Bij de actualisatie van de begroting 2021 melden wij u, dat voor de nieuwbouw van het theater een aanvullend krediet benodigd is van € 4,45 miljoen, te dekken uit de beschikbare ruimte binnen het structuurfonds. Voorstel: samenvoegen twee projecten tot één project In het structuurfonds zijn de projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding opgenomen in het ongedekte deel. Na uitvoerig onderzoek is vastgesteld dat realisering van geen van drie mogelijke gemeentelijke tracés het probleem van de doorstroming in de oostelijke gemeentedelen oplost (zie ook de raadsinformatiebrief hierover met reg nr. 10436569). Dit heeft mede te maken met de verwevenheid van de bereikbaarheid in de oostelijke gemeentedelen met de doorstromingsproblemen op de A2.

We willen daarom komen tot een pakket aan maatregelen dat, naast de aanpassingen aan de A2, nodig is om de bereikbaarheid en leefbaarheid van de oostelijke gemeentedelen naar het gewenst niveau te brengen. We stellen dan ook voor om de projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding binnen het structuurfonds samen te voegen tot één nieuw project: maatregelpakket bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen. In het Bestuurlijk Overleg MIRT van 25 november 2020 hebben Rijk en regio afspraken gemaakt over een regionaal bod, aanvullend op de maatregelen die het Rijk neemt aan de A2 zelf. Dit regionaal bod bestaat uit een breed mobiliteitspakket (als onderdeel van het voorkeursalternatief) en een aantal flankerende maatregelen. Er komen flankerende maatregelen in Gelderland, naast onze maatregelen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

7

die wij voornemens zijn te nemen voor de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen. Ook de afspraken over knooppunt ’s-Hertogenbosch (NS-station) zijn onderdeel van het regionale bod. Voor de aanvang van de verdere uitwerking van dit maatregelpakket zullen we middels een raadsvoorstel een voorbereidingskrediet ten laste van het structuurfonds aanvragen. Wij zijn voornemens dit raadsvoorstel dit jaar aan de gemeenteraad aan te bieden.

Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen wij u verder naar de bijlage. Voorstel nieuwe project: Bossche Stadsdelta Op 8 december 2020 heeft uw raad het gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta vastgesteld. Zoals daarbij reeds aangekondigd, leggen wij uw raad nu in deze voorjaarsnota het voorstel voor om het project De Bossche Stadsdelta toe te voegen aan het Structuurfonds. Definitieve besluitvorming om het project al dan niet op te voeren op het structuurfonds vindt plaats tegelijkertijd met de begrotingsbehandeling 2022. Dan wordt u hiervoor een afzonderlijk raadsvoorstel voorgelegd. Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen wij u verder naar de bijlage. Naar verwachting is voor dit project in ieder geval een bijdrage ad. € 10 miljoen vanuit het structuurfonds benodigd. Alle ongedekte projecten binnen het structuurfonds Er staan op dit moment 7 ongedekte projecten op het structuurfonds, uitgaande van de samenvoeging van de projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding tot één project. Op het moment van uitvoering moeten deze projecten van dekking zijn voorzien. De raming voor deze 7 projecten bedraagt in het totaal € 78,3 miljoen.

Inclusief het nieuwe project Bossche Stadsdelta geeft dit het volgende beeld, waarbij de genoemde bedragen richtbedragen betreffen, die gedurende de uitwerking van het project duidelijker worden: Verkabeling hoogspanningslijnen Uitvoering herinrichting Binnenstadsring Extra claim huisvesting Huis73 Maatregelpakket bereikbaarheid oostelijk gemeentedelen Knooppunt Station Doortrekken Vogelstraat Transferium stad (Pettelaar) Bossche stadsdelta Totaal:

7,2 14,3 6,0 17,8 12,0 11,0 10,0 10,0 + PM 88,3 + PM

Beschikbare en toekomstige dekking In 2019 en 2020 zijn er afdrachten aan het structuurfonds gerealiseerd. Dit betreft afdrachten van het grondbedrijf, de verkoopopbrengst van NV MEI en het terugdraaien van de onttrekking ter aanvulling van de Parkeerreserve. Ook is de jaarlijkse toevoeging aan het structuurfonds geïndexeerd.. Allereerst dient het aanvullend krediet voor het theater hieruit afgedekt te worden. Daarna resteert op dit moment nu € 38 miljoen aan dekking in het structuurfonds voor ongedekte projecten. Op termijn verwachten we nog € 33 miljoen aan dekking voor het structuurfonds te generen uit afdrachten van het grondbedrijf en afwikkeling van een aantal deelnemingen. Per saldo zou dit op termijn dus een dekking van € 71 miljoen betekenen. Schaarste vraagt om prioritering www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

8

Pas bij de definitieve aanvraag van het uitvoeringskrediet is het beslag van een project op het structuurfonds goed in beeld. Maar op basis van de eerste ramingen, is de verwachte ruimte binnen het structuurfonds ontoereikend voor alle projecten. Hierbij tekenen wij ook aan, dat de omvang van de toekomstige dekking nog onzeker is. Bovendien is niet zeker wanneer deze voeding in het structuurfonds komt (fasering). Naar de opvatting van ons college is het daarom zeer gewenst om in de volgende bestuursperiode een prioritering aan te brengen bij de voorgenomen projecten op het structuurfonds. Juist in de komende jaren, is het van groot belang om primair in te zetten op projecten die het meeste bijdragen aan het herstel van de Bossche samenleving na de Coronacrisis. Daarbij is het ook verstandig te kijken bij welke projecten ook euro’s van andere overheden worden gelegd, waarmee dus een multipliereffect wordt bereikt op onze eigen middelen.

9) Technische uitgangspunten begroting 2022 Technische uitgangspunten zijn noodzakelijk om te komen tot een begroting bestaand beleid. De belangrijkste technische uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2022 zijn hieronder vermeld. Loonkostenontwikkeling Het loonkostenniveau is gebaseerd op de Huidige cao, de salaristabellen vanaf oktober 2020. Met ingang van de begroting 2022 wordt de 0,8% van de bovenwettelijke verlofdagen die in het IKB is gestopt eveneens begrotingstechnisch geraamd. Voor de cao-ontwikkelingen in de periode januari 2021 t/m december 2022 hebben wij rekening gehouden met een loonstijging van : 1,5% per 1 mei 2021 (was in de primitieve begroting 3% per 1 mei 2021)

1,5% per 1 januari 2022(raming) Het gemiddelde percentage sociale lasten in de begroting 2022 is 30,67% (primitieve begroting 2021 30,50%). Voor de begroting 2022 is geen rekening gehouden met een verwachte pensioenpremie. De overige premies laten wisselend lichte stijgingen en dalingen zien. Het loonkostenniveau in de begroting 2022 komt daarmee 1,83% hoger uit dan in de primitieve begroting 2021.

Prijsontwikkeling Doorwerking voorgaande jaren 2022 Per saldo

- 0,7% + 1,5% + 0,8%

Het percentage voor 2022 is overgenomen uit de Actualisatie Middellangetermijnverkenning 20222025, 15 september 2020.

Bijgestelde loonkosten- en prijsontwikkeling gesubsidieerde instellingen Voor de Begroting 2022 is het voorstel de nullijn te hanteren voor loonkostenontwikkeling gesubsidieerde instellingen, in plaats van de door de gangbare systematiek berekende loonkostenontwikkeling van 0,3 % negatief. Voor de loonkostenontwikkeling berekening Begroting 2023 wordt wel gestart met de negatieve loonontwikkeling 2022, namelijk 0,3% negatief. Voor alle subsidies (niet-betreffende de subsidies loonkosten) geldt dat de prijsontwikkeling 2022 gevolgd kan worden (inclusief correctie voorgaande jaren), de toegestane indexering bedraagt dus 0,8

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

9

%. De efficiencytaakstelling gesubsidieerde instellingen 2021 (30% van 2,2% = 0,66%) die onderdeel vormde van de ombuigingen 2021 wijzigt niet en heeft geen invloed op de toegestane indexering. Renteontwikkeling Het renteomslag percentage blijft gelijk: 0,5%. Tarieven belastingen, leges en heffingen Het gewogen indexcijfer bedraagt 1,315% (½ x 0,8% + ½ x 1,83%). In het coalitieakkoord is opgenomen dat de woonlasten niet worden verhoogd anders dan met een inflatiecorrectie. Onder woonlasten verstaan we de onroerend zaakbelasting, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Conform het uitgangspunt stijgt de OZB met 1,315%, wel rekening houdend met eventuele stijging van de WOZ-waarden. Voor zowel de afvalstoffen- als de rioolheffing worden, naast de toegestane indexering, uiteraard de kosten van eventuele autonome ontwikkelingen via het tarief omgeslagen, uitgaande van 100% kostendekking. Voor de berekening van de tarieven wordt uitgegaan van 1,5% rente toerekening aan de betreffende activa, hetgeen aansluit bij de daadwerkelijke rentekosten van de gemeente op haar financiering afgerond op een half procent.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen: Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4

Stadsmonitor Toelichting majeure financiële dossiers Projectvoorstel maatregelpakket bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen Projectvoorstel De Bossche Delta

Ter inzage: n.v.t.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

10

De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch in zijn openbare vergadering van 16 juni 2021;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 april 2021, regnr. 11009420; gelet op de Gemeentewet;

Besluit 1. in te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2022. 2. In te stemmen met het samenvoegen van de projecten Oost-West-verbinding en Oostelijke omleiding Rosmalen tot één project op het structuurfonds (Maatregelpakket bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen). 3. zich uit te spreken over het opnemen van het project De Bossche Stadsdelta als nieuw project op het structuurfonds.

's-Hertogenbosch, De gemeenteraad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

11