Raadsvoorstel vaststelling omgevingsvisie

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

17571535 9 september 2025

Onderwerp

Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’

Voorgesteld wordt om de Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’ vast te stellen. In de Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch schetsen we de ontwikkelingsrichting van onze leefomgeving 25 jaar vooruit. De visie richt zich op de ruimtelijke inpassing van de opgaven in de samenleving en het stimuleren van ontmoetingen, in balans met de natuurlijke omgeving, het belang van brede welvaart en mobiliteit en een volhoudbare toekomst. Voor de afweging van de omgevingseffecten van de visie is parallel aan het opstellen ervan een proces met de Omgevingseffectrapportage (OER) doorlopen. De Omgevingsvisie vervangt de Ruimtelijke Structuurvisie Stad tussen Stromen, 2003 (Actualisatie 2014). Iedere gemeente moet voor 1 januari 2027 een omgevingsvisie vaststellen. www.s-hertogenbosch.nl

Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

2. 3. 4.

De Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’ vast te stellen met inachtneming van de beantwoording van zienswijzen en voorgestelde wijzigingen in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER), en met inachtneming van de Omgevingseffectrapportage en het participatielogboek; De beleidsdocumenten voor het gebiedsgerichte beleid en het thematische beleid, zoals opgenomen in bijlage 5 van dit voorstel, in te trekken; Een Fonds Kwaliteitsverbetering Buitengebied op te richten; De omgevingsvisie eenmaal per raadsperiode te herzien.

Bevoegdheid raad De gemeenteraad is op basis van artikel 3.1 eerste lid Omgevingswet het aangewezen bestuursorgaan om de gemeentelijke omgevingsvisie vast te stellen.

Aanleiding en doel

Aanleiding 2

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De aanleiding voor het vaststellen van de Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’ is het actualiseren van de strategische visie voor de lange termijn voor de gehele leefomgeving. Met dit document zetten we een stip op de horizon voor de komende 25 jaar. Daarnaast geven we hiermee invulling aan onze wettelijke verplichting om per 1 januari 2027 een omgevingsvisie te hebben vastgesteld voor de gemeente. Doel Een door de gemeenteraad vastgestelde ontwikkelingsrichting voor de leefomgeving van onze gemeente 25 jaar vooruit. Waarmee we onder andere verder kunnen bouwen aan sterke buurten, toekomstbestendige dorpen, het hoofd kunnen bieden aan klimaat- en mobiliteitsopgaven en ontmoeting tussen mensen kunnen blijven stimuleren. De Omgevingsvisie ’Zin in ’s-Hertogenbosch’ vult, in samenhang met eerder vastgesteld beleid, het ruimtelijke hoofdstuk in over hoe ’s-Hertogenbosch zich ontwikkelt naar de toekomst. De visie helpt ons om diverse opgaven en vraagstukken vanuit een samenhangend perspectief op de gemeente op te pakken. De visie vormt het vertrekpunt voor nieuw beleid en projecten in de toekomst. Het is daarmee ook de vertaling van de opgaves en de ambities voor het fysieke deel van het verhaal voor ’sHertogenbosch. Het vaststellen van een omgevingsvisie, uiterlijk 1 januari 2027, is op grond van de Omgevingswet daarnaast een verplichting waarvoor uw raad bevoegd is.

Met het vaststellen van de Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’ door uw raad, beschikt de gemeente ’s-Hertogenbosch over een actuele, integrale visie die kaderstellend is voor onder meer het Omgevingsplan, het afwijken daarvan (door middel van Buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten of het wijzigen van het omgevingsplan) en voor op te stellen thematisch en gebiedsgericht beleid. De omgevingsvisie moet hierbij in samenhang worden toegepast met gebiedsgerichte en thematische beleidskaders, waarin hoofdkeuzes uit de omgevingsvisie concreter zijn uitgewerkt. Deze zijn benoemd in bijlage 1 en 2 van de voorliggende omgevingsvisie. Te denken valt aan ontwikkelkaders (ontwikkelplannen/ruimtelijk functionele 3

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

kaders), gebiedsvisies, thematisch beleid en verordeningen. Voor zover beleid is verouderd, stellen wij voor om deze verouderde documenten in te trekken. Relevante besluitgeschiedenis          

    4

Collegebrief aan de raad reactie motie 28 januari 2025, 18 februari 2025, reg. nr. 17511824 Motie 17 - (Omgevings)Visie op veiligheid en betere bereikbaarheid, 28 januari 2025 Motie 16 - Groene ontmoetingen – parken en verbindende routes voor iedereen, 28 januari 2025 Motie 15 - Behoud en versterken van karakter in dorpen en wijken, 28 januari 2025 Motie 14 - Meer ruimte voor Groen en Natuur, voorkom stilstand, 28 januari 2025 Motie 12 - Een visie op hoogbouw, 28 januari 2025 Motie 11 - Station Maaspoort, 28 januari 2025 Motie 9 - Gezond Voedselaanbod: liever gezond dan te rond, 28 januari 2025 Motie 8 - Grondbeginselen van ontmoeting, 28 januari 2025 Wensen en bedenkingen concept-Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 28 januari 2025, reg. nr. 17202260. Betreft het voorgenomen collegebesluit om de Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch in juli 2025 aan de gemeenteraad voor te leggen ter besluitvorming. Collegebesluit Terinzagelegging ontwerp-Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en bijbehorende Omgevingseffectrapportage (OER), 17 december 2024, reg. nr. 17267302 Raadsinformatiebrief Concept-omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 12 november 2024, reg. nr. 17059160 Raadsinformatiebrief Nota zienswijzen en adviezen Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapportage Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 4 juli 2023, reg. nr. 15041234) Raadsinformatiebrief Omgevingsvisie: onderzoeksaanpak voor de

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Omgevingseffectrapportage, 28 februari 2023, reg.nr. 14636334 Collegebesluit Omgevingsvisie: onderzoeksaanpak voor de Omgevingseffectrapportage, 31 januari 2023, reg. nr. 14636318. Besluit tot instemming met de Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor de Omgevingseffectrapportage van de Omgevingsvisie en het ter inzage leggen van de NRD. Raadsinformatiebrief ‘Samen op weg naar de Omgevingsvisie’, 31 januari 2023, reg.nr. 14550873 Raadsinformatiebrief Omgevingsvisie: Stand van zaken, 7 december 2021, reg.nr. 11757255 Raadsbesluit Plan van Aanpak Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 11 december 2018, reg.nr. 8426254 Raadsbesluit Startnotitie Omgevingsvisie ‘s-Hertogenbosch, 11 september 2018, reg.nr. 7639706



   

Argumentatie voorgestelde politieke keuzes 1.

Actuele integrale visie waarbij aangenomen moties en ingediende zienswijzen zijn betrokken en waarbij omgevingseffecten en participatie zijn afgewogen Actuele en sturende integrale visie conform wettelijke verplichtingen Met de vaststelling van de omgevingsvisie (zie bijlage 1 bij dit voorstel) beschikt de gemeente over een actuele integrale visie voor de lange termijn voor de gehele leefomgeving. Met deze omgevingsvisie spelen we in op actuele en toekomstige opgaven in de samenleving. We schetsen de wenselijke, toekomstige ontwikkelingsrichting van onze mooie gemeente. In de visie komen alle relevante opgaven en ambities aan bod. We hechten grote waarde aan het zetten van een stip op de horizon en het uitstippelen van de lijn daarnaartoe. De omgevingsvisie is zo voor ons een belangrijke leidraad en handvat voor het dagelijks werk. De ambities waarmaken kunnen we niet alleen. We nodigen inwoners, ondernemers en

5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

onze partners van harte uit om hiermee samen aan de slag te gaan. De omgevingsvisie vormt voor iedereen een inspiratie om initiatieven te ontplooien die bijdragen aan de gezamenlijke stip op de horizon. Na vaststelling van de omgevingsvisie, zal deze een sturende rol gaan spelen in de uitvoering van onze projecten. Dat vraagt wel een goede programmering over het realiseren van opgaven in samenhang en het effect daarvan op de doorlooptijden. Het college gaat aan de slag om deze zogenaamde stedelijke programmering te maken, en zal bij uw raad terug komen op de vraag wat dit betekent voor de planning en realisatie van alle plannen, ook op gebiedsniveau. Gedurende het proces van de omgevingsvisie is gewerkt aan een aantal bouwstenen, te weten het koersdocument, het thematisch beleid, de gebiedsvisies, de participatie en de OER. Uit deze bouwstenen is de voorliggende omgevingsvisie voortgekomen. We verwijzen voor het koersdocument en de gebiedsvisies naar de website van de omgevingsvisie: https://www.s-hertogenbosch.nl/omgevingsvisie/samenvatting/bouwstenen (ongewijzigd sinds oktober 2024). De OER, het thematisch beleid en het participatielogboek (allen wel gewijzigd) zijn als bijlagen 3,4 en 7 bij dit voorstel opgenomen. Naast de omgevingsvisie is onlangs het Verhaal voor ’s-Hertogenbosch gepubliceerd.

Uw raad spreekt zich op 1 juli 2025 over dit stuk uit via wensen en bedenkingen. Beide stukken versterken elkaar. Het Verhaal voor ‘s-Hertogenbosch is een onderlegger voor keuzes in nieuw beleid, uitvoering, communicatie en samenwerking. Een verhaal waarin we een antwoord geven op de vraag hoe we kijken naar de Bossche kracht, eigenheid en ontwikkeling. Het verhaal is een startpunt voor gesprek, samenwerking en samen verder bouwen. In de omgevingsvisie bouwen we verder aan dit Bossche verhaal vanuit de ruimtelijke invalshoek en de betekenis hiervan voor de inrichting van de leefomgeving.

6

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het is voor iedere gemeente wettelijk verplicht om uiterlijk per 1 januari 2027 een omgevingsvisie vast te stellen. De omgevingsvisie voldoet aan de wettelijke vereisten. Het instrument omgevingsvisie is vormvrij, maar moet wel enkele verplichte onderdelen bevatten die zijn beschreven in artikel 3.2 van de Omgevingswet: een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de leefomgeving; de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, en de hoofdzaken van het voor de leefomgeving te voeren integrale beleid. Deze onderdelen komen in deel A van de omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch aan bod. Ook moet in de omgevingsvisie staan hoe inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken zijn en wat de resultaten daarvan zijn (artikel 10.7 Omgevingsbesluit). Indien de gemeente bepaalde kosten wil verhalen is het aanvullend een optie om hiervoor in de omgevingsvisie een grondslag op te nemen. Wanneer een OER is opgesteld, moet daarover in de omgevingsvisie een verantwoording opgenomen worden. Al deze onderdelen hebben een plek gekregen in deel B van de omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch. Zienswijzen De ontwerp omgevingsvisie is samen met de Omgevingseffectrapportage vanaf 13 januari 2025 gedurende zes weken ter inzage gelegd.

Tijdens deze periode is iedereen in de gelegenheid geweest een zienswijze in te dienen. Er zijn 34 zienswijzen ingediend (zie bijlage 8); één daarvan is ingetrokken en twee daarvan zijn buiten de termijn ingediend. De twee te laat ingediende zienswijzen zijn niet als zienswijze opgenomen maar zijn wel meegenomen en beschouwd. De zienswijzen zijn beantwoord in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) (bijlage 2 bij dit voorstel). Hierin is ook beschreven of de zienswijzen aanleiding hebben gegeven tot wijzigingen ten opzichte van de ontwerp omgevingsvisie. Een aantal zienswijzen hebben aanleiding gegeven tot aanpassing van de beleidstekst en onderdelen van kaarten. Het betreft verduidelijkende zinnen en relatief beperkte aanvullingen van de beleidstekst. Ook zijn enkele wijzigingen in kaarten doorgevoerd. In een aantal zienswijzen zijn complimenten gegeven voor de www.s-hertogenbosch.nl 7

Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

inhoud en het proces. Relatief veel (delen van) zienswijzen hebben betrekking op zaken die betrekking hebben op de uitwerking van plannen en die niet de omgevingsvisie worden beschreven. Zij hebben niet geleid tot wijzigingen van de omgevingsvisie, maar kunnen wel bij verdere planvorming worden betrokken. Op welke wijze teksten zijn gewijzigd ten opzichte van het ontwerp, is in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen beschreven. We danken betrokken inwoners en organisaties voor hun waardevolle aanvullingen. De omgevingsvisie is daarmee verbeterd maar in hoofdlijnen niet veranderd. Alle indieners van zienswijzen zijn per brief op de hoogte gesteld van onze reactie op de zienswijzen (zie kopje Participatie). Moties Naast de zienswijzen heeft uw raad in de ‘Wensen en bedenkingenprocedure’ van de omgevingsvisie een aantal moties aangenomen, waarvan enkele hebben geleid tot ambtshalve wijzigingen ten opzichte van de ontwerp omgevingsvisie. Deze wijzigingen zijn ook in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) beschreven, in lijn met de reacties in de ‘Collegebrief aan de raad reactie motie 28 januari 2025’, 18 februari 2025 (reg. nr. 17511824).

De Omgevingseffectrapportage (OER) geeft inzicht in effecten van gemaakte keuzes op de omgeving De OER (zie bijlage 3) is een uitgebreid milieueffectrapport (MER). Hierin wordt naast milieu-onderwerpen ook naar onderwerpen zoals gezondheid, leefbaarheid en veiligheid gekeken. Als onderdeel van het OER-proces zijn de effecten onderzocht van de mogelijk te maken keuzes in de omgevingsvisie. Dit zijn globale effecten op het abstractieniveau van de omgevingsvisie (nog geen exacte effecten). De bij de omgevingsvisie gevoegde OER is verbeterd naar aanleiding van het advies van de commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie MER) op de versie van de OER www.s-hertogenbosch.nl 8

Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

die bij de ontwerp omgevingsvisie ter inzage is gelegd (zie hieronder). De Commissie MER heeft haar advies over de OER voor de ontwerp omgevingsvisie op 11 maart 2025 aan uw raad toegezonden. Het advies van de Commissie MER is niet bindend, maar we zien hun advies op de OER van de omgevingsvisie wel als een waardevolle aanvulling. In het advies van de commissie zien we enerzijds de behoefte om het OER als zelfstandig rapport te kunnen lezen; daarnaast wordt door de commissie gevraagd om meer inzicht te geven in de gemaakte keuzes (het voorkeursalternatief) en de effecten daarvan. Advies is om dit explicieter te beschrijven. Daarnaast adviseert de commissie om de samenvatting van het OER uit te breiden. Het OER hebben wij gelijktijdig met de omgevingsvisie en de onderliggende bouwstenen opgesteld. Hierdoor konden tussentijdse resultaten worden gebruikt bij het maken van keuzes. In het OER zijn aanbevelingen opgenomen voor de vier gebiedsvisies (bouwstenen voor de omgevingsvisie) en voor de omgevingsvisie als geheel. Naar aanleiding van het advies zijn in het OER de volgende verbeterpunten doorgevoerd: 1. Aan het OER is een laatste hoofdstuk toegevoegd dat laat zien hoe de gemaakte keuzes in de omgevingsvisie (Voorkeursalternatief) zich verhouden tot de in het OER onderzochte varianten. 2. De aanbevelingen uit het OER uit deel B van de omgevingsvisie zijn aan het OER toegevoegd.

Hiermee is het OER een zelfstandig leesbaar rapport. 3. Het OER is voorzien van een uitgebreidere samenvatting. 4. Enkele tekstuele onvolkomenheden zijn aangepast. Het gecorrigeerde en aangevulde OER is als bijlage 3 bij dit raadsvoorstel opgenomen, zodat uw raad deze kan betrekken bij de besluitvorming over de omgevingsvisie. Omgevingsdialoog Voorafgaand aan de terinzagelegging van de ontwerp omgevingsvisie heeft uitgebreide participatie plaatsgevonden gedurende het gehele proces. Tijdens diverse 9

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

participatieactiviteiten zijn inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en medeoverheden bij de voorbereiding van de omgevingsvisie betrokken. Voor meer informatie wordt verwezen naar de tekst onder het kopje Participatie in dit raadsvoorstel en het als bijlage 4 bijgevoegde participatielogboek. 2.

Intrekken verouderd beleid Het vaststellen van de omgevingsvisie is een geschikt moment om verouderd beleid in te trekken. Hierdoor wordt het beleid van de gemeente opgeschoond en daarmee overzichtelijker voor uw raad en inwoners, maar ook voor de eigen organisatie. Het gaat om intrekking van zowel gebiedsgerichte als thematische beleidsdocumenten. In bijlage 5 bij dit voorstel is een volledig overzicht van al het in te trekken beleid opgenomen. Daarbij is ook per beleidsdocument toegelicht waarom wordt voorgesteld deze in te trekken. Het opschonen van het beleid is vervolgstap op weg naar een samenhangend gemeentelijk beleidshuis. De omgevingsvisie omvat de hoofdlijnen van beleid voor de ontwikkeling van de leefomgeving voor de lange termijn. De omgevingsvisie is niet het enige beleid; bestaand beleid blijft van toepassing. De hoofdlijnen van het bestaand beleid zijn meegenomen in de omgevingsvisie. Enkele beleidsdocumenten zijn echter verouderd. Bijvoorbeeld, omdat:  de omgevingsvisie het verouderde beleid volledig vervangt, of;  er nieuw beleid voor het betreffende beleidsthema opgesteld is en het oude nog niet ingetrokken, of;  het beleid is achterhaald door trends en ontwikkelingen, al dan niet vastgelegd in nieuwe beleidsdocumenten (denk aan de nieuwe omgevingsverordening van de provincie).

 het beleid ziet toe op een ontwikkeling die al gerealiseerd is en daarmee het beleid voor de ontwikkeling niet meer aan de orde is.

3. 10

Inrichten Fonds Kwaliteitsverbetering Buitengebied

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de omgevingsvisie is in Deel B, paragraaf 2.2.2.2, opgenomen dat we een fonds voor landschapsversterking in het buitengebied oprichten. Die basis in de omgevingsvisie is volgens de Omgevingswet benodigd om een dergelijk fonds te kunnen oprichten. De voornaamste aanleiding hiervoor is het vereiste in de provinciale omgevingsverordening, dat gekoppeld aan bepaalde ontwikkelingen in het buitengebied extra investeringen in de kwaliteit van het landschap moeten plaatsvinden. Dit kan fysiek (in natura) of via een storting in een door de gemeente op te richten fonds. Tot nu toe is door initiatiefnemers fysiek geïnvesteerd. Als gevolg van een wijziging op provinciaal niveau (namelijk het niet meer kunnen aankopen van ruimte-voor-ruimte-bouwtitels voor individuele woningbouwontwikkelingen), is de verwachting dat wel stortingen in een fonds nodig zullen zijn. Op dit moment heeft de gemeente niet zo’n fonds. In bijlage 6 lichten we de redenen en noodzaak hiervan uitgebreider toe. Gevraagd wordt daarom aan uw raad om een Fonds Kwaliteitsverbetering Buitengebied in te richten. De systematiek rondom afdrachten en onttrekkingen uit het Fonds wordt nader uitgewerkt in een later dit jaar door het College van B&W vast te stellen Programma Financiële Bijdragen. Hierin worden ook de projecten opgenomen waaraan de middelen in het fonds besteed kunnen worden.

Bij het opstellen van deze projectenlijst wordt gebruik gemaakt van de ambities uit de omgevingsvisie, maar ook van het onderliggende beleid zoals de Gebiedspaspoorten groen en klimaatbestendig. We zullen uw raad over de vaststelling van het Programma Financiële Bijdragen op dat moment informeren met een raadsinformatiebrief. Jaarlijks wordt over de inleg en onttrekking aan dit fonds aan uw raad verantwoording afgelegd als onderdeel van de begrotingscyclus. 4.

11

Omgevingsvisie eenmaal per raadsperiode te herzien Om de omgevingsvisie als kader te kunnen gebruiken is het noodzakelijk dat deze actueel is. Alleen dan kan adequaat ingespeeld worden op actuele maatschappelijke opgaven en kunnen aan de hand van de ambities in de omgevingsvisie de goede afwegingen gemaakt worden. Dit vraagt om het opzetten van een monitoring en evaluatiesystematiek. Hierbij moet onder andere in beeld gebracht worden of de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ontwikkeling van ’s-Hertogenbosch inderdaad plaatsvindt conform de ambities uit de omgevingsvisie. Ook moet geanalyseerd worden of uitwerkingen in beleid aan blijven sluiten bij de (uitgangspunten) van de omgevingsvisie. Voortschrijdend inzicht en nieuwe opgaven kunnen vragen om het herzien van opgenomen opgaven en op langere termijn wellicht de ambities. Voorgesteld wordt om eenmaal per raadsperiode de omgevingsvisie tegen het licht te houden. Hierbij zal afhankelijk van de ontwikkelingen en verwachte wijzigingen de vorm en zwaarte van de participatie worden bepaald, maar vanzelfsprekend wordt uw raad bij het proces betrokken en ter besluitvorming voorgelegd. Risico’s en risicobeheersing De omgevingsvisie omvat kaders waaraan de gemeente ’s-Hertogenbosch zich zal houden en waar alleen gemotiveerd kan worden afgeweken. Een risico met betrekking tot de omgevingsvisie is mogelijk dat de gemeente ’s-Hertogenbosch deze kaders bij toekomstige besluiten in onvoldoende mate toepast. Als dit risico zich voordoet betekent dat de gemeente zich onvoldoende aan haar eigen visie houdt, wat onduidelijkheid of onzekerheid geeft voor eenieder die in onze gemeente woont, werkt, recreëert en investeert. Om die reden staat in de Omgevingsvisie dat deze iedere raadsperiode tegen het licht wordt gehouden en waar nodig zal worden aangepast.

In de besluitvormingsdocumenten voor raad en college met een ruimtelijke component zal daarnaast altijd een korte verantwoording worden opgenomen op welke wijze het plan, project of gebiedsontwikkeling bijdraagt aan de ambities en opgaven in de Omgevingsvisie. In geval van een beargumenteerde afwijking wordt deze als besluitpunt meegenomen. Ook zal de Omgevingsvisie doorlopend onder de aandacht worden gebracht van de gemeentelijke organisatie door deze een prominente plek te geven in het in te richten ‘beleidshuis’, waarvan al het gemeentelijk beleid onderdeel van uitmaakt. Binnen dit beleidshuis wordt zorggedragen voor goede onderlinge afstemming tussen de verschillende beleidsdocumenten. Afstemming moet plaatsvinden tussen het verschillende inhoudelijke beleid (zoals rondom wonen, verkeer, recreatie, cultuurhistorie e.d.), maar zeker ook met de integrale omgevingsvisie en het omgevingsplan.

12

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën Het vaststellen van de omgevingsvisie heeft geen directe financiële consequenties. Dat neemt niet weg dat het realiseren van de in de omgevingsvisie genoemde ambities en opgaven, een veelheid aan kleinere en grotere publieke en private investeringen zal vergen. Deze ontwikkelingen hebben normaliter ieder hun eigen begroting, waarin de benodigde middelen zijn verankerd. Indien er bij die ontwikkelingen middelen nodig zijn die aan het budgetrecht van uw raad raken, zal dat via zelfstandige voorstellen aan uw raad worden voorgelegd. Duurzaamheid Duurzaamheid is verweven in de keuzes die in de omgevingsvisie van ’s-Hertogenbosch worden gemaakt. Een inspirerend toekomstperspectief voor de fysieke leefomgeving 25 jaar vooruit is niet mogelijk als we dit niet duurzaam aanpakken. De omgevingsvisie 's-Hertogenbosch hebben we zelf opgesteld met lokale kennis en kracht. De visie is digitaal in verschillende vormen voor iedereen beschikbaar. De visie kan worden geprint, maar wordt niet op papier beschikbaar gesteld.

Participatie

13

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch is op participatieve wijze tot stand gekomen. We verwijzen naar het bijgevoegde participatielogboek en de beschrijving in het collegebesluit Terinzagelegging ontwerp-Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en bijbehorende Omgevingseffectrapportage van dd. 17 december 2024. De voorbereiding van de omgevingsvisie is al in 2018 gestart. Sindsdien hebben diverse participatieactiviteiten plaatsgevonden. Deze zijn beschreven in het participatielogboek die in de bijlage 4 bij dit voorstel is opgenomen. Een belangrijk onderdeel van de participatie is het proces rondom de vier gebiedsvisies voor respectievelijk de (1) Brede Binnenstad, (2) stedelijke wijken binnen de ring, (3) landschappelijke wijken buiten de ring en (4) de dorpen en Bossche buitens. Gedurende het voorbereidingsproces van de omgevingsvisie hebben wij diverse participatie-activiteiten voor onze ketenpartners georganiseerd. Met ketenpartners wordt onder andere bedoeld medeoverheden, wijk- en dorpsraden, waterschappen, GGD, woningcorporaties, het georganiseerd bedrijfsleven en belangenorganisaties. De provincie Noord-Brabant en het waterschappen Aa en Maas en Dommel hebben in hun zienswijze waardering voor de participatie geuit. De participatie is afgesloten met de terinzagelegging van de ontwerp omgevingsvisie gedurende zes weken.

Iedereen is in de periode tussen 13 januari en 24 februari 2025 in de gelegenheid geweest een zienswijze in te dienen (zie Argument 1). Communicatie De kennisgeving van de vaststelling van de omgevingsvisie gaat via de gebruikelijke weg voor ruimtelijke plannen: een kennisgeving op Overheid.nl en de gemeentelijke website. De indieners van zienswijzen zijn geïnformeerd over de voorgenomen vaststelling van het raadsvoorstel; wij hebben de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) na vaststelling door het college aan hen toegezonden. Daarnaast sturen we een digitale nieuwsbrief over de vaststelling naar alle gemeentelijke contacten die zich aangemeld hebben om op de hoogte te blijven over de omgevingsvisie, ambosschadeurs en 14

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ketenpartners. Ook krijgen de mensen die op de inloopavond op 20 november 2024 hun emailadres achtergelaten hebben en aangegeven hebben een reactie te willen, een bericht van ons over de vaststelling. De omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch zelf wordt ontsloten op de gemeentelijke website en op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Van de omgevingsvisie is een publiekvriendelijke versie gemaakt https://www.s-hertogenbosch.nl/omgevingsvisie/samenvatting. De ‘papieren versie’ van de omgevingsvisie is opgemaakt volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG-richtlijnen).

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch,

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 15

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Omgevingsvisie 'Zin in ’s-Hertogenbosch’ Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingseffectrapportage (OER), Omgevingsvisie ‘s-Hertogenbosch Participatielogboek Omgevingsvisie ‘s-Hertogenbosch Overzicht in te trekken beleidsdocumenten Toelichting Inrichten Fonds Kwaliteitsverbetering buitengebied Bouwsteen Omgevingsvisie, themabeleid Ingediende zienswijzen (geanonimiseerd)

Registratienummer Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

16

17571535 R.A.P Geers Omgeving: 26 augustus 2025 SO/ROS J.M.H. Helming j.helming@s-hertogenbosch.nl 06-11 86 45 91

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 17571535 Raadsvergadering

Onderwerp

9 september 2025

Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van het college van 24 juni 2025

besluit: 1.

2. 3. 4. 17

De Omgevingsvisie ‘Zin in ’s-Hertogenbosch’ vast te stellen met inachtneming van de beantwoording van zienswijzen en voorgestelde wijzigingen in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’sHertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER), en met inachtneming van de Omgevingseffectrapportage en het participatielogboek; De beleidsdocumenten voor het gebiedsgerichte beleid en het thematische beleid, zoals opgenomen in bijlage 5 van dit voorstel, in te trekken; Een Fonds Kwaliteitsverbetering Buitengebied op te richten; De omgevingsvisie eenmaal per raadsperiode te herzien. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 9 september 2025, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door drs. W.G. Amesz op 10-09-2025

drs. W.G. Amesz

18

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704