Raadsvoorstel vaststellen van Plan Water en Riolering__14111829__

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14091645 4 oktober 2022

Onderwerp

Vaststellen van Plan Water en Riolering (PWR) We geven met het PWR invulling aan de gemeentelijke watertaken (zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater), de klimaatopgave en de vergroeningsambitie zoals vastgesteld in ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig en het Bestuursakkoord gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Vaststellen van het Plan Water en Riolering (PWR) voor de periode 2023-2028. 2. De bij het Plan Water en Riolering benodigde middelen beschikbaar te stellen (kostendekkingsplan, zowel investering als exploitatie) voor de periode 2023-2025, onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2023. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Om invulling te geven aan de klimaatambities en te voldoen aan de Wet Milieubeheer wordt een gemeentelijk rioleringsplan opgesteld Periodes van hevige neerslag en wateroverlast (zoals in het Pinksterweekend van 2022) en periodes van zeer warm weer en droogte (zoals begin augustus 2022) komen steeds vaker voor. Het klimaat verandert, óók in ‘s-Hertogenbosch. Om de stad klimaat robuust te maken, en de burgers te beschermen tegen de gevolgen van klimaatsverandering, zijn aanpassingen nodig in zowel de openbare ruimte als op particulier terrein. Het PWR geeft de beleidsmatige invulling hoe we deze complexe opgaven aan gaan pakken voor water en riolering. Op basis van de Wet milieubeheer dient iedere gemeente te beschikken over een actueel en door de raad goedgekeurd GRP, De planperiode van het gemeentelijk rioleringsplan (GRP 2016-2021) is in 2021 met een jaar verlengd en loopt 31 december 2022 af. Het opstellen en publiceren van een GRP is op dit moment nog een wettelijke verplichting vanuit de Wet Milieubeheer. Met het inwerkingtreden van de Omgevingswet (streefdatum 1 januari 2023) vervalt deze planverplichting.

In plaats daarvan komen nieuwe planvormen zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan Omdat de datum van inwerkingtreding van de omgevingswet nu nog onzeker is en om aan de (nog) wettelijke planverplichting te (blijven) voldoen, is het opstellen van een nieuw GRP noodzakelijk. Met dit nieuwe GRP sorteren we voor op de nieuwe plankaders vanuit de Omgevingswet. De opzet van het GRP is daarmee gewijzigd ten opzichte van voorgaande GRP’s. Het nieuwe GRP heet vanaf 1 januari 2023 Plan Water en Riolering (PWR).

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Beoogd doel Om er voor te zorgen dat ook komende decennia voldoende schoon grond- en oppervlaktewater beschikbaar is, zijn nu forse investeringen nodig. Dit betreft niet enkel investeringen in het rioolstelsel, maar ook in voorzieningen om het hemelwater op te vangen en te infiltreren in de bodem. Daarnaast geven we met het PWR 2023-2028 (inclusief bijbehorend kostendekkingsplan) invulling aan; de wettelijke planverplichting (Wm art. 4.22), het water-, en rioleringsbeleid voor de periode 2023 t/m 2028, de financiële planning (inclusief de tariefontwikkeling van de rioolheffing) en het inspireren en voorlichten van inwoners, bedrijven en ontwikkelaars om zelf klimaatmaatregelen te treffen op eigen terrein. Het PWR 2023-2028 heeft als belangrijkste doelstellingen:  de volksgezondheid te garanderen;  de openbare ruimte beter bestand te maken tegen de gevolgen van klimaatsverandering;  de toekomstige vervangingsopgave van de riolering te programmeren. In het PRW is een visie beschreven die, daar waar past binnen de gemeentelijk watertaken, bijdraagt aan de visies en doelen in de Nota Duurzaam ‘s-Hertogenbosch, de visie Groen en Klimaatbestendig ‘s-Hertogenbosch en het Bestuursakkoord gemeente ‘s-Hertogenbosch 2022-2026.

De visie uit het PWR luidt; In een gezond, groen en klimaatbestendig ’s-Hertogenbosch…  Verwerken we hemelwater robuust en doelmatig;  Benutten we de ruimte voor bovengrondse berging van hemelwater;  Is de onderhoudstoestand van het rioleringssysteem op peil;  Gaan rioolwerkzaamheden waar mogelijk samen met klimaatadaptatiemaatregelen; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

 

Is het energieverbruik minimaal en zijn grondstofkringlopen gesloten; Versterken we particuliere initiatieven.

Als gemeente willen we ervoor zorgen dat de volksgezondheid gegarandeerd blijft, er in tijden van te veel neerslag geen overlast of schade ontstaat, maar dat er in tijden van droogte ook voldoende water beschikbaar blijft. Komende jaren zetten we daarom nog meer in op het scheiden van schoon- en vuilwaterstromen en het afkoppelen van hemelwater. Bij afkoppelen geven we veelal de voorkeur aan het vergroenen en ontstenen van de openbare ruimte om zo hemelwater lokaal te verwerken (infiltreren) boven het afvoeren naar bijvoorbeeld oppervlaktewater. Om de goede staat van het rioleringssysteem op peil te behouden, moeten we het systeem voortdurend onderhouden en waar nodig riolering vervangen. Het rioleringssysteem in de gemeente ’s-Hertogenbosch functioneert goed, maar we zien over circa 20 jaar een grote vervangingsopgave op ons afkomen op basis van de verwachtte levensduur van de riolering. Gezien de grootte van deze vervangingsopgave is het wenselijk hier nu al op te anticiperen door binnen lopende (vitaliserings-) projecten de riolering te vervangen (werk met werk maken). In het bestuursakkoord 2022-2026 is beschreven dat er komende jaren structureel extra budget voor vitalisering nodig is Indien dit budget beschikbaar wordt gesteld ontstaat (financiële) slagkracht voor het uitvoeren van gecombineerde vitaliserings- en rioleringsprojecten.

Binnen het proces van de integrale programmering van de openbare ruimte (UPOR) worden de projecten geprogrammeerd. De periode 2023-2025 gebruiken we om de gewenste vervangingsopgave te programmeren. Het doel is om aan het einde van deze periode inzichtelijk te hebben of de gewenste vervangingsopgave voor riolering behaald kan worden door ‘werk met werk’ te maken, of dat er een andere koers gekozen moet worden. Scenario’s voor een eventuele koerswijziging (inclusief financiële consequenties) worden in 2025 aan de Raad voorgelegd.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis

  

Nota Duurzaam ’s-Hertogenbosch, 02-07-2019, reg.nr. 8800217 Gemeentelijk rioleringsplan 2016-2021, 31-01-2017, reg.nr. 5645478 Visie ’s-Hertogenbosch Groen en klimaatbestendig, 09-03-2021, reg.nr. 10714347

Argumenten 1.a. Het PWR is een wettelijke verplichting Gemeenten zijn, op basis van de Wet Milieubeheer (art. 4.22) verplicht om een gemeentelijk rioleringsplan (GRP/ PWR) vast te stellen. 1.b. We geven invulling aan de gemeentelijke zorgplicht ten aanzien van afvalwater, hemelwater en grondwater Het PWR is een beleidsdocument waarmee invulling wordt gegeven aan de lokale beleidsvrijheid binnen de wettelijke zorgplicht. Het PWR omvat het uitvoeringsprogramma voor de periode 2023-2025 met bijbehorende financiering, dat in nauwe samenhang met het MIP wordt uitgevoerd. Naast regulier onderhoud, reparaties en renovaties is eveneens voorzien in een pakket aan verbeteringsmaatregelen. 2.Het PWR vormt de basis van de financiële planning, en daarmee de basis voor het verloop van het tarief van de rioolheffing Het PWR met bijbehorend kostendekkingsplan vormt de basis voor de financiële planning vanaf 2023. De kosten en kostendekking van de uitvoering van de gemeentelijke watertaken zijn opgenomen in het kostendekkingsplan.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1. Krapte op arbeidsmarkt zorgt voor achterstand vervangingsambitie Gelet op de spanning op de arbeidsmarkt bestaat de mogelijkheid dat we de gewenste vervangingsopgave onvoldoende halen. Enerzijds is het werven van personeel voor planvorming een toenemende uitdaging en anderzijds doordat we projecten niet weggezet krijgen op de aannemersmarkt. 2. Grondstof- en materiaaltekorten Er is grote onzekerheid over de beschikbaarheid en leveringszekerheid van grondstoffen en materialen. Dit is van invloed op de prijsontwikkeling en de snelheid waarmee projecten in uitvoering gaan.

Financiën Via de rioleringsheffing financieren we de directe (exploitatie)kosten en investeringskosten voor het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken en (klimaatadaptatie)doelen die een relatie hebben met de waterhuishouding. Het kostendekkingsplan bevat concreet wat deze kosten in de komende planperiode zijn. Het kostendekkingsplan geldt voor een periode van 3 jaar (2023-2025) en actualiseren we na drie jaar voor de periode 2025-2028. De financiële ruimte die afgelopen jaren is ontstaan doordat de beschikbare investeringskredieten niet volledig zijn uitgegeven (verminderde kapitaalslasten) zetten we komende jaren in voor: • €250.000,- per jaar extra voor investering in aanleg groen t.b.v. infiltratie; • €150.000,- per jaar extra voor exploitatie groen (onderhoud wadi’s, zakgreppels etc.). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Daarnaast wordt de formatie met 1 FTE uitgebreid voor het waarmaken van de klimaatopgaven en ambities en het verlichten van de werkdruk. Deze FTE wordt bekostigd binnen de beschikbare exploitatiegelden middels substitutie (minder externe kosten). Voor de periode 2023-2025 bedragen de jaarlijkse lasten voor exploitatie en vervangingen:

Exploitatielasten PWR Beheer en onderhoud Kapitaallasten totaal Aanslagoplegging/invordering Kwijtschelding Overdekking BTW

2023 € 6.537.210 € 3.995.120 € 403.730 € 280.000 € 1.199.750 € 12.415.810

Investeringen PWR Diverse reparaties en aanpassingen Vervanging riolering algemeen Afkoppelen van hemelwater: Algemeen bij herinrichting Aanleg groen tbv waterberging

2024 € 6.560.210 € 4.070.840 € 403.730 € 280.000 € 1.199.750 € 12.514.530

2023 € 366.000 € 1.965.000 € 1.850.000 € 250.000

2025 € 6.583.210 € 4.155.470 € 403.730 € 280.000 € 1.199.750 € 12.622.160

2024 € 366.000 € 1.965.000 € 1.850.000 € 250.000

2025 € 366.000 € 1.965.000 € 1.850.000 € 250.000

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

€ 4.431.000

€ 4.431.000

€ 4.431.000

De lasten voor het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken nemen in 2023 toe met 4,8% ten opzichte van 2022. Daarnaast neemt ook het aantal heffingseenheden toe (zowel bij klein-als grootverbruikers) . Omdat de lasten over meer heffingseenheden verdeeld worden hoeft het tarief voor eigenaren en gebruikers (tot 500m3 waterverbruik) procentueel minder te stijgen dan de genoemde4,8%. In 2022 was het tarief €130,36. Voor 2023 zou het tarief voor genoemde groep toe moeten nemen met een bedrag van € 2,52 tot een tarief van € 132,88. Conform het bestuursakkoord wordt in de begroting 2023 voorgesteld de kosten voor kwijtschelding van de rioolheffing toe te rekenen aan de rioolheffingheffing. De verschuiving voor kwijtschelding van algemene middelen naar rioolheffing zorgt voor een additionele stijging van bijna €4,00. De rioolheffing voor 2023 komt daarmee uit op een totaaltarief van €136,52, een stijging van 4,7% ten opzichte van het tarief in 2022. Als gevolg van prijsindexeringen werd een prijsstijging verwacht van 5,94% in 2023 (gewogen prijs- en loonmutatie uit de begroting 2023). Bij de voorbereiding van de begroting 2023 hebben we reeds rekening gehouden met de financiële consequenties van het PWR. Deze bedragen gelden dus onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2023 door uw raad.

Duurzaamheid Het PWR zelf bevat ambities in het kader van klimaatadaptatie en duurzaamheid. Bij de uitvoering van projecten wordt bezien welke mogelijkheden tot duurzaamheid en circulariteit uitgevoerd kunnen worden. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie en communicatie Na vaststelling van het PWR wordt een publieksvriendelijke uitgave opgesteld waarmee inwoners, bedrijven en ontwikkelaars inspiratie kunnen opdoen

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. PWR ’s-Hertogenbosch, Plan Water en Riolering 2023-2028

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

14091645 kaderstellend R.J.J. Geers Omgeving: 26 september 2022 SB/BEH & PROG OR B.M. Verhoeven b.verhoeven@s-hertogenbosch.nl www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14091645 Raadsvergadering 4 oktober 2022 Onderwerp

Vaststellen van Plan Water en Riolering (PWR)

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 6 september 2022: besluit: 1. 2.

Het Plan Water en Riolering (PWR) voor de periode 2023-2028 vast te stellen. De bij het Plan Water en Riolering benodigde middelen beschikbaar te stellen (kostendekkingsplan, zowel investering als exploitatie) voor de periode 2023-2025, onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2023. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van -4 oktober 2022. De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704