Raadsvoorstel Structuurfonds uitvoeringsfase

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

17362313 25 februari 2025

Onderwerp

Overbrengen project Bossche Stadsdelta naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds We willen starten met de uitvoering van werkzaamheden van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta. Om een nieuw dynamisch stedelijk gebied in de Brede binnenstad te creëren, als aanjaagplek voor Cultuurstad van het Zuiden, met ruimte voor ontmoeting, cultuur, religie, sport, werk en duurzame innovatie, met een gevarieerd (grotendeels betaalbaar) woningaanbod dat daarbij past.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Het project Bossche Stadsdelta over te brengen van de planstudiefase naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds. 2. Het beschikbaar stellen van een budget van € 12 miljoen uit het Structuurfonds ter afdekking van het gecalculeerde tekort op de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta. Aanleiding Voor het realiseren van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta is het nodig ten behoeve van de gecalculeerde tekorten de financiële dekking definitief te maken. Uw raad is bevoegd om deze financiële middelen vast te stellen (budgetrecht). Uw raad heeft met het vaststellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta op 8 oktober 2024 de realisatie van deze gebiedsontwikkeling een stap dichterbij gebracht. In het Ontwikkelplan heeft uw raad de kaders vastgesteld voor de ontwikkeling. Eveneens heeft uw raad op 8 oktober 2024 besloten een gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta te openen en het project Bossche Stadsdelta over te brengen naar de planstudiefase van het Structuurfonds. De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta is een ambitieuze, maar ook bovengemiddeld complexe gebiedsontwikkeling. Een grote binnenstedelijke ontwikkeling waarbij meerdere functies, belangen en ambities samenkomen.

Om de ambities voor een groot betaalbaar woonprogramma met bijbehorende parkeeropgave en een goed kwaliteitsniveau van de openbare ruimte (inclusief de klimaat- en groenopgave) te kunnen realiseren, zijn ook voldoende financiële middelen nodig. De benodigde middelen voor deze complexe binnenstedelijke gebiedsontwikkeling met de gestelde ambities kunnen op dit moment niet worden www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

opgevangen binnen een sluitende gebiedsexploitatie. We zien wel mogelijkheden om deze gebiedsexploitatie meer sluitend te krijgen, o.a. door een beroep te doen op (nieuwe) rijkssubsidies, zoals die onlangs op en na de Woontop van Minister Keijzer gecommuniceerd zijn. Bij de vaststelling van het Ontwikkelplan is al berekend dat om de ambities van de Bossche Stadsdelta waar te kunnen maken en het risico omtrent kostenverhaal af te dekken en daarmee voortgang in het project te houden, er € 12 miljoen benodigd is vanuit het Structuurfonds. Dit budget is de optelsom van een voorlopig tekort op de gebiedsexploitatie door het realiseren van het plan op basis van de geformuleerde ambities en de mogelijke risico's in het kostenverhaal. Met het openen van de grondexploitatie/gebiedsexploitatie heeft uw raad het startsein voor de uitvoering van de werkzaamheden gegeven. De BBV-regeling schrijft voor dat bij het openen van een grondexploitatie/gebiedsexploitatie met een tekort er een financiële dekking geregeld moet zijn. Daarom vragen wij uw raad nu om het project Bossche Stadsdelta over te brengen van de planstudiefase naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds. En hiervoor een budget van € 12 miljoen uit het Structuurfonds beschikbaar te stellen.

Het budget van € 12 miljoen moet gezien worden als een voorziening in het geval we van het Rijk (of andere overheden en stakeholders) geen bijdragen krijgen. Met deze voorziening maken we het mogelijk snelheid te houden in de uitvoering van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta en de ambities te realiseren zoals vastgesteld door uw raad. We constateren dat binnenstedelijke complexe gebiedsontwikkelingen steeds lastiger financieel haalbaar te maken zijn en dat het in de toekomst vaker zal voorkomen dat er voor deze gebiedsontwikkelingen aanvullende dekking nodig is om onze ambities op het gebied van onder andere betaalbare woningbouw, water en groen waar te kunnen maken. Gezien het specifieke karakter van gebiedsontwikkelingen, die anders zijn dan de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

projecten die normaliter binnen het Structuurfonds worden uitgevoerd, zijn wij aan het verkennen hoe we deze gebiedsontwikkelingen in een systematiek krijgen waarmee uw raad beter in staat is te blijven sturen op deze ontwikkelingen. Beoogd doel We willen starten met de uitvoering van werkzaamheden van de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta. Hiervoor is een gebiedsexploitatie noodzakelijk die voldoet aan de BBV-regelgeving. De Bossche Stadsdelta is een ambitieuze en complexe binnenstedelijke gebiedsontwikkeling waar we inzetten op het realiseren van een gemengd en levendig stuk stad met een jonge identiteit. Om de woningen voor veel mensen bereikbaar te maken, bouwen we minimaal 70% in het betaalbare segment. Om de levendigheid te stimuleren voegen we 45.000 m² BVO werk-, sport- en cultuurprogramma toe, waarvan de helft nietcommercieel. Daarnaast vragen we daarvoor gebouwde parkeeroplossingen en hebben we veel aandacht voor water, groen en duurzaamheidsaspecten. Dit zijn niet allemaal rendabele programmaonderdelen. Om de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta te realiseren, zijn voldoende financiële middelen nodig.

Tegenover het gecalculeerde tekort hoort een dekking te staan en hierin wordt voorzien met het beschikbaar stellen van een budget van € 12 miljoen uit het Structuurfonds ter afdekking van het gecalculeerde tekort op de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta. Hiermee wordt voldaan aan de BBV-regelgeving (Besluit begroting en verantwoording gemeenten).

Relevante besluitgeschiedenis  

Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta, d.d. 8 oktober 2024, reg.nr. 16836032 Vaststelling Gebiedspaspoort Tramkade, d.d. 8 oktober 2024, reg.nr. 16850183 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

 

Voorbereidingskrediet Projecten Tramkade-plus en Citadelpoort, d.d. 5 maart 2024, reg.nr. 15708047 Aanwijzen van 9 ontwikkellocaties en een aantal kleinere locaties voor het vergroten van de plancapaciteit van de woningbouwprojecten, d.d. 9 juni 2020, reg.nr. 9696234

Argumenten 1.

Het overbrengen van het project Bossche Stadsdelta naar de uitvoeringsfase maakt het mogelijk om te starten met de uitvoering van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta. We willen overgaan tot uitvoering van werkzaamheden binnen de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta. Het project Bossche Stadsdelta dient daarvoor van de planstudiefase naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds te worden gebracht.

2.

Met de bijdrage uit het Structuurfonds zorgen we ervoor dat de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta voldoet aan de BBV-regelgeving. Om te kunnen starten met de uitvoering van de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta is het van belang dat deze financiële dekking uit het Structuurfonds definitief gemaakt wordt. De BBV-regelgeving (Besluit begroting en verantwoording gemeenten) schrijft voor dat bij een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie/gebiedsexploitatie daar direct financiële dekking tegenover moet staan. De bijdrage vanuit het Structuurfonds dekt het gecalculeerde tekort op de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta voor het realiseren van de ambities van het door uw raad vastgestelde Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en mogelijke risico's in het kostenverhaal. De gecalculeerde € 12 miljoen is gebaseerd op het recent door uw raad vastgestelde Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1.

Een sluitende gebiedsexploitatie is zonder bijdrage vanuit het Structuurfonds niet mogelijk. De gebiedsexploitatie van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta laat op dit moment geen financieel sluitend resultaat zien. Uw raad heeft met het vaststellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta ervoor gekozen om vast te houden aan de ambities die in het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta zijn opgenomen, waaronder het woningbouwprogramma, het programma niet-commerciële voorzieningen, de gebouwde parkeeroplossingen en het inrichtingsniveau van de openbare ruimte. Hiervoor is een gecalculeerd budget van € 12 miljoen nodig. In de komende periode streven wij ernaar om te komen tot verlaging van het tekort door het benutten van kansen, door kostenverhaal en door het binnenhalen van subsidies en bijdragen.

2.

Terugvloeiing van middelen naar Structuurfonds blijft mogelijk. Als in de toekomst blijkt dat wij kunnen komen tot verlaging van het tekort (door het benutten van kansen, door kostenverhaal en door het binnenhalen van subsidies en bijdragen) dan vloeit het restant van het bedrag terug naar het Structuurfonds.

3.

De risico's voor de grootschalige, langdurige en complexe gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta blijven van toepassing. Er zijn meerdere risico's voor een dergelijke grootschalige, langdurige en complexe gebiedsontwikkeling. In het raadsvoorstel/-besluit Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta staan meerdere kanttekeningen en risico's benoemd die van toepassing zijn bij de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta. Deze kanttekeningen en risico's blijven van toepassing. Voor de beschrijving daarvan verwijzen wij uw raad naar de paragraaf Kanttekening en risico's van het raadsvoorstel/-besluit Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta van 8 oktober 2024, reg nr. 16836032.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën De financiële kaders van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta worden geborgd binnen de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta. De eerder door uw raad besloten voorbereidingskredieten, in totaal € 2,6 miljoen, voor het opstellen van het Gebiedsperspectief, het Ontwikkelplan en de gebiedspaspoorten Tramkade en Citadelpoort, worden geactiveerd binnen deze gebiedsexploitatie. Voor het gecalculeerde tekort van de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta inclusief de risico's is een bijdrage van € 12 miljoen uit het Structuurfonds benodigd dat wordt geborgd met dit raadsbesluit. Deze bijdrage uit het Structuurfonds maakt het mogelijk te starten met de grondexploitaties van de deelgebieden. Voor de onderdelen van de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta verwijzen wij uw raad naar bijlage 1 (Schema gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta) bij dit raadsvoorstel. Voor de ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta geldt het uitgangspunt dat minimaal gekomen moet worden tot een sluitende gemeentelijke grondexploitatie; in dit geval gebiedsexploitatie. Op dit moment bestaat er nog een gecalculeerd tekort van ongeveer € 4 miljoen voor de deelgebieden die de gemeente zelf actief oppakt, de grondexploitaties. Daarvan is € 2,5 miljoen toegerekend aan het deelgebied Tramkade en € 1,5 miljoen aan het deelgebied Citadelpoort.

Wij verwachten het gecalculeerde tekort van € 4 miljoen (deels) nog in te kunnen lopen via subsidies, bijdragen en/of het benutten van kansen. Daarnaast is het denkbaar dat kostenverhaal (bij de deelgebieden die door ontwikkelende partijen worden uitgevoerd) van specifieke investeringen in de openbare ruimte per deelgebied niet of slechts gedeeltelijk (voorlopig) mogelijk is. Dit kan doordat bijvoorbeeld ontwikkelingen van deelgebieden vooralsnog niet of gefaseerd van de grond komen of deze financiële last niet (geheel) kunnen dragen. Dit betekent dat we als gemeente in sommige gevallen moeten (voor)investeren ten behoeve van specifieke investeringen in de openbare ruimte (zie Financieel Beleidskader Bossche Stadsdelta in bijlage 2 bij het Raadsvoorstel/-besluit Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta van 8 oktober 2024, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

reg.nr. 16836032). Het risico is geraamd op € 8 miljoen. Dit bedrag kunnen wij concreter maken als er contractuele afspraken zijn met de partijen die gaan ontwikkelen in de Bossche Stadsdelta en wij meer inzicht hebben in de ontwerpen van de diverse investeringen van de overstijgende plandelen die in het Financieel Beleidskader zijn opgenomen. Het mogelijke tekort van de gebiedsexploitatie proberen wij uiteraard ook (deels) op te lossen door onder andere in te zetten op het binnenhalen van subsidies en bijdragen van derden. Het Rijk heeft in de Woontop van december 2024 aangekondigd nieuwe middelen beschikbaar te stellen om de woningbouwproductie te verhogen en te versnellen. Het huidige kabinet stelt € 7,5 miljard beschikbaar om de Woontopafspraken te realiseren: € 5 miljard voor woningbouw en € 2,5 miljard voor de ontsluiting van nieuwe woningen. Het kabinet introduceert hiervoor een realisatiestimulans voor gemeenten waarmee een vast bedrag wordt uitgekeerd voor iedere gerealiseerde (betaalbare) woning en daarmee wordt de daadwerkelijke realisatie van woningbouw gestimuleerd. Ook wordt gedacht aan het openen van een nieuwe tranche van de Woningbouwimpuls subsidie. We gaan het Ontwikkelplan uitwerken tot diverse gebiedspaspoorten en hierin ontstaan mogelijkheden tot optimalisatie.

Mogelijk kan er bij deze uitwerking van de gebiedspaspoorten, bijvoorbeeld in de concrete programmering, verdere optimalisatie worden gevonden. De gebiedspaspoorten worden aan uw raad voorgelegd (behoudens het Gebiedspaspoort Tramkade dat uw raad al heeft vastgesteld) en daarmee heeft uw raad gelegenheid om aan de hand van de door uw raad gestelde ambities en doelen optimalisaties te overwegen en te besluiten. Waarmee het nu gecalculeerde tekort op de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta mogelijk ook kan worden verminderd. Duurzaamheid

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voor de beschrijving van duurzaamheid in de Bossche Stadsdelta verwijzen wij uw raad naar de paragraaf Duurzaamheid van het raadsvoorstel/-besluit Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta van 8 oktober 2024, reg nr. 16836032. Participatie en communicatie Separate verantwoording over de Bossche Stadsdelta verloopt via de reguliere planning&control cyclus. In de paragraaf grondbeleid in de Jaarrekening en de Managementrapportage rapporteren wij over de voortgang van het project en de stand van zaken met betrekking tot het door uw raad beschikbaar te stellen budget van € 12 miljoen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

Schema gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

17362313 Budgettair M.J.J. van der Geld Omgeving: 11 februari 2025 SO/STRAT Gertjan Arts g.arts@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 17362313 Raadsvergadering 25 februari 2025 Onderwerp

Overbrengen project Bossche Stadsdelta naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 21 januari 2025: besluit: 1. Het project Bossche Stadsdelta over te brengen van de planstudiefase naar de uitvoeringsfase van het Structuurfonds. 2. Het beschikbaar stellen van een budget van € 12 miljoen uit het Structuurfonds ter afdekking van het gecalculeerde tekort op de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 25 februari 2025 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704